ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ
(Έφεση κατά απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ. 24/2023)
26 Oκτωβρίου, 2026
[ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ-ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ Π., ΛΥΣΑΝΔΡΟΥ, ΜΙΧΑΗΛ-ΓΑΛΑΝΟΥ, Δ/ΣΤΕΣ]
UDEME WILLIE EKOME
Εφεσείων,
v.
ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΜΕΣΩ
1. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ
2. ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΙΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ
Εφεσίβλητων.
--------------------
Κ. Κουπαρή (κα), για τον εφεσείοντα.
Ν. Νικολάου (κα) για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για την εφεσίβλητη.
--------------------
ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ-ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ, Π.: Η ομόφωνη απόφαση του Δικαστηρίου θα δοθεί από την Μιχαήλ-Γαλανού, Δ.
------------------------
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΜΙΧΑΗΛ-ΓΑΛΑΝΟΥ, Δ.: Με απόφασή της που κοινοποιήθηκε στον εφεσείοντα μέσω επιστολής ημερομηνίας 8.11.2022, η εφεσίβλητη 2 κήρυξε τον γάμο που είχε τελέσει ο εφεσείοντας με Κύπρια το 2019 εικονικό. Κατά της εν λόγω απόφασης, ο εφεσείων άσκησε την Προσφυγή Αρ. 2209/2022.
Στις 21.4.2023 η διοίκηση προχώρησε στην έκδοση απόφασης με την οποία κήρυξε τον εφεσείοντα απαγορευμένο μετανάστη και εξέδωσε εναντίον του διατάγματα απέλασης και κράτησης. Ο εφεσείων άσκησε και κατά αυτής της απόφασης προσφυγή, την υπ’ αριθμό 644/2023.
Οι δύο προσφυγές συνεκδικάστηκαν πρωτόδικα λόγω συνάφειας και κατέληξαν με απόφαση του Διοικητικού Δικαστηρίου ημερομηνίας 11.10.2023, σε αποτυχία και απόρριψη.
Με την υπό κρίση έφεση, ο εφεσείων βάλλει κατά της κρίσης του πρωτόδικου Δικαστηρίου με δύο λόγους έφεσης:
Με τον πρώτο λόγο έφεσης εισηγείται ότι εσφαλμένα και αναιτιολόγητα το Δικαστήριο έκρινε ότι η διοίκηση προέβη σε δέουσα έρευνα και ότι η κατάληξη της διοίκησης ότι ο γάμος είναι εικονικός ήταν εύλογη εφόσον στις ξεχωριστές προσωπικές συνεντεύξεις το ζεύγος δεν έπεσε σε καμία αντίφαση ενώ επεξηγήθηκε στη διοίκηση από την Κύπρια ο λόγος που δεν συγκατοικούσαν ενώ δεν λήφθηκε καθόλου υπόψη από το Δικαστήριο ότι η διοίκηση δεν ερεύνησε το γεγονός ότι το ζευγάρι διατηρούσε κοινό τραπεζικό λογαριασμό.
Με τον δεύτερο λόγο έφεσης, ο εφεσείων εισηγείται ότι εσφαλμένα το Δικαστήριο έκρινε ότι η διοίκηση προέβη σε δέουσα έρευνα κρίνοντας εσφαλμένη την απάντηση του εφεσείοντα σε σχέση με τη διεύθυνση διαμονής τους ως επαρκή λόγο για κήρυξη του γάμου ως εικονικού εφόσον η ίδια η διοίκηση ανανέωσε προηγουμένως τουλάχιστο δύο φορές την άδεια διαμονής του εφεσείοντα.
Όπως προκύπτει από τους προβαλλόμενους λόγους έφεσης, η παρούσα έφεση στρέφεται κατά της πρωτόδικης απόφασης στην έκταση που αφορά στην κρίση του Δικαστηρίου σε σχέση με την κήρυξη του γάμου ως εικονικού δηλαδή, κατά του αντικειμένου της μίας εκ των δύο προσφυγών. Τα ευρήματα και η κατάληξη του Δικαστηρίου σε σχέση με τη νομιμότητα της απόφασης κήρυξης του εφεσείοντα ως απαγορευμένου μετανάστη και των διαταγμάτων απέλασης και κράτησης που ήταν αντικείμενο της έτερης συνεκδικαζόμενης προσφυγής, δεν προσβάλλονται με κανένα λόγο έφεσης. Κατά τη διαδικασία ακρόασης της υπόθεσης, τέθηκε η συγκεκριμένη παρατήρηση στη συνήγορο του εφεσείοντα η οποία εξέφρασε την άποψη ότι σε περίπτωση επιτυχίας των λόγων έφεσης που στρέφονται κατά της απόφασης κήρυξης του γάμου του εφεσείοντα ως εικονικού, συμπαρασύρεται σε ακυρότητα και το μέρος της πρωτόδικης απόφασης που αφορά την κήρυξη του ως απαγορευμένου μετανάστη και τα διατάγματα απέλασης και κράτησης. Το παρόν Δικαστήριο, περιορίζεται στην κρίση ότι εφόσον η πρωτόδικη κατάληξη επί των πιο πάνω δεν προσβάλλεται με συγκεκριμένο λόγο έφεσης, αποτελεί δεδικασμένο.
Στη σελίδα 8 της πρωτόδικης απόφασης καταγράφεται ότι η εφεσίβλητη στην επιστολή προς τον εφεσείοντα ημερομηνίας 8.11.2022 αναφέρει ότι σύμφωνα με το Άρθρο 7Α(3) του περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου, Κεφ. 105 (στο εξής ο «Νόμος») ο γάμος κρίνεται εικονικός για σειρά λόγων.
Το περιεχόμενο της επιστολής προς τον εφεσείοντα αναφέρει αυτολεξεί ότι:
“I am directed to inform you that after a thorough investigation, your marriage with Mrs. C. M., citizen of Cyprus was found to be a marriage of convenience according to Article following 7A (3) (α), (γ), (δ), (ζ) and (θ) of the Aliens and Immigration Law based on the following indications:
i. You do not cohabitate under the same roof with Mrs. Christina Manoli.
ii. Lack of proper contribution to the obligations stemming from the marriage.
iii. Your statements and Mrs. Christina Manoli statements are inconsistent about your circumstances respective personal details and/or about other important personal information and
iv. There is evidence that one or both spouses have previously had a sham marriage or have problems obtaining a residence permit in the Republic.
v. Any other information which raises reasonable suspicions that the marriage or cohabitation is fictitious (family, social, friendly environment and other information).”
Το Άρθρο 7Α(3) του Νόμου προνοεί τα εξής:
«(3) Στοιχεία που τείνουν να καταδείξουν ότι ένας γάµος είναι εικονικός είναι κυρίως τα ακόλουθα:
(α) Το ζεύγος δε συζεί κάτω από την ίδια στέγη·
(β) το διάστηµα γνωριµίας των συζύγων και ο αριθµός και η συχνότητα των συναντήσεών τους πριν την τέλεση του γάµου ή της πολιτικής συµβίωσης·
(γ) η έλλειψη κατάλληλης συµβολής στην αντιµετώπιση των υποχρεώσεων που απορρέουν από το γάµο·
(δ) οι δηλώσεις των συζύγων αναφορικά µε στοιχεία της ταυτότητάς τους (όνοµα, διεύθυνση διαµονής, ιθαγένεια και επάγγελµα), τις περιστάσεις της πρώτης τους γνωριµίας ή αναφορικά µε άλλες σηµαντικές πληροφορίες προσωπικού χαρακτήρα που τους αφορούν είναι αντιφατικές·
(ε) οι σύζυγοι δεν µιλούν κοινή γλώσσα ή κοινώς αντιληπτή γλώσσα προς ικανοποίηση του ∆ιευθυντή·
(στ) έχει καταβληθεί χρηµατικό ποσό για τη σύναψη του γάµου (εκτός όπου τα χρήµατα δίνονται υπό µορφή προίκας στις περιπτώσεις πολιτών χωρών όπου η καταβολή προίκας είναι συνήθης πρακτική)·
(ζ) υπάρχουν ενδείξεις ότι ο ένας ή και οι δύο σύζυγοι έχουν στο παρελθόν συνάψει εικονικό γάµο ή παρουσιάζουν προβλήµατα σε ότι αφορά την άδεια διαµονής τους στη ∆ηµοκρατία·
(η) η υποβολή πλαστών εγγράφων που απαιτούνται από τις αρχές·
(θ) οποιαδήποτε άλλη πληροφορία η οποία εγείρει βάσιµες υποψίες ότι ο γάµος ή η πολιτική συµβίωση είναι εικονικός/ή.»
Από τις πιο πάνω πρόνοιες του Άρθρου 7Α(3), η εφεσίβλητη ρητώς περιόρισε την αιτιολογία της απόφασής της στις παραγράφους (α), (γ), (δ), (ζ) και (θ) του εν λόγω άρθρου. Η αναφορά, επομένως, στις σελίδες 20 και 21 της πρωτόδικης απόφασης κατ’ επίκληση νομολογίας ότι τα κριτήρια που θέτει το Άρθρο 7Α(3) δεν είναι εξαντλητικά είναι ορθή πλην όμως δεν τυγχάνει εφαρμογής στα δεδομένα της υπό κρίση υπόθεσης εφόσον η ίδια η διοίκηση προσδιόρισε κάτω από ποιες διατάξεις του Άρθρου 7Α(3) κρίνει ότι εμπίπτει ο γάμος του εφεσείοντα φέροντας και την ευθύνη οι λόγοι που επικαλείται να τεκμηριώνονται.
Από τα έγγραφα που είχε ενώπιόν της η εφεσίβλητη, προκύπτει ότι στην αίτηση που υπέβαλε ο εφεσείων για απόκτηση άδειας εισόδου τον Σεπτέμβριο του 2019 και τον Ιούλιο του 2020 δήλωσε ως διεύθυνση διαμονής την οδό Αιγάλεω (βλ. διοικητικός φάκελος I, έγγραφα 169 και 183 αντίστοιχα), στην αίτηση του στις 29.7.2021 την οδό Αριστείδου (βλ. διοικητικός φάκελος I, έγγραφο 233) και στην τελευταία που υπέβαλε στις 8.6.2022 την οδό Ευρυτανίας (βλ. διοικητικός φάκελος II, έγγραφο 40).
Στα πρακτικά της συνεδρίας της συμβουλευτικής επιτροπής για εικονικούς γάμους ημερομηνίας 3.11.2022 καταγράφονται τα ακόλουθα:
«Στις 25/11/2020 ο διοικητικός φάκελος διαβιβάστηκε στον Διοικητή της ΥΑM για διενέργεια ελέγχου γνησιότητας γάμου. Μέλη της ΥΑΜ μετέβηκαν στη δηλωθείσα διεύθυνση διαμονής του ζεύγους στην οδό Αιγάλεο 1, Διαμ. 21, Στρόβολος χωρίς να εντοπιστεί κανένα πρόσωπο.
Πραγματοποιήθηκε τηλεφωνική επικοινωνία με την Κύπρια στον αριθμό κλήσης 99- 279283 η οποία ερωτηθείς για τον τόπο διαμονής τους δήλωσε την οδό Αριστείδου 6, Άγιος Δομέτιος. Δήλωσε ότι μετακόμισαν εκεί πριν 5-6 μήνες περίπου και ότι είχαν καταθέσει τα σχετικά έγγραφα για την αλλαγή της διεύθυνση τους στο ΤΑΠΜ πριν από δυο μήνες περίπου.
Το ζεύγος κλήθηκε και πήγε στα γραφεία της YΑΜ στις 20/02/2021 όπου διενεργήθηκαν ξεχωριστά οι προσωπικές τους συνεντεύξεις χωρίς καμία αντίφαση. Πρόκειται για τον πρώτο γάμο και των δυο και δεν έχουν παιδιά. Ως αμφότεροι δήλωσαν ότι γνωρίστηκαν στις 11/10/2018 σε πάρτι πανεπιστημίου του αλλοδαπού στο EUROPEΑΝ UNIVERSITY CYPRUS και έκτοτε διατηρούσαν δεσμό μέχρι την ημερομηνία τέλεσης του γάμου τους.
Η Κύπρια ερωτηθείς σχετικά, δήλωσε ότι η οικογένεια της δεν γνωρίζει για τον γάμο της με τον αλλοδαπό και δεν επιθυμεί να το μάθουν, καθότι δεν εγκρίνουν την σχέση τους λόγω της υπηκοότητας του. Πρόσθεσε ότι κανένας από τον κύκλο της δεν γνωρίζει για τον γάμο της και επιθυμία της είναι να παραμείνει μυστικός ο γάμος της.
Προσκόμισαν το καινούργιο ενοικιαστήριο έγγραφο για την προαναφερόμενη οδό και στη συνέχεια διενεργήθηκαν εξετάσεις μέσω της σπιτονοικοκυράς του ζεύγους, Αικατερίνης Ευθυμιάδου, τηλέφωνο 99-740569 η οποία δήλωσε ότι λόγω του προχωρημένου της ηλικίας της και των προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζει όρισε την αλλοδαπή με ΔΕΑ:5757458 ως διαχειρίστρια της οικίας της επί της οδού Αριστείδου 6, Άγιο Δομέτιο. Επίσης δήλωσε ότι η ίδια διαμένει στη Λακατάμεια και δεν γνωρίζει το τι γίνεται στο υπό αναφορά σπίτι. Ακολούθως διενεργήθηκε τηλεφωνική επικοινωνία με την αλλοδαπή ΔΕΑ: 5757458, υπήκοος Ινδίας, τηλέφωνο 96-098767 η οποία επιβεβαίωσε τη συμβίωση του ζεύγους.
Η Κύπρια εργάζεται στην Alpha Bank ως λειτουργός καθυστερήσεων τους τελευταίους 2 μήνες με μηνιαίες απολαβές €1088 και ο αλλοδαπός ως μάγειρας στο υποστατικό Biergarden τον τελευταίο 1 χρόνο με μηνιαίες απολαβές €1200.
Σύμφωνα με την ΥΑΜ, "Αν και διενεργήθηκαν επιτόπιες εξετάσεις στη νέα δηλωθείσα διεύθυνση διαμονής του ζεύγους εντούτοις η αρμονική τους συμβίωση στο παρών στάδιο δεν αμφισβητείται. Καταληκτικά, ο παρών φάκελος σας διαβιβάζεται με την εισήγηση όπως επαναϋποβληθεί στην Υπηρεσία μας για επανέλεγχο ως προς την βιωσιμότητα του καθότι ο γάμος κρατείται κρυφός, παρακαλώ".»
Όπως, δηλαδή, προκύπτει από το πιο πάνω απόσπασμα, μέχρι το 2021 «η αρμονική τους συμβίωση δεν αμφισβητείται».
Στη συνέχεια καταγράφονται τα ακόλουθα στα ίδια πρακτικά:
«Στις 14/03/2022 το ζεύγος αναζητήθηκε στην οδό Αριστείδου 6, Άγιο Δομέτιο χωρίς να εντοπιστεί οποιοδήποτε πρόσωπο. Διενεργήθηκε τηλεφωνική επικοινωνία με την Ε/Κ αριθμός κλήσης 99-279283 και το ζεύγος κλήθηκε και παρουσιάστηκε στα γραφεία της 14 83 ΥΑΜ την ίδια ημέρα όπου διενεργήθηκαν ξεχωριστά οι προσωπικές του συνεντεύξεις. Κατά την διάρκεια της συνέντευξης διαπιστώθηκε ότι ο αλλοδαπός δήλωσε ψευδώς ότι κατοικούν στην οδό Αριστείδου 6, Άγιο Δομέτιο. Στη συνέχεια η Ελληνοκύπρια Χ. Μ., δήλωσε ότι δεν κατοικούν μαζί γιατί οι γονείς της δεν γνωρίζουν για τον γάμο της με τον αλλοδαπό. Η ίδια κατοικεί μαζί με τους γονείς της στην οδό Δημητσάνης 1, Έγκωμη. Δεν επιθυμεί να μάθουν οτιδήποτε καθότι δεν εγκρίνουν την σχέση τους λόγω της υπηκοότητας του. Πρόσθεσε ότι κανένας από τον κύκλο της δεν γνωρίζει για τον γάμο της και επιθυμία της είναι να παραμείνει μυστικός ο γάμος της. Ανάφερε ότι επισκέπτεται σχεδόν καθημερινά τον σύζυγο της.
Από τις εξετάσεις προέκυψε ότι ο αλλοδαπός διαμένει με ομοεθνείς του σε διαμέρισμα στην οδό Ευρώπης 8, διαμ. 53 στον Στρόβολο.
Το ζεύγος λόγω της ιδιαιτερότητας των περιστάσεων του γάμου τους, δεν έχει οποιαδήποτε κοινή υποχρέωση κοινωνική ή οικονομική. Η Ε/Κ εργάζεται στην Alpha Bank ως λειτουργός καθυστερήσεων τους τελευταίους 2 μήνες με μηνιαίες απολαβές €1088 και περιστασιακά στους φούρνους Ζορπάς. Ο αλλοδαπός εργάζεται στο υποστατικό Battlenet στην οδό Ανδρέας Χάλιου 1, Έγκωμη με μηνιαίες απολαβές €1000.»
Και, τέλος, αναφορά γίνεται σε επιστολή των γονέων της Κύπριας προς τον Υπουργό Εσωτερικών ημερομηνίας 1.8.2022 η οποία έχει το εξής περιεχόμενο:
«Θα θέλαμε να φέρουμε εις γνώσιν σας ένα περιστατικό που προέκυψε και αφορά «γάμο ευκαιρίας» μεταξύ της θυγατέρας μας Χριστίνας Μανώλη (Α.Τ. 919235) και ενός Νιγηριανού επ' ονόματι Udeme Ekom Willie, τον οποίο γνώρισε στη Λευκωσία.
Είχαμε προσέξει ότι η κόρη μας δεν είχε το συνήθη εαυτό της και κρατούσε αποστάσεις από εμάς για κάποιο διάστημα, που δεν είναι του χαρακτήρα της. Στην πορεία ανακαλύψαμε την γνωριμία της με Νιγηριανό και νιώθαμε ότι ήταν μάλλον παράξενο που δεν ήθελε να μας μιλήσει η να μας το συστήσει η να μας επιτρέψει να τον γνωρίσουμε. Είχαμε τις υποψίες μας ότι αυτό το άτομο χειραγωγεί τη κόρη μας για δικό του όφελος.
Πριν περίπου 3 μήνες ανακαλύψαμε ότι είχαν παντρευτεί μυστικά στις 5 Σεπτεμβρίου 2019, λίγες μέρες προτού αναχωρήσει για το Ηνωμένο Βασίλειο για να συμπληρώσει το μεταπτυχιακό της. «Υποτίθεται» ότι ερωτευτήκαν και της ζήτησε να τον παντρευτεί, το «συντομότερο δυνατό», σε μερικούς μόλις μήνες από την γνωριμία τους.
Όπως αντιλαμβάνεστε αυτό ήρθε σαν εντελώς σοκ σε μας τους γονείς. Τα μόνα άτομα που ήταν παρούσα στο πολιτικό γάμο ήταν οι δικοί του φίλοι. Καμία από τις φίλες της η από την οικογένεια ήταν παρών και κανείς δεν γνώριζε τι είχε συμβεί. Είναι τυφλωμένη από αγάπη μαζί του και κράτησε αυτό το γάμο μυστικό από όλη την οικογένεια και φίλους για σχεδόν 3 χρόνια.
Η κόρη μας αποφοίτησε από πανεπιστήμιο της Αγγλίας, και πρόθεση της ήταν να ζήσει και να κάνει καριέρα εκεί, αλλά λόγω του covid τα σχέδια άλλαξαν και επέστρεψε πίσω στη Κύπρο την άνοιξη του 2020 κατά την διάρκεια του lockdown. Ζούσε συνεχώς «μόνο μαζί μας» στο ίδιο σπίτι και δούλευε στη Λευκωσία μέχρι και τις 20 Ιουλίου 2022 οπόταν και επέστρεψε πίσω στην Αγγλία για εργασία. Οι γείτονες και οι στενοί συγγενείς μπορούν να επιβεβαιώσουν τη συνεχή διαμονή της μαζί μας.
Το Μάιο 2022 επισκεφθήκαμε το τμήμα αλλοδαπών και μετανάστευσης για περαιτέρω έρευνα αλλά και να παραπονεθούμε γι' αυτό το γάμο ευκαιρίας.
Είμαστε πεπεισμένοι ότι η κόρη μας εξαπατήθηκε και έπεσε θύμα εκμετάλλευσης. Μάθαμε ότι ο Νιγηριανός εισήλθε στη δημοκρατία με φοιτητική άδεια παραμονής το 2014. Ήταν φοιτητής στο Ευρωπαϊκό πανεπιστήμιο και υποτίθεται ότι θα συνεχίσει τις σπουδές του το 2023. Ακόμα ένα σημαντικό στοιχείο, πριν το γάμο είχε κάνει και αίτηση ασύλου.
Η κόρη μας Χριστίνα είναι ένα ευαίσθητο και ευάλωτο κορίτσι που δεν είχε στο παρελθόν κάποια σχέση. Πιστεύουμε έντονα ότι αυτό το άτομο την εκμεταλλεύεται πλήρως ούτως ώστε να μπορέσει να αποκτήσει δικαιώματα στη δημοκρατία.
Μετά που ανακαλύψαμε το μυστικό γάμο, αυτό το άτομο, αν και εν γνώση του, δεν μπήκε καν στο κόπο να μας επισκεφθεί και έτσι επιβεβαιώνουμε ότι οι προθέσεις του δεν ήταν γνήσιες και κρατήθηκε μακριά από την οικογένεια. Πάνω απ’ όλα κατάφερε να κάνει πλύση εγκέφαλου στη κόρη μας κρατώντας σιωπηλά τη σχέση τους για τα σχέδια του. Είναι ξεκάθαρο ότι η κόρη μας είναι θύμα σε όλο αυτό.
Λόγω των πιο πάνω γεγονότων και γνωρίζοντας ότι μόνο εσείς πλέον μπορείτε να κάνετε ανάκληση της αδείας παραμονής του πιο πάνω ατόμου, θα σας παρακαλούσαμε εάν μπορείτε να εξασκήσετε αυτό το δικαίωμα.
Πραγματικά έντιμε κύριε υπουργέ, είσαστε η τελευταία μας ελπίδα.
Παρακαλούμε όπως ερευνήσετε την υπόθεση και ελπίζουμε ότι η άδεια θα ανακληθεί αφού παντρεύτηκε υπό ψευδείς συνθήκες και χωρίς να ζουν καθόλου μαζί. Ελπίζουμε και προσευχόμαστε ότι το άτομο αυτό δεν θα συνεχίσει να καταστρέφει της ζωή της Χριστίνας.
Σας ευχαριστούμε για την προσοχή σας στο ζήτημα μας και αναμένουμε την απάντηση σας.»
Το πρωτόδικο Δικαστήριο αξιολογώντας τα στοιχεία που είχε ενώπιόν της η εφεσίβλητη, έκρινε τα ακόλουθα στις σελίδες 14 μέχρι 19 της απόφασης:
«Στη βάση όλων των πιο πάνω, η διαπίστωση της Συμβουλευτικής Επιτροπής ότι επρόκειτο για εικονικό γάμο κρίνεται σε κάθε περίπτωση ως εύλογα επιτρεπτή. Τεκμαίρεται δε ότι τα στοιχεία τα οποία τέθηκαν ενώπιον της Επιτροπής ήσαν όλα εκείνα, τα οποία υπάρχουν στο οικείο διοικητικό φάκελο που κατατέθηκε κατά το στάδιο των διευκρινίσεων και περιλαμβάνει το σύνολο των δεδομένων που αφορούσαν τις σχέσεις του ζεύγους, τις αστυνομικές έρευνες και εκθέσεις, καθώς και τις δηλώσεις και πληροφορίες που είχαν δοθεί (βλ. Μενέλαος Χειμώνας, ανωτέρω).
Δεν διαπιστώνεται κενό έρευνας, ενώ όλα τα προαναφερθέντα στοιχεία και γεγονότα, και δη τα όσα περιελήφθησαν στην προαναφερθείσα έκθεση του Υπεύθυνου Γραφείου Διερεύνησης Γνησιότητας Γάμων, αλλά και στο πρακτικό της συνεδρίας της Συμβουλευτικής Επιτροπής, ημερομηνίας 3.11.2022, με το οποίο ακολούθως συμφώνησε η Διευθύντρια, όχι μόνο καταδεικνύουν τη διενέργεια της δέουσας έρευνας, αλλά και ευλόγως δύνανται να στοιχειοθετούν περιπτώσεις εφαρμογής των παραγράφων (α), (γ), (δ) και (ζ) του άρθρου 7Α(3), στα οποία και βασίστηκε η προσβαλλόμενη απόφαση.
[.]
Υπενθυμίζεται ότι ο αιτητής, κατά την ενώπιον του Γραφείου Διερεύνησης Γνησιότητας Γάμων συνέντευξή του, δήλωσε ψευδώς ότι διέμενε μαζί με την Κύπρια υπήκοο σε συγκεκριμένη διεύθυνση, ενώ στις 2.9.2019, ήτοι τρεις μέρες πριν από την τέλεση του γάμου του με την κα Μ., είχε υποβάλει αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας, η οποία εν τέλει απορρίφθηκε. Περαιτέρω, διαπιστώθηκε έλλειψη κατάλληλης συμβολής στην αντιμετώπιση των υποχρεώσεων που απέρρεαν από το γάμο, εφόσον το ζεύγος δεν είχε οποιαδήποτε κοινή υποχρέωση κοινωνική η οικονομική. Γενικότερα, λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των περιστάσεων της υπό κρίση περίπτωσης, η κατάληξη των καθ' ων η αίτηση κρίνεται ως εύλογα επιτρεπτή.
Όπως έχει αναφερθεί στην Ureef Mohd Murof Jumil Ubdolh v. Δημοκρατίας, Υποθ. αρ. 1495/05, ημερ. 7.4.2008, «κριτήριο για τη διαπίστωση στοιχείων της εικονικότητας ενός γάμου, για τους σκοπούς του Νόμου, δεν είναι, από μόνες τους, οι δηλώσεις των μερών, αλλά το σύνολο των περιστάσεων, περιλαμβανομένης της συμπεριφοράς και των ενεργειών των μερών, πριν και μετά τη σύναψη του γάμου». Όπως επίσης, στο πλαίσιο αυτό, μπορούν να λαμβάνονται υπόψη και πληροφορίες που προέρχονται από έρευνες της Διοίκησης, όπως εν προκειμένω τα όσα έθεσαν ενώπιον του Υπουργού Εσωτερικών οι γονείς της Κύπριας υπηκόου, περιλαμβανομένων και πληροφοριών από τρίτους, που ο Νόμος επιτρέπει να λαμβάνονται υπόψη (βλ. Kateryna Telsenko κ.ά. ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 1902/2008, ημερ. 14.5.2010).
Οι περί του αντιθέτου ισχυρισμοί της πλευράς του αιτητή και δη περί εσφαλμένων και/ή αυθαίρετων συμπερασμάτων της διεξαχθείσας έρευνας της Διοίκησης και ειδικότερα οι αμφισβητήσεις ως προς τη διαπίστωση των καθ' ων η αίτηση περί της εικονικότητας του γάμου και περί αντιφατικών δηλώσεων, φαίνεται να παραγνωρίζουν τα όσα με σαφήνεια λέχθηκαν στην Μενέλαος Χειμώνας, ανωτέρω, ότι δηλαδή η διερεύνηση τέτοιων περιπτώσεων δεν εξισώνεται με αστυνομική διερεύνηση και ότι δεν πρόκειται για ποινική αλλά για διοικητική έρευνα, η φύση της οποίας, ασφαλώς, είναι διαφορετική. Επισημαίνεται συναφώς και η ύπαρξη της πρόνοιας του εδαφίου (2) του υπό αναφορά άρθρου 7Α, σύμφωνα με την οποία, στο πλαίσιο της διερεύνησης της εικονικότητας ενός γάμου, ο Διευθυντής (εν προκειμένω η Διευθύντρια) δεν είναι υποχρεωμένη, αλλά «δύναται να καλέσει σε συνέντευξη μαζί ή χωριστά τους δυο συζύγους», όπερ και έπραξε εν προκειμένω, για να διαπιστώσει αν ο γάμος είναι εικονικός. Εν πάση περιπτώσει, υπενθυμίζεται στο σημείο αυτό, η πάγια και διαχρονική αρχή της ημεδαπής νομολογίας, σύμφωνα με την οποία το ακυρωτικό Δικαστήριο ελέγχει την επάρκεια της έρευνας, χωρίς να επεμβαίνει στους τρόπους ή στα μέσα που επιλέγει η Διοίκηση να διεξάγει την έρευνα της κατά περίπτωση. Η έκταση, ο τρόπος και η διαδικασία που θα ακολουθηθεί ποικίλλει ανάλογα με το υπό εξέταση ζήτημα και ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια της Διοίκησης (Δημοκρατία ν. Κοινότητας Πυργών κ.α. (1996) 3 Α.Α.Δ. 503, Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας ν. Ζάμπογλου (1997) 3 Α.Α.Δ. 270, Δημοκρατία κ.α. ν. Μαρίας Πανταζή Ελισσαίου κ.α. (2003) 3 Α.Α.Δ. 168). Διαφορετική συλλογιστική θα μετέβαλλε στην προκειμένη το Διοικητικό Δικαστήριο σε διοικητικό όργανο (Καρπή ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 889/2007, ημερ. 9.7.2008), υποκαθιστώντας ωσαύτως, κατά δικαιοδοτικώς αθέμιτο τρόπο, την κρίση της Διοίκησης, στην απουσία στοιχείων και περιστάσεων που θα μπορούσαν να κατατείνουν στο ότι η ευχέρεια των καθ' ων η αίτηση δεν ενασκήθηκε ευλόγως και επιτρεπτώς (Πέτρος Χαραλάμπους ν. Δημοκρατίας, Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ. 119/2016, ημερ. 14.9.2023, MCA Hotels Ltd v. Υπουργού Οικονομικών και Άλλων, Α.Ε. 24/2014, ημερ. 3.6.2020, ECLI:CY:AD:2020:C180, Χαραλάμπους ν. Αναθεωρητικής Αρχής Αδειών, Α.Ε. 82/2013, ημερ. 22.5.2019, ECLI:CY:AD:2019:C194, Lord Sheratons Reproductions Ltd v. Δημοκρατίας, Α.Ε. 187/2012, ημερ. 28.3.2019, ECLI:CY:AD:2019:C112).
Είναι δε επιτρεπτή η διερεύνηση κατά χρονικά διαστήματα της γνησιότητας του γάμου, που βεβαίως άπτεται μεν προσωπικού θεσμού, αλλά όπου συνδέεται ο γάμος με στοιχεία που εκ πρώτης όψεως παρουσιάζονται ύποπτα ή προβληματικά, όπως ότι ο γάμος γίνεται για να δοθεί άδεια παραμονής σε υπήκοο τρίτης χώρας, επιβάλλεται στις αρχές της Δημοκρατίας η διεξαγωγή έρευνας ώστε να μην παραμένουν στην επικράτεια της άτομα τα οποία χρησιμοποιούν μεθόδους που δεν είναι νόμιμες (βλ. Μενέλαος Χειμώνας, ανωτέρω).
Είναι επίσης καλά γνωστό ότι, στερεότυπες μορφές έρευνας δεν υπάρχουν και εκείνο που έχει σημασία είναι η επάρκεια της εφόσον τα δεδομένα εξετάζονται στο σύνολό τους (Motorways Ltd v. Δημοκρατίας (1999) 3 Α.Α.Δ. 447, Τσιαττάλα ν. Δημοκρατίας, υπόθ. αρ. 1037/2011, ημερ. 9.7.2013, Ηροδότου ν. Δημοκρατίας (2010) 3 Α.Α.Δ. 220).
Ενόψει των πιο πάνω, στη βάση του συνόλου των στοιχείων της υπόθεσης, θεωρώ ότι εύλογα κατέληξαν οι καθ' ων η αίτηση στο συμπέρασμα ότι ο γάμος του αιτητή ήταν εικονικός.»
Υπενθυμίζεται ότι η εφεσίβλητη στήριξε την απόφασή της στο Άρθρο 7Α(3) (α), (γ), (δ), (ζ) και (θ) του Νόμου. Εντούτοις, από τα στοιχεία που είχε ενώπιόν της προκύπτουν τα ακόλουθα πραγματικά γεγονότα:
Η Κύπρια στη συνέντευξη αποκάλυψε ότι δεν συγκατοικούν με τον εφεσείοντα προβάλλοντας συγκεκριμένους λόγους γιατι αυτό συμβαίνει. Το γεγονός της μη συγκατοίκησης του ζευγαριού επιβεβαιώνεται και μέσω της επιστολής των γονέων της οι οποίοι εκφράζουν, αφενός, τη μεγάλη ανησυχία τους για τις επιλογές της ενήλικης θυγατέρας τους αλλά, αφετέρου, επιβεβαιώνουν τον γάμο, το ότι ο γάμος αυτός κρατήθηκε μυστικός και ότι αυτή (η θυγατέρα) «είναι τυφλωμένη από αγάπη μαζί του». Αυτά, δεν φαίνεται να διερευνήθηκαν ή να λήφθηκαν υπόψη από την εφεσίβλητη επαρκώς ή στην έκταση που θα έπρεπε δεδομένου ότι από μόνη της η μη συγκατοίκηση ενδεχομένως να είχε εύλογη αιτιολογία. Όπως προκύπτει και από τις ενέργειες των γονέων της Κύπριας οι οποίοι έσπευσαν να αιτηθούν την ανάκληση της άδειας παραμονής του προσώπου που κατά δική τους παραδοχή η θυγατέρα τους αγαπά τυφλά, μάλλον επιβεβαιώνουν τις ανησυχίες που εξέφρασε η Κύπρια ως λόγο γιατι επέλεξε να κρατήσει τον γάμο μυστικό.
Επιπρόσθετα, στην αίτηση ημερομηνίας 8.6.2022, ο εφεσείων δήλωσε συγκεκριμένη διεύθυνση διαμονής η οποία ενδεχομένως να μην ήταν σε γνώση της διοίκησης κατά τον έλεγχο που διενεργήθηκε στις 14.3.2022 ήταν, όμως, ενώπιον της διοίκησης μέσω της αίτησης του εφεσείοντα τόσο στις 3.11.2022 όταν έλαβε χώρα η συνεδρία της συμβουλευτικής επιτροπής όσο και στις 8.11.2022 όταν λήφθηκε η απόφαση της εφεσίβλητης. Αυτά, επίσης δεν λήφθηκαν υπόψη από την εφεσίβλητη η οποία αντιθέτως, απομόνωσε την αναφορά του αιτητή στην προηγούμενη διεύθυνση διαμονής του.
Σε σχέση με την αναφορά που περιέχεται στην επιστολή προς τον εφεσείοντα με παραπομπή στο Άρθρο 7Α(3)(ζ) του Νόμου για ενδείξεις τέλεσης προηγούμενου εικονικού γάμου ή ότι παρουσιάζει προβλήματα σε ότι αφορά την άδεια διαμονής του στη χώρα, καθίσταται αντιληπτό ότι αναφέρεται στο δεύτερο σκέλος του συγκεκριμένου άρθρου εφόσον καταγράφεται ρητώς στις εκθέσεις της εφεσίβλητης ότι είναι ο πρώτος γάμος του εφεσείοντα. Ακόμα και αυτό το συμπέρασμα όμως φαίνεται να είναι αυθαίρετο εφόσον ο εφεσείων υπέβαλλε έγκαιρα και τυπικά τις αιτήσεις του για διευθέτηση της νόμιμης παραμονής του με αποτέλεσμα να μην προκύπτει τίποτε που να τεκμηριώνει την επίκληση από την εφεσίβλητη των προνοιών του Άρθρου 7Α(3)(ζ) του Νόμου. Η αναφορά στην πρωτόδικη απόφαση στο γεγονός της υποβολής από τον εφεσείοντα πριν τον γάμο αίτησης για παραχώρηση διεθνούς προστασίας η οποία απορρίφθηκε, δεν λειτουργεί ως εκ προοιμίου ένδειξη της εικονικότητας του γάμου που ακολούθησε αλλά θα πρέπει η διοίκηση να λάβει υπόψη της τα μεταγενέστερα στοιχεία και συμπεριφορά του ζευγαριού έτσι ώστε να καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα.
Τέλος, στον διοικητικό φάκελο II έγγραφο 9, εντοπίζεται κατάσταση κοινού αποταμιευτικού λογαριασμού του εφεσείοντα και της Κύπριας που φαίνεται να υποβλήθηκε ως μέρος της αίτησής του ημερομηνίας 8.6.2022. Ούτε αυτό φαίνεται να λήφθηκε υπόψη ή να ερευνήθηκε δεόντως.
Όλα τα πιο πάνω, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η κατάληξη της διοίκησης επί της εικονικότητας του γάμου του εφεσείοντα δεν λήφθηκε εύλογα εφόσον αρκετά πραγματικά περιστατικά που περιβάλλουν το ζευγάρι, δεν ερευνήθηκαν επαρκώς.
Με βάση τα πιο πάνω, οι λόγοι έφεσης του εφεσείοντα επιτυγχάνουν. Η πρωτόδικη απόφαση ανατρέπεται και η προσβαλλόμενη απόφαση της Προσφυγής Αρ. 2209/2022 ακυρώνεται.
Επιδικάζονται έξοδα €3.000 πλέον Φ.Π.Α. υπέρ του εφεσείοντα και εναντίον των εφεσίβλητων.
Α. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ-ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ, Π.
Δ. ΛΥΣΑΝΔΡΟΥ, Δ.
Ε. ΜΙΧΑΗΛ-ΓΑΛΑΝΟΥ, Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο