ECLI:CY:EDPAF:2017:A72
ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ
ΕΝΩΠΙΟΝ: Λ. Μάρκου, Α.Ε.Δ.
Αρ. Αγωγής: 1425/08
Μεταξύ:
Marfin Popular Bank Public Co Ltd
Εναγόντων
και
1. Μιχάλη Μάρκου Γεωργιάδη
2. Σταύρου Χαραλάμπους
3. Martin Standage
4. Δημήτρη Στυλιανού Φιλίππου
5. Άννας Γεωργιάδου άλλως Τζιανήζ Γεωργιάδου
Εναγομένων
ΚΑΙ ΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΔΥΝΑΜΕΙ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΩΝ
ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΗΜΕΡ. 16.12.2011 ΚΑΙ ΗΜΕΡ. 22.1.2015
Μεταξύ:
Marfin Popular Bank Public Co Ltd
Εναγόντων
και
1. Επίσημου Παραλήπτη σαν Διαχειριστή της περιουσίας του Μιχάλη Μάρκου Γεωργιάδη
2. Σταύρου Χαραλάμπους
3. Martin Standage
4. Δημήτρη Στυλιανού Φιλίππου
5. Άννας Γεωργιάδου άλλως Τζιανήζ Γεωργιάδου
Εναγομένων
ΚΑΙ ΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΔΥΝΑΜΕΙ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΩΝ
ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΗΜΕΡ. 30.12.2015
Μεταξύ:
ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΛΤΔ
Εναγόντων
και
1. Επίσημο Παραλήπτη σαν διαχειριστή της περιουσίας του Μιχάλη Μάρκου Γεωργιάδη
2. Σταύρου Χαραλάμπους
3. Martin Standage
4. Δημήτρη Στυλιανού Φιλίππου
5. Άννα Γεωργιάδου άλλως Τζιανήζ Γεωργιάδου
Εναγομένων
Αίτηση των Εναγόντων - Τράπεζας Κύπρου Δημόσιας Εταιρείας Λτδ
ημερομηνίας 10.3.2017
Ημερομηνία: 1η Ιουνίου 2017
Εμφανίσεις:
Για τους Ενάγοντες – Αιτητές: κα Π. Πέτρου για Επαμεινώνδα Κορακίδη ΔΕΠΕ
Για τον Εναγόμενο – Καθ΄ ού η αίτηση 4: κ. Κ. Καλαβάς.
ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ
Η αγωγή αφορά απαίτηση μετά από ισχυριζόμενο τερματισμό τραπεζικών διευκολύνσεων που είχαν παραχωρηθεί προς τον Εναγόμενο 1. Ο Καθ’ ου η αίτηση-Εναγόμενος 4 ενάγεται ως εγγυητής σύμφωνα με τους ισχυρισμούς των Εναγόντων. Με το κλητήριο το οποίο καταχωρήθηκε την 15.1.2016 Ενάγοντες είναι η Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ.
Η υφιστάμενη παράγραφος 1 της Έκθεσης Απαίτησης έχει ως εξής:
«Οι Ενάγοντες είναι Τραπεζική Δημόσια Εταιρεία περιορισμένης ευθύνης δεόντως εγγεγραμμένη στην Κύπρο συμφώνως του σχετικού Νόμου, διεξάγει τραπεζικές εργασίες στην Κύπρο και οι οποίοι μέχρι κατά ή περί την 28.3.2005 ονομάζοντο Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα Λτδ και από την 28.3.2005 με ειδικό ψήφισμα άλλαξαν όνομα και/ή μετονομάσθηκαν σε «Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα Δημόσια Εταιρεία Λτδ» και από την 4.12.2006 με ειδικό ψήφισμα άλλαξαν πάλι όνομα και/ή μετονομάσθηκαν σε Marfin Popular Bank Public Co Ltd».
Η επίδικη αίτηση
Με την επίδικη αίτηση επιχειρείται τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης.
Στις παραγράφους 8, 9 και 10 της ένορκης δήλωσης που συνοδεύει την επίδικη αίτηση καταγράφεται το σκεπτικό που οδήγησε στην καταχώρηση της αίτησης:
«8. … οι δικηγόροι των εναγόντων διαπίστωσαν ότι υπήρχε ασάφεια στην έκθεση απαίτησης σε ότι αφορά την νομιμοποίηση των εναγόντων ως ενάγοντες στην αγωγή, ότι γίνονταν αναφορές σε συμφωνίες, εξασφαλίσεις και επιστολές με, προς και από τους ενάγοντες ενώ αυτές αφορούσαν είτε την ΛΑΙΚΗ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΛΤΔ είτε την MARFIN POPULAR BANK PUBLIC CO LTD των οποίων τα δικαιώματα και υποχρεώσεις μεταβιβάστηκαν αργότερα στους Ενάγοντες. Περαιτέρω, δεν γίνεται αναφορά στην έκθεση απαίτησης, πως, πότε και με ποιο τρόπο μεταβιβάστηκαν τα δικαιώματα και υποχρεώσεις στους ενάγοντες.
9. Από τα όσα καλύτερα γνωρίζω και πιστεύω και από τα όσα πληροφορούμαι από τους δικηγόρους των εναγόντων, στην έκθεση απαίτησης γίνονται λανθασμένα αναφορές στον εναγόμενο 1 που πλέον είναι ο Επίσημος Παραλήπτης σαν Διαχειριστής της περιουσίας του Μιχάλη Μάρκου Γεωργιάδη ενώ θα έπρεπε να γίνεται αναφορά στον Μιχάλη Μάρκου Γεωργιάδη που δεν είναι πλέον προσωπικά ο εναγόμενος 1.
10. Περαιτέρω, από τα όσα καλύτερα γνωρίζω και πιστεύω και από τα όσα πληροφορούμαι από τους δικηγόρους των εναγόντων, στην έκθεση απαίτησης παραλείφθηκε να γίνει αναφορά στο δικαίωμα χρέωσης προμήθειας και δικαιωμάτων και στο δικαίωμα κεφαλαιοποίησης».
Με την ίδια ένορκη δήλωση τίθεται, μεταξύ άλλων, ο ισχυρισμός ότι η αιτούμενη τροποποίηση είναι αναγκαία και ότι δεν υπάρχει σημαντική καθυστέρηση καθότι οι νυν δικηγόροι των Εναγόντων έλαβαν στην κατοχή τους τα δικόγραφα και τα έγγραφα που σχετίζονται με την πιο πάνω αγωγή μόλις την 8.2.2017 και λόγω της πολυπλοκότητας της Έκθεσης Απαίτησης χρειάστηκε χρόνος για να μελετηθούν τα έγγραφα.
Η ένσταση
Με την ένσταση η οποία καταχωρήθηκε την 16.3.2017 καταγράφονται διάφοροι λόγοι ένστασης (Α) – (ΙΔ). Συνοψίζονται ως εξής:
- Δεν τηρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.
- Υπάρχει σύγχυση ως προς το πρόσωπο του Ενάγοντα.
- Δεν προβάλλεται δικαιολογία για την αδράνεια των Εναγόντων να αιτηθούν τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης ενωρίτερα.
- Εάν εγκριθεί η αιτούμενη τροποποίηση δεν θα εξηγείται ποια η σχέση της ΛΑΙΚΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΛΙΜΙΤΕΔ με την Marfin Popular Bank Public Co Ltd ή την Cyprus Popular Bank Public Company Ltd, που ως ενάγων εμφανιζόταν σε όλες τις προηγούμενες διαδικασίες.
- Ο Εναγόμενος 4 δεν έχει καμία συμβατική ή άλλη σχέση με την ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ ούτε και με τη ΛΑΙΚΗ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΛΙΜΙΤΕΔ.
- Υφίσταται δεδικασμένο και κατάχρηση της διαδικασίας.
- Καθυστέρηση.
- Παραβίαση του δικαιώματος του Καθ’ ου η αίτηση-Εναγομένου 4 για δίκαιη δίκη.
Η ένσταση συνοδεύεται από την ένορκη δήλωση του ιδίου του Καθ’ ου η αίτηση-Εναγομένου 4 στην οποία στην ουσία γίνεται αναφορά στους λόγους ένστασης και σε νομικά σημεία.
Κατά την ακρόαση κατατέθηκαν αγορεύσεις των ευπαίδευτων συνηγόρων.
Ιστορικό των δικαστικών διαδικασιών μέσα από το φάκελο της υπόθεσης
Το ιστορικό αυτό εμπεριέχεται στο φάκελο του Δικαστηρίου. Περιγράφεται δε με σαφήνεια στην ενδιάμεση απόφαση του αδελφού Δικαστή κ. Ματθαίου ημερ. 25.1.2017 στην παρούσα υπόθεση (παράγραφοι 4-15). Περιγραφή μέρους του ιστορικού, γίνεται επίσης στους λόγους ένστασης Β της ένστασης στην επίδικη αίτηση. Δεν χρειάζεται να επαναληφθεί.
Προστίθεται μόνο ότι ήδη έχουν εκδοθεί αποφάσεις λόγω μη καταχώρησης εμφάνισης εναντίον των Εναγομένων 1 και 5 την 10.4.2014 και εναντίον του Εναγομένου 3 την 26.4.2013. Το κλητήριο ένταλμα εναντίον του Εναγομένου 2 έχει λήξει.
Είναι όμως χρήσιμο να επισημανθεί μόνο ενδεικτικά ότι πριν την επίδικη αίτηση προηγήθηκαν οι εξής αιτήσεις τροποποίησης εκ μέρους των Εναγόντων:
· Η αίτηση τροποποίησης ημερ. 30.11.2011 με την οποία ζητήθηκε η τροποποίηση του τίτλου της αγωγής ώστε ο τότε Εναγόμενος 1 Μιχάλης Μάρκου Γεωργιάδης να αντικατασταθεί με τον Επίσημο Παραλήπτη ως διαχειριστή της περιουσίας του. Εκδόθηκε σχετικό διάταγμα τροποποίησης την 16.12.2011.
· Η αίτηση τροποποίησης ημερ. 3.12.2014. Εκδόθηκε εκ συμφώνου διάταγμα τροποποίησης της Έκθεσης Απαίτησης την 22.1.2015.
· Η αίτηση τροποποίησης ημερ. 11.3.2015, η οποία κατόπιν ακρόασης απορρίφθηκε.
· Η αίτηση τροποποίησης ημερ. 17.9.2015, η οποία κατόπιν ακρόασης εγκρίθηκε.
Διευκρινίζεται επίσης ότι την 8.2.2017 διορίστηκαν οι νέοι δικηγόροι για τους Ενάγοντες, οι οποίοι και καταχώρησαν την επίδικη αίτηση.
Νομική Πτυχή
Οι βασικές νομολογιακές αρχές αναφορικά με την τροποποίηση των δικογράφων στη βάση της παλαιάς Δ.25 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας έχουν ως εξής:
1. Η τροποποίηση δικογράφου είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις που η τροποποίηση δυνατόν να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμη εκεί που η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής. (Περικτιόνη Χρίστου v. Ανδρέα Στυλιανού Αζά (1992) 1 ΑΑΔ 704).
2. Τροποποίηση δικογράφου θεωρείται ότι επιφέρει βλάβη στον αντίδικο όταν δεν μπορεί να αποζημιωθεί με χρήματα. (Federal Bank of Lebanon (S.A.L.) v. Ν. Σιακόλα (1999) 1 (Α) ΑΑΔ 44).
3. Επιτρέπεται η τροποποίηση δικογράφου στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμη και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα. (Federal Bank, πιο πάνω).
4. Με βάση την παλαιά Δ.25 Θ. 1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας το Δικαστήριο έχει διακριτική ευχέρεια να επιτρέψει τροποποίηση δικογράφου σε κάθε στάδιο της διαδικασίας ακόμη και μετά το πέρας της δίκης (βλ. Electronics S.A. v. Του Πλοίου Diminique & άλλων (1992) 1 ΑΑΔ 264) ακόμα και στο στάδιο της έφεσης νοουμένου βέβαια ότι συντρέχουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις έχοντας απαραιτήτως κατά νου τα συμφέροντα της δικαιοσύνης (Φιλίππου v. Compass (1990) 1 AAD 29).
5. Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στην κάθε υπόθεση, συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διάδικου (Φοινιώτης v. Greenmar Navigation Ltd & άλλου (1989) 1 ΑΑΔ, σελ. 33).
6. Ο παράγοντας χρόνος στην υποβολή αιτήσεων τροποποίησης είναι σχετικός χωρίς να είναι εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας. (Astor Manufacturing & Exporting Co & Άλλοι v. A & G Leventis & Company (Nigeria) Ltd και Άλλου (1993) 1 ΑΑΔ 726). Όμως όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση, ανάλογα μεγαλύτερο είναι το βάρος το οποίο πρέπει να αποσεισθεί για να γίνει δεκτή η αίτηση για την παροχή θεραπείας. Επιπρόσθετα, κάθε καθυστέρηση πρέπει να αιτιολογείται.
7. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος ευρίσκεται στους ώμους του αιτητή (το οποίο, όπως αναφέρεται πιο πάνω αυξάνεται ανάλογα με την καθυστέρηση στην υποβολή του αιτήματος). (Fereos Limited v. Martin Brothers Tobacco Company Inc. (1997) 1 ΑΑΔ 373).
8. Η σημασία του θέματος της δικαιολόγησης της καθυστέρησης ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης κυρίως σε συσχετισμό προς τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης (Saba & Co (T.M.P.) v. T.M.P. Agents (1994) 1 ΑΑΔ 426).
9. Η εισαγωγή νέας βάσης αγωγής δεν είναι από μόνη της λόγος που υπαγορεύει την απόρριψη αιτήματος για τροποποίηση (Περικτιόνη Χρίστου v. Ανδρέα Στυλιανού Αζά (1992) 1 ΑΑΔ 704 και Saba & Co (T.M.P.) v. T.M.P. Agents (1994) 1 ΑΑΔ 426).
10. To Δικαστήριο πρέπει να εξετάζει την ουσιαστικότητα (materiality) της προτεινόμενης τροποποίησης και να μην επιτρέπει αχρείαστες και ανακόλουθες τροποποιήσεις (Annual Practice (1952) O. 28 r. 1 στη σελ. 459).
Δεδικασμένο;
Είναι η θέση του Καθ’ ου η αίτηση ότι η ενδιάμεση απόφαση του Δικαστηρίου ημερ. 12.6.2015 με την οποία απορρίφθηκε η αίτηση των Εναγόντων ημερ. 11.3.2015 δημιουργεί δεδικασμένο. Γι’ αυτό και γίνεται αναφορά παρακάτω στην εν λόγω απόφαση:
Την 11.3.2015 καταχωρήθηκε εκ μέρους της Τράπεζας Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ αίτηση με την οποία ζητείτο η προσθήκη στην παράγραφο 1 της Έκθεσης Απαίτησης κειμένου που περιείχε ισχυρισμούς αναφορικά με την αλλαγή του ονόματος της Marfin Popular Bank Co Ltd σε Cyprus Popular Bank Public Co Ltd και ακολούθως αναφορικά με τη μεταβίβαση των περιουσιακών της στοιχείων στην Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ από την 29.3.2013 (ΚΔΠ 104/2013) και άλλους συναφείς ισχυρισμούς. Η πλευρά του Καθ΄ ού η αίτηση–Εναγομένου 4 είχε καταχωρήσει ένσταση. Το Δικαστήριο απέρριψε την εν λόγω αίτηση με ενδιάμεση απόφαση ημερομηνίας 12/6/2015 αφού έκρινε ότι δεν μπορούσε να εξεταστεί η εν λόγω αίτηση χωρίς να διευκρινιστεί πρώτα ποιοι είναι οι ορθοί Ενάγοντες. («… κρίνω ότι δεν μπορεί να εξεταστεί η παρούσα αίτηση χωρίς να διευκρινιστεί πρώτα το ζήτημα που έχει προκύψει όσον αφορά τους Ενάγοντες στην παρούσα αγωγή»). Επιπρόσθετος λόγος απόρριψης ήταν η απουσία αίτησης για συνέχιση της αγωγής.
Στην υπόθεση Recnex Trading Limited κ.α. ν. Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λίμιτεδ, ECLI:CY:AD:2014:A269, Πολ. Έφεση Αρ. 71/11 ημερ. 16.4.2014 λέχθηκαν τα εξής:
«Οι ενδιάμεσες αποφάσεις, πλην ειδικών περιπτώσεων, δεν θεωρούνται τελεσίδικες ακόμη και αν αποφασίζεται τελικώς ένα ζήτημα το οποίο κρίνεται δεσμευτικό για την μετέπειτα διαδικασία. Η απόρριψη μιας ενδιάμεσης αίτησης δεν μπορεί να θεωρηθεί ως τελική και ως εκ τούτου η καταχώριση νέας δεν μπορεί να προσκρούσει στην αρχή του δεδικασμένου. Εναπόκειται πάντοτε στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου αν θα εγκρίνει τη δεύτερη αίτηση ή αν θα την απορρίψει, ελλείψει νέων στοιχείων. Στο τέλος της ημέρας το Δικαστήριο δεν μόρφωσε και ούτε εξέφρασε τελική γνώμη με τρόπο καθοριστικό επί νομικού ή πραγματικού αιτήματος. Δεν υπήρξε ενασχόληση με την ουσία του επιδίκου ζητήματος που αποτελεί τη βάση για την εφαρμογή του δόγματος res judicata (K.S.R. Commercio Industria de Papel S.A. κ.α. ν. Bluecoral Navigation Ltd (1995) 1 A.A.Δ. 309). Εξαρτάται πάντοτε από το κατά πόσο η απορριπτική απόφαση επεκτάθηκε σε ζητήματα επί της ουσίας. Σε αντίθετη περίπτωση, σε ενδιάμεσης αιτήσεις και εκεί όπου δεν αποφασίζεται οτιδήποτε, εκτός από το γεγονός ότι το Δικαστήριο για άλλους λόγους αρνήθηκε να παραχωρήσει τη θεραπεία που ο διάδικος ζήτησε, τότε το δεδικασμένο δεν καλύπτει την περίπτωση».
Συνεπώς, δεν έχει δημιουργηθεί δεδικασμένο στην προκειμένη περίπτωση.
Αναγκαιότητα τροποποίησης;
Επιχειρηματολογείται στη σελ. 6 της αγόρευσης εκ μέρους του Καθ’ ου η αίτηση-Εναγομένου 4 ότι δεν είναι αναγκαία η αιτούμενη τροποποίηση. Το Δικαστήριο δεν συμφωνεί με τη θέση αυτή. Όπως υποδεικνύεται και στην απόφαση του Δικαστηρίου ημερ. 25.1.2017, παράγραφος 19, με την υφιστάμενη Έκθεση Απαίτησης ενώ στο τίτλο της αγωγής αναφέρεται όνομα άλλης εταιρείας ως αυτή η οποία προωθεί την αγωγή εναντίον του Εναγομένου, εντούτοις στην παράγραφο 1 της Έκθεσης Απαίτησης παρουσιάζεται ως Ενάγουσα άλλη εταιρεία.
Με την προτιθέμενη τροποποίηση της παραγράφου 1 θα δοθεί ευχέρεια ούτως ώστε να τεθούν ισχυρισμοί ως προς το ιστορικό με βάση το οποίο οι Αιτητές-Ενάγοντες (Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ), νομιμοποιούνται (κατ’ ισχυρισμό) να προβάλλουν την απαίτηση τους εναντίον του Εναγομένου 4. Σε περίπτωση απόρριψης της αίτησης, κατά την ακρόαση της αγωγής η πλευρά των Εναγόντων θα αντιμετωπίσει σημαντικά προβλήματα στο να προβάλει το ενδεχόμενο δικαίωμα τους να προωθήσουν την αγωγή. Εξάλλου και μόνο η καταχώριση της αίτησης ημερ. 4.2.2016 εκ μέρους του Εναγομένου 4 για διαγραφή της αγωγής λόγω έλλειψης εύλογης αιτίας αγωγής, ενόψει της διάστασης μεταξύ μέρους του τίτλου και της Έκθεσης Απαίτησης, οδηγεί έμμεσα στο συμπέρασμα ότι και η ίδια η πλευρά του Εναγομένου 4 θεωρεί τέτοια τροποποίηση απαραίτητη.
Επιπρόσθετα, σε άλλα σημεία της αιτούμενης τροποποίησης, προφανώς για σκοπούς ολοκληρωμένης εικόνας, γίνεται αναφορά στην πτώχευση του Εναγομένου 1 και την παραλαβή της περιουσία του από τον Επίσημο Παραλήπτη. Επιχειρείται επίσης να τεθεί αναφορά αναφορικά με το ισχυριζόμενο δικαίωμα των Εναγόντων για επιβολή χρεώσεων και για κεφαλαιοποίηση, ισχυρισμοί συνυφασμένοι με την ίδια τη φύση της απαίτησης.
Καθυστέρηση / Κατάχρηση διαδικασίας / Ζημιά στον Καθ’ ου η Αίτηση-Εναγόμενο 4 από τυχόν έγκριση της αίτησης;
Μια άλλη ενότητα λόγων ένστασης αφορά τη θέση του Καθ’ ου η αίτηση-Εναγομένου 4 για καθυστέρηση και απουσία δικαιολόγησης της καθυστέρησης εκ μέρους των Αιτητών-Εναγόντων, για κατάχρηση διαδικασίας εκ μέρους των Αιτητών-Εναγόντων καθώς και για ζημιά που θα του επιφέρει η τυχόν έγκριση της επίδικης αίτησης.
Με τις εξής παραγράφους από την ένορκη δήλωση που συνοδεύει την ένσταση, ο Καθ’ ου η αίτηση-Εναγόμενος 4 ισχυρίζεται τα εξής:
«14. Με την προκαλούμενη ………. καθυστέρηση, τα αλλεπάλληλα αιτήματα, την αβεβαιότητα ως προς το πρόσωπο των εναγόντων και την ακριβή περιγραφή της αξίωσης τους παραβιάζεται το δικαίωμα μου να έχω μία δίκαιη δίκη εντός ευλόγου χρόνου. Ήδη έχουν περάσει περί τα 20 χρόνια από την κατ’ ισχυρισμό δημιουργία των επιδίκων περιστατικών με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος απώλειας τεκμηρίων και δυσκολία εξεύρεσης μαρτύρων υπεράσπισης.
15. Το αίτημα για προσθήκη αναφοράς σε χρεώσεις και κεφαλαιοποίηση τόκων επεκτείνει τη βάση της αγωγής και πολλαπλασιάζει τις εναντίον μου αξιώσεις, πράγμα που δυσχεραίνει τη θέση μου εννιά χρόνια μετά την καταχώριση της αγωγής».
Από τα πιο πάνω επισημαίνονται από το Δικαστήριο τα εξής:
1. Ο Καθ’ ου η αίτηση-Εναγόμενος 4 περιορίζεται σε αναφορά κινδύνου απώλειας τεκμηρίων. Δεν αναφέρει ότι συνεπεία της καθυστέρησης έχει απωλέσει σχετικά με την υπεράσπιση τεκμήρια.
2. Αναφέρεται επίσης σε δυσκολία εξεύρεσης μαρτύρων υπεράσπισης. Ο ισχυρισμός αυτός παρέμεινε εντελώς γενικός.
3. Όσον αφορά την προτιθέμενη προσθήκη αναφορικά με χρεώσεις: γίνεται προσπάθεια από την πλευρά των Αιτητών-Εναγόντων επισήμανσης προνοιών από το ισχυριζόμενο έγγραφο δανείου ημερ. 1.12.1997 που ήδη δικογραφείται. Δεν έχει καταδειχθεί ικανοποιητικός λόγος απόρριψης της αίτησης σε σχέση με την πτυχή αυτή.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι καθυστέρηση υπήρξε στην επιδίωξη των τροποποιήσεων που ζητούνται σήμερα και μάλιστα μεγάλη. Στην προκειμένη δε περίπτωση τέτοιες τροποποιήσεις θα μπορούσαν να ζητούνταν προ πολλού. Επιπρόσθετα δεν αγνοείται το γεγονός ότι ήδη με την επίδικη αίτηση προκαλείται περαιτέρω καθυστέρηση σε αυτή την ιδιαίτερα ταλαιπωρημένη υπόθεση. Συνυπολογίζεται όμως, μεταξύ άλλων, το γεγονός ότι η ακρόαση δεν άρχισε. Επίσης το γεγονός ότι η επίδικη αίτηση καταχωρήθηκε σύντομα μετά που ανέλαβαν την υπόθεση οι νέοι δικηγόροι. Και πρωτίστως λαμβάνεται υπόψη ότι μεγάλο μέρος από τις τροποποιήσεις είναι αναγκαίο να επιτραπούν (κυρίως οι αιτούμενες τροποποιήσεις που αφορούν την παράγραφο 1 της Έκθεσης Απαίτησης). Επιπρόσθετα λαμβάνεται υπόψη ότι με την έγκριση της αίτησης δεν θα προκληθεί ζημιά στην πλευρά του Καθ’ ου η αίτηση-Εναγομένου 4 που δεν θα μπορεί να αποζημιωθεί με χρήματα.
Δεν αγνοείται το συνταγματικό δικαίωμα κάθε διαδίκου για εκδίκαση σε εύλογο χρόνο. Δεν αγνοείται το σκεπτικό της υπόθεσης Αρτέμιος Παπαχρυσοστόμου ν. Κώστα Γρηγοριάδη & Συνέταιροι κ.α. (2012) 1 Α.Α.Δ. σελ. 817 όπου εκεί η καθυστέρηση συνυπολογιζόμενη με άλλους παράγοντες οδήγησε σε απόρριψη αιτήματος για τροποποίηση.
«Διεξήλθαμε προσεκτικά την πρωτόδικη απόφαση, έχοντας συνέχεια κατά νου τις θέσεις και τα επιχειρήματα του ευπαίδευτου συνηγόρου του εφεσείοντα, όπως αυτά διατυπώθηκαν αρχικά στα πλαίσια της αιτιολογίας των λόγων έφεσης και στη συνέχεια προωθήθηκαν στα πλαίσια του περιγράμματός του. Δεν έχουμε διαπιστώσει οτιδήποτε το μεμπτό στην πρωτόδικη απόφαση. Τόσο η κατάληξη του πρωτόδικου δικαστηρίου ότι ο εφεσείων επέδειξε υπέρμετρη καθυστέρηση στη λήψη διαβημάτων για τροποποίηση του δικογράφου του, όσο και η κατάληξη του ότι η εν λόγω παράλειψη του ουδόλως αιτιολογήθηκε, μας βρίσκει σύμφωνους.
Δεν έχει διαφύγει της προσοχής μας ότι ο λόγος καθυστέρησης από μόνος του δεν συνιστά κατ’ ανάγκη αιτία για απόρριψη αίτησης για τροποποίηση, ούτε και ότι το γεγονός της καθυστέρησης δεν εξισούται κατ’ ανάγκη με κακοπιστία. Ο παράγοντας χρόνος είναι σχετικός και συνιστά έναν από τους πολλούς παράγοντες που το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη στην άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας, συνεκτιμάται δε σαν λογική απόρροια του Άρθρου 30.2 του Συντάγματος (Astor Manufacturing (πιο πάνω) και Clive Preece (πιο πάνω)). Όμως, στη συγκεκριμένη περίπτωση, η αργοπορία του εφεσείοντα να επιδιώξει τροποποίηση του δικογράφου του προβάλλει ανάγλυφη μέσα από το ιστορικό των γεγονότων που περιβάλλουν το θέμα. Η αγωγή εκκρεμούσε ενώπιον του δικαστηρίου αναμένοντας εκδίκαση για επτά και πλέον χρόνια. Μετά από μια σειρά ανησυχητικών εξελίξεων, στα πλαίσια των οποίων η εκδίκαση της υπόθεσης οδηγείτο από αναβολή σε αναβολή, εξελίξεις για τις οποίες η πλευρά του εφεσείοντα δεν είναι απαλλαγμένη ευθυνών, η υπόθεση ορίστηκε τελικά για ακρόαση στις 13/1/2009, ημερομηνία κατά την οποία άρχισε η ακρόαση. Ενδεικτικό της συμπεριφοράς του εφεσείοντα συνιστά το γεγονός ότι ενώ η υπεράσπιση των εφεσιβλήτων καταχωρήθηκε το Μάρτιο του 2003, η απάντηση στην υπεράσπιση δεν καταχωρήθηκε παρά μόνο ένα χρόνο αργότερα και συγκεκριμένα στις 21/5/2004, όπως και το γεγονός ότι για ένα και πλέον χρόνο ο εφεσείων, για λόγους που δεν έχουν αποκαλυφθεί, παρέμενε άπρακτος. Δεν επεδίωξε τροποποίηση του δικογράφου του, ειμή μόνο τέσσερις μέρες πριν την ακρόαση της αγωγής, γεγονός που εγείρει σοβαρά ερωτηματικά αναφορικά με τις πραγματικές προθέσεις του και τους στόχους της αίτησής του».
Επισημαίνονται ωστόσο οι εξής διαφορές της πιο πάνω υπόθεσης με την παρούσα υπόθεση:
- Στην υπόθεση Παπαχρυσοστόμου η αντικατάσταση των δικηγόρων κρίθηκε ως φαινομενική αφού στην πραγματικότητα υπήρξε μόνο διαφοροποίηση στην ονομασία των δικηγόρων που μέχρι τότε εκπροσωπούσαν τον εφεσείοντα.
- Ακόμα και αν υπήρξε αντικατάσταση δικηγόρου και πάλι αφέθηκε να διαρρεύσει ένας χρόνος πριν καταχωρηθεί η αίτηση τροποποίησης μετά την εν λόγω αντικατάσταση.
- Η έγκριση της αίτησης για τροποποίηση θα οδηγούσε σε δικογράφηση για τρίτη φορά ισχυρισμών που ήδη εμπεριέχοντο σε άλλες αγωγές. («Το Δικαστήριο θα κατέληγε να εκδικάζει ενόψει των δικογραφημένων θέσεων του εφεσείοντα στην αγωγή 818/2002 τα ίδια γεγονότα δύο φορές, γεγονός που ορθά και το πρωτόδικο Δικαστήριο διαπιστώνει, «δεν μπορεί παρά να θεωρηθεί κατάχρηση διαδικασίας …»).
Το Δικαστήριο έχει δώσει επίσης κάθε προσοχή στα όσα αναφέρονται στην υπόθεση Ikos Cif Ltd v. Martin Cowart κ.α. ECLI:CY:AD:2014:A205, Πολιτικές Εφέσεις 137/13 και 138/13 ημερ. 20.3.2014: (υπόθεση στην οποία επίσης γίνεται αναφορά στην αγόρευση εκ μέρους του Καθ’ ου η αίτηση)
«Πάγια νομολογία διαμόρφωσε τον κανόνα ότι αίτηση τροποποίησης δεν είναι δυνατό να επιτύχει αν το υλικό, το οποίο σκοπείται να εισαχθεί, ήταν σε γνώση του αιτητή ή μπορούσε με εύλογη επιμέλεια να εντοπιστεί έγκαιρα. Η δε αλλαγή δικηγόρου διαδίκου δεν μπορεί να θεωρηθεί ως δικαιολογία για παρατηρούμενη καθυστέρηση που οδηγεί σε εκτροχιασμό της δίκης και δεν παρέχει, αφ΄εαυτής, λόγο για την τροποποίηση της δικογραφίας. (Γραμμές Στριντζή Αιγαίου Ναυτική Εταιρεία v. Always Travel Holidays Ltd (1995) 1 Α.Α.Δ. και United Sea Transport Ltd v. Zakou (1980) 1 A.Α.Δ. 501, 510). Η γραμμή αυτή της νομολογίας συναρτάται απόλυτα με την φειδώ με την οποία το Δικαστήριο θα πρέπει να ασκεί τη διακριτική του ευχέρεια, ιδίως στις περιπτώσεις όπου η όποια καθυστέρηση ενέχει καταλυτικές επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου.
Στην υπό εξέταση, το συμφέρον της δικαιοσύνης δεν θα ήταν συμβατό με την παροχή άδειας για τροποποίηση, λόγω των ιδίων των δεδομένων της υπόθεσης, τα οποία επιμαρτυρούν κίνδυνο πρόκλησης ανεπανόρθωτης ζημιάς στην αντίδικη πλευρά. Τα βασικά γεγονότα ήταν γνωστά στην Εφεσείουσα, όπως εύκολα μπορεί να διαπιστωθεί και από την ανάγκη που οδήγησε στο αίτημα για προσθήκη νέων διαδίκων και τους λόγους που επικαλέστηκε προκειμένου να θεμελιώσει την αξίωση αυτή. Η αναφορά σε αλλαγή των δικηγόρων της Εφεσείουσας, στην προσπάθεια στήριξης της αναγκαιότητας για τροποποίηση, δε συνιστούσε βάσιμο λόγο αλλά ούτε και δικαιολογία της παρατηρηθείσας, ήδη, καθυστέρησης. Υπενθυμίζεται ότι η αίτηση για τροποποίηση της οπισθογράφησης του κλητηρίου εντάλματος καταχωρήθηκε δεκατέσσερις μήνες μετά την έγκριση του αιτήματος για προσθήκη νέων διαδίκων και δέκα περίπου μήνες μετά την αλλαγή δικηγόρου για την Εφεσείουσα. Αντίστοιχα, η αίτηση για τροποποίηση και της έκθεσης απαίτησης, καταχωρήθηκε είκοσι περίπου μήνες μετά την προαναφερθείσα προσθήκη νέων διαδίκων και δεκαπέντε περίπου μήνες μετά την αλλαγή δικηγόρου. Όπως, όμως, είναι παραδεκτό, εδώ και τρία περίπου χρόνια βρίσκεται σε ισχύ διάταγμα εναντίον του Εφεσίβλητου 1, το οποίο, ως απόλυτο, επηρεάζει τα δικαιώματά του μέχρι περάτωσης της αγωγής. Η καθυστέρηση που δημιουργείται, και το αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι σε μεγάλο αριθμό εφεσιβλήτων δεν επιτεύχθηκε μέχρι σήμερα επίδοση της αγωγής, έχει ως αποτέλεσμα την παράταση ισχύος του εκδοθέντος διατάγματος και, συνακόλουθα, τη συνέχιση επηρεασμού των δικαιωμάτων του Εφεσίβλητου 1. Είναι αχρείαστο να υπενθυμίσουμε ότι η έκδοση διαταγμάτων προσωρινής φύσης έχει ως μόνο λόγο τη διατήρηση της κατάστασης μέχρις ότου κριθούν τελεσίδικα οι διαφορές των διαδίκων. Κρίση που πρέπει να ολοκληρώνεται το συντομότερο δυνατό, ούτως ώστε να διασφαλίζονται τα συνταγματικά δικαιώματα των επηρεαζομένων….».
Eπισημαίνονται ωστόσο οι εξής διαφορές με την παρούσα υπόθεση:
1. Η επίδικη αίτηση καταχωρήθηκε σύντομα μετά το διορισμό του νέου δικηγόρου των Αιτητών-Εναγόντων.
2. Στην παρούσα υπόθεση δεν εκκρεμεί προσωρινό διάταγμα.
Σε διάφορα σημεία της αγόρευσης εκ μέρους του Καθ’ ου η αίτηση τίθεται επίσης η θέση ότι οι Αιτητές-Ενάγοντες δεν δικαιολόγησαν την καθυστέρηση που υπήρξε στο να αιτηθούν τις τροποποιήσεις που επιδιώκουν με την επίδικη αίτηση. Όμως με την ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση δίδεται ξεκάθαρα η επεξήγηση για την καθυστέρηση. Αποδίδεται στο ότι οι νέοι δικηγόροι των Αιτητών που διορίστηκαν τον Φεβρουάριο του 2017 διαπίστωσαν σφάλματα και ασάφειες στη δικογράφηση της Έκθεσης Απαίτησης. Συνεπώς δίδεται εξήγηση για την καθυστέρηση.
Επιπρόσθετα η απόφαση στην υπόθεση Βασίλης Παπαδόπουλος ν. Euroinvestment & Finance Ltd (2011) 1Γ Α.Α.Δ. 2091, την οποία επικαλείται στην αγόρευση του ο ευπαίδευτος συνήγορος του Καθ’ ου η αίτηση-Εναγόμενου 4, έχει τα δικά της περιστατικά που είχαν συνυπολογιστεί σε εκείνη την υπόθεση όπως π.χ. ότι η τρίτη αίτηση τροποποίησης των Εναγομένων είχε καταχωρηθεί σε πολύ προχωρημένο στάδιο και συγκεκριμένα μετά που οι Εναγόμενοι έκλεισαν την υπόθεση τους.
Άλλες ενστάσεις
Τίθεται επίσης η θέση ότι οι Ενάγοντες βρίσκονται σε σύγχυση και αβεβαιότητα ως προς το πρόσωπο του Ενάγοντος.
Είναι γεγονός ότι πριν την απόφαση του Δικαστηρίου ημερ. 30.12.2015 υπήρξε σύγχυση και αβεβαιότητα ως προς το όνομα των Εναγόντων την οποία προκάλεσαν οι ίδιοι οι Ενάγοντες, κάτι που συνυπολογίζεται στα πλαίσια του παράγοντα καθυστέρηση και κατάχρηση διαδικασιών, για σκοπούς έγκρισης ή απόρριψης της επίδικης αίτησης. Όμως είναι ξεκάθαρο, μετά την απόφαση του Δικαστηρίου ημερ. 30.12.2015 ότι οι Ενάγοντες είναι πλέον η Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ.
Επιπρόσθετα στη σελ. 9 της αγόρευσης εκ μέρους του Καθ’ ου η αίτηση-Εναγομένου 4 υποστηρίζεται το εξής:
«Εκτός από τα ανωτέρω, παρακαλούμε όπως το δικαστήριο λάβει υπ’ όψιν ότι εάν επιτρέψει τη νέα τροποποίηση, που επιζητούν οι ενάγοντες, θα παρατηρηθεί το παράδοξο και πρωτοφανές φαινόμενο να έχει εκδοθεί απόφαση εναντίον του πρωτοφειλέτη και ορισμένων από τους εγγυητές με άλλη έκθεση απαίτησεως από αυτήν που θα κληθεί να αντιμετωπίσει ο εναγόμενος (4)».
Δεν συμφωνώ ότι αποτελεί τροχοπέδη στην τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης στη βάση της επίδικης αίτησης, το γεγονός ότι έχει ήδη εκδοθεί απόφαση για κάποιους από τους Εναγομένους. Εξάλλου δεν έχει υποδειχθεί να υποστηρίζεται νομολογιακά κάτι τέτοιο, ούτε και να επηρεάζει τουλάχιστον στην προκειμένη περίπτωση οποιοδήποτε δικαίωμα.
Επίσης στη σελ. 9 της αγόρευσης εκ μέρους του Καθ’ ου η αίτηση–Εναγομένου 4 παρατίθεται απόσπασμα από τη σελ. 458 του Annual Practice του 1966:
«Effect of Amendment.- An amendment duly made, with or without leave. Takes effect, not from the date when the amendment is made, but from the date of the original document which it amends; and this Rule applies to every successive amendment of whatever nature and at whatever stage the amendment is made. Thus, when the amendment is made to the writ, the amendment dates back to the date of the original issue of the writ and the action continues as though the amendment had been inserted from the beginning: “the writ as amended becomes the origin of the action, and the claim thereon indorsed is substituted for the claim originally indorsed” (per Collins, M.R., in Sneade v. Wotherton, etc. [1904] 1 K.B. At 297). Similarly in the pleadings: “once pleadings are amended, what stood before amendment is no longer material before the Court and no longer defines the issues to be tried” (per Hodson, L.J., in Warner v. Sampson, [1959] 1 Q.B. At 321). The fact that the pleading has been amended will not affect the incidence of subsequent costs, even though the action is decided on the point raised by the amendment (Nottage v. Jackson (1883), 11 Q.B.D. 627, C.A.).
The rule as to the effect of an amendment is the reason why a plaintiff may not amend his writ by adding a cause of action which has accrued to him since the issue of the writ (see Eshelby v. Fed. European Bank, [1932] 1 K.B. 254, affirmed at 423); and this rule lies at the root of the difficulties which arise when an amendment is sought which will or might prejudice the other party or deprive him of a defence which has already accrued to him…».
(Η έμφαση είναι του Δικαστηρίου)
Δεν έχει όμως καταδειχθεί ότι οι αιτούμενες τροποποιήσεις μπορεί να στερήσουν τον Καθ’ ου η αίτηση-Εναγόμενο 4 από το να προβάλει την υπεράσπιση του.
Επιπρόσθετα στη σελ. 12 της αγόρευσης εκ μέρους του Καθ’ ου η αίτηση τίθεται η θέση ότι «Εάν εγκριθεί η αιτούμενη τροποποίηση δεν θα εξηγείται ποια η σχέση της ΛΑΪΚΗ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΛΙΜΙΤΕΔ (που εμφανίζεται για πρώτη φορά στον τίτλο ή στα δικόγραφα της παρούσης αγωγής) με την Marfin Popular Bank Public Co Ltd ή την Cyprus Popular Bank Public Company Ltd, που ως ενάγων εμφανιζόταν σε όλες τις προηγούμενες διαδικασίες». Όμως με την αιτούμενη τροποποίηση της παραγράφου 1 της Έκθεσης Απαίτησης τίθενται ισχυρισμοί με τους οποίους επιχειρείται να ξεκαθαριστεί όλο το σχετικό ιστορικό. Δεν συντρέχει λόγος απόρριψης της αιτούμενης τροποποίησης στη βάση του συγκεκριμένου σκεπτικού του Εναγομένου 4. Σε κάθε περίπτωση, η πλευρά του Καθ’ ου η αίτηση-Εναγομένου 4 θα μπορεί να εξετάσει κατά πόσο χρειάζεται περαιτέρω λεπτομέρειες. Επιπρόσθετα στην ίδια σελίδα τίθεται η θέση ότι «Ο εναγόμενος (4) δεν έχει καμία συμβατική ή άλλη σχέση με την ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ ούτε και με τη ΛΑΪΚΗ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΛΙΜΙΤΕΔ (που για πρώτη φορά επιχειρείται να παρουσιαστεί στην παρούσα αγωγή)». Τούτο όμως θα αποτελέσει θέμα που θα απασχολήσει το Δικαστήριο κατά την ακρόαση της αγωγής, εφόσον τεθεί στο κατάλληλο στάδιο από τον Εναγόμενο 4.
Συνυπολογίζοντας όλα τα πιο πάνω, έχοντας απορρίψει κατόπιν εξέτασης τους λόγους ένστασης (ακόμη και όπου δεν γίνεται ρητή αναφορά) και έχοντας κατά νου ότι η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου δεν διέπεται από άκαμπτους κανόνες, κρίνεται ότι στην προκειμένη περίπτωση μπορεί να ασκηθεί υπέρ της έγκρισης της αίτησης.
Τέλος δεν συμφωνώ με τη θέση των ευπαιδεύτων δικηγόρων των Αιτητών ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση ο Καθ’ ου η αίτηση-Εναγόμενος 4 θα πρέπει να λάβει μόνο μέρος των εξόδων του στη βάση του σκεπτικού της υπόθεσης Χατζηγέρου ν. Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου (Αρ. 1) (2003) 3 Α.Α.Δ. 31. Και τούτο γιατί η επίδικη αίτηση σ’ αυτό το στάδιο στα πλαίσια μιας τόσο παλαιάς υπόθεσης και με το προηγούμενο ιστορικό που τη βαραίνει, δεν ήταν τέτοια ώστε να απέκλειε αυτόματα κάθε ενδεχόμενη ένσταση. Γι’ αυτό και στη συγκεκριμένη περίπτωση, παρά την επιτυχία της αίτησης, θεωρώ δίκαιο όπως όλα τα σχετικά έξοδα επιδικαστούν εναντίον των Αιτητών αφού ο Καθ’ ου η αίτηση-Εναγόμενος 4 δεν ευθύνεται για την αναγκαιότητα των τροποποιήσεων.
Εκδίδεται διάταγμα ως η παράγραφος Α της αίτησης.
Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης να καταχωρηθεί μέχρι την 9.6.2017. Υπεράσπιση στην τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης να καταχωρηθεί μέχρι την 29.6.2017 και τυχόν Απάντηση να καταχωρηθεί μέχρι την 7.7.2017.
Τα έξοδα της αίτησης καθώς και αυτά που θα απωλεσθούν εξαιτίας της τροποποίησης επιδικάζονται εναντίον των Αιτητών-Εναγόντων και υπέρ του Καθ’ ου η αίτηση-Εναγομένου 4 όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή, εγκριθούν από το Δικαστήριο και να πληρωθούν στο τέλος.
(Υπ.) …..……………………………….
Λ. Μάρκου, Α.Ε.Δ.
ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ
ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ
Subject: Civil / General / Interim
Αναφορικά: Αίτηση για τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης