(1994) 1 ΑΑΔ 707
19 Νοεμβρίου, 1994
ΔEYTEPOBAΘMIO OIKOΓENEIAKO ΔIKAΣTHPIO
[ΠΙΚΗΣ, ΚΟΥΡΡΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Δ/στές]
ΧΡΙΣΤΑΚΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΝΕΟΚΛΕΟΥΣ,
Εφεσείων,
ν.
ΠΗΝΕΛΟΠΗΣ ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ,
Εφεσίβλητης.
(Έφεση Aρ. 31)
Έφεση — Αξιολόγηση μαρτυρίας από το πρωτόδικο Δικαστήριο — Εύρημα του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι ο ισχυρός κλονισμός του γάμου οφειλόταν αποκλειστικά στο πρόσωπο του εφεσείοντα — Κρίθηκε ότι δικαιολογείτο από την ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία.
Το πρωτοβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο απόρριψε την αίτηση του εφεσείοντα για διάλυση του γάμου του με την εφεσίβλητη λόγω ισχυρού κλονισμού, διότι βρήκε ότι ο κλονισμός της έγγαμης σχέσης οφειλόταν αποκλειστικά στο πρόσωπο του εφεσείοντα. Κατ’ έφεση, ο εφεσείων δεν αμφισβήτησε τα ευρήματα του πρωτόδικου Δικαστηρίου σχετικά με την δική του υπευθυνότητα για τον κλονισμό της έγγαμης σχέσης, όπως για παράδειγμα το ότι για χρόνια διατηρούσε εξωγαμικές σχέσεις με άλλες γυναίκες και ιδιαίτερα αλλοδαπές, για τις οποίες δαπανούσε σημαντικό μέρος του εισοδήματός του, αλλά ισχυρίσθηκε ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο έπρεπε να είχε βρει συνυπεύθυνη και την εφεσίβλητη, διότι σε ορισμένες περιπτώσεις αυτή είχε αρνηθεί να συνοδεύσει τον συζυγό της σε κοινωνικές εξόδους και ότι είχε αρνηθεί να συνδράμει στην δανειοδότηση του συζύγου της για την χρηματοδότηση συνεταιρισμού του συζύγου της με τρίτο πρόσωπο προς το οποίο η εφεσίβλητη δεν έτρεφε καμμιά εμπιστοσύνη.
Αποφασίσθηκε ότι:
Υπό το φως των ευρημάτων που διατυπώνονταν στην απόφαση, που είχαν ουσιαστικό έρεισμα στην μαρτυρία, η ετυμηγορία του πρωτόδικου Δικαστηρίου, ότι ο κλονισμός του γάμου οφειλόταν αποκλειστικά σε υπαιτιότητα του εφεσείοντα, ήταν δικαιολογημένη.
Η έφεση απορρίφθηκε χωρίς έξοδα.
Υπόθεση που αναφέρθηκε:
Ζαχαρίου v. Ζαχαρίου (1993) 1 Α.Α.Δ. 159.
Έφεση.
Έφεση από τον αιτητή κατά της απόφασης του Oικογενειακού Δικαστηρίου Πάφου (H. Nικολάου, Π. Σεργίδης και Tουμαζή (κα) Δ.Δ.) που δόθηκε στις 4 Mαρτίου, 1994 (Aρ. Aίτησης 4/93) με την οποία απορρίφθηκε το αίτημα του για διάλυση του γάμου του λόγω ισχυρού κλονισμού, με έξοδα εις βάρος του.
Γ. Φιλίππου, για τον Eφεσείοντα.
Καμιά εμφάνιση για την Eφεσίβλητη.
Cur. adv. vult.
ΔIKAΣTHPIO: Την απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσει ο Δικαστής Γ. Μ. Πικής.
ΠΙΚΗΣ, Δ. : Ο εφεσείων και η εφεσίβλητη παντρεύτηκαν στις 29.7.1967, σε ηλικία 16 ετών ο πρώτος και 21 ετών η δεύτερη. Απέκτησαν πέντε παιδιά τα οποία έχουν αποκατασταθεί.
Με αίτησή του στο Οικογενειακό Δικαστήριο ο εφεσείων αξίωσε τη διάλυση του γάμου λόγω ισχυρού κλονισμού. Το Οικογενειακό Δικαστήριο έκρινε ότι ο γάμος είχε όντως υποστεί ισχυρό κλονισμό· όχι όμως για λόγο που συνιστούσε λόγο διαζυγίου. Ο κλονισμός προήλθε από πράξεις και συμπεριφορά που αφορούσαν αποκλειστικά τον εφεσείοντα. Το Δικαστήριο απέρριψε τους ισχυρισμούς του ότι η εφεσίβλητη προκάλεσε τον κλονισμό του γάμου ή ότι συνέβαλε σ’ αυτό. Ο ισχυρός κλονισμός γάμου συνιστά λόγο διαζυγίου μόνο εφόσον επέρχεται εξαιτίας λόγου ο οποίος αφορά είτε το πρόσωπο του εναγομένου ή και των δυο συζύγων [βλ. Άρθρο 3Β(β) του περί της Πρώτης Τροποποίησης του Συντάγματος Νόμου του 1989 (Ν. 95/89)].
Ο εφεσείων προσβάλλει το εύρημα του Οικογενειακού Δικαστηρίου (απόφαση πλειοψηφίας) ότι ο ίδιος υπήρξε αποκλειστικά υπεύθυνος για τον κλονισμό του γάμου. Η μαρτυρία κατέδειξε, όπως εισηγήθηκε, ότι και η σύζυγός του συνέβαλε σ’ αυτό το αποτέλεσμα. Προς υποστήριξη της θέσης του, επικαλέσθηκε την παραδοχή της εφεσίβλητης ότι σε ορισμένες μεμονωμένες περιστάσεις αυτή αρνήθηκε ν’ αποδεχθεί προσκλήσεις του συζύγου της για κοινωνικές εξόδους. Παραδέχθηκε (η σύζυγος) επίσης ότι σε μια περίπτωση, 12 χρόνια πριν την υποβολή της αίτησης διαζυγίου, αρνήθηκε να συνδράμει στη δανειοδότηση (από τρίτους) του συζύγου της για να χρηματοδοτήσει τη δημιουργία συνεταιρικού καταστήματος του συζύγου της με τρίτο πρόσωπο προς στο οποίο δεν έτρεφε καμιά εμπιστοσύνη. Η εισήγηση για ανατροπή των ευρημάτων του πρωτόδικου Δικαστηρίου έγινε παρά την παραδοχή του ιδίου, που αντανακλάται και στα ευρήματα του Δικαστηρίου, ότι μετά τη γέννηση του δεύτερου παιδιού του ζεύγους ο εφεσείων είχε συστηματικά εξωγαμικές σχέσεις που τον άφηναν πολλά βράδια μακριά από το σπίτι του και του απορροφούσαν μέρος του εισοδήματός του. Σε μια περίπτωση είχε εξωγαμικές σχέσεις με μια γυναίκα για 12 συνεχή χρόνια. Άλλες εξωγαμικές του σχέσεις τον έφεραν, μεταξύ άλλων, να επισκέπτεται τη Ρουμανία (σε 6 ή 7 περιπτώσεις) για τη συνέχιση ή την ανανέωση δεσμών του με γυναίκες ρουμανικής καταγωγής που είχε νωρίτερα γνωρίσει στην Κύπρο.
Ο εφεσείων, όπως προκύπτει από τη μαρτυρία του, έτρεφε αποστροφή προς τη σύζυγό του από την αρχή του γάμου. Τη θεωρούσε, όπως είπε, αμόρφωτη και χωριάτισσα και ποτέ δεν την αγάπησε, όπως ανέφερε στο Δικαστήριο. Είναι καταφανές ότι οι προσκλήσεις του στη σύζυγό του για νυκτερινές εξόδους, ήταν περιστασιακές. Η εφεσίβλητη παραδέχθηκε ότι αρνήθηκε σε μερικές περιπτώσεις να βγει έξω με το σύζυγό της για λόγους άρρηκτα συνυφασμένους με τη φροντίδα της οικογένειας· είτε γιατί τα παιδιά χρειάζονταν τη φροντίδα της είτε γιατί οι οικονομικοί τους πόροι ήταν περιορισμένοι λόγω του ότι ο σύζυγός της σπαταλούσε μεγάλο μέρος του εισοδήματός του στις άλλες του εξόδους. Η έγνοια της ήταν να συνδράμει στην αποκατάσταση των θυγατέρων του ζεύγους. Η σύζυγος κατέθεσε ότι διατηρούσε και διατηρεί αισθήματα αγάπης προς το σύζυγό της και ότι είναι πάντα έτοιμη να το δεχθεί.
Άλλοι λόγοι που επικαλέσθηκε ο δικηγόρος του εφεσείοντα για την ανατροπή της πρωτόδικης απόφασης, εντοπίζονται σε αντιφάσεις μεταξύ των ισχυρισμών που πρόβαλε η εφεσίβλητη στην υπεράσπισή της και στη μαρτυρία της. Στην υπεράσπισή της πρόβαλε τον ισχυρισμό ότι ο αιτητής “... είναι πρόσωπο ανεύθυνο, άσωτο και σπάταλο και ήθελε να κατασπαταλεί την περιουσία της οικογένειας του με άλλες γυναίκες ...”.
Δε διαπιστώνεται οποιαδήποτε αντίφαση μεταξύ της μαρτυρίας της εφεσίβλητης κρινομένης στο σύνολό της και των ισχυρισμών που πρόβαλε στην υπεράσπισή της. Οι χαρακτηρισμοί σχετίζονται με τα γεγονότα προς τα οποία συναρτώνται.
Συνάγεται από τη μαρτυρία της εφεσίβλητης ότι οι εξωγαμικές σχέσεις του εφεσείοντα απορροφούσαν μεγάλο μέρος του εισοδήματός του ενώ η συμπεριφορά του προς τα παιδιά του τα οποία κτυπούσε, αποτέλεσμα του εκνευρισμού που προκαλούσε ο διπλός τρόπος ζωής του, είχε δυσμενείς επιπτώσεις στα ίδια.
Το Δικαστήριο αποδέχθηκε τη μαρτυρία της εφεσίβλητης ως αξιόπιστη. Από τη μαρτυρία της αβίαστα προκύπτει ότι γενεσιουργό και μόνη αιτία για τον κλονισμό του γάμου αποτέλεσε η απιστία του συζύγου στους σκοπούς του γάμου, που είχε ως αποτέλεσμα τον ισχυρό κλονισμό του [βλ. Ζαχαρίου ν. Ζαχαρίου (1993) 1 A.A.Δ. 159]. Το γεγονός ότι συνέβαλε στη συντήρηση της οικογενείας στο βαθμό που του επέτρεπαν οι άλλες του δραστηριότητες, δε μεταβάλλει την εικόνα ως προς τη γενική διαγωγή του, την έλλειψη πίστης προς το γάμο και έλλειψη ουσιαστικού ενδιαφέροντος για την οικογένεια που έθετε σε δεύτερη μοίρα.
Υπό το φως των ευρημάτων που διατυπώνονται στην απόφαση, τα οποία ευρίσκουν ουσιαστικό έρεισμα στη μαρτυρία, η ετυμηγορία του Δικαστηρίου, ότι ο κλονισμός του γάμου οφειλόταν αποκλειστικά σε υπαιτιότητα του εφεσείοντα, κρίνεται δικαιολογημένη.
Η έφεση απορρίπτεται.
Δεν εκδίδεται διαταγή για έξοδα.
H έφεση απορρίπτεται χωρίς διαταγή για έξοδα.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο