ΕΦΕΤΕΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ‑ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
(Ποινική Έφεση Αρ. 309/2025)
13 Ιανουαρίου 2026
[Μ. ΑΜΠΙΖΑΣ, ΣΤ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΟΥ‑ΜΕΣΣΙΟΥ, Ι. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΟΥ, Δ/ΣΤΕΣ]
ΧΡΙΣΤΟΦΕΡ ΧΡΙΣΤΟΥ,
Εφεσείων,
v.
ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,
Εφεσίβλητης.
________________________
Ε. Ευσταθίου για Ευστάθιος Κ. Ευσταθίου, για τον Εφεσείοντα.
Η. Ζησίμου (κα) για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για την Εφεσίβλητη.
ΑΜΠΙΖΑΣ, Δ.: Η απόφαση του Δικαστηρίου είναι ομόφωνη και θα δοθεί από την Χριστοδουλίδου‑Μέσσιου, Δ.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
(Αυθημερόν)
ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΟΥ‑ΜΕΣΣΙΟΥ, Δ.: Ο εφεσείων αντιμετωπίζει ένα βαρύ κατηγορητήριο ενώπιον του Μόνιμου Κακουργιοδικείου Αμμοχώστου στο οποίο συμπεριλαμβάνονται 17 κατηγορίες για το αδίκημα του βιασμού συζύγου από σύζυγο κατά παράβαση Άρθρων του Ποινικού Κώδικα, του περί Βίας στην Οικογένεια (Πρόληψη και Προστασία Θυμάτων) Νόμος του 2000, Ν.119 (I)/2000 και Άρθρων του περί της Πρόληψης και της Καταπολέμησης της Βίας κατά των Γυναικών και της Ενδοοικογενειακής Βίας και περί Συναφών Θεμάτων Νόμο του 2021, Ν.215 (I)/2021. Στο κατηγορητήριο περιλαμβάνονται επίσης αδικήματα άσκησης βίας από μέλος της οικογένειας σε άλλο μέλος της οικογένειας, κοινής επίθεσης, απαγωγής, σεξουαλικής παρενόχλησης, περιαγωγής σε κατάσταση ανικανότητας για αντίσταση με σκοπό τη διάπραξη κακουργήματος, συμπεριφοράς με την οποία προκαλείται άμεσα ψυχική βλάβη σε μέλος της οικογένειας και συμπεριφοράς που προκαλεί παρενόχληση σε μέλος της οικογένειας. Όλα τα αδικήματα φαίνεται να έχουν γίνει προς τη σύζυγο του, ΑJS, και φαίνεται να έχουν λάβει χώρα μεταξύ των ημερομηνιών 1.3.2021‑21.6.2021 στο Παραλίμνι της επαρχίας Αμμοχώστου.
Όταν ο εφεσείων παρουσιάστηκε ενώπιον του Κακουργιοδικείου τέθηκε ζήτημα κράτησής του μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης το οποίο κρίθηκε στις 25.4.2025 οπότε και διατάχθηκε η κράτησή του στη βάση α) του κινδύνου μη προσέλευσης του κατηγορουμένου στη δίκη του και β) του κινδύνου επαναδιάπραξης άλλων αδικημάτων. Η πρωτόδικη δικαστική κρίση επικυρώθηκε στην Χ.Χ. v. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Ποινική Έφεση υπ' αριθμό 127/25, ημερομηνίας 10.6.2025.
Στις 22.12.2025 τέθηκε από πλευράς υπεράσπισης του εφεσείοντα αίτημα όπως αυτός παραμείνει ελεύθερος υπό όρους στη βάση του τι η υπεράσπιση ανέφερε ως νέα στοιχεία που αποδεικνύουν, κατά τη θέση τους, ότι η υπόθεση εναντίον του εφεσείοντα στηρίζεται σε μαρτυρικό υλικό το οποίο δεν έχει αξιοποιηθεί ποινικά ούτε και έχει θεσμική, αποδεικτική βαρύτητα και συνεπώς, δεν μπορεί να στοιχειοθετήσει τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει ο εφεσείων. Το νέο αυτό στοιχείο, πάντοτε κατά τη θέση της υπεράσπισης, συνίσταται στην επίσημη γραπτή επιβεβαίωση από το Crown Prosecution Service (CPS) από την οποία, κατά τη θέση της υπεράσπισης, προκύπτει ρητά και χωρίς περιθώριο αμφισβήτησης, ότι το υλικό που διαβιβάστηκε από τις Αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου προς τις Κυπριακές Αρχές δεν χρησιμοποιήθηκε για σκοπούς ποινικής δίωξης, δεν αποτέλεσε μέρος της αποδεικτικής βάσης οποιασδήποτε ποινικής διαδικασίας στο Ηνωμένο Βασίλειο και δεν εντάχθηκε σε ενεργό ποινικό φάκελο. Το υλικό αυτό και ιδιαίτερα το επίσημο Crime Report καταχωρήθηκε και διατηρήθηκε στο σύστημα των Αγγλικών Αρχών ως «unused material» και ουδέποτε χαρακτηρίστηκε ή αξιοποιήθηκε ως «used evidence».
Υποστήριξαν, συναφώς, ότι αυτό το υλικό διαβιβάστηκε αποκλειστικά και μόνο για σκοπούς διερεύνησης από τις αρμόδιες Κυπριακές Αρχές. Η φύση του υλικού αυτού, όπως πλέον αποδεικνύεται επισήμως, πάντοτε κατά τη θέση της υπεράσπισης, είναι εκείνη προκαταρτικού υλικού, μη ποινικά αξιούμενου και μη θεσμικά αξιολογημένου ως αποδεικτικού μέσου στο κράτος προέλευσης. Υποστήριξαν, συναφώς, ότι όταν το ίδιο το κράτος προέλευσης (στην προκειμένη περίπτωση το Ηνωμένο Βασίλειο) δεν έχει αξιοποιήσει το υλικό στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας και το έχει χαρακτηρίσει ως «unused material», η έλλειψη αυτή αποτελεί στοιχείο το οποίο το Δικαστήριο του κράτους υποδοχής, η Κυπριακή Δημοκρατία, δεν μπορεί να αγνοήσει κατά την αξιολόγηση της εύλογης υποψίας για στοιχειοθέτηση των αδικημάτων, η οποία αποτελεί τη βάση για τη στέρηση της προσωπικής ελευθερίας του εφεσείοντα.
Το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν αποδέχθηκε τις θέσεις της υπεράσπισης. Με αναφορά στη νομολογία που αφορά την ανανέωση κράτησης και παραπέμποντας ενδεικτικά στις υποθέσεις Χ''ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ v. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (1997) 2 Α.Α.Δ. 45, ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ v. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Ποινικές Εφέσεις 65/2020 και 166/2020, ημερομηνίας 22.10.2020 και στην πρόσφατη απόφαση του Εφετείου AYKOUT v. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Ποινική Έφεση 316/2024, ημερομηνίας 10.1.2025 απέρριψε τις εισηγήσεις της υπεράσπισης αποφασίζοντας: «Με βάση όλα τα ενώπιον μας στοιχεία, κρίνουμε ότι δεν έχει τεθεί οποιοδήποτε νέο στοιχείο ή εν πάση περιπτώσει, τέτοιο στοιχείο το οποίο να επιδρά με τρόπο που να διαφοροποιεί την αρχική εικόνα που αποτέλεσε τη βάση για την άσκηση της δικαστικής κρίσης και τη διαταχθείσα κράτηση. Επομένως, δεν προκύπτει οποιοσδήποτε λόγος που να διαφοροποιεί τα όσα ήδη αποφασίστηκαν». Λαμβάνοντας υπ' όψιν ότι η υπόθεση έχει επαναοριστεί στις 22.1.2026 και λαμβάνοντας υπ' όψιν το σύνολο του χρόνου που ο κατηγορούμενος βρίσκεται υπό κράτηση για την παρούσα υπόθεση, διέταξε την κράτηση του εφεσείοντα μέχρι τις 22.1.2026.
Η απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου αμφισβητείται με τέσσερεις λόγους έφεσης. Και οι τέσσερεις λόγοι αφορούν τη λανθασμένη, κατά την υπεράσπιση, κρίση του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι δεν είχε τεθεί ενώπιόν του νέο γεγονός το οποίο να διαφοροποιεί την κατάσταση ως είχε κατά την έκδοση της αρχικής διαταγής κράτησης, ικανό να δικαιολογήσει την επανεκτίμηση της κράτησης. Αποδίδει στο πρωτόδικο Δικαστήριο παράλειψη να προβεί σε ουσιαστική επανεκτίμηση των πραγματικών γεγονότων και της εύλογης υποψίας για καταδίκη του εφεσείοντα χωρίς να συνεκτιμηθεί το νέο αποδεικτικό υλικό, λανθασμένη υιοθέτηση και εφαρμογή στην παρούσα υπόθεση της απόφασης στην υπόθεση AYKOUT v. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Ποινική Έφεση 316/2024, ημερομηνίας 10.1.2025 και χαρακτηρίζει την προσβαλλόμενη απόφαση ως παραβιάζουσα το Άρθρο 5 της Ευρωπαϊκής Συνθήκης Προάσπισης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων καθότι το πρωτόδικο Δικαστήριο παρέλειψε να προβεί σε ουσιαστικό, πραγματικό και αποτελεσματικό δικαστικό έλεγχο της νομιμότητας της κράτησης περιοριζόμενο σε τυπική επίκληση του δεδικασμένου και της προηγούμενης κρίσης του, χωρίς να εξετάσει σε βάθος το νέο αποδεικτικό υλικό και την αναγκαιότητα της συνέχισης της στέρησης της ελευθερίας του εφεσείοντα.
Στην πρόσφατη απόφασή μας DAMASCHIN v. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, Ποινική Έφεση 299/2025, ημερομηνίας 19.12.2025, λέχθηκαν τα εξής:
«Είναι προφανές ότι το τι αποτελεί αντικείμενο εξέτασης από το Εφετείο είναι η ορθότητα της άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του πρωτόδικου Δικαστηρίου επί του θέματος. Συγκεκριμένα δε, σε ό,τι αφορά τη συνεκτίμηση όσων πρέπει να συνεκτιμώνται κατά την άσκηση αυτής της διακριτικής ευχέρειας.
Για σκοπούς πληρότητας, παραθέτουμε το κάτωθι απόσπασμα από την A.A.S. v. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, Ποινική Έφεση Αρ. 193/2022, ημερομηνίας 14.9.2022:
«Υπενθυμίζουμε ότι η κράτηση ενός υποδίκου μέχρι τη δίκη ή η επιβολή όρων για σκοπούς εξασφάλισης της παρουσίας του στο Δικαστήριο, εμπίπτει στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου με αφετηρία, βεβαίως, την ατομική ελευθερία και ότι η κράτηση αποτελεί μέτρο κατ' εξαίρεση (Σιακαλλή ν. Δημοκρατίας (1997) 2 Α.Α.Δ. 130, 134). Επέμβαση του Εφετείου χωρεί αν διαπιστωθεί ότι αυτή η εξουσία δεν ασκήθηκε κατά τρόπο δικαστικό, είτε διότι εμφιλοχώρησαν εξωγενή στοιχεία, είτε γιατί παραγνωρίστηκαν κριτήρια που καθορίστηκαν από τη νομολογία ως προαπαιτούμενα (Dydi v. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση Αρ. 103/2020 [σχ. Με 104/2020], ημερ. 3/9/2020 και Γεωργίου v. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση Αρ. 131/2021, ημερ. 1/9/2021). Στην Κωνσταντινίδης ν. Δημοκρατίας (1997)2 Α.Α.Δ. 109 λέχθηκε ότι «το Εφετείο δεν επεμβαίνει στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας που παρέχεται στα πρωτόδικα Δικαστήρια εκτός για πολύ σοβαρούς λόγους και σε εξαιρετικές περιπτώσεις». (Βλ. Επίσης Μαυρομιχάλης ν. Αστυνομίας (2014) 2 Α.Α.Δ. 256 και Suleyman v. Αστυνομίας, ποιν. Εφ. 120/20, 11.8.20), ECLI:CY:AD:2020:B286.»
Πολύ συνοπτικά, είναι χρήσιμο να λεχθεί ότι με το ζήτημα της κράτησης να έχει τελεσίδικα αποφασιστεί, η εξέταση ένστασης σε επαναλαμβανόμενο αίτημα κράτησης, διενεργείται με αφετηρία το τελευταίο διαφοροποιητικό γεγονός, εάν υπάρχει. Σχετική είναι, μεταξύ άλλων, η υπόθεση ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ v. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Ποινική Έφεση 165/20 και 166/20, ημερομηνίας 22.10.2020. Στην απουσία οποιουδήποτε άλλου νέου δεδομένου, το οποίο θα μπορούσε να καταστήσει αναγκαία την επανεξέταση του θέματος κράτησης, το τι παραμένει να πρέπει να εξεταστεί από το Δικαστήριο είναι ο ουσιαστικός λόγος της επιμήκυνσης του χρόνου κράτησης του κατηγορουμένου.»
Το πρώτο θέμα το οποίο αναφέρουμε είναι ότι, η κράτηση του εφεσείοντα τόσο πρωτόδικα αλλά και με την απόφαση του Εφετείου στην Χ.Χ. v. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Ποινική Έφεση 127/2025, ημερομηνίας 10.6.2025, στηρίχθηκε τόσο στον κίνδυνο διάπραξης νέων αδικημάτων, όσο και στον κίνδυνο φυγοδικίας. Το Εφετείο στην υπόθεση Χ.Χ. v. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (ανωτέρω), εξέτασε πρώτα τον κίνδυνο επαναδιάπραξης αδικημάτων, αναφέροντας τα εξής:
«Πρώτος κατά λογική σειρά θα εξεταστεί ο κίνδυνος επαναδιάπραξης αδικημάτων καθότι ως αποφασίστηκε στην Κωνσταντινίδης ν. Δημοκρατίας (1997) 2 Α.Α.Δ. 109, «σε περίπτωση που υφίσταται τέτοιος κίνδυνος δεν παρέχεται πεδίο εξέτασης της εξασφάλισης της παρουσίας του κατηγορούμενου με εγγυήσεις. Η διασφάλιση της απρόσκοπτης πορείας της δικαιοσύνης και η αποτροπή διάπραξης νέων αδικημάτων αποτελούν ζητήματα υψίστου δημοσίου συμφέροντος έναντι των οποίων πρέπει να υποχωρούν τα συμφέροντα των κατηγορουμένων περιλαμβανομένου και εκείνου της ατομικής ελευθερίας».»
Το Εφετείο στην εν λόγω απόφαση συμφώνησε με το πρωτόδικο Δικαστήριο ότι υπήρχε κίνδυνος επαναδιάπραξης αδικημάτων και απέρριψε τους σχετικούς λόγους έφεσης. Για σκοπούς πληρότητας αναφέρουμε ότι απορρίφθηκαν και οι λόγοι έφεσης που αφορούσαν τον κίνδυνο φυγοδικίας και επικυρώθηκε στην ολότητά της η πρωτόδικη απόφαση.
Στην παρούσα υπόθεση το αίτημα που τέθηκε ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου στις 22.12.2025 και αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας έφεσης, αφορά τον ένα από τους δύο λόγους για τους οποίους ο εφεσείων τέθηκε υπό κράτηση, συγκεκριμένα τον κίνδυνο φυγοδικίας. Δεν έχει τεθεί οτιδήποτε ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου που να αφορά τον κίνδυνο επαναδιάπραξης άλλων αδικημάτων στη βάση του οποίου ο εφεσείων τέθηκε υπό κράτηση και με βάση τη νομολογία στην οποία έχει γίνει αναφορά πιο πάνω, αφ' ης στιγμής υπάρχει τέτοιος κίνδυνος, δεν παρέχεται πεδίο εξέτασης της εξασφάλισης της παρουσίας του κατηγορουμένου με εγγυήσεις. Σχετική αναφορά γίνεται στην υπόθεση ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ v. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (ανωτέρω).
Επομένως, η έφεση η οποία στρέφεται εναντίον της απόφασης του πρωτόδικου Δικαστηρίου να συνεχίσει την κράτηση του εφεσείοντα απορρίπτοντας σχετική θέση της υπεράσπισης περί ύπαρξης νέου αποδεικτικού υλικού που διαφοροποιεί την πιθανότητα καταδίκης, η οποία άπτεται του κινδύνου φυγοδικίας, δεν μπορεί να εξεταστεί στην ουσία της. Ο έτερος λόγος για τον οποίο ο εφεσείων παραμένει υπό κράτηση, ο κίνδυνος επαναδιάπραξης αδικημάτων, αυτοτελής λόγος κράτησης, ο οποίος έχει κριθεί ως ορθός με την απόφαση του Εφετείου ημερομηνίας 10.6.2025 στην Ποινική Έφεση Αρ. 127/2025, θέτει τέλος στο ζήτημα αυτό. Επομένως, η έφεση απορρίπτεται.
Αναφέρουμε, υπό μορφή σχολίου ότι, εν πάση περιπτώσει, τα όσα έχουν εγερθεί ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου και αποτελούν και αντικείμενο της έφεσης ως νέα πραγματικά στοιχεία που διαφοροποιούν, κατά τη θέση της υπεράσπισης, ριζικά τα δεδομένα στη βάση των οποίων είχε κριθεί η ύπαρξη πιθανότητας καταδίκης και συνακόλουθα η αναγκαιότητα της συνέχισης της στέρησης της προσωπικής ελευθερίας του εφεσείοντα, συγκεκριμένα τα έγγραφα από το Crown Prosecution Service (CPS) του Ηνωμένου Βασιλείου, τα οποία έχουν κατατεθεί και αποτελούν τεκμήριο στην πρωτόδικη διαδικασία, ουδόλως μπορούν να χαρακτηριστούν ως μαρτυρικό υλικό που διαφοροποιεί ριζικά τα δεδομένα, ως ισχυρίζεται η υπεράσπιση. Τα έγγραφα του Crown Prosecution Service (CPS), αφορούν άλλο αδίκημα εναντίον του εφεσείοντα, άσχετο με αυτό που περιλαμβάνεται στο κατηγορητήριο της υπό κρίση υπόθεσης. Σύμφωνα με τα έγγραφα αυτά, το αδίκημα για το οποίο διερευνάται ο εφεσείων έλαβε χώρα στις 23.6.2021, καταγγέλθηκε στις 30.6.2021 και αφορούσε ισχυρισμούς ότι ο εφεσείων είχε διανέμει πορνογραφικό υλικό και συγκεκριμένα ένα βίντεο της συζύγου του στο οποίο φαίνεται η σύζυγός του να προβαίνει σε σεξουαλική πράξη με τον γιο της. Τόσο η ημερομηνία του αδικήματος, όσο και η φύση του αδικήματος, δεν έχουν καμία σχέση με το κατηγορητήριο που αντιμετωπίζει ο εφεσείων στην υπό κρίση υπόθεση ενώπιον του Κακουργιοδικείου Αμμοχώστου. Επομένως, εν πάση περιπτώσει, το υλικό αυτό δεν θα ήταν ικανό να αλλάξει τα δεδομένα αναφορικά με τα ευρήματα τόσο του πρωτόδικου Δικαστηρίου, όσο και του Εφετείου για την πιθανότητα καταδίκης του εφεσείοντα στην υπό κρίση υπόθεση.
Η έφεση απορρίπτεται. Επικυρώνεται η απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου για συνέχιση της κράτησης του εφεσείοντα μέχρι τις 22.1.2026 που θα παρουσιαστεί ενώπιον του Κακουργιοδικείου Αμμοχώστου.
Μ. ΑΜΠΙΖΑΣ, Δ.
ΣΤ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΟΥ‑ΜΕΣΣΙΟΥ, Δ.
Ι. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΟΥ, Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο