ΑΝΔΡΟΥΛΛΑ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ v. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙOY ΚΥΠΡΟΥ, Έφεση κατά απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ. 6/23, 9/11/2026
print
Τίτλος:
ΑΝΔΡΟΥΛΛΑ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ v. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙOY ΚΥΠΡΟΥ, Έφεση κατά απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ. 6/23, 9/11/2026

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ

 

                                       (Έφεση κατά απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου  Αρ. 6/23)

 

9 Νοεμβρίου, 2026

 

[ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ-ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ Π., ΛΥΣΑΝΔΡΟΥ, ΜΙΧΑΗΛ-ΓΑΛΑΝΟΥ, Δ/ΣΤΕΣ]

 

 

 

   ΑΝΔΡΟΥΛΛΑ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ

                                    

                                                                                                                    Εφεσείουσα,

   v.

 

 

   ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙOY ΚΥΠΡΟΥ

 

                                                                                                                   Εφεσίβλητου.

--------------------

Σ. Τσαχίδου (κα) μαζί με Α. Καραβέλλα (κα) για Α. & Α. Κ. Αιμιλιανίδης, Κ. Κατσαρός & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε., για την Εφεσείουσα.

Α. Χρίστου (κα) για Ιωαννίδης Δημητρίου Δ.Ε.Π.Ε., για το Εφεσίβλητο.

Ν.  Χατζηϊωάννου (κα), για Α. Κ. Χατζηϊωάννου & Σία, για το Ενδιαφερόμενο Μέρος.

-------------------

ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ-ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ, Π.: Η απόφαση του Δικαστηρίου δεν είναι ομόφωνη.  Η απόφαση της πλειοψηφίας θα δοθεί από τον Δ. Λυσάνδρου, Δ.  Με την οποία συμφωνώ.  Διϊστάμενη είναι η απόφαση της Ε. Μιχαήλ-Γαλανού, Δ. που ακολουθεί.

------------------------

 

             Α Π Ο Φ Α Σ Η

 

ΛΥΣΑΝΔΡΟΥ, Δ.: Το Πανεπιστήμιο Κύπρου (πρωτόδικα, ο καθ’ ού η αίτηση, εφεξής «το Πανεπιστήμιο») πλήρωσε τη θέση Διευθυντή Διοίκησης και Οικονομικών διά της επιλογής του Ενδιαφερόμενου Μέρους.

 

Το Πανεπιστήμιο διεξήγαγε τόσο γραπτές όσο και προφορικές εξετάσεις προς πλήρωση της θέσης και απέκλεισε την υποψηφιότητα της Εφεσείουσας διότι αυτή δεν εξασφάλισε την απαιτούμενη βαθμολογία που θα της επέτρεπε να συμμετάσχει στις προφορικές εξετάσεις.

 

Η Εφεσείουσα προσέβαλε τον διορισμό του Ενδιαφερόμενου Μέρους δια της Προσφυγής αρ. 1009/2015 και εξέδωσε την απόφασή του στις 30/12/2022.   Το πρωτόδικο Δικαστήριο εξέτασε τους εξής λόγους ακύρωσης:

«1. Κακή σύνθεση της Επιτροπής Προσωπικού και Κανονισμών του Συμβουλίου και του Συμβουλίου του καθ’ ου η αίτηση κατά τη λήψη των προπαρασκευαστικών αποφάσεων έγκρισης του επίδικου σχεδίου υπηρεσίας και της απόφασης διεξαγωγής γραπτών εξετάσεων.

2. Παράνομη διεξαγωγή γραπτών εξετάσεων και λήψης τους ως προαπαιτούμενο για συμμετοχή στις συνεντεύξεις και στη μετέπειτα διαδικασία χωρίς να έχει ανακοινωθεί στην προκήρυξη της θέσης κατά παράβαση των Κανονισμών του Πανεπιστημίου Κύπρου και της κείμενης νομοθεσίας.

3. Η απόφαση λήφθηκε από αναρμόδια όργανα, κατά παράβαση των Κανονισμών, της νομοθεσίας του Πανεπιστημίου Κύπρου και των αρχών της χρηστής διοίκησης, χωρίς αιτιολογία, κατά παράβαση ουσιώδους τύπου και κατά κατάχρηση εξουσίας.».

 


Το πρωτόδικο Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η Εφεσείουσα δεν είχε το απαιτούμενο έννομο συμφέρον για την προβολή των δύο πρώτων λόγων ακύρωσης.

 

Στο πλαίσιο εξέτασης του τρίτου λόγου ακύρωσης, το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε ότι ο δικαστικός έλεγχος ήταν εφικτός για το μέρος Α΄των γραπτών εξετάσεων, προχωρώντας να κρίνει ότι το αποτέλεσμα αυτού του μέρους της εξέτασης ήταν αιτιολογημένο και υποστηριζόμενο από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου, χωρίς να διαφαίνεται πιθανότητα πλάνης, κατάχρησης ή υπέρβασης εξουσίας.

 

Αντιθέτως, το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε ελλιπή τον διοικητικό φάκελο σε σχέση με το αποτέλεσμα του μέρους Β΄των γραπτών εξετάσεων, προχωρώντας σε ακύρωση του προσβαλλόμενου διορισμού για αυτόν τον λόγο.

 

Με τους τέσσερις λόγους έφεσής της, η Εφεσείουσα προβάλλει ότι λανθασμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε ότι αυτή δεν είχε το απαιτούμενο έννομο συμφέρον να προβάλει λόγους ακύρωσης και, κατά προέκταση, παρέλειψε να εξετάσει αυτούς τους λόγους.


Κρίνουμε ότι η Eφεσείουσα εφεσιβάλλει την απόρριψη των δύο πρώτων λόγων ακύρωσης, ως έχει το δικονομικό δικαίωμα.

 

Κατά τη γνώμη μας, το γεγονός ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψε τον τρίτο λόγο ακύρωσης σε σχέση με το Μέρος Α΄των γραπτών εξετάσεων (αφού πρώτα έκρινε ότι μπορούσε να τον εξετάσει λόγω επάρκειας του διοικητικού φακέλου) δεν κωλύει δικονομικά την Εφεσείουσα από του να προβάλει λόγους έφεσης με τους οποίους να επιζητεί όπως κριθεί εσφαλμένη η κρίση του πρωτόδικου Δικαστηρίου πως αυτή στερείται εννόμου συμφέροντος προβολής των δύο πρώτων λόγων ακύρωσης.

 

Ως λέχθηκε στην Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ. 49/2021 Χατζηγεωργίου ν. Δημοκρατίας, απόφαση Εφετείου ημερ. 27.2.2025, σε σχέση με το δικαίωμα του πρωτοδίκως επιτυχόντα προσφεύγοντα (ως είναι η Εφεσείουσα) να εφεσιβάλλει την εκ του πρωτόδικου Δικαστηρίου απόρριψη λόγου ακύρωσης, άλλου από αυτόν τον οποίο το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε βάσιμο, κρίνοντας την Προσφυγή επιτυχή και ακυρώνοντας την προσβαλλόμενη διοικητική πράξη:

«O πρώτος λόγος Έφεσης στρέφεται εναντίον ζητήματος, για το οποίο εκφράστηκε πρωτοδίκως απορριπτική κρίση από το πρωτόδικο Δικαστήριο. […] Συνεπώς, εκφράστηκε δικαστική κρίση από το πρωτόδικο Δικαστήριο αναφορικά με το πιο πάνω θέμα, το οποίο δημιουργεί (ουσιαστικό) δεδικασμένο και θα στερούσε από τον Εφεσείοντα, αν δεν το αμφισβητήσει (επιτυχώς) με την παρούσα Έφεση, τη δυνατότητα να επαναφέρει μελλοντικά το ζήτημα, σε περίπτωση που κατά την επανεξέταση η διοίκηση εξέδιδε νέα απόφαση προαγωγής του ίδιου Ενδιαφερόμενου μέρους (ως, τελικώς, έγινε, βλ. ανωτέρω).».

 

Σε σχέση με την απόρριψη του τρίτου λόγου ακύρωσης, εσφαλμένα η Εφεσείουσα προβάλλει, με τον τέταρτο λόγο έφεσης, ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο παρέλειψε να τον εξετάσει.


Αυτό, διότι το πρωτόδικο Δικαστήριο εξέτασε τον τρίτο λόγο ακύρωσης εξ ου και, στο πλαίσιο αυτού, προχώρησε σε ακύρωση του προσβαλλόμενου διορισμού σε σχέση με το μέρος Β΄των γραπτών εξετάσεων. Κατά την νομολογία, η ανυπαρξία δικαστικής κρίσης είναι εννοιολογικά διακριτή από το (τυχόν) σφαλερό υπαρκτής δικαστικής κρίσης, οπότε είναι απορριπτέος λόγος έφεσης ο οποίος προβάλλει ότι δεν υπήρξε πρωτόδικη κρίση ενώ κατ’ ακρίβειαν υπήρξε (Έφεση κατά απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ. 83/2022 Σκυλλουριώτης ν. Διευθυντή Αδειοδότησης της Ανάπτυξης του Επαρχιακού Οργανισμού Αυτοδιοίκησης Λευκωσίας, απόφαση Διοικητικού Εφετείου ημερ. 23.6.2026).

 

Συνεπώς, ο τέταρτος λόγος έφεσης απορρίπτεται, με αποτέλεσμα να τελεσιδικήσει η εκ του πρωτόδικου Δικαστηρίου απόρριψη του τρίτου λόγου ακύρωσης. 

 

Στρεφόμενοι στον πρώτο, δεύτερο και τρίτο λόγο έφεσης, αυτοί ψέγουν το σκεπτικό με το οποίο το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε ότι η  Εφεσείουσα δεν προέβαλλε μετά του απαιτούμενου έννομου συμφέροντος τους δύο πρώτους λόγους ακύρωσης, θέματα και αυτεπαγγέλτως εξεταζόμενα από το Διοικητικό Εφετείο, ως δημόσιας τάξης.

 

Το συναφές πρωτόδικο σκεπτικό έχει ως εξής:

«Με επιστολή της δικηγόρου της ημερομηνίας 26.06.2015 η αιτήτρια διαμαρτυρήθηκε για τη διαδικασία πλήρωσης της θέσης, θεωρώντας αυτήν ως έκδηλα παράνομη και χρήζουσα άμεσης ανάκλησης καθότι το σχέδιο υπηρεσίας της θέσης δεν προνοούσε ως προϋπόθεση διορισμού ή προαγωγής την επιτυχία σε γραπτό διαγωνισμό.  Συνακόλουθα, επαναλαμβάνοντας την επιφύλαξη των δικαιωμάτων της, εισηγήθηκε ότι οι διεξαχθείσες εξετάσεις έγιναν παράνομα και δεν πρέπει να ληφθούν υπόψη και ότι όλοι οι υποψήφιοι που πληρούν τα απαιτούμενα προσόντα θα πρέπει να κληθούν σε συνέντευξη. 

 

 

[…] 

 

Εγείρεται και δεύτερη προδικαστική ένσταση ότι η αιτήτρια στερείται του απαραίτητου εννόμου συμφέροντος στην προώθηση της παρούσας προσφυγής καθότι αυτή παρακάθησε στις γραπτές εξετάσεις οι οποίες διενεργήθηκαν, αποδεχόμενη έτσι το περιεχόμενο αυτών και τη διαδικασία που ακολουθήθηκε από το Πανεπιστήμιο, με τις εκφρασθείσες επιφυλάξεις της να μην έχουν οιονδήποτε αποτέλεσμα.

 

 […]

 

Αναφορικώς με τη δεύτερη προδικαστική ένσταση, η οποία εδράζεται στο γεγονός ότι η αιτήτρια παρακάθησε στις γραπτές εξετάσεις τη νομιμότητα διεξαγωγής των οποίων τώρα αμφισβητεί, θα πρέπει εν πρώτοις να υπομνησθεί ότι, όχι μόνο η προσφυγή, αλλά και οι λόγοι ακυρότητας πρέπει να προβάλλονται μετ' εννόμου συμφέροντος για να είναι παραδεκτοί (Αναστασίου ν ΚΟΤ (1996) 4Δ ΑΑΔ 2440, Αναστασίου ν. Δήμου Παραλιμνίου (2000) 3 ΑΑΔ 339).

 

Εν προκειμένω, ως ορθώς επισημαίνουν καθ' ου η αίτηση και ενδιαφερόμενο μέρος, η αιτήτρια υπέβαλε μεν υπό επιφύλαξη αίτηση για διορισμό στην επίδικη θέση, πλην όμως η εν λόγω επιφύλαξη ρητώς περιορίστηκε από την ίδια στο ζήτημα των απαιτούμενων υπό του σχεδίου υπηρεσίας απαιτούμενων προσόντων.  Ουδείς, όμως, λόγος ακύρωσης εγείρεται σε σχέση με το εν λόγω ζήτημα.  Η αιτήτρια δεν αμφισβητεί τη νομιμότητα του σχεδίου υπηρεσίας, τουναντίον στηρίζεται στις πρόνοιες αυτού για να υποστηρίξει ότι το σχέδιο δεν προβλέπει για τη δυνατότητα διεξαγωγής γραπτών εξετάσεων.

 

Συνακόλουθα, αλυσιτελώς εγείρονται ισχυρισμοί σε σχέση με τη σύνθεση της Επιτροπής Προσωπικού και Κανονισμών του Συμβουλίου στη συνεδρία της ημερομηνίας 11.03.2015 - πριν δηλαδή την προκήρυξη της θέσης - με την οποία εγκρίθηκε το επίδικο σχέδιο υπηρεσίας.

 

Σε συμφωνία με τις ευπαίδευτες δικηγόρους του καθ' ου η αίτηση και του ενδιαφερομένου μέρους καταλήγω ότι η αιτήτρια στερείται εννόμου συμφέροντος να προωθεί λόγους ακύρωσης σε σχέση με τη νομιμότητα της απόφασης διεξαγωγής γραπτών εξετάσεων.  Επαναλαμβάνεται ότι η αιτήτρια παρακάθησε στις επίδικες γραπτές εξετάσεις, βάσει δε των πραγματικών περιστατικών της παρούσας υπόθεσης δεν αποδέχομαι ότι η συμμετοχή της ήταν υπό διαμαρτυρία και με επιφύλαξη των δικαιωμάτων της.  Ειδικότερα:

 

Η αιτήτρια κλήθηκε να παρακαθήσει στις γραπτές εξετάσεις με επιστολή ημερομηνίας 27.05.2015, πληροφορούμενη παράλληλα για τις λεπτομέρειες διεξαγωγής, τα θέματα και την απαίτηση εξασφάλισης βαθμολογίας τουλάχιστον 50% σε κάθε ένα από τα δύο τμήματα των εξετάσεων. Δεν αντέδρασε και δεν διαμαρτυρήθηκε καθοιονδήποτε τρόπο ή για οποιοδήποτε θέμα περιλαμβάνετο στην εν λόγω πληροφόρηση.  Μία μόλις ημέρα πριν τη διεξαγωγή των γραπτών εξετάσεων απέστειλε το ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 12.06.2015, εις απάντηση, όμως, της κοινοποίησης από τον Αντιπρύτανη της αλληλογραφίας με άλλον υποψήφιο.  Με το εν λόγω μήνυμα η αιτήτρια δεν έθεσε οποιοδήποτε συγκεκριμένο θέμα ή ένσταση ή επιφύλαξη ούτε σε σχέση με την απόφαση διεξαγωγής γραπτών εξετάσεων ούτε σε σχέση με τη διαδικασία ή τα θέματα που αποφασίστηκαν, αλλά περιορίστηκε στην αναφορά ότι επιφυλάσσει όλα τα νόμιμα δικαιώματά της «αναφορικά με τα θέματα που θίγονται καθώς και για την όλη διαδικασία γενικότερα».

 

Η εν λόγω γενική και αόριστη επιφύλαξη χωρίς οποιαδήποτε, έστω στοιχειώδη, συγκεκριμενοποίηση των λόγων αμφισβήτησης της όλης διαδικασίας, δίδει την εντύπωση ότι η ίδια η επιφύλαξη δόθηκε υπό την επιφύλαξη του όποιου αποτελέσματος των γραπτών εξετάσεων, ώστε να χρησιμοποιηθεί αναλόγως του κατά πόσον το αποτέλεσμα θα είναι ή όχι ευνοϊκό για την αιτήτρια.  Τούτο ακριβώς συνέβη εν προκειμένω, με την αιτήτρια να αμφισβητεί για πρώτη φορά τη διαδικασία για συγκεκριμένους λόγους και όχι αόριστα, με την επιστολή της δικηγόρου της ημερομηνίας 26.06.2015, μετά δηλαδή τη διεξαγωγή των γραπτών εξετάσεων και μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων αυτών, τα οποία δεν ήταν ευνοϊκά για την ίδια.

 

Συνακόλουθα, καταλήγω ότι η αιτήτρια δεν νομιμοποιείται να εγείρει ούτε τον πρώτο ούτε τον δεύτερο λόγο ακύρωσης καθότι η ίδια αποδέχθηκε τη διαδικασία που ακολουθήθηκε και παρακάθησε στις γραπτές εξετάσεις που διεξήχθησαν, αμφισβητώντας αυτές μόνο μετά την αποτυχία της.».

 

 

 

Με κάθε σεβασμό, αποκλίνουμε από το πρωτόδικο σκεπτικό, για τους εξής λόγους:

Κατά πρώτον, η επιφύλαξη των δικαιωμάτων (την οποία η Εφεσείουσα προέβαλε προς το Πανεπιστήμιο) κρίνουμε ότι ήταν επαρκής ώστε να καλύπτει την από πλευράς της προβολή του πρώτου και δεύτερου λόγου ακύρωσης ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου.

 

Συγκεκριμένα, με ηλεκτρονικό της μήνυμα ημερ. 12.6.2015 προς το Πανεπιστήμιο (Ερυθρό 154 διοικητικού φακέλου), το οποίο της είχε κοινοποιήσει ηλεκτρονικό μήνυμα ανθυποψηφίου στο οποίο αυτός προέβαλε επιφύλαξη για το νόμιμο της διαδικασίας πλήρωσης της επίδικης θέσης, η  Εφεσείουσα δήλωσε ότι:

«Αναφορικά με τα θέματα που θίγονται καθώς και για την όλη διαδικασία γενικότερα, επιφυλάσσω όλα τα νόμιμα δικαιώματα μου.».

 

Περαιτέρω, η Εφεσείουσα επανέλαβε τη θέση της, με ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 22.6.2015 προς λειτουργό του Πανεπιστημίου εκφράζοντας τη θέση ότι:

«σε συνέχεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας σας μαζί μου, το απόγευμα του Σαββάτου 13/06/2015, μετά την γραπτή εξέταση για την προαναφερόμενη θέση κατά την οποία σας είχα ενημερώσει προφορικά για τα γεγονότα που έγιναν κατά τη διάρκεια της εξέτασης και κατόπιν νομικής συμβουλής που έλαβα επί του θέματος, επιφυλάσσω το δικαίωμα να τα καταθέσω και γραπτώς.  Εννοείται, ότι η επιφύλαξη μου αφορά τόσο στη διαδικασία της γραπτής εξέτασης όσο και της όλης διαδικασίας γενικότερα» (Συνημμένο 5 πρωτόδικης αίτησης ακύρωσης).

 

Επακολούθησε επιστολή ημερ. 26.6.2015 της δικηγόρου της Εφεσείουσας προς το Πανεπιστήμιο, η οποία εξέφραζε τη θέση ότι η διεξαγωγή γραπτής εξέτασης ήταν παράνομη, διότι δεν προνοείτο στο οικείο σχέδιο υπηρεσίας ως προέβλεπε η εφαρμοστέα δευτερογενής νομοθεσία (Συνημμένο 6 πρωτόδικης αίτησης ακύρωσης).

 

Συνάγεται ότι η Εφεσείουσα επιφύλαξε με τον ευρύτερο δυνατό τρόπο ενώπιον του Πανεπιστημίου τα νόμιμα δικαιώματά της, πριν την απόφαση του Πανεπιστημίου για επιλογή του Ενδιαφερόμενου Μέρους προς πλήρωση της επίδικης θέσης.

 

Κατά την κρίση μας, η ενώπιόν μας περίπτωση διακρίνεται από τις περιπτώσεις όπου ο προσφεύγων απώλεσε το έννομο του συμφέρον διότι εκούσια και ανεπιφύλακτα συναίνεσε με την προσβαλλόμενη πράξη (Tomboli ν. The Cyprus Telecommunications Authority (1982) 3 CLR 149, την  οποία επικαλέστηκε ενώπιον μας το Πανεπιστήμιο). 

 

Κατά δεύτερον, δεν χρειαζόταν καν η επίκληση τέτοιας επιφύλαξης από την Εφεσείουσα ενώπιον του Πανεπιστημίου, για να διαφυλάξει το δικονομικό της δικαίωμα να προβάλει ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου τον πρώτο και δεύτερο λόγο ακύρωσης.

 

Η κρίση μας υποστηρίζεται από τη Δημοκρατία ν. Θεοδώρου κ.ά. (2008) 3 Α.Α.Δ. 149 όπου το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάνθηκε τα εξής:

«Σε όλες τις προσφυγές αμφισβητήθηκε η διαδικασία στη Συμβουλευτική Επιτροπή και ο τρόπος με τον οποίο η ΕΔΥ αξιολόγησε τα δεδομένα. Σε όλες τις προσφυγές προσβλήθηκε ως εσφαλμένο το χαμηλό ποσοστό μονάδων που καθορίστηκε στο πλεονέκτημα.

Στην προσφυγή 697/04 ο αιτητής πρόβαλε ισχυρισμούς που αφορούσαν το στάδιο πριν τον αποκλεισμό του, αφού δεν συμπεριλήφθηκε στον κατάλογο των προσώπων που συστήθηκαν. Ισχυρίστηκε ότι η ΕΔΥ δεν απέδωσε τη δέουσα σημασία στο αίτημά του να συμπεριληφθεί στον τελικό κατάλογο, προβάλλοντας ότι η προφορική συνέντευξη αποτέλεσε αποφασιστικό κριτήριο επιλογής και παραγνώρισε το γεγονός ότι, ενώ κατείχε το πλεονέκτημα και ενώ είχε αποδώσει εξαιρετικά και στα γραπτά, αποκλείστηκε. Επισημαίνει επίσης ότι η ΕΔΥ είχε τη δυνατότητα να δεχθεί πολλαπλό αριθμό υποψηφίων απ΄αυτό που πρότεινε η Συμβουλευτική Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 34(8) του περί Δημόσιας Υπηρεσίας Νόμου.

Το παράπονο του αιτητή αναφορικά με το πλεονέκτημα ήταν ότι η λογική της αριθμοποίησης του κριτηρίου από τη Συμβουλευτική Επιτροπή δεν ήταν νόμιμη, αφού παρέκαμπτε έτσι την ανάγκη της ειδικής αιτιολογίας για παραγνώρισή του. Θεωρήθηκε εσφαλμένα από την ΕΔΥ ότι, εφόσον ο αιτητής είχε ενημερωθεί για τη βαρύτητα των κριτηρίων εκ των προτέρων και έλαβε μέρος στη διαδικασία, ανεπιφύλακτα δεν είχε δικαίωμα να παραπονεθεί για τη μη συμπερίληψή του στον κατάλογο.

Επί του προκειμένου ο ευπαίδευτος πρωτόδικος Δικαστής, με το σκεπτικό του οποίου και συμφωνούμε, έκρινε τα ακόλουθα:

«. . . η συμμετοχή του αιτητή στη διαδικασία ενώπιον της Συμβουλευτικής μαζί με τους υπόλοιπους υποψηφίους έστω και αν ήταν ενημερωμένος για τη βαρύτητα των κριτηρίων, δεν του αποστερεί τη δυνατότητα να θέτει θέμα παρανομίας στον τρόπο βαθμολόγησης του πλεονεκτήματος ή αξιολόγησης της απόδοσης του στις γραπτές εξετάσεις. Δεν είναι εξάλλου λογικά αναμενόμενο για έναν υποψήφιο να προσέρχεται στην διαδικασία αξιολόγησης του με επιφύλαξη των δικαιωμάτων του ως προς τη διαδικασία. Δεν θεωρώ ότι οι λόγοι ακύρωσης που προβάλλει ο αιτητής εδώ προσκρούουν με οποιοδήποτε τρόπο στο δόγμα της επιδοκιμασίας και αποδοκιμασίας.».».

 

 

Υπάρχει ακόμα μία παράμετρος για την οποία αποκλίνουμε από το πρωτόδικο σκεπτικό.  Συγκεκριμένα, το ότι ο πρώτος λόγος ακύρωσης εγείρει θέμα κακής (δηλαδή, παράνομης) σύνθεσης εμπλεκόμενων οργάνων του Πανεπιστημίου, θέμα το οποίο είναι δημόσιας τάξης και αυτεπαγγέλτως εξεταζόμενο (Aναθεωρητική Έφεση Αρ. 21/2008 SIGMA RADIO T.V. LTD ν.  Αρχής Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου (2010) 3 Α.Α.Δ. 579· Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ. 68/2021 Χριστοδούλου ν. Κεντρικής Επιτροπής Παραλιών, απόφαση Εφετείου ημερ. 30.4.2025), όπερ σημαίνει ότι μπορεί να τύχει δικαστικής εξέτασης χωρίς καν να εγερθεί ως λόγος ακύρωσης από τον προσφεύγοντα.  Αυτό εξ ορισμού σημαίνει ότι δεν υφίσταται δικονομικό κώλυμα για την εκ του προσφεύγοντα έγερσή του ενώπιον του πρωτόδικου ή δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου.

 

Καταληκτική κρίση του Δικαστηρίου:

Η έφεση επιτυγχάνει και παραμερίζεται η εφεσιβαλλόμενη απόφαση ημερ. 30.12.2022 (περιλαμβανομένης της διαταγής για έξοδα) επί της Προσφυγής Αρ.1009/2015, με την επιφύλαξη ότι διασώζεται το μέρος της εφεσιβαλλόμενης απόφασης το οποίο αφορά τον τρίτο λόγο ακύρωσης.

 

Η υπόθεση παραπέμπεται στο πρωτόδικο Δικαστήριο προς εκ νέου εξέταση του πρώτου και δεύτερου λόγου ακύρωσης, οι οποίοι προβάλλονται μετ’ εννόμου συμφέροντος ως η κρίση μας.

 

Επιδικάζεται το ποσό των 3000 ευρώ, ως κατ’ έφεση έξοδα, υπέρ της Εφεσείουσας και κατά του Εφεσίβλητου.

 

 

Α. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ-ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ, Π.

 

               Δ. ΛΥΣΑΝΔΡΟΥ, Δ.

 

 

 

 

 

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ

 

                                       (Έφεση κατά απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου  Αρ. 6/23)

 

 9 Νοεμβρίου, 2026

 

[ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ-ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ Π., ΛΥΣΑΝΔΡΟΥ, ΜΙΧΑΗΛ-ΓΑΛΑΝΟΥ, Δ/ΣΤΕΣ]

 

 

 

   ΑΝΔΡΟΥΛΛΑ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ

                                    

                                                                                                                    Εφεσείουσα,

   v.

 

 

   ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙOY ΚΥΠΡΟΥ

 

                                                                                                                   Εφεσίβλητου.

--------------------

Σ. Τσαχίδου (κα) μαζί με Α. Καραβέλλα (κα) για Α. & Α. Κ. Αιμιλιανίδης, Κ. Κατσαρός & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε., για την Εφεσείουσα.

Α. Χρίστου (κα) για Ιωαννίδης Δημητρίου Δ.Ε.Π.Ε., για το Εφεσίβλητο.

Ν.  Χατζηϊωάννου (κα), για Α. Κ. Χατζηϊωάννου & Σία, για το Ενδιαφερόμενο Μέρος.

-------------------

Α Π Ο Φ Α Σ Η

(Μειοψηφίας)

 

ΜΙΧΑΗΛ-ΓΑΛΑΝΟΥ, Δ.:  Η εφεσείουσα υπέβαλε στις 8.5.2015 αίτηση για προαγωγή στη θέση διευθυντή διοίκησης και οικονομικών κατόπιν προκήρυξης της εν λόγω θέσης από το εφεσίβλητο στις 20.3.2015. Ακολούθησε πρόσκληση προς την εφεσείουσα με επιστολή του εφεσίβλητου ημερομηνίας 27.5.2015 για να παρακαθίσει σε γραπτή εξέταση η οποία αποτελείτο από δύο μέρη, το μέρος Α’ και το μέρος Β’. Η εφεσείουσα παρακάθισε και στα δύο μέρη της γραπτής εξέτασης αλλά απέτυχε. Το εφεσίβλητο με απόφασή του στις 31.7.2015 αποφάσισε τον διορισμό του ενδιαφερόμενου μέρους. 

 

Κατά της εν λόγω απόφασης, η εφεσείουσα άσκησε την υπ’ αριθμό 1009/2015  προσφυγή στο Διοικητικό Δικαστήριο το οποίο με απόφασή του ημερομηνίας 30.12.2022 κατέληξε σε ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης με το εξής σκεπτικό ως καταγράφεται στις σελίδες 13 μέχρι 17 της απόφασής του:

«Σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου ημερομηνίας 04.05.2015, οι γραπτές εξετάσεις ήταν οργανωμένες σε δύο μέρη.  Το Μέρος Α', που αφορούσε στις διοικητικές ικανότητες των υποψηφίων, ανατέθηκε σε ιδιωτική εταιρεία κατόπιν διαγωνισμού για την παροχή υπηρεσιών για την αξιολόγηση και επιλογή υποψηφίων για την πλήρωση της επίδικης θέσης.  Στον διοικητικό φάκελο που έχει προσκομισθεί και κατατεθεί ως Τεκμήριο, εντοπίζονται, σε σχέση με το Μέρος Α', τα σχετικά έντυπα αξιολόγησης των υποψηφίων που παρακάθησαν στις γραπτές εξετάσεις.  Από τα εν λόγω έντυπα μπορεί να διαπιστωθεί η βαθμολογία που ο κάθε υποψήφιος εξασφάλισε σε κάθε επιμέρους ενότητα της αξιολόγησης.  Αθροιζόμενες δε οι εν λόγω βαθμολογίες αντιστοιχούν στα αποτελέσματα του Πίνακα Αποτελεσμάτων Γραπτής Εξέτασης σε σχέση με το Μέρος Α', ο οποίος υποβλήθηκε στο Συμβούλιο κατά τη συνεδρία του ημερομηνίας 22.06.2015 και ο οποίος δημοσιεύθηκε στο διαδίκτυο για πληροφόρηση των υποψηφίων.  Σε σχέση, λοιπόν, με το Μέρος Α' των γραπτών εξετάσεων ο δικαστικός έλεγχος καθίσταται εφικτός, η δε απόφαση ως προς το αποτέλεσμα της εξέτασης και τους αποτυχόντες υποψηφίους προκύπτει να είναι αιτιολογημένη και να υποστηρίζεται από τα στοιχεία του φακέλου, χωρίς να διαφαίνεται οποιαδήποτε πιθανότητα πλάνης ή κατάχρησης ή υπέρβασης εξουσίας.

 

Δεν συμβαίνει, όμως, το ίδιο και με το Μέρος Β' των γραπτών εξετάσεων, για το οποίο ουδέν στοιχείο πέραν του Πίνακα Αποτελεσμάτων Γραπτής Εξέτασης έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου ή εντοπίζεται στον διοικητικό φάκελο.  Ο εν λόγω Πίνακας περιορίζεται στην αποτύπωση της συνολικής βαθμολογίας εκάστου υποψηφίου στο κάθε μέρος των γραπτών εξετάσεων, η οποία όμως βαθμολογία σε σχέση με το Μέρος Β' δεν προκύπτει από κανένα στοιχείο του φακέλου πώς συγκεκριμένα έχει εξαχθεί, με αποτέλεσμα ο δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας της απόφασης αποκλεισμού της αιτήτριας από την περαιτέρω διαδικασία πλήρωσης της επίδικης θέσης να μην είναι εφικτός. 

 

Το Πανεπιστήμιο είχε υποχρέωση να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου τα στοιχεία εκείνα που καταδεικνύουν το νόμιμο και αιτιολογημένο της προσβαλλόμενης απόφασης και τούτο όχι, βεβαίως, για να ασκήσει το Δικαστήριο πρωτογενή κρίση ως προς την αξιολόγηση της απόδοσης της αιτήτριας στις γραπτές εξετάσεις, αλλά για να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο πραγματικής πλάνης ή υπέρβασης ή κατάχρησης εξουσίας.

 

[.]

 

Δεν παραβλέπω το γεγονός ότι, συμφώνως της διαδικασίας που αποφασίστηκε, οι υποψήφιοι θα έπρεπε εξασφαλίσουν τουλάχιστον το 50% της βαθμολογίας στο καθένα από τα δύο μέρη της γραπτής εξέτασης και ότι με βάση τον Πίνακα Αποτελεσμάτων 5 εκ των 8 αποκλεισθέντων υποψηφίων απέτυχαν να εξασφαλίσουν το εν λόγω ποσοστό βαθμολογίας τόσο για το Μέρος Β' όσο και για το Μέρος Α' της εξέτασης, του οποίου ο αναθεωρητικός έλεγχος καθίσταται βάσει των στοιχείων του φακέλου εφικτός.  Ως εκ τούτου, εάν η αιτήτρια συγκαταλέγεται στους εν λόγω υποψηφίους, τότε οι όποιοι λόγοι ακύρωσης αφορούν στη βαθμολογία του Μέρους Β' ενδεχομένως να εγείρονται αλυσιτελώς εφόσον ούτε για το Μέρος Α' φαίνεται να έχει εξασφαλισθεί η απαιτούμενη βαθμολογία.  Πλην, όμως, στον Πίνακα Αποτελεσμάτων δεν αποκαλύπτονται τα ονόματα των υποψηφίων, οι οποίοι αναφέρονται με τον κωδικό που είχε δοθεί στον καθένα εξ αυτών κατά τη διεξαγωγή των εξετάσεων.  Τούτου δοθέντος και λαμβάνοντας, επιπλέον, υπόψη ότι 3 εκ των 8 αποκλεισθέντων υποψηφίων εξασφάλισαν την απαιτούμενη βαθμολογία στο Μέρος Α', η παράλειψη του καθ' ου η αίτηση να αποκαλύψει στο Δικαστήριο τον κωδικό υποψηφίου της αιτήτριας, δεν μπορεί υπό τις περιστάσεις να διασώσει το κύρος της προσβαλλόμενης απόφασης.

 

Ελλείψει των απαραίτητων στοιχείων στον διοικητικό φάκελο που καθιστούν αιτιολογημένη την απόφαση αποκλεισμού της αιτήτριας και εφικτό τον δικαστικό έλεγχο, η προσβαλλόμενη επιτυγχάνει».

 

 

Της πιο πάνω κατάληξης, όμως, προηγήθηκε η εξέταση από το πρωτόδικο Δικαστήριο προδικαστικής ένστασης που ήγειρε το εφεσίβλητο με την οποία εισηγήθηκε ότι η εφεσείουσα δεν έχει έννομο συμφέρον να στρέφεται με τους λόγους ακύρωσης που προβάλλει, κατά της απόφασης του εφεσίβλητου να διενεργήσει γραπτή εξέταση εφόσον, ως εισηγήθηκε, η εφεσείουσα παρακάθισε στη γραπτή εξέταση και συνεπώς αποδέχτηκε τη διαδικασία.

 

Το πρωτόδικο Δικαστήριο κατέληξε ως ακολούθως επί της εν λόγω προδικαστικής ένστασης του εφεσίβλητου ως προκύπτει από τις σελίδες 9 μέχρι 13 της απόφασης:

 

«Αναφορικώς με τη δεύτερη προδικαστική ένσταση, η οποία εδράζεται στο γεγονός ότι η αιτήτρια παρακάθησε στις γραπτές εξετάσεις τη νομιμότητα διεξαγωγής των οποίων τώρα αμφισβητεί, θα πρέπει εν πρώτοις να υπομνησθεί ότι, όχι μόνο η προσφυγή, αλλά και οι λόγοι ακυρότητας πρέπει να προβάλλονται μετ' εννόμου συμφέροντος για να είναι παραδεκτοί (Αναστασίου ν ΚΟΤ (1996) 4Δ ΑΑΔ 2440, Αναστασίου ν. Δήμου Παραλιμνίου (2000) 3 ΑΑΔ 339).

 

Εν προκειμένω, ως ορθώς επισημαίνουν καθ' ου η αίτηση και ενδιαφερόμενο μέρος, η αιτήτρια υπέβαλε μεν υπό επιφύλαξη αίτηση για διορισμό στην επίδικη θέση, πλην όμως η εν λόγω επιφύλαξη ρητώς περιορίστηκε από την ίδια στο ζήτημα των απαιτούμενων υπό του σχεδίου υπηρεσίας απαιτούμενων προσόντων.  Ουδείς, όμως, λόγος ακύρωσης εγείρεται σε σχέση με το εν λόγω ζήτημα.  Η αιτήτρια δεν αμφισβητεί τη νομιμότητα του σχεδίου υπηρεσίας, τουναντίον στηρίζεται στις πρόνοιες αυτού για να υποστηρίξει ότι το σχέδιο δεν προβλέπει για τη δυνατότητα διεξαγωγής γραπτών εξετάσεων.

 

Συνακόλουθα, αλυσιτελώς εγείρονται ισχυρισμοί σε σχέση με τη σύνθεση της Επιτροπής Προσωπικού και Κανονισμών του Συμβουλίου στη συνεδρία της ημερομηνίας 11.03.2015 - πριν δηλαδή την προκήρυξη της θέσης - με την οποία εγκρίθηκε το επίδικο σχέδιο υπηρεσίας.

 

Σε συμφωνία με τις ευπαίδευτες δικηγόρους του καθ' ου η αίτηση και του ενδιαφερομένου μέρους καταλήγω ότι η αιτήτρια στερείται εννόμου συμφέροντος να προωθεί λόγους ακύρωσης σε σχέση με τη νομιμότητα της απόφασης διεξαγωγής γραπτών εξετάσεων.  Επαναλαμβάνεται ότι η αιτήτρια παρακάθησε στις επίδικες γραπτές εξετάσεις, βάσει δε των πραγματικών περιστατικών της παρούσας υπόθεσης δεν αποδέχομαι ότι η συμμετοχή της ήταν υπό διαμαρτυρία και με επιφύλαξη των δικαιωμάτων της.  Ειδικότερα:

Η αιτήτρια κλήθηκε να παρακαθήσει στις γραπτές εξετάσεις με επιστολή ημερομηνίας 27.05.2015, πληροφορούμενη παράλληλα για τις λεπτομέρειες διεξαγωγής, τα θέματα και την απαίτηση εξασφάλισης βαθμολογίας τουλάχιστον 50% σε κάθε ένα από τα δύο τμήματα των εξετάσεων. Δεν αντέδρασε και δεν διαμαρτυρήθηκε καθοιονδήποτε τρόπο ή για οποιοδήποτε θέμα περιλαμβάνετο στην εν λόγω πληροφόρηση.  Μία μόλις ημέρα πριν τη διεξαγωγή των γραπτών εξετάσεων απέστειλε το ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 12.06.2015, εις απάντηση, όμως, της κοινοποίησης από τον Αντιπρύτανη της αλληλογραφίας με άλλον υποψήφιο.  Με το εν λόγω μήνυμα η αιτήτρια δεν έθεσε οποιοδήποτε συγκεκριμένο θέμα ή ένσταση ή επιφύλαξη ούτε σε σχέση με την απόφαση διεξαγωγής γραπτών εξετάσεων ούτε σε σχέση με τη διαδικασία ή τα θέματα που αποφασίστηκαν, αλλά περιορίστηκε στην αναφορά ότι επιφυλάσσει όλα τα νόμιμα δικαιώματά της «αναφορικά με τα θέματα που θίγονται καθώς και για την όλη διαδικασία γενικότερα».

 

Η εν λόγω γενική και αόριστη επιφύλαξη χωρίς οποιαδήποτε, έστω στοιχειώδη, συγκεκριμενοποίηση των λόγων αμφισβήτησης της όλης διαδικασίας, δίδει την εντύπωση ότι η ίδια η επιφύλαξη δόθηκε υπό την επιφύλαξη του όποιου αποτελέσματος των γραπτών εξετάσεων, ώστε να χρησιμοποιηθεί αναλόγως του κατά πόσον το αποτέλεσμα θα είναι ή όχι ευνοϊκό για την αιτήτρια.  Τούτο ακριβώς συνέβη εν προκειμένω, με την αιτήτρια να αμφισβητεί για πρώτη φορά τη διαδικασία για συγκεκριμένους λόγους και όχι αόριστα, με την επιστολή της δικηγόρου της ημερομηνίας 26.06.2015, μετά δηλαδή τη διεξαγωγή των γραπτών εξετάσεων και μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων αυτών, τα οποία δεν ήταν ευνοϊκά για την ίδια.

 

Συνακόλουθα, καταλήγω ότι η αιτήτρια δεν νομιμοποιείται να εγείρει ούτε τον πρώτο ούτε τον δεύτερο λόγο ακύρωσης καθότι η ίδια αποδέχθηκε τη διαδικασία που ακολουθήθηκε και παρακάθησε στις γραπτές εξετάσεις που διεξήχθησαν, αμφισβητώντας αυτές μόνο μετά την αποτυχία της.»

 

 

Η εφεσείουσα, παρά την επιτυχή κατάληξη της προσφυγής της, άσκησε την υπό κρίση έφεση κατά της απόφασης του Διοικητικού Δικαστηρίου προβάλλοντας τέσσερεις λόγους έφεσης.

Με τον πρώτο λόγο έφεσης, η εφεσείουσα εισηγείται ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο εσφαλμένα έκρινε ότι στερείται εννόμου συμφέροντος να στρέφεται κατά της διαδικασίας διεξαγωγής γραπτής εξέτασης παραγνωρίζοντας ότι επιφύλαξε εκ των προτέρων τα νόμιμα δικαιώματά της σε σχέση με τη διαδικασία γενικά και επομένως παρακάθισε στη γραπτή εξέταση με επιφύλαξη των δικαιωμάτων της.

 

Με τον δεύτερο και τρίτο λόγο έφεσης, η εφεσείουσα εισηγείται ότι εσφαλμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο παρέλειψε, αφενός, να εξετάσει τον λόγο ακύρωσης που πρόβαλε σχετικά με την κακή σύνθεση της επιτροπής προσωπικού και κανονισμών του εφεσίβλητου και, αφετέρου, ότι η απόφαση διεξαγωγής γραπτής εξέτασης ήταν παράνομη επειδή προηγήθηκε η κρίση του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι η εφεσείουσα στερείται εννόμου συμφέροντος να προβάλλει λόγους ακύρωσης που σχετίζονται με τη διεξαγωγή γραπτής εξέτασης και ότι όφειλε παρά την κρίση του αυτή να εξετάσει τους εν λόγω λόγους ακύρωσης.

 

Με τον τέταρτο λόγο έφεσης, η εφεσείουσα εισηγείται ότι εσφαλμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν εξέτασε τον τρίτο λόγο ακύρωσης που πρόβαλε στην ενώπιόν του διαδικασία με τον οποίο εισηγήθηκε ότι η προσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκε από αναρμόδια όργανα κατά παράβαση της νομοθεσίας και της αρχής της χρηστής διοίκησης.

 

Το εφεσίβλητο και το ενδιαφερόμενο μέρος δεν άσκησαν ούτε έφεση κατά της πρωτόδικης απόφασης, ούτε αντέφεση στην έφεση της εφεσείουσας.

 

Κατά την ακρόαση της έφεσης, σε απάντηση σχετικού ερωτήματος του Δικαστηρίου οι συνήγοροι των διαδίκων επιβεβαίωσαν ότι το εφεσίβλητο προχώρησε σε επανεξέταση συμμορφούμενο με το ακυρωτικό αποτέλεσμα της πρωτόδικης απόφασης σε σχέση με την παρανομία που διαπίστωσε το Δικαστήριο και η εν λόγω διαδικασία οδήγησε στην εκ νέου επιλογή του ενδιαφερόμενου μέρους απόφαση, την οποία ως ενημέρωσε η εφεσείουσα, προσβάλλει πρωτόδικα με προσφυγή που εκκρεμεί.

 

Σε σχέση με το δικαίωμα επιτυχόντα διαδίκου να ασκήσει έφεση, η εφεσείουσα στο περίγραμμα αγόρευσης που καταχώρησε, παραπέμπει στις αποφάσεις Θεοδούλου κ.α. ν. Δημοκρατίας κ.α. (2001) 3Β Α.Α.Δ. 796 και Ναζίρης ν. Ρ.Ι.Κ. (2007) 3 Α.Α.Δ. 38 με την εισήγηση ότι οι αρχές που διατυπώθηκαν στις εν λόγω αποφάσεις της επιτρέπουν να ασκήσει έφεση.

 

Στη Θεοδούλου κ.α. το Δικαστήριο πρωτόδικα αποδέχτηκε τις προσφυγές και ακύρωσε την προσβαλλόμενη πράξη απορρίπτοντας, όμως, κατά την εξέταση των λόγων ακύρωσης ορισμένους από αυτούς. Κατά της ακυρωτικής απόφασης άσκησε έφεση το ενδιαφερόμενο μέρος, αντέφεση μία από τις επιτυχούσες αιτήτριες και έφεση οι υπόλοιπες δύο επιτυχούσες αιτήτριες. Το Ανώτατο Δικαστήριο αφού εξήγησε ότι η αντέφεση και η έφεση είναι το ίδιο, εξέτασε την εισήγηση που πρόβαλε το ενδιαφερόμενο μέρος ότι δεν είναι παραδεκτή έφεση από επιτυχόντα διάδικο παραπέμποντας στις αποφάσεις Μάρκου κ.α. ν. Δημοκρατίας (1968) 3 Α.Α.Δ. 166 και Ζακχαίου ν. Συμβουλίου Βελτιώσεως Ορόκλινης (1992) 3 Α.Α.Δ. 551. Το Δικαστήριο έκρινε ότι τα θέματα θα ήταν ευχερέστερο να επιλυθούν στο πλαίσιο ακρόασης των εφέσεων ανέφερε, όμως, τα εξής:

«Ως προς την καταχώριση έφεσης - όπως το ίδιο και αντέφεσης - από επιτυχόντα διάδικο, η άποψη της πλειοψηφίας της Ολομέλειας στη Μάρκου (ανωτέρω) περί της μη ύπαρξης τέτοιου δικαιώματος, παρά τη γενικότητα με την οποία τέθηκε το ζήτημα, φαίνεται να στηρίχθηκε στην αντίληψη ότι το δικαστικό έργο στην προσφυγή είχε εξαντληθεί με τη διαπίστωση σφάλματος ερμηνείας ένεκα του οποίου η διοικητική απόφαση κηρύχθηκε άκυρη, ενώ τα όσα λέχθηκαν αναφορικά με το ποια θα έπρεπε να ήταν η ερμηνεία του νόμου δεν αποτελούσαν παρά μόνο παρατηρήσεις και όχι δεδικασμένο. Σε αυτή τη διάκριση στηρίχθηκε και η απόφαση της μειοψηφίας που όμως υπέδειξε πως η δοθείσα ερμηνεία του νόμου αποτελούσε δεδικασμένο επειδή ακριβώς αποτελούσε τον λόγο της ακύρωσης. Το ίδιο και στη Ζακχαίου (ανωτέρω), παρά τη γενική δήλωση ότι "δεν χωρεί έφεση από επιτυχόντα διάδικο εναντίον πρωτοβάθμιας δικαστικής απόφασης", η Ολομέλεια διευκρίνισε ότι "Η διοίκηση δεσμεύεται από το αναγκαίο μέρος του σκεπτικού της δικαστικής απόφασης - (operative finding) - ......".   Πολύ πρόσφατα, στην Αργυρού ν. Δημοκρατίας (2001) 3 Α.Α.Δ. 639, όπου το Δικαστήριο πρωτόδικα ακύρωσε τη διοικητική απόφαση με αναφορά σε ένα από τους λόγους που τέθηκαν με την προσφυγή ενώ δεν εξέτασε τους υπόλοιπους, και ο επιτυχών αιτητής εφεσίβαλε τη μη εξέταση, η Ολομέλεια υπέδειξε, παραπέμποντας στη Ζακχαίου (ανωτέρω), πως ως θέμα αρχής "δεν χωρεί προσφυγή από επιτυχόντα αιτητή εναντίον πρωτοβάθμιων ακυρωτικών αποφάσεων" αλλά πρόσθεσε και τη σημασία του αιτιολογικού ερείσματος της ακύρωσης της διοικητικής απόφασης.

 

Μας φαίνεται ότι το πρώτο ερώτημα σε κάθε τέτοια περίπτωση είναι το κατά πόσο το μέρος της δικαστικής απόφασης που εφεσιβάλλεται δημιουργεί δεδικασμένο. Και δεν θα πρέπει εκ προοιμίου να θεωρείται ότι η δικαστική κατάληξη επί εξετασθέντος ζητήματος δεν δημιουργεί δεδικασμένο όταν αυτή δεν οδηγεί σε ακύρωση της διοικητικής απόφασης. Το δεύτερο ερώτημα είναι το κατά πόσο, ενόψει του δεδικασμένου για το οποίο γίνεται λόγος, επηρεάζεται συμφέρον του διαδίκου».

 

Μεταγενέστερα, στη Θεοδοσίου ν. Ε.Δ.Υ., Α.Ε. 210/2010, 26.2.2014, το Ανώτατο Δικαστήριο εξετάζοντας πανομοιότυπο ζήτημα συνόψισε την αρχή ως ακολούθως και προχώρησε στην εξέταση της έφεσης:

«Το δικαίωμα επιτυχόντος διαδίκου να προσβάλει με έφεση αρνητική γι' αυτόν κρίση του Δικαστηρίου δεν αμφισβητείται, εφόσον παραμένει ζήτημα προς ζημία του, (Χατζηγεωργίου ν. ΚΥΣΑΤΣ (2008) 3 Α.Α.Δ. 82, Καντούνας ν. Δημοκρατίας (2010) 3 Α.Α.Δ. 344, Θεοδούλου ν. Δημοκρατίας (2001) 3 Α.Α.Δ. 796, Δημοκρατία ν. Κοντογιώργη (2003) 3 Α.Α.Δ. 625 και Δημοκρατία κ.ά. ν. Κούλουμου (2010) 3 Α.Α.Δ. 293)».

 

Στην υπό κρίση υπόθεση, το πρωτόδικο Δικαστήριο ακύρωσε την απόφαση του εφεσίβλητου επειδή έκρινε ότι δεν περιέχονταν στον διοικητικό φάκελο που κατατέθηκε στη διαδικασία τα στοιχεία εκείνα βάσει των οποίων θα μπορούσε να ασκηθεί ο δικαστικός έλεγχος σε σχέση με το μέρος Β’ της γραπτής εξέτασης. Ωστόσο, σε σχέση με το μέρος Α’ της γραπτής εξέτασης, το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε ότι παρέχονταν επαρκή στοιχεία στον διοικητικό φάκελο που να καθιστούν ευχερή τον δικαστικό έλεγχο και ασκώντας αυτό τον έλεγχο, κατέληξε ότι η απόφαση του εφεσίβλητου ήταν αιτιολογημένη και επομένως, νόμιμη.

 

Υποδείχθηκε στη συνήγορο της εφεσείουσας κατά την ακροαματική διαδικασία ότι στην υπό κρίση έφεση δεν περιλαμβάνονται λόγοι έφεσης που να στρέφονται κατά της κατάληξης του πρωτόδικου Δικαστηρίου επί του αιτιολογημένου του μέρους Α’ της γραπτής εξέτασης. Η συνήγορος της εφεσείουσας δεν διαφώνησε αλλά απάντησε πως θεωρεί ότι οι λόγοι έφεσης που προβάλλονται υποστηρίζουν την θέση της ότι δεν θα έπρεπε να είχε γίνει γραπτή εξέταση γενικά.

 

Παρατίθεται αυτούσιος ο πρώτος λόγος έφεσης της εφεσείουσας με την αιτιολογία του:

«ΠΡΩΤΟΣ ΛΟΓΟΣ ΕΦΕΣΗΣ

 

Το Πρωτόδικο Δικαστήριο εσφαλμένα ή/και πεπλανημένα κατέληξε ότι η Εφεσείουσα στερείται έννομου συμφέροντος να προωθεί λόγους ακύρωσης σε σχέση με τη νομιμότητα διεξαγωγής γραπτών εξετάσεων ή και ότι η συμμετοχή της δεν ήταν υπό διαμαρτυρία ή και επιφύλαξη ή και ότι αυτή αποδέχθηκε τη διαδικασία ή και αμφισβήτησε τις γραπτές εξετάσεις μόνο μετά την αποτυχία της.

 

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ

 

Το Πρωτόδικο Δικαστήριο έσφαλε ή/και επλανήθη ως προς τα ευρήματά του ιδίως στις σελ. 9-13 της απόφασής του.  Εν προκειμένω παραγνωρίστηκε πως η Εφεσείουσα είχε επιφυλάξει εκ των προτέρων τα νόμιμα δικαιώματά της αναφορικά με τη διαδικασία γενικότερα και είχε προσέλθει επομένως με ρητή επιφύλαξη των δικαιωμάτων της στη διαδικασία.  Ουδόλως προκύπτει από τη νομολογία ότι η Εφεσείουσα όφειλε να επιφυλάξει διαφορετικά τα δικαιώματά της ως η εισήγηση του πρωτόδικου Δικαστηρίου.  Δεν συνάδει εξάλλου με τη νομολογία η αντιμετώπιση του ζητήματος από το πρωτόδικο Δικαστήριο, εφόσον εισάγει ένα δυσανάλογο βάρος σε ένα αιτούντα ο οποίος συμμετέχει σε μια διαδικασία ως αυτή έχει καθοριστεί μονομερώς από το αρμόδιο όργανο με επιφύλαξη των δικαιωμάτων του, και ο οποίος δεν αναμένεται στο στάδιο αυτό να αγορεύσει προβάλλοντας εξειδικευμένους νομικούς ισχυρισμούς για αποφάσεις που λήφθηκαν από τη διοίκηση».

 

Όπως προκύπτει από το κείμενο του λόγου έφεσης, η εφεσείουσα στρέφεται κατά της κρίσης του πρωτόδικου Δικαστηρίου να κρίνει ότι στερείται εννόμου συμφέροντος να αμφισβητεί τη νομιμότητα διεξαγωγής γραπτών εξετάσεων. Στρέφεται, δηλαδή, κατά της αποδοχής από το Δικαστήριο της προδικαστικής ένστασης που ήγειρε το εφεσίβλητο.

 

Ο λόγος αυτός ενδεχομένως να επαρκούσε και να ικανοποιούσε την απαίτηση της νομολογίας ότι παραμένει ζήτημα προς ζημία της εφεσείουσας αν το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν είχε προχωρήσει να εκφέρει κρίση υπέρ της νομιμότητας του μέρους Α’ της γραπτής εξέτασης επικυρώνοντας έτσι την απόφαση του εφεσίβλητου. Αυτό επειδή η διαδικασία της γραπτής εξέτασης που αποφάσισε το εφεσίβλητο να εφαρμόσει ήταν ενιαία και αποτελείτο από δύο μέρη. Δεν εναπόκειτο στην επιλογή κάποιου υποψηφίου να παρακαθίσει σε ένα από τα δύο μέρη αλλά ήταν υποχρεωμένος να παρακαθίσει και στα δύο στα οποία, ως εξηγεί το πρωτόδικο Δικαστήριο στη σελίδα 16 της απόφασης, θα έπρεπε για να θεωρείται επιτυχής να εξασφαλίσει τουλάχιστο το 50% της βαθμολογίας σε έκαστο μέρος της γραπτής εξέτασης. Βεβαίως, αυτό θα μπορούσε να ήταν το επιχείρημα της εφεσείουσας ότι, δηλαδή, εσφαλμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο απομόνωσε το ένα μέρος της γραπτής εξέτασης και έκρινε τη νομιμότητά του εφόσον η κατάληξή του ήταν να ακυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση λόγω διαπίστωσης παρανομίας στο άλλο μέρος της ίδιας εξέτασης.

 

Σε κάθε περίπτωση, η συγκεκριμένη κρίση του πρωτόδικου Δικαστηρίου επί του αιτιολογημένου της απόφασης του εφεσίβλητου σχετικά με το μέρος Α’ της γραπτής εξέτασης δεν βάλλεται από κανένα συγκεκριμένο και δεόντως αιτιολογημένο - ως απαιτείται - λόγο έφεσης με αποτέλεσμα, αυτή να καθίσταται τελεσίδικη με ισχύ δεδικασμένου. Λόγω αυτού και ορθά, το εφεσίβλητο αποδεχόμενο την πρωτόδικη απόφαση περιορίστηκε κατά την επανεξέταση στη διόρθωση της παρανομίας που διαπιστώθηκε σε σχέση μόνο με το μέρος Β’ της γραπτής εξέτασης εφόσον η δικαστική κρίση επί του μέρους Α’ παρέμεινε ισχυρή (Ναζίρης ν. Ρ.Ι.Κ. (2007) 3 Α.Α.Δ 38).

 

Η τελεσιδικία αυτή καθιστά τον πρώτο λόγο έφεσης της εφεσείουσας αλυσιτελή εφόσον ακόμα και σε περίπτωση επιτυχίας του και ανατροπής της πρωτόδικης κρίσης επί του εννόμου συμφέροντός της εφεσείουσας να βάλλει κατά της διαδικασίας της γραπτής εξέτασης, δεν θα προκύψει κανένα όφελος για αυτήν εφόσον το έννομο συμφέρον της θα περιορίζεται, εκ των πραγμάτων πλέον, μόνο στο μέρος Β’ της γραπτής εξέτασης το οποίο, όπως εξηγήθηκε, δεν είναι αυθύπαρκτο αλλά ένα μόνο μέρος της γραπτής διαγωνιστικής διαδικασίας.

 

Ούτε μπορεί το παρόν Δικαστήριο να επεκτείνει ή να εισαγάγει λόγο έφεσης ο οποίος δεν στρέφεται ρητώς κατά της συγκεκριμένης πρωτόδικης κρίσης έτσι ώστε να εννοηθεί ότι την αφορά. Το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, εξετάζει μία έφεση μόνο στη βάση των νομικών σημείων που εγείρονται συγκεκριμένα και αιτιολογημένα – ως προαναφέρθηκε – στους λόγους έφεσης που προβάλλει ο εφεσείων. Δεν κρίνει την υπόθεση εξ υπαρχής και εφ’ όλης της ύλης (βλ., μεταξύ άλλων, Τσαγγαρίδου κ.α. ν. Δημοκρατίας (1995) 3 Α.Α.Δ.).

Άρα, εφόσον δεν προβάλλεται ενώπιον του Δικαστηρίου λόγος έφεσης με τον οποίο να καλείται το Δικαστήριο να ανατρέψει την πρωτόδικη κρίση επί του νόμιμου του μέρους Α’ της γραπτής εξέτασης ως απόρροια της κατάληξής του για την απουσία εννόμου συμφέροντος της εφεσείουσας, θα απέρριπτα τον πρώτο λόγο έφεσης εφόσον δεν υπάρχει αντικείμενο προς εφετειακή αναθεώρηση. Αναπόφευκτα, την ίδια τύχη θα είχαν και οι υπόλοιποι λόγοι έφεσης λόγω της τελεσιδικίας της πρωτόδικης δικαστικής κρίσης επί του μέρους Α’ της γραπτής εξέτασης που καθιστά ατελέσφορη και αλυσιτελή οποιαδήποτε ανατροπή των σταδίων που προηγήθηκαν της κρίσης του εφεσίβλητου επί του μέρους Α’ της γραπτής εξέτασης η οποία κρίθηκε από το πρωτόδικο Δικαστήριο νόμιμη και δεν εφεσιβλήθηκε.

 

 

                          Ε. ΜΙΧΑΗΛ-ΓΑΛΑΝΟΥ, Δ.

 

 

 

 


cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο