ΕΦΕΤΕΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ‑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
Πολιτική Έφεση Αρ.: 213/2018
30 Απριλίου 2026
[Δ. ΚΙΤΣΙΟΣ, Μ.Γ. ΠΙΚΗΣ, Μ. ΔΡΟΥΣΙΩΤΗΣ, Δ/ΣΤΕΣ]
ΕΛΕΝΗ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ,
Εφεσείουσα,
v.
ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ,
Εφεσίβλητος.
___________________
Χρ. Νεοφύτου για Νεοφύτου & Νεοφύτου Δ.Ε.Π.Ε., για την Εφεσείουσα.
Γ. Θεολόγου (κα) για Κούσιος Κορφιώτης Παπαχαραλάμπους Δ.Ε.Π.Ε., για τον Εφεσίβλητο.
ΚΙΤΣΙΟΣ, Δ.: Η απόφαση του Δικαστηρίου είναι ομόφωνη και θα δοθεί από τον δικαστή Δρουσιώτη.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΔΡΟΥΣΙΩΤΗΣ, Δ.: Με την παρούσα έφεση προσβάλλεται η ορθότητα της απόφασης Επαρχιακού Δικαστηρίου (στο εξής θα αναφέρεται ως «το πρωτόδικο Δικαστήριο»), με την οποία επιδικάστηκε το ποσό των €14.735,00, προς όφελος του εφεσίβλητου και εναντίον της εφεσείουσας.
Η αγωγή αφορούσε, σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης, μεταξύ άλλων, την αξίωση του εφεσίβλητου ώστε να του αποδοθεί η ενοικιαστική αξία του 1/6 μεριδίου των υποστατικών και του χώρου στάθμευσης που η εφεσείουσα ως συνιδιοκτήτρια εκμεταλλεύεται. Το πρωτόδικο Δικαστήριο έκανε δεκτή μόνο την αξίωση του εφεσίβλητου που αφορούσε στην ενοικιαστική αξία του χώρου στάθμευσης και απέδωσε στον εφεσίβλητο, ως ενοίκιο, για το 1/6 της ενοικιαστικής αξίας του χώρου στάθμευσης και απέρριψε τις υπόλοιπες αξιώσεις. Επίσης, απέρριψε και την ανταπαίτηση της εφεσείουσας, η οποία σχετιζόταν με απώλεια εισοδημάτων, από επιχείρηση γυμναστηρίου που διατηρούσε, προερχόμενων, ως ισχυρίστηκε, από παρεμποδιστικές ενέργειες του εφεσίβλητου.
Η εφεσείουσα αντιδρώντας στην πιο πάνω απόφαση, του πρωτόδικου Δικαστηρίου, καταχώρισε την παρούσα έφεση και με δεκατρείς λόγους έφεσης ζητά την ακύρωση της.
Πριν προχωρήσουμε στην παράθεση και εξέταση των λόγων έφεσης, θα παραθέσουμε σύντομο ιστορικό της διαφοράς των δύο διαδίκων.
Η εφεσείουσα και ο εφεσίβλητος είναι αδέλφια και συνιδιοκτήτες εξ αδιαιρέτου, μαζί με άλλα τέσσερα αδέλφια τους, κατά 1/6 μερίδιο, έκαστος, επί ενός ακινήτου, στην επαρχία Λευκωσίας. Εντός του ακινήτου ανεγέρθηκε κτήριο πέντε ορόφων ενώ το ανοικοδόμητο μέρος του ακινήτου χρησιμοποιείτο ως χώρος στάθμευσης.
Σύμφωνα με τον εφεσίβλητο, η εφεσείουσα έχει καταλάβει, στο ανεγερθέν κτήριο, μερίδιο μεγαλύτερο του 1/6 μεριδίου, που της ανήκει, και συνάμα κατέλαβε και το ανοικοδόμητο μέρος του ακινήτου και το χρησιμοποιεί ως χώρο στάθμευσης, κατά αποκλεισμό του εφεσίβλητου.
Το περιεχόμενο των λόγων έφεσης έχει ως ακολούθως:
«1ος Λόγος Έφεσης
Το Πρωτόδικο Δικαστήριο λανθασμένα αποδέχτηκε την μαρτυρία της συζύγου του Ενάγοντα, ήτοι ΜΕ3 Άντρης Παπαιωάννου, ως αξιόπιστη και ασφαλής ούτως ώστε να καταλήξει σε υπέρ του Ενάγοντα έκδοση απόφασης που αφορά την ενοικιαστική αξία του ανοικοδόμητου μέρους του επίδικου ακινήτου αγνοώντας σωρεία άλλης γραπτής και προφορικής μαρτυρίας.
………………………………………………………………………………………….
2ος Λόγος Έφεσης
Εγείρεται επίσης ζήτημα ότι το ότι η βάση αγωγής ήταν η «εκδίωξη» δεν καλύπτεται από την έκθεση απαίτησης και η μαρτυρία που δόθηκε δεν ήταν σύμφωνη με το δικογραφημένο πλαίσιο, λανθασμένα δε το Δικαστήριο θεώρησε το θέμα διαφορετικά. Ως εκ των ανωτέρω, αποτελεί σφάλμα του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι μπορούσε να εκδοθεί διάταγμα αποζημίωσης στη βάση της ενοικιαστικής αξίας του χώρου στάθμευσης λόγω της όποιας εκδίωξης.
………………………………………………………………………………………….
3ος Λόγος Έφεσης
Δεν έχει αποφασιστεί η χρονική έκταση της οιασδήποτε εκδίωξης ή/και αποκλεισμού του Ενάγοντα και/ή της συζύγου του από τον χώρο στάθμευσης το οποίο ήταν ουσιώδες και επίδικο θέμα λόγω της φύσης της αξίωσης, το Δικαστήριο δεν προέβηκε σε σχετικό εύρημα επ’ αυτού.
………………………………………………………………………………………….
4ος Λόγος Έφεσης
Δεν έχει δικογραφηθεί αλλά ούτε και αποδείχθηκε με ικανοποιητική μαρτυρία ότι η ΜΕ3 Άντρη Παπαϊωάννου ενεργούσε ως αντιπρόσωπος, ή/και εκπρόσωπος του Ενάγοντα, για σκοπούς νομής και κατοχής του ακινήτου, ενώ η ίδια δεν είναι διάδικος, και παραδέχτηκε ενόρκως ότι η ίδια προκαλούσε προβλήματα στο χώρο, με αποτέλεσμα κακώς έγινε θεώρηση ότι έγινε παρεμπόδιση ή/και αποκλεισμός ή/και εκδίωξη ιδιοκτήτη, ήτοι του Ενάγοντα για σκοπούς νομής και χρήσης του ακινήτου, ή και άλλως πως, καθώς δεν υπάρχει καμία προς τούτο μαρτυρία που να τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου.
………………………………………………………………………………………….
5ος Λόγος Έφεσης
Η Εναγόμενη σε καμία περίπτωση δεν εκαρπούτο μέρος του ακινήτου που υπερβαίνει το δικό της 1/6 που την επηρεάζει το δικαίωμα του ενάγοντα να κατέχει και να καρπούται το δικό του μερίδιο ήτοι 1/6 του ακινήτου, ως ο δικογραφημένος ισχυρισμός και/ή ως φαίνεται να εισηγείται η Έκθεση Απαίτησης του Ενάγοντα, το δε Δικαστήριο δεν προέβηκε σε σχετικό εύρημα παρά ότι ήταν επίδικο θέμα ή/και προέβηκε σε λανθασμένο εύρημα και σε κάθε περίπτωση δεν έδωσε την ορθή βαρύτητα, και παράλληλα με αποτέλεσμα να μην αιτιολογείται το ύψος των αποζημιώσεων σε κάθε περίπτωση. Η δικογραφία επίσης (Έκθεσης Απαίτησης) δεν αναφέρεται σε εκδίωξη του Ενάγοντα ή/και των αντιπροσώπων του από το χώρο ως ήταν το εύρημα του Δικαστηρίου ωσάν να ήταν αυτή η βάση της απαίτησης του Ενάγοντα.
………………………………………………………………………………………….
6ος Λόγος Έφεσης
Λανθασμένα το πρωτόδικο δικαστήριο δεν προέβηκε σε εύρημα αν η σύζυγος του Ενάγοντα ασκούσε νόμιμα την επιχείρηση στον ανοικοδόμητο χώρο στάθμευσης και για αυτό δεν κατέβαινε στον ανοικοδόμητο χώρο. Η παρουσία της δεν ήταν για νόμιμο και εύλογο λόγο, έκανε επεισόδια και προέβαινε σε ποινικά κολάσιμα αδικήματα.
………………………………………………………………………………………….
7ος Λόγος Έφεσης
Στη βάση όσων αναφέρονται στον προαναφερόμενο 1ο, 2ο, 3ο, 4ο, 5ο και 6ο Λόγο Έφεσης ανωτέρω αλλά και ανεξάρτητα από αυτούς, συντρέχουν όλες οι αναγκαίες προϋποθέσεις προς το σκοπό επέμβασης του Εφετείου και ανατροπής των ευρημάτων του πρωτόδικου δικαστηρίου περί έγκρισης της θεραπείας του Ενάγοντα που αφορούσε την ενοικιαστική αξία του χώρου στάθμευσης με το Αιτητικό 14Γ της Αγωγής, καθότι τα ευρήματα του πρωτόδικου δικαστηρίου δεν συνάδουν με την προσκομισθείσα στο δικαστήριο σχετική μαρτυρία και τη δικογραφία και ούτε αιτιολογούνται καθόλου και/ή επαρκώς.
………………………………………………………………………………………….
8ος Λόγος
Κακώς απορρίφθηκε η όλη ανταπαίτηση της εφεσείουσας και το πρωτόδικο δικαστήριο εσφαλμένα δεν εξέδωσε απόφαση υπέρ της στην ανταπαίτηση.
………………………………………………………………………………………….
9ος Λόγος Έφεσης
Το Δικαστήριο δεν αξιολόγησε σωστά τη μαρτυρία, προέβηκε σε λανθασμένα ευρήματα και σύγχυσε τους μάρτυρες με τρίτα πρόσωπα τα οποία αναφέρθηκαν απλά στα πλαίσια μαρτυρίας, κάποιοι δε μάρτυρες με ουσιώδη μαρτυρία αγνοήθηκαν πλήρως.
………………………………………………………………………………………….
10ος Λόγος Έφεσης
Το Πρωτόδικο Δικαστήριο λανθασμένα αποδέχτηκε την μαρτυρία του ΜΕ2 Ανδρέα Φ. Χριστοφίδη Εκτιμητή ως αξιόπιστη και ασφαλής υιοθετώντας τα ευρήματα της εκτίμησης αναφορικά με την ενοικιαστική αξία του ακινήτου και του ανοικοδόμητου χώρου.
………………………………………………………………………………………….
11ος Λόγος Έφεσης
Το Πρωτόδικο Δικαστήριο ευρίσκετο σε πλάνη σε σχέση με την νομιμοποίηση και γενικά τα νομικά χαρακτηριστικά των συγκριτικών συμπεριλαμβανομένου και του επίδικου (ακινήτου και ανοικοδόμητου χώρου) και λανθασμένα απέρριψε την επιχειρηματολογία της εφεσείουσας ότι το ακίνητο είναι σε περιοχή με μαρασμό. Δεν υπάρχουν νέες επιχειρήσεις.
………………………………………………………………………………………….
12ος Λόγος Έφεσης
Το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν αξιολόγησε ορθά την μαρτυρία της ΜΥ9 σε ορισμένα σημεία στα οποία η μάρτυρας ξεκάθαρα έδινε μαρτυρία γνώμης χρησιμοποιώντας ρήματα όπως το «νομίζω», τα οποία χρησιμοποίησε το Πρωτόδικο Δικαστήριο για να αποτελέσουν στέρεα βάση για τα ευρήματα του, όπως και τις απαντήσεις τις σε υποβολές που έθετε ο δικηγόρος του Ενάγοντα, μη θέτοντας στην ορθή τους διάσταση τις απαντήσεις που έδινε η μάρτυρας η οποία θεωρούσε ότι ο δικηγόρος δεν είχε λόγο να πει ψέματα στις υποβολές που τις εγίνονταν.
………………………………………………………………………………………….
13ος Λόγος Έφεσης
Λανθασμένα το Πρωτόδικο Δικαστήριο δεν προέβηκε σε εύρημα ότι υπήρχε συμφωνία μεταξύ των συνιδιοκτητών, ως αυτή περιγράφεται στην Έκθεση Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης της Εναγομένης Εφεσείουσας.»
Δεν θα ακολουθήσουμε την εξέταση των λόγων έφεσης κατά την αριθμητική τους σειρά. Θα εξετάσουμε αρχικά τους λόγους έφεσης ένα, εννέα, δέκα και δώδεκα, που αφορούν την αξιολόγηση της μαρτυρίας και θα προχωρήσουμε στην συνέχεια με την εξέταση του έβδομου λόγου έφεσης σε συνδυασμό με τους λόγους έφεσης δύο, τρία, τέσσερα και πέντε, καθ’ ότι τυχόν υιοθέτηση τους θα αποτελέσει καθοριστικό στοιχείο για όλους τους υπόλοιπους λόγους έφεσης, πλην του όγδοου που αφορά στην ανταπαίτηση.
Οι λόγοι ένα, εννέα, δέκα και δώδεκα, αφορούν την αξιολόγηση της μαρτυρίας. Συγκεκριμένα, ο πρώτος λόγος αιτιάται ότι λανθασμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο αποδέχτηκε την μαρτυρία της ΜΕ3, ο έννατος λόγος ότι γενικά το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν αξιολόγησε ορθά την μαρτυρία, ο δέκατος λόγος ότι λανθασμένα αποδέχτηκε τη μαρτυρία του ΜΕ2, και ο δωδέκατος λόγος ότι δεν αξιολόγησε ορθά την μαρτυρία της ΜΥ9.
