|
Προσφυγή Αρ. 17/2026
|
Μεταξύ:
ANDREAS JACOVIDES TRADING LIMITED
Αιτητών
ν.
ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ
Αναθέτουσας Αρχής
Αναθεωρητική Αρχή
Προσφορών: Ανδρούλα Πούγιουρου, Πρόεδρος
Κάριν Γεωργιάδου, Μέλος
Ανδρέας Καρύδης, Μέλος
Πάρις Κωνσταντινίδης, Μέλος
Αιτητές: ANDREAS JACOVIDES TRADING LIMITED
Αντιπροσωπεύθηκαν από:
1. Θεοφάνη Παυλήμπεη, Δικηγόρο διά Θεοφάνης Β. Παυλήμπεης ΔΕΠΕ
2. Χρίστο Μιχαήλ, Διευθυντή Αιτήτριας Εταιρείας
Αναθέτουσα Αρχή: ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ
Αντιπροσωπεύθηκε από:
1. Μαρία Βασιλείου, Δικηγόρο της Δημοκρατίας
2. Γιώργο Γεωργίου, Μηχανολόγο Μηχανικό, Συντονιστή Σύμβασης
3. Ανδρέα Αλεξάνδρου, Τεχνικό Μηχανικό, Μέλος Επιτροπής Αξιολόγησης
Ημερομηνία έκδοσης Απόφασης: 28 Σεπτεμβρίου 2026
ΑΠΟΦΑΣΗ
Αντικείμενο της παρούσας Προσφυγής συνιστά η απόφαση του Τμήματος Ηλεκτρομηχανολογικών Υπηρεσιών (στο εξής «η Αναθέτουσα Αρχή») που κοινοποιήθηκε στους Αιτητές με την επιστολή του ημερ. 29.05.2026, με την οποία απέρριψε την προσφορά των Αιτητών και ανέθεσε το Διαγωνισμό με αρ. 26.026 και τίτλο «Προμήθεια και συντήρηση πέντε (5) κινητών απορροφητών συγκρούσεων (ΤΜΑ)» (στο εξής «ο Διαγωνισμός») στον οικονομικό φορέα M.K. TTS Ltd (στο εξής «ο Επιτυχών Προσφοροδότης») για το ποσό των €143.700,00 πλέον ΦΠΑ.
Σύμφωνα με την Έκθεση Γεγονότων και όπως αυτά συμπληρώνονται από τους Διοικητικούς Φακέλους, η Αναθέτουσα Αρχή στις 17.03.2026 προκήρυξε τον πιο πάνω Διαγωνισμό μέσω του e-PPS, τη διαλειτουργική διαδικτυακή εφαρμογή της Κυπριακής Δημοκρατίας για την εφαρμογή ηλεκτρονικών διαδικασιών στη διεξαγωγή των Διαγωνισμών Δημοσίων Συμβάσεων στην Κύπρο.
Η διαδικασία του Διαγωνισμού που ακολουθήθηκε έγινε στη βάση του περί της Ρύθμισης των Διαδικασιών Σύναψης Δημοσίων Συμβάσεων και για Συναφή Θέματα Νόμου του 2016 (Ν. 73(Ι)/2016) και της Κ.Δ.Π. 201/2007 και κριτήριο ανάθεσης ήταν η πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά βάσει τιμής.
Η προθεσμία υποβολής των προσφορών είχε οριστεί αρχικά για τις 03.04.2026, η οποία, κατόπιν αιτημάτων ενδιαφερόμενων οικονομικών φορέων, μετατέθηκε στις 17.04.2026 και στη συνέχεια στις 04.05.2026.
Κατά τη διάρκεια της ισχύος υποβολής των προσφορών εκδόθηκαν επτά (7) Διορθωτικά / Διευκρινιστικά Έγγραφα.
Υποβλήθηκαν εμπρόθεσμα τέσσερις (4) προσφορές από ισάριθμους οικονομικούς φορείς, ήτοι τους (1) A. Jacovides Trading Ltd (Αιτητές), (2) M.K. TTS Ltd, (3) MIDSIGN CYPRUS LTD και (4) NAPLAS HOLDING LTD.
Η αξιολόγηση των προσφορών πραγματοποιήθηκε από την Επιτροπή Αξιολόγησης σε δύο (2) συνεδριάσεις, δηλ. στις 05.05.2026 και 12.05.2026, κατά τις οποίες η Επιτροπή Αξιολόγησης μελέτησε με λεπτομέρεια τις προσφορές κατά πόσο πληρούσαν τις απαιτήσεις των Εγγράφων του Διαγωνισμού, αποστέλλοντας διευκρινιστικές επιστολές στους προσφοροδότες όπου υπήρξε ανάγκη.
Κατά το στάδιο αξιολόγησης των προσφορών, διαπιστώθηκε ότι όλες οι υποβληθείσες προσφορές πληρούσαν τους όρους και τις προϋποθέσεις καθώς και τις τεχνικές απαιτήσεις των Εγγράφων του Διαγωνισμού και, ως εκ τούτου, έγιναν αποδεκτές για περαιτέρω αξιολόγηση. Μετά την ολοκλήρωση της αξιολόγησης και λαμβάνοντας υπόψη ότι κριτήριο ανάθεσης ήταν η πλέον συμφέρουσα από οικονομικής άποψης προσφορά βάσει τιμής, η Επιτροπή Αξιολόγησης ετοίμασε την Έκθεσή της ημερ. 22.05.2026, με την οποίαν εισηγείτο την κατακύρωση της Σύμβασης στον Επιτυχόντα Προσφοροδότη του οποίου η προσφορά είχε αναδειχθεί ως η πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη, βάσει χαμηλότερης τιμής. Η Έκθεση Αξιολόγησης προωθήθηκε στη συνέχεια στο Συμβούλιο Προσφορών του Υπουργείου Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων, το οποίο κατά τη συνεδρία του ημερ. 28.05.2026, μετά από διαβούλευση, υιοθετώντας την εισήγηση της Επιτροπής Αξιολόγησης, αποφάσισε την ανάθεση της Σύμβασης στον Επιτυχόντα Προσφοροδότη, του οποίου η προσφορά αναδείχθηκε, κατά τη διαδικασία αξιολόγησης, ως η πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη, βάσει χαμηλότερης τιμής.
Με την ενημέρωση των Αιτητών της απόφασης αυτής της Αναθέτουσας Αρχής με την επιστολή της ημερ. 29.05.2026, οι Αιτητές αντέδρασαν με την καταχώριση της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Προσφυγής, με την οποίαν βάλλουν κατά της κατακύρωσης του Διαγωνισμού, προβάλλοντας τέσσερις λόγους ακύρωσης που άπτονται της εγκυρότητας της προσφοράς του Επιτυχόντα Προσφοροδότη.
Συγκεκριμένα, με τη γραπτή αγόρευση του δικηγόρου τους, εισηγούνται ότι η προσφορά του Επιτυχόντα Προσφοροδότη δεν έπρεπε να γίνει αποδεκτή, εφόσον παραβιάζει την παράγραφο 1.2 του Εντύπου 9 (πρώτος λόγος), υπήρξε παράνομη τροποποίηση της παραγράφου 4.2 του Εντύπου 9 από πλευράς Αναθέτουσας Αρχής με τα Συμπληρωματικά / Διευκρινιστικά Έγγραφα Αρ. 6 και 7 (δεύτερος λόγος), υπήρξε ανεπίτρεπτη υποβολή από πλευράς Επιτυχόντα Προσφοροδότη επιπρόσθετων στοιχείων και εγγράφων μετά τη λήξη της προθεσμίας υποβολής προσφορών (τρίτος λόγος) και παράλειψη δέουσας έρευνας από πλευράς Αναθέτουσας Αρχής και εμφιλοχώρηση πλάνης περί τα πράγματα (τέταρτος λόγος).
Από την άλλη, η Αναθέτουσα Αρχή, μέσω της γραπτής αγόρευσης της δικηγόρου της, υποστήριξε πλήρως την προσβαλλόμενη απόφαση σε όλες τις πτυχές της, δίνοντας τη δική της εκδοχή ως προς τα εγερθέντα θέματα από πλευράς Αιτητών. Ιδιαίτερη αναφορά στις επιμέρους εισηγήσεις των δύο πλευρών, τις οποίες ανέπτυξαν και προφορικά, θα γίνει αμέσως κατωτέρω με τη σειρά που προβλήθηκαν με τη γραπτή αγόρευση του δικηγόρου των Αιτητών και ακολούθησε στη δική της αγόρευση η δικηγόρος της Αναθέτουσας Αρχής.
Με τον πρώτο λόγο ακύρωσης εγείρεται από πλευράς Αιτητών θέμα παραβίασης της προσφοράς του Επιτυχόντα Προσφοροδότη της παραγράφου 1.2 του Εντύπου 9. Τονίζουν ότι το test report μαζί με τα διαφημιστικά φυλλάδια που παρουσίασε ο Επιτυχών Προσφοροδότης με τα οποία ισχυρίζετο ότι οι προτεινόμενοι κινητοί απορροφητήρες (ΤΜΑ) είναι σύμφωνα με το πρότυπο NCHRP350, δεν ανταποκρίνοντο στην πραγματικότητα‧ εφόσον το όχημα που χρησιμοποιήθηκε για το τεστ δεν τηρεί τις προδιαγραφές που θέτει το NCHRP350 αλλά τις προδιαγραφές που εγκρίθηκαν από την Βελγική Αρχή (Belgium Road Authority). Βασίζουν δε την εισήγησή τους αυτή σε μια Υποσημείωση (remark) σε ένα έγγραφο με τον τίτλο «Appendix B – Properties of 2000P Τest Vehicle and Supporting Truck» που περιλαμβάνεται στο test report της Stuer Egghe που έγινε στο TASS International Safety Center στις 15.06.2016 στο Helmond της Ολλανδίας. Διευκρινίζουν ότι ο λόγος που τέθηκε η Υποσημείωση είναι ακριβώς γιατί η χρήση οχήματος PICK-UP που αναφέρεται στο NCHRP350 είναι υποχρεωτική σύμφωνα με την παράγραφο 2.4.1.1 του NCHRP350. Στη βάση δε των στοιχείων που παρέθεσε ο Επιτυχών Προσφοροδότης, τα test έγιναν με όχημα Multi Purpose Vehicle Chrysler Voyager που δεν είναι PICK-UP και που το κέντρο βάρους του δεν συνάδει με τις πρόνοιες του Πίνακα 2.1 της παραγράφου 2.4.1.1 του NCHRP350. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς τους, τα Έγγραφα του Διαγωνισμού δεν επέτρεπαν τη χρήση Multi Purpose Vehicle για σκοπούς δοκιμής. Εφόσον δε, συνεχίζουν, δεν υπάρχει συμμόρφωση με την παράγραφο 2.4.1.1 του NCHRP350, αυτό σημαίνει, κατά την άποψή τους, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκε υπό πλάνη περί τα πράγματα που οδηγεί σε λανθασμένη αιτιολογία, είναι προϊόν έλλειψης δέουσας έρευνας, είναι παράνομη και προσκρούει στις γενικές αρχές του Διοικητικού Δικαίου (άρθρα 44, 45 και 46 του Ν. 158(Ι)/1999) και στην αρχή της ισότητας. Καταλήγοντας εισηγούνται ότι η απόρριψη της προσφοράς του Επιτυχόντα Προσφοροδότη ήταν επιβεβλημένη λόγω παραβίασης της προσφοράς ουσιώδους όρου με την προσκόμιση test report που δεν είναι πιστοποιημένο σύμφωνα με το NCHRP350, που επηρεάζει δυσμενώς τη δημόσια ασφάλεια.
Παραπέμπουν δε σε νομολογία για υποστήριξη των εισηγήσεών τους (βλ. Excelco Ltd -v- ΑΤΗΚ, Προσφυγή Αρ. 636/2007, ημερ. 08/09/2009, Χρ. Kυριάκου Λτδ. -ν- ΑΤΗΚ (1995) 3 ΑΑΔ 178 κ.ά.)
Η Αναθέτουσα Αρχή προς αντίκρουση του πρώτου λόγου ακύρωσης προτάσσει με παραπομπή σε νομολογία (βλ. Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου -ν- Digicom Ltd (2011) 3 ΑΑΔ 9, First Elements Euroconsultants Ltd -v- Δημοκρατίας, Αναθεωρητική Έφεση Αρ. 34/2012, ημερ. 15.12.2017 κ.ά.) την εφαρμογή στην παρούσα περίπτωση της αρχής ότι η Αναθεωρητική Αρχή Προσφορών (στο εξής «η ΑΑΠ») δεν μπορεί να υπεισέλθει σε έλεγχο της νομιμότητας μιας διοικητικής απόφασης που αφορά σε τεχνικής φύσεως θέματα. Στην προκειμένη περίπτωση είναι φανερό, κατά την άποψή της, ότι όλες οι εισηγήσεις των Αιτητών σε σχέση με την παράγραφο 2.1 του Εντύπου 9 αφορούν σε αμιγώς τεχνικά θέματα.
Άνευ βλάβης της εισήγησης της αυτής, προσθέτει ότι η προσφορά του Επιτυχόντα Προσφοροδότη ήταν σύμφωνη με τους όρους του Διαγωνισμού. Διευκρινίζει ότι ο Επιτυχών Προσφοροδότης στο Έντυπο 9, Πίνακας Προσφοράς και Συμμόρφωσης με τις Τεχνικές Προδιαγραφές, στη στήλη που αφορούσε την προδιαγραφή 1.2 σημείωσε την ένδειξη «ΝΑΙ - NCHRP350» παραπέμποντας επίσης στο Τεχνικό Φυλλάδιο 1 - σελ. 2. Τονίζει ότι οι Αιτητές παραγνωρίζοντας πλήρως τα δικαιολογητικά που υπέβαλε ο Επιτυχών Προσφοροδότης, όπως το συμπέρασμα της Έκθεσης Δοκιμής και το Τεχνικό Φυλλάδιο, δίνουν έμφαση σε μία Υποσημείωση του Παραρτήματος Β της Έκθεσης Δοκιμής. Προσθέτει ότι η Αναθέτουσα Αρχή εξέτασε όλα τα στοιχεία ενώπιον της για να καταλήξει ότι η δοκιμή διενεργήθηκε σύμφωνα με τις διαδικασίες του NCHRP350 και ότι το προϊόν πληρούσε τις απαιτήσεις του Πίνακα 5.1 του Κεφαλαίου 5 του προτύπου, δοκιμάστηκε και ήταν συμβατό με το πρότυπο NCHRP350. Δεν συμφωνεί με τους Αιτητές ότι για το test δοκιμής χρησιμοποιήθηκε όχημα και συγκεκριμένα τύπου SUV, που δεν επιτρέπετο, αντί PICK-UP, εφόσον στο Έντυπο 9 δεν προβλέπετο δοκιμή με PICK-UP TRUCK. Σ’ ό,τι αφορά την Υποσημείωση, υποστηρίζει ότι παρουσιάζεται αποσπασματικά από τους Αιτητές για σκοπούς εντυπώσεων και δεν οδηγεί σε ακυρότητα της δοκιμής. Το εργαστήριο στην Υποσημείωση κατέγραψε απλά ότι το Chrysler Voyager που χρησιμοποιήθηκε για τη δοκιμή είναι ίδιου βάρους με τα 3/4-ton pick-up trucks και ότι η χρήση του οχήματος για σκοπούς δοκιμής είχε εγκριθεί από την αρμόδια Βελγική Αρχή. Το εργαστήριο κατέγραψε τη διαφοροποίηση, αξιολόγησε τα πραγματικά αποτελέσματα της πρόσκρουσης και κατέληξε ότι το δοκιμασθέν προϊόν πληροί τα κριτήρια του Πίνακα 5.1 για τη δοκιμή 3-53 σύμφωνα με το πρότυπο NCHRP350. Τονίζει τέλος ότι ενόψει των Εκθέσεων Δοκιμών του Εντύπου 9 και του Τεχνικού Φυλλαδίου, η Επιτροπή Αξιολόγησης δεν είχε οποιανδήποτε αμφιβολία ως προς την αξιοπιστία ή τα συμπεράσματά τους. Προβάλλει τέλος ότι η αιτιολογία προκύπτει από τους Διοικητικούς Φακέλους, ότι η Αναθέτουσα Αρχή ακολούθησε ενιαία προσέγγιση έναντι όλων των προσφοροδοτών και η απόφασή της είναι προϊόν δέουσας έρευνας.
Σημειώνουμε ότι κατά την ακρόαση η δικηγόρος της Αναθέτουσας Αρχής προέβη στην εξής δήλωση που καταγράφουμε αυτούσια, που είχε ως αποτέλεσμα την απόσυρση της ενδιάμεσης αίτησης από πλευράς Αιτητών για προσκόμιση περαιτέρω μαρτυρίας:
«Η Αναθέτουσα Αρχή δεν αμφισβητεί ότι το Tass International είναι μεν διαπιστευμένο με ISO/IEC 17025, πλην όμως ότι το πρότυπο NCHRP350 δεν εμπίπτει στο πεδίο της διαπίστευσης του.».
Πρόσθεσε δε «Ταυτόχρονα ωστόσο η θέση της Αναθέτουσας Αρχής είναι με βάση τους όρους του Διαγωνισμού, δεν απαιτείτο ο φορέας που θα διεξαγάγει το τεστ σύγκρουσης να είναι διαπιστευμένος, πόσο μάλλον το συγκεκριμένο πρότυπο να εμπίπτει στο πεδίο της διαπίστευσής του. Οι όροι των Εγγράφων του Διαγωνισμού απαιτούσαν το τεστ να διεξαχθεί από αναγνωρισμένο εργαστήριο, γεγονός για το οποίο η Αναθέτουσα Αρχή ικανοποιήθηκε.».
Στο στάδιο αυτό για σκοπούς καλύτερης παρακολούθησης και κατανόησης των εκατέρωθεν εισηγήσεων, παραθέτουμε την παράγραφο 1.2 του Εντύπου 9 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ, που κατ’ ισχυρισμό δεν πληρούσε η προσφορά του Επιτυχόντα Προσφοροδότη:
«ΕΝΤΥΠΟ 9
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ
1. Ζητούμενο προϊόν (1): Κινητός απορροφητήρας σύγκρουσης (ΤΜΑ) (5 Μονάδες)
|
Α/Α |
Χαρακτηριστικά - Προδιαγραφές |
Απάντηση - Προσφορά |
Παραπομπή |
|
1 |
Γενικά |
||
|
1.1 |
[…] |
|
|
|
1.2 |
Το σύστημα να είναι πιστοποιημένο σύμφωνα με τα πρότυπα: · CEN TS 16786:2018 ή · MASH, κατηγορίας TMA (Truck Mounted Attenuator) ή NCHRP350 |
|
|
|
1.3 |
[…] |
|
|
|
[…] |
[…]» |
|
|
Στο Έντυπο 9 που παρουσίασε ο Επιτυχών Προσφοροδότης στην Απάντηση για την παράγραφο 1.2 κατέγραψε «ΝΑΙ – NCHRP350» και στη στήλη Παραπομπή κατέγραψε «ΤΕΧΝΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ 1 – ΣΕΛΙΔΑ 2».
Εξετάζοντας τον πρώτο λόγο ακύρωσης καθίσταται αντιληπτό ότι βασικός πυλώνας υποστήριξης των εισηγήσεων των Αιτητών συνιστά μια Υποσημείωση στο κάτω μέρος ενός εγγράφου που περιλαμβάνεται στο τεστ δοκιμής που παρουσίασε ο Επιτυχών Προσφοροδότης με τον τίτλο «Appendix B – Properties of 2000P test vehicle and supporting truck», που καταγράφουμε επίσης αυτούσια:
«Remark: The specification of the test vehicle did not meet the specifications for the ¾ T pickup vehicle as mentioned in the NCHRP350 report, designation 3-53, but is approved by the Belgium Road Authority under “SB250 en S-EVT-201204-18954”.».
Θα πρέπει να λεχθεί ότι για σκοπούς απόφασής μας, ενόψει των εισηγήσεων των δύο πλευρών, ανατρέξαμε στους Διοικητικούς Φακέλους όπου εντοπίσαμε όλα τα έγγραφα της προσφοράς του Επιτυχόντα Προσφοροδότη, την Έκθεση Αξιολόγησης και τα πρακτικά των συνεδριάσεων της Επιτροπής Αξιολόγησης και γενικά όλα τα στοιχεία που μας παρέπεμψαν οι δικηγόροι στις αγορεύσεις τους.
Είναι νομολογικά γνωστό (βλ. Μολέσκη -v- Δημοκρατίας, Αναθεωρητική Έφεση Αρ. 118/14 ημερ. 02.06.2020) ότι το βάρος απόδειξης ότι η προσβαλλόμενη απόφαση ήταν προϊόν πλάνης το φέρει εκείνος που ισχυρίζεται την ύπαρξή της. Επίσης, σύμφωνα με τη νομολογία, η Διοίκηση τεκμαίρεται πως λειτουργεί σύμφωνα με το Νόμο, οι αποφάσεις της οποίας διέπονται από το τεκμήριο της κανονικότητας, εκτός όπου καθαρά αποδεικνύεται πως τούτο δεν συμβαίνει. Έχει δε περαιτέρω αποφασιστεί κατ’ επανάληψη, ότι η κρίση της διοίκησης επί θεμάτων τεχνικής φύσεως ή ειδικών γνώσεων «χαρακτηρίζεται ως ανέλεγκτος» εφόσον δεν συντρέχει πλάνη περί τα πράγματα, κακή χρήση διακριτικής εξουσίας ή δεν προκύπτει έλλειψη αιτιολογίας (βλ. Ράφτης -v- Δημοκρατίας (2002) 3 ΑΑΔ 345 και Ρ.Ι.Κ. -v- Κεντρικής Ασφαλιστικής Εταιρείας Λτδ (2017) 3 ΑΑΔ 353).
Θα πρέπει να τονιστεί επίσης ότι σύμφωνα με την πάγια νομολογία η εξουσία της ΑΑΠ περιορίζεται σε έλεγχο της νομιμότητας της απόφασης ως εύλογα επιτρεπτής υπό τις περιστάσεις και δεν επεκτείνεται στην ουσιαστική κρίση του διοικητικού οργάνου (βλ. Georgiades -v- Republic (1982) 3 CLR 659).
Το Δικαστήριο δεν ασκεί πρωτογενή έλεγχο και δεν υποκαθιστά με τη δική του εκτίμηση την κρίση της διοίκησης, έστω και εάν θα μπορούσε εύλογα να καταλήξει σε διαφορετικά συμπεράσματα (βλ. Αναθεωρητική Αρχή Προσφορών -v- Π.Κ. Ιωάννου & Υιοί Λτδ κ.ά. (2016) 3 ΑΑΔ 727 και First Elements Euroconsultants Ltd -ν- Κυπριακής Δημοκρατίας (ανωτέρω)).
Ούτε και βεβαίως υποκαθιστά τις αποφάσεις της διοίκησης ή προβαίνει σε επανεκτίμηση πρωτογενών γεγονότων, εφόσον κρίνει ότι η έρευνα ήταν επαρκής (βλ. Χατζηαράπης -v- Δημοκρατίας (1999) 3 ΑΑΔ 64, 69).
Είναι φανερό ότι όλη η επιχειρηματολογία των Αιτητών προς υποστήριξη του πρώτου λόγου ακύρωσης, ότι δηλ. η προσφορά των Αιτητών δεν πληρούσε την προϋπόθεση της παραγράφου 1.2 του Εντύπου 9, αναφέρεται σε τεχνικό ζήτημα για το οποίο απαιτούνται ειδικές γνώσεις που δεν κατέχουμε. Ουσιαστικά καλείται η ΑΑΠ να προχωρήσει σε ανάλυση και αξιολόγηση όλων των στοιχείων που προσκόμισε με την προσφορά του ο Επιτυχών Προσφοροδότης σε σχέση με το NCHRP350, τα Τεχνικά Φυλλάδια, την Έκθεση Δοκιμής και να προβεί σε ιδίαν κρίση κατά πόσο η δοκιμή διενεργήθηκε σύμφωνα με τις διαδικασίες του NCHRP350 και το προτεινόμενο προϊόν είναι συμβατό με το πρότυπο αυτό. Σίγουρα η όλη διαδικασία παραπέμπει σε εξέταση από την ΑΑΠ τεχνικού ζητήματος που δεν είναι επιτρεπτή.
Παρά την πιο πάνω κατάληξή μας, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η έρευνά μας στους Διοικητικούς Φακέλους κατέδειξε ότι η Επιτροπή Αξιολόγησης ασχολήθηκε με τον έλεγχο των τεχνικών χαρακτηριστικών της κάθε προσφοράς, περιλαμβανομένης και αυτής του Επιτυχόντα Προσφοροδότη, και ετοίμασε τον Πίνακα Αρ. 3, όπου στην στήλη Α/Α, Γενικά, στο σημείο 1.2, που αναφέρεται στον Επιτυχόντα Προσφοροδότη έθεσε το σύμβολο «√», που σύμφωνα με τις Σημειώσεις στο τέλος του Πίνακα σημαίνει «πληροί». Επίσης, ο Πίνακας αυτός είναι επισυνημμένος στην Έκθεση Αξιολόγησης. Μεταξύ των εγγράφων που επισυνάφθηκαν στο Έντυπο 9 από τον Επιτυχόντα Προσφοροδότη εντοπίσαμε το πιστοποιητικό του εξειδικευμένου εργαστηρίου TASS International Safety Center ότι η δοκιμή διεξήχθηκε σύμφωνα με τις διαδικασίες του NCHRP350 και ότι το όχημα που χρησιμοποιήθηκε πληρούσε τα κριτήρια. Παραθέτουμε αυτούσιο το απόσπασμα από την Έκθεση Δοκιμής για σκοπούς καλύτερης παρακολούθησης:
«On request of Stuer-Egghe BVBA a truck mounted attenuator (TMA) was tested at TASS International Safety Center B.V. in Helmond.
The test was carried out according to the procedures described in NCHRP Report 350, test designation 3-53.
A Chrysler Voyager with a test weight of 1972.6 kg was used for the 2000P vehicle.
This vehicle met the criteria mentioned in the Belgium “SB250 and S-EVT-201204-18954”.
The Chrysler Voyager impacted the TMA with a velocity of 98.1 km/h and with an
impact angle of 10.6°.
The Stuer-Egghe BVBA TMA met the requirements presented in Table 5.1 of Chapter 5 in the NCHRP Report 350, test designation 3-53.».
Επίσης εντοπίσαμε το Τεχνικό Φυλλάδιο 1 στο οποίο παρέπεμπε την Αναθέτουσα Αρχή ο Επιτυχών Προσφοροδότης με το Έντυπο 9, όπου υπάρχει η εξής αναφορά:
«NCHRP 350 – JULIETTA
Reference in the world of absorbers since more than 10 years
The Julietta has been the reference in the field of collision absorbers for more than 10 years. Characterized by its large box, this TMA is constructed from specially developed fiberboard, making this crash absorber compliant with the current NCHRP350 rules and this for both the 70km/h tests and the 100km/h.
Praised around the world for its simplicity and safety
The Julietta is used and praised around the world in road works for its simplicity and safety. In fact, the design of the collider allows the cushion to be quickly replaced in the event of a collision. In addition, debris is kept to a minimum, allowing a roadway to be quickly reopened.
Special rubber coating unyielding in the most extreme weather conditions
Meanwhile, the special rubber coating has also shown itself to be unyielding in the most extreme conditions. From the freezing temperatures of the north to the suffocating heat of the desert.».
Εν πάση περιπτώσει, μελετώντας το Έντυπο 9, δεν εντοπίσαμε οποιαδήποτε πρόνοια που να απαιτούσε όπως για τη δοκιμή χρησιμοποιηθεί pick-up truck, ενώ η Υποσημείωση στην οποίαν έδωσαν έμφαση οι Αιτητές φαίνεται να ήταν μέρος της διαδικασίας για έκδοση της Έκθεσης από το Εργαστήριο που προέβη στη δοκιμή. Βασικό για το υπό εξέταση θέμα είναι ότι το Εργαστήριο αποδέχθηκε τον συγκεκριμένο τύπο του οχήματος για τη διεξαγωγή της δοκιμής. Δεν εντοπίσαμε επίσης οποιαδήποτε πρόνοια στα Έγγραφα του Διαγωνισμού ότι ο φορέας που θα διεξήγαγε το τεστ σύγκρουσης πρέπει να είναι διαπιστευμένος και όπως το συγκεκριμένο πρότυπο NCHRP350 να εμπίπτει στο πεδίο διαπίστευσής του, παρά μόνο να είναι αναγνωρισμένο εργαστήριο.
Ενόψει των πιο πάνω, βρίσκουμε ότι το περιεχόμενο των Διοικητικών Φακέλων, ιδιαίτερα τα πρακτικά των συνεδριάσεων της Επιτροπής Αξιολόγησης, μαζί με την Έκθεσή της και τα στοιχεία της προσφοράς του Επιτυχόντα Προσφοροδότη, κατατοπίζουν πλήρως ως προς τη διαδικασία της τεχνικής αξιολόγησης, καθώς και την αιτιολογία της κρίσης της Αναθέτουσας Αρχής, για την έλλειψη της οποίας παραπονούνται επίσης οι Αιτητές. Η κρίση της αυτή βρίσκουμε ότι δεν ήταν προϊόν πλάνης ή κακής χρήσης της διακριτικής εξουσίας της Αναθέτουσας Αρχής, ως η εισήγηση των Αιτητών, αλλ’ ούτε και παραβιάζει τις ισχυριζόμενες από τους Αιτητές αρχές του Διοικητικού Δικαίου. Στη βάση όλων των ενώπιον της δεδομένων δεν βρίσκουμε την κρίση αυτή της Αναθέτουσας Αρχής να ενέχει οτιδήποτε το μεμπτό.
Συνεπώς, ο πρώτος λόγος ακύρωσης θα πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος και ατεκμηρίωτος.
Με τον δεύτερο λόγο ακύρωσης προβάλλεται από πλευράς Αιτητών ότι με τα Διευκρινιστικά Έγγραφα Αρ. 6 και 7 η Αναθέτουσα Αρχή προέβη σε παράνομη τροποποίηση της παραγράφου 4.2 του Εντύπου 9, όρος που ήταν προβληματικός, εφόσον το πρότυπο MASH αντικατέστησε το 2016 το πρότυπο NCHRP350. Προσθέτουν ότι όροι του παρόντος Διαγωνισμού ζητούν συμμόρφωση άλλοτε με το νέο πρότυπο MASH και άλλοτε με το NCHRP350, γεγονός που, κατά την άποψή τους, πλήττει τα θεμέλια των τεχνικών όρων του Διαγωνισμού. Παράδειγμα, η παράγραφος 4.2 του Εντύπου 9 όπου, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς τους, με τα Διευκρινιστικά Έγγραφα 6 και 7 «το Occupant Ridedown Acceleration (OCA) που ζητείται είναι σύμφωνα με το πρότυπο ΜΑSH ενώ σε άλλα σημεία γίνονται αποδεκτά μετρήσεις σύμφωνα με το πρότυπο NCHRP350».
Αντίθετη ήταν η προσέγγιση της Αναθέτουσας Αρχής, η οποία προβάλλει κατ’ αρχάς την ανεπίτρεπτη προβολή της θέσης τους αυτής με την παρούσα Προσφυγή, εφόσον οι Αιτητές υπέβαλαν ανεπιφύλακτα την προσφορά τους με αποτέλεσμα να εμποδίζονται να προβάλλουν ισχυρισμούς για προβληματικούς όρους, στη βάση εφαρμογής του δόγματος της επιδοκιμασίας και αποδοκιμασίας.
Εν πάση περιπτώσει, ούτε επί της ουσίας του λόγου ακύρωσης συμφωνεί η Αναθέτουσα Αρχή, εφόσον ο όρος 1.2 του Εντύπου 9 προνοεί διαζευκτικά είτε το σύστημα να είναι πιστοποιημένο σύμφωνα με τα πρότυπα MASH ή με το NCHRP350.
Εξετάζοντας τον δεύτερο λόγο ακύρωσης, ούτε αυτός μας βρίσκει σύμφωνους. Αν οι Αιτητές διαφωνούσαν με όρους του Διαγωνισμού ή αμφισβητούσαν τη νομιμότητά τους έπρεπε να τους προσβάλουν με Προσφυγή στη βάση του άρθρου 21(4) του περί των Διαδικασιών Προσφυγής στον Τομέα της Σύναψης των Δημοσίων Συμβάσεων Νόμου του 2010 (Ν. 104(I)/2010). Αντίθετα, υπέβαλαν ανεπιφύλακτα την προσφορά τους, γεγονός που δεν τους νομιμοποιεί στην προβολή εισηγήσεων με την παρούσα Προσφυγή περί παράνομων ή προβληματικών όρων, εφόσον τέτοιο εγχείρημα θα προσέκρουε στον κανόνα της απαγόρευσης της ταυτόχρονης επιδοκιμασίας και αποδοκιμασίας.
Σχετική με τις συνέπειες της παράλειψης αμφισβήτησης της νομιμότητας του όρου με Προσφυγή προηγουμένως είναι η υπόθεση C.H. KOUNOUNAS CONSTRUCTIONS LTD -v- ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ κ.ά. (ανωτέρω), στην οποίαν παραπέμπει και η δικηγόρος της Αναθέτουσας Αρχής, όπου με αναφορά στην προηγούμενη νομολογία το Ανώτατο Δικαστήριο τονίζει τα εξής:
«Με το συμπληρωματικό τους περίγραμμα οι εφεσίβλητοι ορθά τονίζουν τις συνέπειες από την παράλειψη των εφεσειόντων να αμφισβητήσουν την εγκυρότητα του επίδικου όρου πριν την υποβολή της προσφοράς τους ή και να προσφύγουν στην Αναθεωρητική Αρχή Προσφορών εναντίον της νομιμότητας του επίδικου όρου, δυνάμει του περί των Διαδικασιών Προσφυγής στον Τομέα της Σύναψης των Δημοσίων Συμβάσεων Νόμου του 2010 (άρθρο 21(4) του Ν. 104(Ι)/2010). Περαιτέρω, με παραπομπή σε συναφή νομολογία (βλ., μεταξύ άλλων, Αντέννα TV Λτδ κ.α. ν. Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου κ.α. (2002) 3 ΑΑΔ 793, xxx Στυλιανίδη ν. Ανωτάτου Δικαστικού Συμβουλίου κ.α., Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ. 83/2016, ημερομηνίας 5.2.2018, xxx Κενεβέζος κ.α. ν. xxx Θεμιστοκλέους κ.α. (2007) 1 ΑΑΔ 412) και, ειδικότερα, στη Sigma Radio TV Public Ltd v. Αρχής Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου, ΑΕ Αρ. 56/2010, ημερομηνίας 3.4.2015, ECLI:CY:AD:2015:C245, εύστοχα προβάλλουν πως οι προηγούμενες δικαστικές αποφάσεις θεωρούνται κατά κανόνα δεσμευτικές, με περιορισμένη μόνο ευχέρεια απόκλισης όταν συντρέχουν λόγοι κεφαλαιώδους σημασίας. Ενώ επικαλούνται την Καπακιώτης και Παπαέλληνας Λτδ ν. Κυπριακή Δημοκρατία, ΑΕ Αρ. 91/2011, ημερομηνίας 21.12.2016, ECLI:CY:AD:2016:C568, στην οποία επιβεβαιώθηκε πως δεν επιτρέπεται στον αποτυχόντα προσφοροδότη να ισχυριστεί εκ των υστέρων ότι τα έγγραφα προσφοράς συγκρούονταν με νομοθετικές ή συνταγματικές διατάξεις και ότι, συνεπεία αυτού, θα πρέπει να ακυρωθεί η διαδικασία.
Στη βάση όλων των πιο πάνω, καταλήγουμε ως ακολούθως:
Οι εφεσείοντες είχαν κάθε δικαίωμα εγκαίρως να διαμαρτυρηθούν κατά του όρου που πίστευαν ότι συγκρούεται με νομοθετικές διατάξεις (βλ. παράγραφο 29.1 Οδηγιών και Όρων Προσφοράς[1]). Παρέλειψαν να πράξουν τούτο και, κατά σταθερή νομολογία, πλέον στερούνται νομιμοποίησης να στρέφονται κατά των όρων του διαγωνισμού. Ακόμη και αν από λάθος δεν διαμαρτυρήθηκαν έγκαιρα, δεν υπάρχει οποιαδήποτε νομική αρχή στη βάση της οποίας να υποχρεούνται οι εφεσίβλητοι να επωμιστούν τις συνέπειες του λάθους των εφεσειόντων, ως είναι η απαίτησή τους.
[…]
Εν τέλει, οι εφεσείοντες απαραδέκτως επιδοκιμάζουν και αποδοκιμάζουν έχοντας κατά νου τα συμφέροντά τους, τα οποία, όμως, θα εξυπηρετούνταν «με την αμφισβήτηση της νομιμότητας της διακήρυξης πριν από τη διεξαγωγή του διαγωνισμού και όχι εκ των υστέρων και ανάλογα με την έκβασή του» (Απόφαση Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας 1415/2000).».
Παρά ταύτα εξετάζοντας την εισήγηση δεν μας βρίσκει σύμφωνους. Η ίδια η παράγραφος 1.2 του Εντύπου 9 προνοεί για πιστοποίηση του συστήματος σύμφωνα με το πρότυπο MASH ή το NCHRP350. Η διοίκηση είναι ελεύθερη να διαμορφώνει κατά την κρίση της τους όρους της διακήρυξης και δεν είναι παραδεκτή η αμφισβήτηση της σκοπιμότητας της θέσπισης επιμέρους όρων ή της εγκυρότητάς τους και μάλιστα μετά την ανεπιφύλακτη υποβολή της προσφοράς (βλ. σύγγραμμα του Δημήτριου Γ. Ράικου, «ΔΙΚΑΙΟ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ», Δ’ Έκδ., σελ. 361, 362).
Με τον τρίτο λόγο οι Αιτητές προβάλλουν θέμα ανεπίτρεπτης προσκόμισης νέων στοιχείων από πλευράς Επιτυχόντα Προσφοροδότη μετά την εκπνοή της προθεσμίας υποβολής προσφορών. Εξηγούν ότι στις 05.05.2026 ο Επιτυχών Προσφοροδότης, κατόπιν απαίτησης της Αναθέτουσας Αρχής, προσκόμισε «έγγραφο Έγκρισης Τύπου (Type Approval)» για τον Προφυλακτήρα Προστασίας (underride protection device) και «Πιστοποιητικό Δοκιμής (Test Report) για το underride protection από το Department Mobiliteit & Openbare WErken στις Βρυξέλλες με ημερομηνία 22.11.2021, το οποίο όμως δεν αναφέρει σε ποιο προϊόν αφορά», αν είναι δηλ. για το Julietta που αφορά η προσφορά του Επιτυχόντα Προσφοροδότη. Κρίθηκε όμως ότι η προσφορά του Επιτυχόντα Προσφοροδότη πληρούσε τους τεχνικούς όρους. Ζήτησε επίσης η Αναθέτουσα Αρχή, συνεχίζουν, την προσκόμιση τεχνικών φυλλαδίων ή άλλων στοιχείων και πληροφοριών προς τον σκοπό τεκμηρίωσης της συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις της παραγράφου 2.4 (underride Protection), στοιχεία και έγγραφα που έπρεπε, κατά την άποψή τους, να επισυναφθούν με την προσφορά του Επιτυχόντα Προσφοροδότη, σύμφωνα με (i) τον όρο 1.1 του Μέρους Α των Εγγράφων του Διαγωνισμού, (ii) το Έντυπο 9 του Μέρους Β, (iii) τον όρο 11 του Παραρτήματος Α4, (iv) τον όρο 4 – Τεχνική Προσφορά, (v) τον όρο 15.1 του Παραρτήματος I, (vi) τους όρους 2.3 και 2.4 του Παραρτήματος Α1 του Μέρους Α, (vii) παράγραφο 4 του Μέρους Α, (viii) το Παράρτημα Α4 και (ix) Παράρτημα Α6 του Μέρους Α.
Η εκ των υστέρων προσκόμισή τους, σύμφωνα με την εισήγηση των Αιτητών, δεν ήταν επιτρεπτή, εξ ου και η προσφορά του Επιτυχόντα Προσφοροδότη έπρεπε να αποκλειστεί από τον Διαγωνισμό. Παραπέμπουν δε σε νομολογία για την υποστήριξη της θέσης τους αυτής (βλ. Χρ. Kυριάκου Λτδ. -ν- ΑΤΗΚ (ανωτέρω)).
Προς αντίκρουση του συγκεκριμένου λόγου ακύρωσης, η Αναθέτουσα Αρχή παραπέμποντας στο άρθρο 56(3) του Ν. 73(Ι)/2016 και στις παραγράφους 5.1 και 5.2 του Παραρτήματος Α3 του Μέρους Α των Εγγράφων του Διαγωνισμού, εισηγείται ότι είναι επιτρεπτή από πλευράς Αναθέτουσας Αρχής η αναζήτηση / παροχή διευκρινίσεων σχετικών με το περιεχόμενο μιας προσφοράς.
Εξήγησε ότι η Αναθέτουσα Αρχή, κάνοντας χρήση της δυνατότητάς της αυτής, με την επιστολή της ημερ. 05.05.2026 ζήτησε από τον Επιτυχόντα Προσφοροδότη να υποβάλει συγκεκριμένα έγγραφα προς τεκμηρίωση συμμόρφωσης της προσφοράς του με την παράγραφο 2.4 του Εντύπου 9, ο οποίος και συμμορφώθηκε. Συνεχίζει ότι ο προφυλακτήρας, στον οποίον αναφέρονται τα δικαιολογητικά, περιλαμβάνετο ήδη στην τεχνική λύση που είχε δώσει με την προσφορά του ο Επιτυχών Προσφοροδότης και δεν ήταν καινούργιο στοιχείο. Το δε πιστοποιητικό Έγκρισης Τύπου ημερ. 22.11.2021 προϋπήρχε της καταληκτικής ημερομηνίας των προσφορών και δεν επρόκειτο για μεταβολή του προσφερόμενου εξοπλισμού, ή για νέα τροποποιημένη προσφορά. Προβάλλει, τέλος, ότι η παράλειψη αναγραφής της εμπορικής ονομασίας «Julietta» στο έγγραφο Έγκρισης Τύπου του Προφυλακτήρα Προστασίας κατ’ ουδένα λόγο οδηγεί σε άλλο προϊόν, ως η εισήγηση των Αιτητών.
Εξετάσαμε την εισήγηση η οποία επίσης δεν μας βρίσκει σύμφωνους.
Το άρθρο 56(3) του περί της Ρύθμισης των Διαδικασιών Σύναψης Δημοσίων Συμβάσεων και για Συναφή Θέματα Νόμου του 2016 (Ν. 73(Ι)/2016) προνοεί για τη δυνατότητα της Αναθέτουσας Αρχής να ζητήσει συμπλήρωση ή αποσαφήνιση των δικαιολογητικών μιας προσφοράς. Παραθέτουμε κατωτέρω αυτούσιο το άρθρο:
«Γενικές αρχές
56.-(1) […]
(2) […]
(3) Όταν οι πληροφορίες ή τα δικαιολογητικά που πρέπει να υποβάλλονται από τους οικονομικούς φορείς είναι ή εμφανίζονται ελλιπείς ή λανθασμένες ή όταν λείπουν συγκεκριμένα έγγραφα, οι αναθέτουσες αρχές δύνανται να ζητούν από τους ενδιαφερόμενους οικονομικούς φορείς να υποβάλλουν, να συμπληρώνουν, να αποσαφηνίζουν ή να ολοκληρώνουν τις σχετικές πληροφορίες ή τα δικαιολογητικά, εντός εύλογης προθεσμίας, υπό την προϋπόθεση ότι τα σχετικά αιτήματα υποβάλλονται τηρουμένων των αρχών της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας.
(4) […]».
Σχετικοί επίσης με το δικαίωμα της Αναθέτουσας Αρχής αναζήτησης διευκρινίσεων ή παροχής περαιτέρω δικαιολογητικών είναι οι όροι 5.1 και 5.2 του Παραρτήματος Α3 του Μέρους Α των Εγγράφων του Διαγωνισμού, που καταγράφουμε κατωτέρω για σκοπούς καλύτερης παρακολούθησης:
«ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ
[…]
5. Διευκρινίσεις και Συμπληρώσεις σε σχέση με τις υποβληθείσες Προσφορές
1. Η Αναθέτουσα Αρχή καθ’ όλη την διάρκεια της αξιολόγησης έχει το δικαίωμα, εφ’ όσον κριθεί αναγκαίο, να ζητήσει από Προσφέροντα την παροχή διευκρινήσεων σχετικά με το περιεχόμενο της Προσφοράς του. Στην περίπτωση αυτή η παροχή διευκρινήσεων είναι υποχρεωτική για τον Προσφέροντα και δεν θεωρείται αντιπροσφορά.
2. Όταν οι πληροφορίες ή τα δικαιολογητικά που πρέπει να υποβάλλονται από τους Προσφέροντες είναι ή εμφανίζονται ελλιπείς ή λανθασμένες ή όταν λείπουν συγκεκριμένα έγγραφα, οι Αναθέτουσες Αρχές δύνανται να ζητούν από τους Προσφέροντες να υποβάλλουν, να συμπληρώνουν, να αποσαφηνίζουν ή να ολοκληρώνουν τις σχετικές πληροφορίες ή τα δικαιολογητικά υπό την προϋπόθεση ότι τα σχετικά αιτήματα υποβάλλονται τηρουμένων των αρχών της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας.
3. […]
4. […].».
Η Αναθέτουσα Αρχή με την επιστολή της ημερ. 05.05.2026, κάνοντας χρήση της δυνατότητας της αναζήτησης δικαιολογητικών ή διευκρινίσεων, ζήτησε επί λέξει από τον Επιτυχόντα Προσφοροδότη τα εξής:
«Κύριοι,
Αρ. Διαγ. 26.026.Π.ΗΜΥ για την προμήθεια και συντήρηση πέντε (5) κινητών απορροφητών συγκρούσεων (ΤΜΑ)
Αναφέρομαι στην προσφορά σας για τον υπό αναφορά διαγωνισμό και για να μπορέσουμε να αξιολογήσουμε την προσφορά σας, παρακαλώ όπως υποβάλετε τεχνικά φυλλάδια ή άλλα αποδεικτικά στοιχεία ή πληροφορίες από τον κατασκευαστή ή δήλωση γραπτής δέσμευσης για συμμόρφωση του εξοπλισμού με τις απαιτήσεις της παραγράφου «2.4 – Προφυλακτήρα Προστασίας (underride protection device)» του Εντύπου 9 (ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ).
2. Η απάντηση σας πρέπει να υποβληθεί ηλεκτρονικά μέσω του eProcurement στο χώρο του διαγωνισμού το αργότερο μέχρι την Δευτέρα, 11 Μαΐου, 2026.».
Με την απαντητική του επιστολή ημερ 05.05.2026, ο Επιτυχών Προσφοροδότης επισύναψε τα εξής έγγραφα:
«[…]
1. Επισυνάπτεται έγγραφο Έγκρισης Τύπου (Type Approval) για τον Προφυλακτήρα Προστασίας ((underride protection device) με την ονομασία ‘R58-03_RUP-SE-04 Homologatie Julietta Tma bumper.pdf’.
2. Επισυνάπτεται Πιστοποιητικό Δοκιμής (Test Report) για τον Προφυλακτήρα Προστασίας ((underride protection device) με την ονομασία ‘HRUP210831T1 (RUP-SE-04 Julietta).pdf’.
[…]».
Τις δύο επιστολές και τα επισυναφθέντα έγγραφα στην απαντητική επιστολή του Επιτυχόντα Προσφοροδότη εντοπίσαμε από την αναδρομή μας στους Διοικητικούς Φακέλους, στους οποίους έχουμε ανατρέξει. Από την έρευνά μας στους Φακέλους διαφάνηκε επίσης ότι η Αναθέτουσα Αρχή ζήτησε διευκρινίσεις από όλους τους προσφοροδότες, περιλαμβανομένων και των Αιτητών. Ειδικά από τους Αιτητές ζήτησε αποδεικτικά στοιχεία συμμόρφωσης του προτεινόμενου εξοπλισμού με τις απαιτήσεις των παραγράφων 5.1, 5.6.1 και 5.6.2 του Εντύπου 9, όπου κρίθηκε στη συνέχεια από την Επιτροπή Αξιολόγησης ότι πληρούντο οι απαιτήσεις αυτές θέτοντας το σύμβολο «√Δ» στον Πίνακα 3 που σύμφωνα με τις Σημειώσεις σημαίνει «πληροί μετά από διευκρίνιση».
Σημειώνουμε ότι ο Επιτυχών Προσφοροδότης στο Έντυπο 9 για την παράγραφο 2.4 απάντησε «ΝΑΙ» και παρέπεμψε στο «ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΕΛ. 5.5 & ΣΕΛ. 7».
Τα έγγραφα που προσκόμισε ο Επιτυχών Προσφοροδότης με τις διευκρινίσεις αφορούσαν στον Προφυλακτήρα Προστασίας που ήδη είχε απαντήσει ότι η προσφορά του συμμορφώνετο με την απαίτηση. Συνεπώς η αναζήτηση διευκρινίσεων ή δικαιολογητικών σε σχέση με την παράγραφο 2.4 του Εντύπου 9 που αφορούσε στον Προφυλακτήρα Προστασίας δεν αποσκοπούσε στην προσκόμιση νέων στοιχείων ώστε να μπορούσε να θεωρηθεί ότι επρόκειτο για νέα προσφορά.
Όπως έχει νομολογηθεί, η διοίκηση δεν μπορεί να επεμβαίνει για να διορθώνει λάθη ή παραλείψεις ενός προσφοροδότη όταν μια τέτοια ενέργεια δεν δικαιολογείται από τους όρους της προσφοράς (βλ. Medcon Construction and Others -v- The Republic (1968) 3 ΑΑΔ 535).
Ως προς το θέμα των διευκρινίσεων και την εμβέλεια του δικαιώματος της Αναθέτουσας Αρχής αναζήτησης τους, σχετικά είναι τα εξής αποσπάσματα από το σύγγραμμα του Δημήτριου Ράικου, «Δίκαιο Δημοσίων Συμβάσεων», 2022, Δ’ Έκδοση, σελ. 411-412:
«Ο κανόνας που θέτει η νομολογία του Δικαστηρίου, συνίσταται στην απαγόρευση τροποποίησης (λ.χ. βελτίωσης) της προσφοράς ή διόρθωσης των λαθών της. Ειδικότερα, εφόσον έχουν υποβληθεί οι σχετικές προσφορές, αυτές, καταρχήν, δεν μπορούν πλέον να τροποποιηθούν ούτε κατόπιν πρωτοβουλίας της αναθέτουσας αρχής ούτε κατόπιν πρωτοβουλίας του υποψηφίου. «Η αρχή της ίσης μεταχείρισης των υποψηφίων και η εξ αυτής απορρέουσα υποχρέωση διαφάνειας απαγορεύουν, στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής, οποιαδήποτε διαπραγμάτευση μεταξύ της αναθέτουσας αρχής και μεμονωμένων υποψηφίων. Αν γινόταν δεκτό ότι η αναθέτουσα αρχή έχει την εξουσία να ζητεί διευκρινίσεις από συγκεκριμένο υποψήφιο, την προσφορά του οποίου κρίνει ανακριβή ή μη σύμφωνη με τις τεχνικές προδιαγραφές της συγγραφής υποχρεώσεων, η εν λόγω αρχή θα κινδύνευε στην πραγματικότητα να θεωρηθεί ύποπτη, σε περίπτωση που τελικώς επέλεγε την επίμαχη προσφορά, ότι διεξήγαγε μυστικές διαπραγματεύσεις με τον οικείο υποψήφιο, εις βάρος των λοιπών υποψηφίων και κατά παράβαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης».
[…]
Περαιτέρω, το Δικαστήριο στην ίδια απόφαση κατέστησε σαφές ότι, δεν αντιβαίνει στο ενωσιακό δίκαιο (στην κριθείσα υπόθεση προς το εν λόγω άρθρο 2 της οδηγίας 2004/18), ειδικότερα η κατεξαίρεση διόρθωση ή κατά περίπτωση συμπλήρωση των δεδομένων της προσφοράς, μεταξύ άλλων, επειδή απαιτείται προφανώς η απλή διευκρίνιση τους ή η διόρθωση πρόδηλων εκ παραδρομής λαθών, υπό τον όρο ότι η τροποποίηση αυτή δεν συνεπάγεται στην πράξη την υποβολή νέας προσφοράς.
Η δυνατότητα αυτή εξυπηρετεί και την ανάπτυξη επαρκούς ανταγωνισμού μεταξύ των ενδιαφερόμενων οικονομικών φορέων και διασφαλίζει ότι οι προσφορές των υποψηφίων δεν θα απορρίπτονται για ήσσονος σημασίας πλημμέλειες. Διαφορετική προσέγγιση θα είχε ως αποτέλεσμα να αποκλείονται υποψήφιοι οι οποίοι έχουν την ικανότητα να εκτελέσουν τη σύμβαση, εξαιτίας τυχόν σφαλμάτων που εκ παραδρομής εμφιλοχώρησαν κατά τη σύνταξη της προσφοράς τους. […]».
Στην παρούσα περίπτωση, η αναζήτηση από πλευράς Αναθέτουσας Αρχής διευκρινίσεων και η προσκόμισή τους στη συνέχεια από τον Επιτυχόντα Προσφοροδότη αποδεικτικών στοιχείων ήταν επιτρεπτή στη βάση της εμβέλειας των όρων 5.1 και 5.2 του Παραρτήματος Α3 και δεν αποσκοπούσαν σε διόρθωση ή συμπλήρωση μιας άκυρης προσφοράς. Η αναζήτηση δεν παραβιάζει επίσης την αρχή της ίσης μεταχείρισης, εφόσον η Αναθέτουσα Αρχή το ίδιο έπραξε για όλους τους προσφοροδότες σ’ ό,τι αφορά το Έντυπο 9 που υπέβαλαν, περιλαμβανομένων των Αιτητών. Παραθέτουμε το σχετικό απόσπασμα από την Έκθεση Αξιολόγησης ημερ. 22.05.2026 που αφορά στην προσφορά των Αιτητών και του Επιτυχόντα Προσφοροδότη:
«5. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ
5.1 Οι προσφορές που υποβλήθηκαν, ελέγχθηκαν κατά πόσο περιλαμβάνουν τα έντυπα και τις πληροφορίες που ζητούνται στο Παράρτημα Α4 του Μέρους Α, όπως φαίνεται στο Παράρτημα 1 που επισυνάπτεται.
5.2 Κατά την αξιολόγηση του τεχνικού μέρους της προσφοράς αρ.1 (A. Jacovides Trading Ltd), η Επιτροπή αποφάσισε ότι χρειάζεται να ζητηθούν διευκρινήσεις και αποδεικτικά στοιχεία για μερικά σημεία των τεχνικών προδιαγραφών. Με επιστολή ημερομηνίας 05/05/2026 ζητήθηκε από τον προσφέροντα όπως υποβάλει αποδεικτικά στοιχεία συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις των παραγράφων:
• 5.1 – «Συμμόρφωση Προτύπων EN-12899-1»
• 5.6.1 – «Μεγάλοι προειδοποιητικοί λαμπτήρες (Αστραπές/ Flashers)»
• 5.6.2 – «Μικροί λαμπτήρες (Φωτεινό Βέλος/ Arrow Board LEDs)»
Από την απαντητική επιστολή του με ημερομηνία 06/05/2026, διαπιστώθηκε ότι η προσφορά αρ.1, ικανοποιεί τις τεχνικές προδιαγραφές του διαγωνισμού και αξιολογείται περαιτέρω. Αντίγραφο της σχετικής αλληλογραφίας επισυνάπτεται στο Παράρτημα 3.
5.3 Κατά την αξιολόγηση του τεχνικού μέρους της προσφοράς αρ.2 (M.K. TTS Ltd), η Επιτροπή αποφάσισε ότι χρειάζεται να ζητηθούν διευκρινήσεις και αποδεικτικά στοιχεία για μερικά σημεία των τεχνικών προδιαγραφών. Με επιστολή ημερομηνίας 05/05/2026 ζητήθηκε από τον προσφέροντα όπως υποβάλει αποδεικτικά στοιχεία συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις της παραγράφου «2.4 – Προφυλακτήρα Προστασίας (underride protection device)». Από την απαντητική επιστολή του με ημερομηνία 05/05/2026, διαπιστώθηκε ότι η προσφορά αρ.2, ικανοποιεί τις τεχνικές προδιαγραφές του διαγωνισμού και αξιολογείται περαιτέρω. Αντίγραφο της σχετικής αλληλογραφίας επισυνάπτεται στο Παράρτημα 3.».
Τονίζουμε ότι τα στοιχεία που προσκομίστηκαν από τον Επιτυχόντα Προσφοροδότη αφορούσαν σε επιβεβαίωση και/ή διευκρίνιση της Απάντησής τους «ΝΑΙ» στην απαίτηση 2.4 του Εντύπου 9 που προνοούσε, μεταξύ άλλων, για τον Προφυλακτήρα Προστασίας.
Ως προς την εισήγηση για την αοριστία του εγγράφου Έγκρισης Τύπου (Type Approval) ότι επρόκειτο για το προϊόν Julietta του Επιτυχόντα Προσφοροδότη, δεν ενέχει τη σημασία που αποδίδουν οι Αιτητές στην παράλειψη και ούτε φαίνεται να δημιούργησε αμφιβολία στην Αναθέτουσα Αρχή ότι επρόκειτο για το συγκεκριμένο προϊόν. Από τα έγγραφα της προσφοράς του Επιτυχόντα Προσφοροδότη και τα στοιχεία που προσκόμισε, καθιστούσαν φανερό ότι αναφέροντο στο Julietta.
Συνεπώς και ο τρίτος λόγος ακύρωσης θα πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος και ατεκμηρίωτος.
Παρέμεινε να εξεταστεί ο τελευταίος λόγος ακύρωσης, στον οποίον έδωσε έμφαση ο δικηγόρος των Αιτητών στην προφορική του αγόρευση.
Με τον τέταρτο λόγο οι Αιτητές προβάλλουν θέμα έλλειψης δέουσας έρευνας από πλευράς Αναθέτουσας Αρχής που οδήγησε στην εμφιλοχώρηση πλάνης περί τα πράγματα.
Όπως ισχυρίζονται, από την επιθεώρηση του Διοικητικού Φακέλου εντοπίστηκε έγγραφο που ήταν σε άγνωστη γλώσσα, κατά παράβαση του όρου 12(2) του Μέρους Β των Εγγράφων του Διαγωνισμού που προνοεί ότι η γλώσσα της Σύμβασης και όλων των γραπτών επικοινωνιών μεταξύ του Αναδόχου και της Αναθέτουσας Αρχής θα είναι η Ελληνική. Αντιβαίνει επίσης, κατά την άποψή τους, του όρου 6.2.5 του Μέρους Α των Εγγράφων του Διαγωνισμού που προβλέπει ότι η γλώσσα σύνταξης της προσφοράς είναι η Ελληνική και πως παρέχεται η δυνατότητα όπως εγχειρίδια που τη συνοδεύουν να υποβάλλονται στην Αγγλική γλώσσα.
Προς αντίκρουση του συγκεκριμένου λόγου, η Αναθέτουσα Αρχή προβάλλει την αοριστία της εισήγησης εφόσον δεν συγκεκριμενοποιούνται από τους Αιτητές σε ποια έγγραφα αφορά η εισήγηση. Το μόνο που μπορούσε να υποθέσει, και συμφώνησαν οι Αιτητές κατά την ακρόαση, είναι ότι αναφέρεται σε έγγραφο που υποβλήθηκε για σκοπούς συμμόρφωσης του Επιτυχόντα Προσφοροδότη με την παράγραφο 5.1 του Εντύπου 9, που αφορά στην «Επικάλυψη Επιφανειών» του προσφερόμενου προϊόντος. Το έγγραφο αυτό όμως, συνεχίζει, ναι μεν περιέχει στην αρχή κείμενο όχι στην Ελληνική ή Αγγλική γλώσσα, εντούτοις το περιεχόμενό του, οι τεχνικές παράμετροι, οι αριθμητικές τιμές, οι απεικονίσεις και οι σχετικές παραπομπές σε συνάρτηση με τα υπόλοιπα στοιχεία, όπως το Τεχνικό Φυλλάδιο 3 και το εγχειρίδιο χρήσης, έδιναν σαφή εικόνα για το προϊόν, ώστε η Αναθέτουσα Αρχή να ήταν σε θέση να καταλήξει στη διαπίστωση ότι υπάρχει συμμόρφωση του προϊόντος με τη συγκεκριμένη απαίτηση. Διευκρινίζει ότι το έγγραφο είναι τεχνικό με βασικό στοιχείο του τη φωτογραφία στην πρώτη σελίδα που καθιστούσε σαφές σε τι αναφέρετο. Προσθέτει ότι ο όρος 6.2.5 που παραπέμπουν οι Αιτητές προς υποστήριξη της εισήγησής τους αναφέρεται σε εγχειρίδια στην Αγγλική γλώσσα που δεν ήταν το Έγγραφο 3.
Κατά την προφορική της αγόρευση θεώρησε το όλο θέμα ως ασήμαντη απόκλιση εφόσον δεν ήταν καν εγχειρίδιο. Μάλιστα αποκάλυψε ότι ακόμα ένα έγγραφο της προσφοράς του Επιτυχόντα Προσφοροδότη είναι γραμμένο σε ξένη γλώσσα που ήταν το λευκό ποινικό μητρώο της προμηθεύτριας εταιρείας Stuer Egghe BV, το οποίο όμως δεν είχε εξεταστεί.
Για σκοπούς απόφασής μας παραθέτουμε αυτούσιες τις πρόνοιες του όρου 12(2) του Μέρους Β, ΣΥΜΦΩΝΙΑ - ΕΙΔΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΒΑΣΗΣ και του όρου 6.2.5 του Μέρους Α, ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ, επί των οποίων βασίζονται οι Αιτητές προς υποστήριξη του συγκεκριμένου λόγου ακύρωσης για σκοπούς καλύτερης παρακολούθησης:
«ΜΕΡΟΣ Β: ΣΥΜΦΩΝΙΑ – ΕΙΔΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΒΑΣΗΣ
[…]
12. ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ
1. […]
2. Η γλώσσα της Σύμβασης και όλων των γραπτών επικοινωνιών μεταξύ του Αναδόχου και της Αναθέτουσας Αρχής θα είναι η Ελληνική.».
και
«ΜΕΡΟΣ Α: ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ
[…]
6. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ
[…]
|
[…] |
||
|
[…] |
||
|
[…] |
||
|
6.2.4 |
[…] |
[…] |
6.2.5
|
Γλώσσα σύνταξης Προσφοράς |
Ελληνική Εγχειρίδια που τυχόν συνοδεύουν την Τεχνική Προσφορά, μπορούν να υποβάλλονται στην αγγλική γλώσσα |
[…]» |
|
|
Εντοπίσαμε το Έγγραφο 3 στους Διοικητικούς Φακέλους ως μέρος της προσφοράς του Επιτυχόντα Προσφοροδότη, το οποίο φέρει ημερομηνία 31.10.2025 και τίτλο «Trafiroad, we sign for safety». Στην πρώτη σελίδα υπάρχει μια φωτογραφία και κείμενο σε άγνωστη για μας γλώσσα. Στην τρίτη και τέταρτη σελίδα υπάρχουν Πίνακες, που ο τίτλος τους καταγράφεται στην Αγγλική γλώσσα, όπως και το περιεχόμενό τους που περιλαμβάνει διάφορες στήλες με αριθμούς και σύμβολα. Ενδεικτικά καταγράφουμε μέρος τους για σκοπούς καλύτερης κατανόησης:
«
Tabel 1: Manufacturer’s specification for initial daylight chromaticity and luminance factor
|
Colour |
Chromaticity Coordinates |
Luminance Factor β |
||||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
|||
|
White |
x y |
0,305 0,315 |
0,335 0,345 |
0,325 0,355 |
0,295 0,325 |
≥ 0,27 |
|
Yellow |
[…] |
[…] |
[…] |
[…] |
[…] |
[…] |
|
[…] |
[…] |
[…] |
[…] |
[…] |
[…] |
[…] |
Tabel 2: Manufacturer’s specification for daylight chromaticity and luminance factor “in-use”
|
Colour |
Chromaticity Coordinates |
Luminance Factor β |
|||||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
||||
|
White |
x y |
0,355 0,355 |
0,305 0,305 |
0,285 0,325 |
0,335 0,375 |
≥ 0,27 |
|
|
Yellow |
[…] |
[…] |
[…] |
[…] |
[…] |
[…] |
|
|
[…] |
[…] |
[…] |
[…] |
[…] |
[…] |
[…] |
|
Tabel 3: Manufacturer’s specification for the minimum initial coefficient of retro-reflection Ra value
|
Geometry |
Colour |
|||||||||
|
Entrance angle (β1, β2=0°) |
Observation angle (α) |
White |
Yellow |
Red |
Orange |
Green |
Blue |
Fluo Yellow |
Fluo Orange |
Fluo Yellow-green |
|
5° |
0.1° |
850 |
550 |
170 |
425 |
85 |
55 |
|
|
|
|
15° |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
20° |
600 |
390 |
120 |
300 |
60 |
40 |
|
|
|
|
|
[…] |
[…] |
[…] |
[…] |
[…] |
[…] |
[…] |
[…] |
[…] |
[…]» |
|
Όπως έχουμε αντιληφθεί το Έγγραφο 3 δεν είναι εγχειρίδιο αλλά αποτελεί συνοδευτικό έγγραφο της τεχνικής προσφοράς του Επιτυχόντα Προσφοροδότη, το οποίο εξετάστηκε από την Επιτροπή Αξιολόγησης μαζί με τα υπόλοιπα στοιχεία και προφανώς δεν έκρινε ότι έχρηζε οποιασδήποτε διευκρίνισης ή μετάφρασής του για σκοπούς της τεχνικής αξιολόγησης.
Δεν βρίσκουμε η υποβολή του συγκεκριμένου εγγράφου να συνιστά παραβίαση ουσιώδους όρου των Εγγράφων του Διαγωνισμού που να οδηγεί σε άκυρη προσφορά και ούτε τέθηκε από πλευράς Αιτητών οποιοδήποτε ικανό στοιχείο που να οδηγεί σε τέτοιο συμπέρασμα. Δεν ήταν δικαιολογητικό που απαιτείτο να υποβληθεί στη βάση των όρων της προκήρυξης με την προσφορά και ούτε φαίνεται να δημιούργησε οποιαδήποτε αμφιβολία στην Επιτροπή Αξιολόγησης εφόσον από το όλο περιεχόμενό του σε συνάρτηση με τα υπόλοιπα στοιχεία έκρινε ότι η προσφορά του Επιτυχόντα Προσφοροδότη ικανοποιούσε τη συγκεκριμένη τεχνική απαίτηση των Εγγράφων του Διαγωνισμού και κατ’ επέκταση έκανε αποδεκτή την τεχνική προσφορά του.
Ως προς το άλλο έγγραφο που ανέφερε η δικηγόρος της Αναθέτουσας Αρχής, δηλ. το λευκό ποινικό μητρώο της προμηθεύτριας εταιρείας Stuer Egghe BV, δεν είχε ακόμη αξιολογηθεί για να τεθεί θέμα αποδεκτότητάς του, εφόσον απαιτείτο να υποβληθεί και να εξεταστεί κατά την υπογραφή της Σύμβασης σύμφωνα με το Μέρος Β των Εγγράφων του Διαγωνισμού.
Συνεπώς ούτε αυτός ο λόγος ακύρωσης μπορεί να πετύχει.
Ενόψει όλων των πιο πάνω, βρίσκουμε ότι η προσβαλλόμενη απόφαση ήταν ευλόγως επιτρεπτή και εντός των ορίων της διακριτικής ευχέρειας της Αναθέτουσας Αρχής. Δεν ήταν περαιτέρω προϊόν πλάνης και ούτε παραβιάζει οποιαδήποτε αρχή του Διοικητικού Δικαίου. Είναι δε πλήρως αιτιολογημένη και προϊόν δέουσας έρευνας, στη βάση της οποίας η Αναθέτουσα Αρχή αναζήτησε διευκρινίσεις, όχι μόνο από τους Αιτητές, αλλά απ’ όλους τους προσφοροδότες. Η αιτιολογία της δε προκύπτει, όχι μόνο από την επιστολή γνωστοποίησης των αποτελεσμάτων του Διαγωνισμού, αλλά συμπληρώνεται από τα στοιχεία των Διοικητικών Φακέλων.
Όλοι οι λόγοι ακύρωσης απορρίπτονται.
Η Προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.
……………………………… ………………………………
Ανδρούλα Πούγιουρου Κάριν Γεωργιάδου
Πρόεδρος Μέλος
……………………………… ………………………………
Ανδρέας Καρύδης Πάρις Κωνσταντινίδης
Μέλος Μέλος