Ως προς την αξιολόγηση της μαρτυρίας και την αξιοπιστία των μαρτύρων παραθέτουμε το πιο κάτω απόσπασμα από την Χριστοδούλου v. MTN CYPRUS LIMITED κ.α., Πολιτική Έφεση Αρ. 413/2019, ημερομηνίας 26.02.2026:
«Η εξουσία επέμβασης του Εφετείου στο θέμα της αξιολόγησης της μαρτυρίας, από τα πρωτόδικα Δικαστήρια είναι, νομολογιακά, ξεκαθαρισμένη. Στην πρόσφατη απόφαση Χρ. Χ’’Χριστοφή (Αθηαινίτης) Λίμιτεδ v. Technoplastics Limited, Πολιτική Έφεση 278/2019, ημερομηνίας 15.05.2025, λέχθηκαν τα ακόλουθα σχετικά:
«Υπενθυμίζουμε, σ’ αυτό το στάδιο, ότι, όπως έχει επανειλημμένα νομολογηθεί, η αξιολόγηση της αξιοπιστίας των μαρτύρων είναι έργο κατ’ εξοχήν του πρωτόδικου Δικαστηρίου, το οποίο έχει την ευκαιρία να ακούει τους μάρτυρες και να παρακολουθεί τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Το Εφετείο, κατά κανόνα, σπάνια επεμβαίνει (βλέπε (1) Μιχαηλίδης v. Οικονομίδη, Πολιτική Έφεση 94/2013, ημερομηνίας 30.06.2022, ECLI:CY:AD:2022:D288, (2) Παρσών v. M&M Decoration Centre Ltd, Πολιτική Έφεση Αρ. 161/2015, ημερομηνίας 30.04.2015 και (3) Stark κ.α. v. Marsland κ.α., Πολιτική Έφεση Αρ. 233/2019, ημερομηνίας 06.05.2025). Στην υπόθεση Ιωάννου v. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, Πολιτική Έφεση Αρ. 26/2021, ημερομηνίας 28.04.2024, επαναλήφθηκε η αρχή, ως προς την επέμβαση του Εφετείου στο ζήτημα της αξιολόγησης, με το ακόλουθο απόσπασμα:
«Θεωρούμε χρήσιμο να επαναλάβουμε ότι η αξιολόγηση της αξιοπιστίας των μαρτύρων ανήκει κατ' εξοχήν στο πρωτόδικο Δικαστήριο, το οποίο είχε την ευκαιρία να ακούσει τους μάρτυρες και να παρακολουθήσει τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο. Κατά κανόνα, το Εφετείο σπάνια επεμβαίνει στην πρωτόδικη κρίση για την αξιοπιστία ενός μάρτυρα. Ευχέρεια για τον παραγκωνισμό ευρημάτων περί της αξιοπιστίας παρέχεται μόνο όταν αυτά καταφαίνονται εξ αντικειμένου ανυπόστατα ή όταν είναι παράλογα ή αυθαίρετα ή δεν υποστηρίζονται από τη μαρτυρία που το πρωτόδικο Δικαστήριο έχει αποδεχθεί. Εάν ήταν εύλογα επιτρεπτό στο πρωτόδικο Δικαστήριο να προβεί στα υπό κρίση ευρήματα σε σχέση με την αξιοπιστία, το Εφετείο δεν επεμβαίνει.»
Στην υπόθεση Στυλιανίδης v. Χατζηπιέρα (1992) 1 Α.Α.Δ. 1056 υποδείχθηκαν τα ακόλουθα:
«Η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίζεται μόνο στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του καθενός μάρτυρα ξεχωριστά. Είναι επιθυμητό η μαρτυρία να συσχετίζεται, να αντιπαραβάλλεται και να διερευνάται με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων, προσέγγιση η οποία επαυξάνει το κύρος των ευρημάτων του δικαστηρίου και ενισχύει την πίστη του κοινού στη δικαστική αποστολή. Ορθά η πρωτόδικος δικαστής δεν περιόρισε την αξιολόγησή της στην αριθμητική αποτίμηση της αξιοπιστίας των μαρτύρων, αλλά επεκτάθηκε και σε προβληματισμό για την αντικειμενική υφή των εκατέρωθεν θέσεων.»
Έχουμε εξετάσει με κάθε δυνατή προσοχή την μαρτυρία που αφορά τους ΜΕ3, ΜΕ2, ΜΥ1, ΜΥ2 και την ΜΥ9, μέσα από το περιεχόμενο των πρακτικών της δίκης και των λεχθέντων από το πρωτόδικο Δικαστήριο. Τα όσα η ΜΕ3 κατέθεσε σε σχέση με την ύπαρξη μιας άτυπης συμφωνίας μεταξύ μελών της οικογένειας Παπαϊωάννου, για την συνεκμετάλλευση του ανοικοδόμητου μέρους του ακινήτου, ως χώρου στάθμευσης επί πληρωμή, επιβεβαιώνονται και από τη μαρτυρία της ΜΥ9, έτερης αδελφής του εφεσίβλητου. Ως εξηγεί, περαιτέρω, το πρωτόδικο Δικαστήριο, επιβεβαιώνονται και οι αναφορές της ΜΕ3 για τις επιθέσεις που δέχθηκε από τον ΜΥ2 καθότι αυτός καταδικάσθηκε από ποινικό Δικαστήριο, χωρίς γι’ αυτά τα γεγονότα να αποκλείει και απρεπή επίδραση της ΜΕ3, επίδραση η οποία επιβεβαιώνεται και από τον ΜΥ1. Από τα πιο πάνω δεν διαπιστώνουμε οποιοδήποτε σφάλμα του πρωτόδικου Δικαστηρίου σε σχέση με την αξιοπιστία της ΜΕ3.
Από το περιεχόμενο της πρωτόδικης απόφασης δεν διαπιστώνουμε, επίσης, να υπήρξε οποιαδήποτε σύγχυση του πρωτόδικου Δικαστηρίου σε σχέση με την αξιολόγηση του ΜΥ2. Το Δικαστήριο αξιολόγησε τον ΜΥ2 με βάση τα όσα ο ίδιος κατέθεσε, και τα λεχθέντα του Δικαστηρίου επιβεβαιώνονται από το περιεχόμενο των πρακτικών που αφορούν την κατάθεση του ΜΥ2. Περαιτέρω, αναφέρουμε ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο προχώρησε και αξιολόγησε την μαρτυρία του ΜΥ1 και στην σελίδα 23 της πρωτόδικης απόφασης αιτιολογεί ποια σημεία από την μαρτυρία του αποδέχεται και ποια όχι.
Σε σχέση με την αξιολόγηση του ΜΕ2, το πρωτόδικο Δικαστήριο προχώρησε και αποδέχθηκε την μαρτυρία του, όσον αφορά την ενοικιαστική αξία του ανοικοδόμητου, θεωρώντας, καταρχάς, τον ΜΕ2 ως εμπειρογνώμονα εκτιμητή και ως ικανό πρόσωπο να εκφέρει γνώμη σε σχέση με την ενοικιαστική αξία του ακινήτου. Επιπλέον, έκρινε ότι η έκθεση του, Τεκμήριο 3, δεν είναι ελλιπής και δεν στηρίζεται σε ανεπίτρεπτους παράγοντες, ενώ προσάρμοσε το αγοραίο ενοίκιο πολύ πιο κάτω από τον μέσο όρο ενοικίου με βάση τις συγκριτικές ενοικιάσεις στην περιοχή. Εξετάζοντας, τόσο τα πρακτικά που αφορούν την μαρτυρία του ΜΕ2, αλλά και το περιεχόμενο της έκθεσης του, Τεκμήριο 3, διαπιστώνεται ότι ο ΜΕ2, στο παράρτημα Γ του εν λόγω Τεκμηρίου, υπό τους αριθμούς 6 – 10, παραθέτει οικόπεδα στην περιοχή τα οποία χρησιμοποιούνται ως χώροι στάθμευσης και το ανάλογο ενοίκιο. Δεν διαπιστώνουμε οτιδήποτε το μεμπτό στην αξιολόγηση της μαρτυρίας του συγκεκριμένου μάρτυρα, καθώς και στα συμπεράσματα του πρωτόδικου Δικαστηρίου ως προς την ενοικιαστική αξία του ανοικοδόμητου ακινήτου.
Όσον αφορά την μαρτυρία της ΜΥ9, το παράπονο της εφεσείουσας έγκειται στο ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο εξέλαβε τη μαρτυρία της ως μαρτυρία εμπειρογνώμονα ενώ δεν ήταν τέτοια μάρτυρας. Διαφωνούμε με τη θέση αυτή καθ’ ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο θεώρησε την ΜΥ9 ως αξιόπιστη μόνο στο βαθμό που αυτή ήταν σε θέση να μαρτυρήσει για τα ζητήματα τα οποία γνώριζε και όχι για οποιαδήποτε γνώμη της.
Στη βάση όλων όσων ανωτέρω έχουν εξηγηθεί, δεν διαπιστώνουμε οποιοδήποτε λάθος στην αξιολόγηση της μαρτυρίας των ΜΕ3, ΜΕ2, ΜΥ1, ΜΥ2 και ΜΥ9 και κρίνουμε ορθή την προσέγγιση του πρωτόδικου Δικαστηρίου.
Συνεπώς, οι λόγοι έφεσης ένα, εννέα, δέκα και δώδεκα, απορρίπτονται.
Ο έβδομος λόγος έφεσης αφορά τα συμπεράσματα του πρωτόδικου Δικαστηρίου για την ενοικιαστική αξία του χώρου στάθμευσης, ως αυτή διεκδικείται στο Αιτητικό 14Γ της Έκθεσης Απαίτησης, και ότι τα ευρήματα του πρωτόδικου Δικαστηρίου δεν συνάδουν με την προσκομισθείσα μαρτυρία. Ο πέμπτος λόγος έφεσης συνίσταται στη θέση ότι η εφεσείουσα δεν εκαρπούτο από το ακίνητο οποιοδήποτε μέρος το οποίο να υπερβαίνει το δικό της 1/6 μερίδιο και να επηρεάζει το δικαίωμα του εφεσίβλητου, το δε πρωτόδικο Δικαστήριο λανθασμένα δεν προέβηκε σε ανάλογο εύρημα, παρ’ ότι ήταν επίδικο θέμα, η δε έκθεση απαίτησης του εφεσίβλητου δεν περιλαμβάνει ισχυρισμό για εκδίωξη από τον χώρο στάθμευσης. Με τους λόγους έφεσης δύο, τρία και τέσσερα προσβάλλονται τα ευρήματα του πρωτόδικου Δικαστηρίου που έχουν να κάνουν με την αναφορά ότι η ΜΕ3 εκδιώχθηκε από τον χώρο στάθμευσης, με το κατά πόσον η εκδίωξη της ΜΕ3 αποτελούσε επίδικο θέμα, τον χρόνο εκδίωξης από τον χώρο στάθμευσης της ΜΕ3 και ότι δεν εδόθη μαρτυρία με την οποία η ΜΕ3 να παρουσιάζεται και να ενεργεί ως εκπρόσωπος του εφεσίβλητου.
Επί των προαναφερόμενων ζητημάτων, στην πρωτόδικη απόφαση, αναφέρονται τα ακόλουθα:
«Η ΜΕ3 εξήγησε ότι υπήρχε συμφωνία άτυπη μεταξύ τα μέλη της οικογένειας Παπαϊωάννου για εκμετάλλευση του ανοικοδόμητου μέρους του ακινήτου. Στην πράξη κατέβαινε η ΜΕ3 μαζί με την πεθερά της και εισέπραττε τέλη για οχήματα που ήθελαν να χρησιμοποιήσουν το χωράφι ως χώρο στάθμευσης. Η δική της θεώρηση των πραγμάτων ήταν ότι η εναγόμενη δεν είχε το δικαίωμα να εκμεταλλεύεται τον χώρο στάθμευσης με παρόμοιο τρόπο διότι στην πράξη επέτρεπε σε πελάτες του γυμναστηρίου δωρεάν να σταθμεύουν στο ακίνητο. Εξήγησε η μάρτυρας ότι μέχρι το βράδυ μπορεί να στάθμευαν στον χώρο μέχρι και 150 οχήματα πελάτες του γυμναστηρίου.
Μέχρι το 2007 δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα με την διαχείριση του χώρου στάθμευσης. Αλλά μετά το 2007 και αφού τα αδέλφια ανακοίνωσαν την πρόθεση τους να πωλήσουν το μερίδιο τους στο ανοικοδόμητο μέρος του ακινήτου άρχισαν οι προστριβές μεταξύ τους κατά την διαχείριση της εκμετάλλευσης του χώρου. Η εναγόμενη ήθελε να συνεχίσει να εκμεταλλεύεται τον χώρο ως αναγκαίο χώρο στάθμευσης για πελάτες του γυμναστηρίου. Σε σχέση με τις επιθέσεις που υπέστη η ΜΕ3 από μέλη της οικογένειας της εναγομένης και τους φρουρούς ασφαλείας που προσέλαβε δεν έχω λόγω να αμφισβητήσω τα λεγόμενα της ΜΕ3 ιδιαίτερα αφού ο υιός της εναγόμενος καταδικάσθηκε από ποινικό Δικαστήριο για τα συγκεκριμένα γεγονότα. Δεν αποκλείεται και η ΜΕ3 να αντέδρασε με απρεπή τρόπο κατά των πελατών της εναγομένης ως υπέβαλε η υπεράσπιση στην μάρτυρα. Η ουσία όμως παραμένει ότι εκδιώχτηκε από τον χώρο διαφορετικά ο ενάγοντας θα έστελνε την ίδια ή άλλο πρόσωπο στην θέση της για να συνεχίσει να εισπράττει τέλη για τα οχήματα στον χώρο στάθμευσης, πράγμα που σήμερα ως προκύπτει από αναντίλεκτη μαρτυρία δεν έχει συμβεί από τον χρόνο έγερσης της αγωγής. Εφόσον αυτή η δραστηριότητα συνέχισε για πολλά έτη, και συνεχίζεται ακόμη και σήμερα από άλλα αδέλφια του ενάγοντα σημαίνει ότι ο ενάγοντας εγκατέλειψε αυτή την οικονομική δραστηριότητα επειδή υποχρεώθηκε να το κάνει από ενέργειες της εναγόμενης ή από πρόσωπα που αντιπροσωπεύουν τα συμφέροντα της. Δηλαδή, η ουσία της μαρτυρίας της ΜΕ3 ήταν να αποδείξει ότι στερείται το δικαίωμα ο ενάγοντας να καρπούται ή να επωφελείται εισοδήματα που προκύπτουν από το ανοικοδόμητο μέρος του ακινήτου. Επ’ αυτού του σημείου θέση της υπεράσπισης ήταν ότι η ΜΕ3 είναι πραγματικός ταραχοποιός στον χώρο στάθμευσης. Ως θα εξηγήσω πιο κάτω δεν γίνεται πιστευτή η θέση ότι για τις εχθροπραξίες στον χώρο στάθμευσης ευθύνεται εξ’ ολοκλήρου η πλευρά του ενάγοντα. Όμως ανεξάρτητα από το ζήτημα της ευθύνης γεγονός παραμένει ότι η εκπρόσωπος του ενάγοντα εκδιώχθηκε εν τέλει από την επιχείρηση του χώρου στάθμευσης. Κατά πόσο αυτό το γεγονός θεμελιώνει νομικό δικαίωμα του ενάγοντα να διεκδικήσει αποζημιώσεις κατά της εναγομενης είναι ζήτημα με το οποίο θα ασχοληθώ στην συνέχεια.
…………………………………………………………………………………………..
11. Δεν ισχύει το ίδιο για τον χώρο στάθμευσης όπου φαίνεται ότι η εναγόμενη ενήργησε ετσιθελικά και αυθαίρετα εις βάρος του συμφέροντος του ενάγοντα στο μερίδιο του επί του ακινήτου.
Σε αντίθεση με το γυμναστήριο ουδέποτε υπήρχε τέτοια συνεννόηση χαλαρή ή άλλως πως για την χρήση του χώρου στάθμευσης για τους πελάτες του γυμναστηρίου. Η ίδια η εναγόμενη στην ένορκη μαρτυρία ανέφερε ότι το αντάλλαγμα για το γυμναστήριο είναι ότι θα είχε μικρότερο μερίδιο σε σχέση με την εκμετάλλευση του ανοικοδόμητου μέρους του ακινήτου. Αντ’ αυτού με πράξεις αυθαίρετες και ετσιθελικές φαίνεται να διεκδικεί το μερίδιο του λέοντος στο ανοικοδόμητο μέρος του ακινήτου ως χώρο στάθμευσης για τους πελάτες του γυμναστηρίου.
Διά να προστατεύσει αυτό το συμφέρον που απέκτησε εις βάρος των υπόλοιπων συνιδιοκτητών και εντελώς αυθαίρετα έχει μεταξύ άλλων κάνει τα ακόλουθα:
1. Προσλάβει φρουρό ασφάλειας για να παρεμποδίζει τον ενάγοντα από το να εισπράξει τέλη στάθμευσης από πελάτες του γυμναστηρίου.
2. Τοποθέτησε «μπάρες» στις εισόδους της πολυκατοικίας για να εμποδίσει την πρόσβαση στον χώρο στάθμευσης.
3. Δημιουργήσει διά των αντιπροσώπων της κλίμα προστριβών καβγάδων με τον αντιπρόσωπο του ενάγοντα με απώτερο σκοπό να αποκλεισθεί ο ενάγοντας από την εκμετάλλευση του χώρου στάθμευσης.
4. Εκδίωξη του ενάγοντα από την επιχείρηση είσπραξης τελών στον χώρο στάθμευσης.
Εφόσον η εναγόμενη δεν έχει αποδείξει την ύπαρξη συμφωνίας για την εκμετάλλευση του ανοικοδόμητου μέρους του ακινήτου ως χώρος στάθμευσης για τους πελάτες του γυμναστηρίου οφείλει να αποδώσει στον ενάγοντα το 1/6 της ενοικιαστικής αξίας αυτού του χώρου στον βαθμό που αυτός ο χώρος καταλαμβάνεται από πελάτες της εναγομένης. Το ορθό μέτρο αποζημίωσης υπό τις περιστάσεις είναι η ενοικιαστική αγοραία αξία του ακινήτου κατά τον χρόνο που διαπιστώθηκε η παράνομη επέμβαση και όχι το όφελος που έχει προσπορίσει το μέρος που παράνομα επεμβαίνει στο ακίνητο.(βλ. Adrian Holdings Ltd. v. Κυπριακής Δημοκρατίας για του Γενικού Εισαγγελέα (1998) 1 AAΔ 1836). Επίσης στην υπόθεση Κιτσή ν Γενικός Εισαγγελέας (2001) 1 ΑΑΔ 1077 το Εφετείο υπέδειξε ότι το ορθό μέτρο αποζημίωσης είναι η ενοικιαστική αξία του ακινήτου σε σχέση με την χρονική περίοδο επέμβασης και χρήσης του.
Στην προκειμένη περίπτωση ο ενάγοντας ως συνιδιοκτήτης του ακινήτου δικαιούται αποζημίωση σε σχέση με το 1/6 του ανοικοδόμητου ακινήτου που καταλαμβάνει η εναγομένη από την ημέρα που ο ενάγοντας και/ή αντιπρόσωπος του ΜΕ3 του εκδιώχθηκαν από τον χώρο στάθμευσης. Αυτός ο χρόνος αρχίζει το 2010 ως είναι η απαίτηση του ενάγοντα και το ποσό καθορίζεται από την μελέτη του ΜΕ2 τεκμήριο 3 σελίδα 8 και περιορίζεται στο ποσό που τελικά διεκδικεί ο ενάγοντας με βάση το τεκμήριο 5 σημείο 3 α,β,γ,δ ως ακολούθως:»
Είναι σημαντικό να υποδείξουμε ποια ήταν η μαρτυρία του εφεσίβλητου. Ο εφεσίβλητος στην γραπτή του κατάθεση ανέφερε ότι την δεκαετία του 2000 ο ίδιος και τα αδέλφια του αποφάσισαν να χρησιμοποιούν το ανοικοδόμητο μέρος του ακινήτου ως χώρο στάθμευσης επί πληρωμή. Η εφεσείουσα αρχικά συμφώνησε αλλά στη συνέχεια αρνείτο να καταβάλλει το τίμημα για την στάθμευση πελατών του γυμναστηρίου που διατηρούσε και άρχισε να δημιουργεί προβλήματα στον εφεσίβλητο και την οικογένεια του.
Συγκεκριμένα, ο εφεσίβλητος κατά το στάδιο της αντεξέτασης ανέφερε:
«Α. Την απάντηση τούτη την έδωσα στον κύριο Μαυραντώνη. Μετά από συμφωνία όλων μας ξεκινήσαμε γιατί είχαμε οικονομικές δυσκολίες, το κάναμε Parking. Απλά να πω ότι έπαιρναν οι άλλοι 5, και η εναγομένη δεν δεχόταν να πληρώνουν οι πελάτες της για να παίρνει αν πλήρωναν οι πελάτες της δεν θα είχαμε δυσκολία να διαιρείται διά έξι.
……………………………………………………………………………………..
… στον ένα χρόνο για να έχουμε όλη την εικόνα η περιουσία μου ήταν του πατέρα μας και της μητέρας μας, μας την έκαναν δωρεάν αυτή την περιουσία που πολύ καλά ξέρει να την εκμεταλλεύεται ο σύζυγος της εναγομένης διά της βίας και άλλων κατεργαριών, έφερε και το Φανιέρο, και τον πλήρωνε ένα πολύ ψηλό ποσό, περί τα €100 την ημέρα, μόνο και μόνο για να μας στερήσει εμάς και της μητέρας μου που την αγαπά τόσο πολύ, κάποια ευρώ, που θα χρησιμοποιούσε όπως είπα και προηγουμένως η μητέρα μου συντηρεί και τα δύο αδέλφια μου.»
(Οι υπογραμμίσεις έγιναν από το Εφετείο)
Η ΜΕ3, σύζυγος του εφεσίβλητου, στην γραπτή της κατάθεση, ανέφερε ότι από το 2007 άρχισε να ασχολείται με τον χώρο στάθμευσης στο ανοικοδόμητο μέρος του ακινήτου και μαζί με την πεθερά της και τον Αντώνη (έτερο αδελφό των διαδίκων) μοίραζαν τις ώρες λειτουργίας του χώρου στάθμευσης. Περί τα τέλη του 2007 όταν ο εφεσίβλητος ανακοίνωσε στην εφεσείουσα την απόφαση και των υπόλοιπων αδελφιών να πωλήσουν το μερίδιο τους στο ανοικοδόμητο μέρος του ακινήτου, η εφεσείουσα, ο σύζυγος και τα παιδιά της, έγιναν εχθρικοί προς το πρόσωπο της. Η εφεσείουσα τοποθέτησε ιδιωτική εταιρεία φρούρησης και δεν τους επέτρεπε να χρησιμοποιούν τον χώρο στάθμευσης εκτός από την στάθμευση του δικού τους οχήματος, παρ’ ότι η εφεσείουσα εξακολουθούσε να χρησιμοποιεί τον χώρο ως χώρο στάθμευσης για τους πελάτες του γυμναστηρίου της.
Η ΜΕ3 στο στάδιο της αντεξέτασης ανέφερε ότι:
«Α. Η Εναγόμενη ήθελε να χρησιμοποιεί το δικό της μερίδιο στον χώρο για να παρκάρουν οι πελάτες του γυμναστηρίου της.
Ε. Ένα λεπτό να ρωτήσω κάτι.
Α. Τόσο απλό είναι.
Ε. Μάλιστα. Να ρωτήσω κάτι.
Α. Ναι.
Ε. Μέσα στα πλαίσια πάντα της συμφωνίας αυτής, εάν γνωρίζετε, υπήρχε κάποιος να το πούμε κάποιος περιορισμός ή η συμφωνία ήταν γενική ότι, ναι εμείς θα λαμβάνουμε το μερίδιο από τον χώρο στάθμευσης για τα αυτοκίνητα που μπαίνουν μέσα, εάν δεν είναι ας πούμε πελάτες του γυμναστηρίου. Σε περίπτωση που είναι πελάτες του γυμναστηρίου εντάξει, δεν θα πληρώνουν. Αυτή ήταν η συμφωνία ή ας πούμε ήταν συγκεκριμένη ας πούμε μόνο μέχρι 5 αυτοκίνητα; Παραδείγματος χάρη, λέω.
Α. Όχι.
Ε. Ενημερώστε μας.
Α. Όχι, δεν ήταν συγκεκριμένη η συμφωνία. Ούτε είναι κάτι που μπορεί να το ελέγξει κάποιος αυτό. Μπορεί να μπουν ας πούμε για το γυμναστήριο 20 – 30 αυτοκίνητα μέχρι τις 10:00 – 11:00 το μεσημέρι και μετά το απόγευμα μέχρι τις 10:00 το βράδυ να μπουν άλλα 100 αυτοκίνητα για το γυμναστήριο. Εκείνες τις ώρες, μέχρι τις 11:00 το βράδυ, που δουλεύει το γυμναστήριο, δεν καθόταν κανένας στον χώρο στάθμευσης. Το αργότερο μέχρι τις 5:00 – 6:00 το απόγευμα, το καλοκαίρι, υπήρχε κάποιος εκεί. Άρα από κάποια ώρα και μετά η Εναγόμενη χρησιμοποιούσε ολόκληρο τον χώρο για τις ανάγκες τους πελάτες της.
Ε. Άρα δηλαδή, υπήρχε γενικότερα μία αντίληψη ισομέρειας, δεδομένου ότι το πρωί αν θέλετε, δεν λειτουργούσε τέλος πάντων τον γυμναστήριο και ως επί το πλείστο ήταν τις απογευματινές ώρες, οπόταν τις πρωινές ώρες βόλευε, γίνονταν οι εισπράξεις του πάρκινγ, του χώρου στάθμευσης από εσάς, την πεθερά σας και τον Αντώνη και τα απογεύματα γινόταν χρήση εν πάση περιπτώσει και από τους πελάτες του χώρου στάθμευσης, χωρίς όμως να σταματούσε το δικαίωμα είσπραξης αν δεν ήταν ας πούμε από τον χώρο στάθμευσης;
Α. Όχι, εγώ δεν είπα κάτι έτσι. Το γυμναστήριο λειτουργεί από τις 6:00 το πρωί μέχρι τις 11:00 το βράδυ. Δεν είπα ότι το πρωί δεν είχε πελάτες. Μπορεί να μην είχε τον αριθμό αυτοκινήτων που ερχόταν μετά τις 5:00 – 6:00 το απόγευμα, που φεύγει ο κόσμος από τις δουλειές, αλλά υπήρχαν αρκετά αυτοκίνητα το πρωί.
Ε. Ο χώρος εκεί έχει άδεια για να λειτουργεί ως χώρος στάθμευσης αντιλαμβάνομαι;
Α. Όχι, δεν έχει άδεια.
Ε. Ανεξαρτήτως αυτού, αντιλαμβάνομαι ότι σίγουρα πρέπει να υπάρχει μια κάποια τέλος πάντων εγγραφή στο Φ.Π.Α., ως είθισται για λειτουργία εν πάση περιπτώσει επιχείρησης που προσφέρει υπηρεσία;
Α. Ναι, υπήρχε εγγραφή στο Φ.Π.Α.
Ε. Πάνω σε ποιου το όνομα ήταν;
Α. Να τελειώσω. Αρχικά επειδή εγώ εκδιώχθηκα πριν ο χώρος έχει τόσα έσοδα που να υπάγεται σε πληρωμή Φ.Π.Α., μετά από δεύτερη επίσκεψη του Φ.Π.Α. στον χώρο, μετά που εκδιώχτηκα εγώ, ήταν εκεί η πεθερά μου, έγινε εγγραφή του Φ.Π.Α. στο όνομα της και πλήρωνε κανονικά το Φ.Π.Α. Μετά που αποχώρησε η πεθερά μου, γιατί δεν άντεχε να βλέπει άλλο τη συμπεριφορά της Εναγόμενης και των μελών της οικογένεια της, ανέλαβε τον χώρο η Μελανή με τον Αντώνη, οι οποίοι και βρίσκονται μέχρι σήμερα στον χώρο εκεί. Έγινε εγγραφή στο όνομα της Μελανής, στο Φ.Π.Α. και πλήρωνε κανονικά το Φ.Π.Α. και τις κοινωνικές της ασφαλίσεις από ό,τι μας έχει πει.
Ε. Άρα δεν έχετε κάποια Τεκμήρια για αυτά τα πράγματα;
Α. Μα αυτά δεν μου ανήκουν καν εμένα και αυτό αποδεικνύει ότι αν βρισκόμουν εγώ στον χώρο εκεί, εμένα θα άρπαζε ο Φ.Π.Α. όχι την πεθερά μου ή μετά τη Μελανή. Εγώ εκδιώχθηκα από εκεί, υπέστηκα πάρα πολλές επιθέσεις, ακόμα και δύο μωρά πεντέμισι και επτά χρόνων, τα εγγονάκια μου, έρχονται μέχρι σήμερα σπίτι μου και μόλις ακούσουν θόρυβο κρύβονται. Τόσα έχουμε υποστεί για να μας εκδιώξουν.
Ε. Όταν λέτε αποχωρήσατε, εσείς πότε αποχωρήσατε;
Α. Εκδιώχθηκα, δεν αποχώρησα. Το 2009, τέλη Αυγούστου, αρχές Σεπτεμβρίου. Δεν ήθελα να προκληθούν παραπάνω φασαρίες, αποφασίσαμε να αποταθούμε στο Δικαστήριο να βρούμε το δίκαιο μας και να μη δημιουργούνται περαιτέρω καυγάδες και φασαρίες.
Ε. Ένα λεπτό, εδώ σαν βασική αρχή δηλαδή μας λέτε ότι υπάρχει, συνεχίζει και λειτουργεί, αν θέλετε αυτή η επιχείρηση, χωρίς να υπάρχει πρόβλημα χωρίς να προκαλεί κάποιο πρόβλημα η Εναγόμενη στη λειτουργία;
Α. Η Εναγόμενη τώρα δεν προκαλεί όντως πρόβλημα στη Μελανή, εμένα ήθελαν να εκδιώξουν από εκεί.
Ε. Άρα κυρία μάρτυρας, αυτό που προσπαθώ έτσι να αντιληφθώ είναι, αν υπήρχε ή εάν υπάρχει ή εν πάση περιπτώσει, εάν υφίσταται θέμα διαπροσωπικής διαφοράς, αν θέλετε, μεταξύ σας εσάς προσωπικά και της Εναγόμενης, το οποίο να οδήγησε στην κατ’ ισχυρισμό σας εκδίωξη, αυτό επί της ουσίας δεν επηρεάζει κατ’ ουσία τα συμφωνηθέντα άτομα, εν πάση περιπτώσει, όπως μας είπατε το θέμα της λειτουργίας του χώρου στάθμευσης, εξού και μας λέτε ότι συνεχίζει απρόσκοπτα αυτή η λειτουργία;
Α. Δεν έχω αντιληφθεί την ερώτηση σας.
Ε. Να σας το πω με απλά λόγια;
Α. Ναι.
Ε. Εάν το πρόβλημα είναι μεταξύ σας εσάς προσωπικά και της Εναγόμενης, που είναι η ουσιαστική διαφορά ας πούμε, αυτό το πρόβλημα που μας περιγράφετε το διαπροσωπικό μεταξύ σας εσάς και της Εναγόμενης, εσάς προσωπικά εννοώ και της Εναγόμενης, δεν επηρεάζει επί της ουσίας τη συμφωνία εκμετάλλευσης του χώρου εκεί. Αφού συνεχίζει να λειτουργεί ο χώρος στάθμευσης.
Α. Εγώ προσωπικά με την Εναγόμενη δεν έχω κανένα προσωπικό πρόβλημα. Αλλά εφαρμόζουν αυτό που λέμε διαίρει και βασίλευε. Εκδίωξε εμένα και λέω δεν υπέστηκα λίγα εγώ εκεί, σας λέω ακόμα και σε ώρα που δεν ήμουν στον χώρο στάθμευσης, ο γιος της επιτέθηκε με δακρυγόνο spray σε εμένα και στα εγγονάκια μου. Μας έσπασε το αυτοκίνητο. Και αναφέρομαι συγκεκριμένα σε δύο περιστατικά για τα οποία έχει καταδικαστεί ο γιος της από το Δικαστήριο. Η πεθερά μου αναγκάστηκε να φύγει από τον χώρο, γιατί ο σύζυγος της Εναγόμενης την έβριζε καθημερινά.»
(Η υπογράμμιση έγινε από το Εφετείο)
Εξετάσαμε με ιδιαίτερη προσοχή τα λεχθέντα τόσο από τον ΜΕ1 όσο και την ΜΕ3, σύζυγο του. Κρίνουμε ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο λανθασμένα κατέληξε στο συμπεράσματα όσον αφορά την χρήση του ανοικοδόμητου χώρου από την εφεσείουσα, και δη ότι «με πράξεις, αυθαίρετες, και ετσιθελικές, φαίνεται να διεκδικεί το μερίδιο του λέοντος στο ανοικοδόμητο μέρος του ακινήτου ως χώρο στάθμευσης για τους πελάτες του γυμναστηρίου» και ότι «Εφόσον η εναγόμενη δεν έχει αποδείξει την ύπαρξη συμφωνίας για την εκμετάλλευση του ανοικοδόμητου μέρους του ακινήτου ως χώρος στάθμευσης για τους πελάτες του γυμναστηρίου οφείλει να αποδώσει στον ενάγοντα το 1/6 της ενοικιαστικής αξίας αυτού του χώρου στον βαθμό που αυτός ο χώρος καταλαμβάνεται από πελάτες της εναγομένης.». Τα συγκεκριμένα συμπεράσματα δεν μπορούν να βασιστούν σε καμία από τις μαρτυρίες που ο εφεσίβλητος έχει προσφέρει και εξηγούμε:
Η ΜΕ3 έχει παραδεχθεί ότι τον χώρο στάθμευσης, τον οποίο η εφεσείουσα τον χρησιμοποιεί για πελάτες του γυμναστηρίου, ταυτόχρονα τον χρησιμοποιούν και ως χώρο στάθμευσης επί πληρωμή χρημάτων τα οποία εισπράττουν, έτερος αδελφός και έτερη αδελφή του εφεσίβλητου, συγκεκριμένα η αδελφή τους Μελανή η οποία είναι εγγεγραμμένη στο Φ.Π.Α.. Περαιτέρω, η ΜΕ3 ανέφερε ότι ο εφεσίβλητος δεν έχει κανένα πρόβλημα από την χρήση του χώρου στάθμευσης από τον αδελφό του Αντώνη και την αδελφή του Μελανή. Σύμφωνα, όμως, με την έκθεση απαίτησης, ο εφεσείοντας ισχυρίζεται ότι η εφεσείουσα εκμεταλλεύεται το συνολικό εμβαδό του χώρου στάθμευσης και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να καταβάλλει στον εφεσίβλητο την ενοικιαστική αξία του 1/6 του χώρου στάθμευσης. Αυτός ο ισχυρισμός, όμως, πουθενά δεν βρίσκει έρεισμα στην προσκομισθείσα από τον εφεσίβλητο μαρτυρία. Αντί αυτού, από την μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου, προκύπτει ότι ο εφεσίβλητος, μαζί με τα αδέλφια του, εκμεταλλεύετο αρχικά το ανοικοδόμητο μέρος του ακινήτου και η εφεσείουσα το χρησιμοποιούσε για πελάτες του γυμναστηρίου που διατηρούσε. Μετά τις διαφορές που ανέκυψαν μεταξύ του εφεσίβλητου και της εφεσείουσας συνέχισε η εκμετάλλευση από την εφεσείουσα και κάποια από τα υπόλοιπα αδέλφια χωρίς την παρουσία του εφεσίβλητου.
Το πρωτόδικο Δικαστήριο για να αποδώσει στον εφεσίβλητο αποζημίωση σε σχέση με το 1/6 του ανοικοδόμητου ακινήτου, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η εφεσείουσα από την ημέρα που ο εφεσίβλητος και η αντιπρόσωπος - σύζυγος του, ΜΕ3, «εκδιώχθηκαν» από τον χώρο στάθμευσης δικαιούνται αποζημίωση και θεώρησε υπό τις περιστάσεις, ως ορθό μέτρο αποζημίωσης, για την ενοικιαστική αξία του ακινήτου, σε σχέση με την χρονική περίοδο επέμβασης και χρήσης του. Περαιτέρω, το πρωτόδικο Δικαστήριο κατέληξε ότι η εφεσείουσα για να προστατεύσει το συμφέρον που απέκτησε «εννοεί στο χώρο στάθμευσης» εις βάρος των υπόλοιπων συνιδιοκτητών και εντελώς αυθαίρετα, προέβηκε σε μια σειρά άλλων πράξεων που απαριθμεί στην απόφαση του. Ωστόσο, το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη ότι το ανοικοδόμητο μέρος, πέραν από την εφεσείουσα, το εκμεταλλεύονταν και άλλοι συνιδιοκτήτες ως χώρο στάθμευσης επί πληρωμή. Ο εφεσείοντας, όμως, στην έκθεση απαίτησης του αξιώνει μόνο από την εφεσείουσα την ενοικιαστική αξία για την αναλογία του 1/6 το οποίο του ανήκει.
Το γεγονός ότι την εκμετάλλευση του χώρου στάθμευσης συνεχίζουν να έχουν και τα υπόλοιπα αδέλφια, δεν συνάδει με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς του εφεσείοντα, όπως αυτοί παρατίθενται στην Έκθεση Απαίτησης του, και δη ότι, «το συνολικό εμβαδόν του χώρου στάθμευσης το νέμεται, χρησιμοποιεί και εκμεταλλεύεται κατ’ αποκλειστική η εφεσείουσα».
Η μαρτυρία του ΜΕ2 σε σχέση με την ενοικιαστική αξία του χώρου στάθμευσης και την οποία έκανε αποδεχτή το πρωτόδικο Δικαστήριο, ώστε να καθορίσει το ύψος των αποζημιώσεων, αφορούσε το σύνολο του χώρου στάθμευσης και έλαβε ως δεδομένο ότι η εφεσείουσα χρησιμοποιούσε το σύνολο του ελεύθερου χώρου στάθμευσης, χωρίς καμία αναφορά για εκμετάλλευση του χώρου στάθμευσης και από τα υπόλοιπα αδέλφια του εφεσίβλητου προχώρησε και απέδωσε στον εφεσίβλητο αποζημίωση εναντίον της εφεσείουσας με βάση την ενοικιαστική αξία για το 1/6 του ανοικοδόμητου ακινήτου.
Συνεπώς, ο πέμπτος και ο έβδομος λόγος έφεσης κρίνονται επιτυχείς. Η επιτυχία αυτών των λόγων έφεσης, καθιστά, ως κρίνουμε, άνευ αντικειμένου την εξέταση των λόγων έφεσης δύο, τρία και τέσσερα, καθότι η οποιαδήποτε εξέταση τους προϋποθέτει την αποτυχία των λόγων έφεσης πέντε και επτά. Επίσης, η επιτυχία των λόγων έφεσης πέντε και επτά, καθιστά αχρείαστη την εξέταση των λόγων έφεσης έξι, ένδεκα και δεκατρία.
Ο όγδοος λόγος έφεσης αφορά την ανταπαίτηση της εφεσείουσας. Αποδίδεται στο πρωτόδικο Δικαστήριο ότι εσφαλμένα δεν εξέδωσε απόφαση υπέρ της εφεσείουσας, στο πλαίσιο της ανταπαίτησης. Στην γραπτή του αγόρευση ο ευπαίδευτος δικηγόρος της εφεσείουσας, με παραπομπή σε αποσπάσματα της πρωτόδικης απόφασης, καταλήγει ότι η ανταπαίτηση της εφεσείουσας θα έπρεπε να πετύχει ενόψει των ευρημάτων του Δικαστηρίου στις σελίδες 63, 65, 73 και 75 της πρωτόδικης απόφασης.
Να αναφέρουμε ότι οι μάρτυρες υπεράσπισης που αναφέρονται στο θέμα των αξιώσεων της εφεσείουσας είναι οι ΜΥ1, ΜΥ2, ΜΥ7 και η εφεσείουσα (ΜΥ10). Το πρωτόδικο Δικαστήριο αξιολογώντας τη μαρτυρία του ΜΥ1, στη σελίδα 23 της πρωτόδικης απόφασης, αναφέρει ότι σκοπός της μαρτυρίας του ήταν να καταδείξει ότι πραγματικός ταραχοποιός στο χώρο στάθμευσης ήταν η ΜΕ3. Έκρινε ότι ο μάρτυρας, πλην του επεισοδίου που διαμείφθηκε στην παρουσία του και πελάτη του γυμναστηρίου, πλήρωσε το τέλος για την χρήση του χώρου στάθμευσης, για την υπόλοιπη μαρτυρία του τον χαρακτηρίζει ότι ήταν μεροληπτικός υπέρ της εφεσείουσας και δεν αποκάλυψε όλη την αλήθεια.
Οι ΜΥ2 και ΜΥ7 είναι ο γιος και σύζυγος της εφεσείουσας, ΜΥ10, αντίστοιχα. Το πρωτόδικο Δικαστήριο, σε σχέση με την εφεσείουσα και τον σύζυγο της, ΜΥ7, τους έκρινε αναξιόπιστους και απέρριψε την μαρτυρία τους. Όσον αφορά τον ΜΥ2, έχει αναφερθεί, από το πρωτόδικο Δικαστήριο, ότι η μαρτυρία του αφορούσε τα επεισόδια που συνέβηκαν μεταξύ του ιδίου και της ΜΕ3.
Να αναφέρουμε ότι οι αποσπασματικές παραπομπές σε σημεία της πρωτόδικης απόφασης, μέσα από το περίγραμμα της αγόρευσης της εφεσείουσας, από μόνες τους, δεν αποκαλύπτουν μαρτυρία σύμφωνα με την οποία είναι επιτρεπτό να επιτύχει η ανταπαίτηση της. Το πρωτόδικο Δικαστήριο, στην απόφαση του, για την ανταπαίτηση της εφεσείουσας, ανάφερε τα ακόλουθα:
«Με την ανταπαίτηση της η εναγομένη διεκδικεί δηλωτικού χαρακτήρα διατάγματα καθώς και αποζημιώσεις για παράνομη κατοχή και παράνομη επέμβαση του ενάγοντα μέρους του επίδικου ακινήτου. Ως εξήγησα αναλυτικά πιο πάνω ο ενάγοντας είναι ιδιοκτήτης του ακινήτου εξ’ αδιαιρέτου και η εναγομένη δεν έχει νομικό δικαίωμα να αποκλείσει τον ενάγοντα από το περιουσιακό του δικαίωμα. Ούτε και έχει, εν πάση περιπτώσει, αποδείξει η εναγόμενη όλο ή μέρος της ανταπαίτησης της ώστε να δικαιούται οποιαδήποτε θεραπεία που ζητεί.
Κατά την μαρτυρία της υπόθεσης διατυπώθηκε απαίτηση για διαφυγόν κέρδος του γυμναστηρίου που επηρεάσθηκε εξαιτίας των ενεργειών του ενάγοντα και των αντιπροσώπων του. Τέτοιος ισχυρισμός δεν δικογραφείται με την απαιτούμενη λεπτομέρεια και ειδικά ώστε να εκφράζεται βάσιμο αγώγιμο δικαίωμα επ’ αυτής της βάσης. Αλλά και ούτε έχει προσκομίσει η εναγομένη θετική και χειροπιαστή μαρτυρία ότι κάποιος σταμάτησε να είναι πελάτης του γυμναστηρίου εξαιτίας της συμπεριφοράς της ΜΕ3. Καταρχήν δεν έχει αποδείξει με θετική και συγκεκριμένη μαρτυρία συμπεριφορά της ΜΕ3 που αποτέλεσε η αιτία ένας πελάτης του γυμναστηρίου να σταματήσει να είναι πελάτης. Ειδικές αποζημιώσεις πρέπει να αποδεικνύονται αυστηρά.»
Με την πιο πάνω προσέγγιση του πρωτόδικου Δικαστηρίου συμφωνούμε. Την κρίνουμε ορθή, καθότι, η κατάληξη του προκύπτει μέσα από την προσφερθείσα μαρτυρία.
Συνεπώς, ο όγδοος λόγος έφεσης απορρίπτεται.
Ενόψει της επιτυχίας των λόγων έφεσης πέντε και επτά, το πρωτόδικο Δικαστήριο, στη βάση της δικογραφημένης εκδοχής, όφειλε να απορρίψει την απαίτηση του εφεσίβλητου ως μη αποδειχθείσα, με έξοδα εναντίον του.
Συνακόλουθα, η πρωτόδικη απόφαση παραμερίζεται και η αγωγή του εφεσίβλητου απορρίπτεται με έξοδα υπέρ της εφεσείουσας (εναγόμενης) και εναντίον του εφεσίβλητου (ενάγοντα), ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας και θα εγκριθούν από αρμόδιο Δικαστήριο, στην κλίμακα της Αγωγής.
Επιδικάζονται, επίσης, έξοδα έφεσης, €2.500,00 πλέον Φ.Π.Α., αν υπάρχει, υπέρ της εφεσείουσας και εναντίον του εφεσίβλητου.
Δ. ΚΙΤΣΙΟΣ, Δ.
Μ.Γ. ΠΙΚΗΣ, Δ.
Μ. ΔΡΟΥΣΙΩΤΗΣ, Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο