ΕΦΕΤΕΙΟ ΚΥΠΡΟΥ - ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
(Πολιτική Αίτηση Αρ. 1/2026)
(i-justice)
18 Σεπτεμβρίου 2026
[Χ.Β. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ, Μ. ΤΟΥΜΑΖΗ, Θ. ΘΩΜΑ, Δ/ΣΤΕΣ]
ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥΣ
Αιτητής
v.
ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ & ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ Δ.Ε.Π.Ε.
Καθ’ ων η αίτηση
--------------------
Αίτηση ημερ. 30.3.26 για ασφάλεια εξόδων υπό των ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ & ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ Δ.Ε.Π.Ε.
Σ. Σάββα, για Παπαντωνίου και Παπαντωνίου Δ.Ε.Π.Ε., για τους Αιτητές στην αίτηση για ασφάλεια εξόδων
Π. Αριστοτέλους, για τον Καθ’ ου η αίτηση στην αίτηση για ασφάλεια εξόδων
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ, Δ.: Η απόφαση είναι ομόφωνη και θα δοθεί από την Μ. Τουμαζή, Δ.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΤΟΥΜΑΖΗ, Δ.: Ο Εναγόμενος 4 στην αγωγή 647/12 του Ε.Δ. Λάρνακας, με την ως άνω κυρίως αίτηση που καταχώρισε στο Εφετείο, δυνάμει του Κανονισμού 41.22 των Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας του 2023, ζητά άδεια για να καταχωρίσει έφεση εναντίον της απόφασης ημερ. 31.12.25 του Ε.Δ. Λάρνακας, το οποίο απέρριψε ενδιάμεση αίτηση του ημερ. 5.6.25 για ακύρωση και ή αναθεώρηση του πιστοποιητικού ψήφισης εξόδων ημερ. 3.6.25, το οποίο εξέδωσε η Πρωτοκολλητής, κατόπιν ψήφισης εξόδων από πλευράς των δικηγόρων του στην ως άνω αγωγή, ήτοι των Παπαντωνίου & Παπαντωνίου Δ.Ε.Π.Ε. Η Πρωτοκολλητής, μετά που άκουσε και τις δύο πλευρές, κατέληξε ότι οι δικηγόροι του δικαιούντο ως έξοδα εις βάρος πελάτη το ποσό των €2.250 πλέον Φ.Π.Α.
Σημειώνεται ότι η αγωγή αρ. 647/12, σε σχέση με τον Εναγόμενο 4 στην αγωγή, είχε απορριφθεί στις 23.4.21, με έξοδα υπέρ του. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς, που είχε προβάλει στην ως άνω αίτηση του ημερ. 5.6.25, υπήρχε καταφανές σφάλμα, λόγω του ότι το αγώγιμο δικαίωμα των δικηγόρων του είχε παραγραφεί, τα δικηγορικά έξοδα είχαν εξοφληθεί και είχε εγείρει ο ίδιος αγωγή στο Ε.Δ. Λευκωσίας, η οποία αφορούσε διεκδίκηση επιστροφής του ποσού των €1.096, το οποίο είχαν εισπράξει οι δικηγόροι του από τους δικηγόρους της άλλης πλευράς, ως έξοδα επιδικασθέντα υπέρ του.
Το πρωτόδικο Δικαστήριο, στην απόφαση του ημερ. 31.12.25, αναφέρθηκε στο δικαίωμα αναθεώρησης των πιστοποιητικών Πρωτοκολλητή για τα έξοδα, με βάση τη Δ.59 θ.17 των τότε ισχυόντων Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας και διαπίστωσε ότι ο Εναγόμενος 4 ζητούσε ουσιαστικά με την αίτησή του ακύρωση της απόφασης της Πρωτοκολλητού και όχι αναθεώρηση, εφόσον στην ένορκη του δήλωση πουθενά δεν είχε αναφερθεί σε συγκεκριμένα κονδύλια ή ισχυριζόμενο λάθος της στον υπολογισμό του ποσού των εξόδων. Κατέληξε, με αναφορά σε νομολογία, πως στερείτο δικαιοδοσίας να ακυρώσει την απόφαση της Πρωτοκολλητού, λόγω του ότι τέτοια δικαιοδοσία έχει μόνο το Ανώτατο Δικαστήριο με έκδοση προνομιακού εντάλματος (βλ. Αναφορικά με την Αίτηση των Σωκράτης Ν. Χαραλαμπίδης & Υιοί Λτδ (2016) 1 Α.Α.Δ. 2388).
Ο Εναγόμενος 4, ως αναφέρθηκε πιο πάνω, καταχώρισε ενώπιον μας την κυρίως αίτηση με την οποία ζητά άδεια για να καταχωρίσει έφεση στην πιο πάνω απόφαση του Ε.Δ. Λάρνακας, ημερ. 31.12.25 σε σχέση με τα έξοδα, η οποία και επιδόθηκε στους ως άνω πρώην δικηγόρους του. Οι εν λόγω δικηγόροι του (στο εξής «οι Αιτητές»), καταχώρισαν την υπό κρίση αίτηση με την οποία επιδιώκουν την έκδοση διατάγματος παροχής από τον Εναγόμενο 4 (στο εξής «ο Καθ’ ου η αίτηση») ασφάλειας εξόδων για το ποσό των €4.251 πλέον Φ.Π.Α., ως επίσης και διάταγμα που να αναστέλλει κάθε περαιτέρω διαδικασία μέχρι την ικανοποίηση του διατάγματος και σε περίπτωση εκπνοής της προθεσμίας χωρίς συμμόρφωση, η κυρίως αίτηση του Καθ’ ου να θεωρείται ως απορριφθείσα.
Η αίτηση για ασφάλεια εξόδων συνοδεύεται από ένορκη δήλωση δικηγόρου στο γραφείο των Αιτητών, ο οποίος προβάλλει ότι η προτεινόμενη Έφεση δεν παρουσιάζει εύλογες πιθανότητες επιτυχίας, εφόσον στην πρωτόδικη διαδικασία δεν αμφισβητούντο συγκεκριμένα κονδύλια τα οποία αποδέκτηκε η Πρωτοκολλητής και επομένως δεν ενέπιπταν στο πλαίσιο διαδικασίας αναθεώρησης. Ανέφερε, επίσης, ότι ο Καθ’ ου η αίτηση έχει τη συνήθη και μόνιμη διαμονή του στο Ντουμπάι, ήτοι εκτός της Κυπριακής Δημοκρατίας και εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αποτέλεσμα η εκτέλεση οποιασδήποτε διαταγής εξόδων εναντίον του να είναι αβέβαιη. Το μερίδιο εξ αδιαιρέτου σε ακίνητη ιδιοκτησία εντός της Κυπριακής Δημοκρατίας, το οποίο κατέχει ο Καθ’ ου η αίτηση και αποτελεί συζυγική περιουσία, είναι αντικείμενο δικαστικής διαδικασίας μεταξύ του ιδίου και της πρώην συζύγου του και επομένως δεν συνιστά άμεσα ρευστοποιήσιμο περιουσιακό στοιχείο και περαιτέρω, δεν είναι γνωστό αν βαρύνεται με υποθήκη, επομένως υπάρχει πραγματικός κίνδυνος μη ανάκτησης των εξόδων, που θα προκύψουν. Τα έξοδα της έφεσης αναμένεται να ανέλθουν στα €4.251, σύμφωνα με τον προκαταρκτικό κατάλογο εξόδων, ο οποίος επισυνάφθηκε.
Ο Καθ’ ου η αίτηση καταχώρισε ένσταση, με δέκα λόγους ένστασης, υποστηριζόμενη από ένορκη δήλωση του ιδίου. Με την ένσταση του αντιτίθεται στην παροχή οποιουδήποτε ποσού, ως ασφάλειας εξόδων και προβάλλει ότι ο ίδιος είναι κύπριος υπήκοος με εργασία στην Κυπριακή Δημοκρατία από το 1996 μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2024 και ότι κατέβαλλε στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων εισφορές. Από τον Δεκέμβριο του 2024 εργάζεται στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και έχει επιλέξει να καταβάλλει εισφορές στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας (Τεκμήρια 2 και 3), επομένως έχει προσωπική και οικονομική σύνδεση με την Κύπρο. Έχει, επίσης, ακίνητη περιουσία στην Κυπριακή Δημοκρατία και συγκεκριμένα στο Τσέρι, ήτοι το ½ μερίδιο κατοικίας, η εκτιμημένη αγοραία αξία της οποίας, στις 22.12.18, ανερχόταν στο ποσό των €148.000, περιουσία από την οποία δύναται να ικανοποιηθεί επαρκώς η απαίτηση για τα δικηγορικά έξοδα προς όφελος των Αιτητών, σε περίπτωση αποτυχίας της κυρίως αίτησης του. Πρόσθεσε ότι η εν λόγω ακίνητη περιουσία δεν επιβαρύνεται με οποιοδήποτε εμπράγματο βάρος και ότι καμμιά δικαστική διαδικασία δεν βρίσκεται σε εξέλιξη σε σχέση με αυτή.
Ο Κανονισμός 41.12 των Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας του 2023 προβλέπει ότι σε σχέση με έφεση το Εφετείο έχει όλες τις εξουσίες του κατώτερου Δικαστηρίου. Το ζήτημα παροχής ασφάλειας εξόδων ρυθμίζεται ειδικότερα στο Μέρος 26. Ο Κανονισμός 26.1 (1) των Κανονισμών του 2023 προβλέπει τα εξής:
«(1) Ενάγων (και, σε σχέση με ανταπαίτηση η οποία δεν είναι μόνο υπό μορφή συμψηφισμού, εναγόμενος), ο οποίος έχει τη συνήθη διαμονή του εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης ή Κράτους-Μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης δύναται, σε οποιοδήποτε στάδιο της απαίτησης, να διαταχθεί να παράσχει ασφάλεια εξόδων αν και μπορεί να διαμένει προσωρινά εντός της Κύπρου ή σε Κράτος-Μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Νοείται ότι αλλοδαποί εργαζόμενοι με χαμηλό εισόδημα εξαιρούνται οποιασδήποτε διαταγής για παροχή ασφάλειας εξόδων».
Οι γενικές αρχές σχετικά με την ασφάλεια εξόδων μετά την εφαρμογή των Κανονισμών του 2023, συνοψίστηκαν στην DB Technologies BV κ.ά. ν. Miltiades Neophytou Engineering Contractors & Developers Ltd, Πολ. Έφ. Αρ. Ε7/23, ημερ. 18.7.24, όπου λέχθηκαν τα εξής:
«Αναφορικά με τις γενικές αρχές σχετικά με αιτήσεις ασφάλειας εξόδων κατόπιν της εφαρμογής των Νέων Κανονισμών, στην YIANNOPLAST LIMITED, μέσω του Εκκαθαριστή της Χριστάκη Ιακωβίδη v. CYPRUS POPULAR BANK PUBLIC CO LTD κ.α., Πολιτική Έφεση Αρ. 242/2022, ημερομηνίας 18.9.2023, λέχθηκαν τα εξής:
«Μελέτη της ουσίας του ζητήματος, όμως, οδηγεί στο ότι οι παράγοντες που ισχύουν για την άσκηση της κρίσης του Δικαστηρίου κατά την εξέταση αιτήσεως για παροχή ασφάλειας εξόδων δεν έχουν διαφοροποιηθεί ουσιαστικά με την εισαγωγή των Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας του 2023, εφόσον οι πρόνοιες του Μέρους 26.1 εδάφια (1) και (5) είναι ταυτόσημες με τις πρόνοιες της παλαιάς Δ.60. Εκεί που εντοπίζεται η διαφορά είναι στο λεκτικό της παλαιάς Δ.35 Θ.2 η οποία προβλέπει ότι:
«...such deposit or other security for the costs to be occasioned by any appeal shall be made or given as may be directed under special circumstances by the Court of Appeal».
Είχε τότε εισαχθεί, δηλαδή, με την πιο πάνω πρόνοια το γενικότερο κριτήριο των ειδικών περιστάσεων που, όπως λέχθηκε στην Λεμονιάτης ν Δήμου Λεμεσού, Πολ. Εφ. 436/17, ημερ. 13.9.2019, ECLI:CY:AD:2019:A364:
«Όπως έχει η διατύπωση της υπό εξέταση πρόνοιας της Δ.35 Κ.2 των Κανονισμών ο κανόνας είναι ότι κατά το στάδιο της έφεσης δεν δίδονται οδηγίες για την παροχή ασφάλειας εξόδων. Τέτοιες οδηγίες δίδονται όταν υπάρχουν «ειδικές περιστάσεις οι οποίες δικαιολογούν την άσκηση από το Εφετείο της διακριτικής του ευχέρειας προς τούτο»».
Ενώ αναφορά σε «ειδικές περιστάσεις» δεν υπάρχει στα Μέρη 26 και 41 των Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας του 2023, τα Δικαστήρια επιδιώκουν πλέον την υλοποίηση του πρωταρχικού σκοπού που προβλέπεται στο Μέρος 1 των Νέων Κανονισμών κατά την άσκηση οποιασδήποτε εξουσίας τους παρέχεται από τους Κανονισμούς αλλά και κατά την ερμηνεία οποιουδήποτε Κανονισμού. Επιπλέον, το Δικαστήριο έχει την εξουσία να πραγματοποιεί οποιοδήποτε άλλο βήμα ή να εκδίδει οποιοδήποτε διάταγμα με σκοπό την προαγωγή του πρωταρχικού σκοπού ως προβλέπεται στο Μέρος 3.1(μ). Δυνάμει του Μέρους 1.2(γ)(iv) το Δικαστήριο έχει υποχρέωση να χειριστεί την υπόθεση με τρόπο αναλογικό προς τις οικονομικές συνθήκες κάθε διαδίκου.
Έχοντας τα πιο πάνω κατά νου θεωρούμε ότι η μέχρι σήμερα Νομολογία με βάση την οποία είχε κριθεί πως το κριτήριο των «ειδικών περιστάσεων» περιλάμβανε την έλλειψη περιουσίας ή την οικονομική ανικανότητα, παρέχει καθοδήγηση κατά την εξέταση αίτησης για παροχή ασφάλειας εξόδων στο πλαίσιο των Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας του 2023.»
Από τα ως άνω, ουδόλως καθορίζεται ή εννοείται ότι οι εξουσίες του Δικαστηρίου, στο πλαίσιο εξυπηρέτησης του πρωταρχικού σκοπού, επιτρέπουν την αλλοίωση των προνοιών των Κανονισμών και την προσθήκη σ’ αυτούς προνοιών που δεν υπάρχουν πλέον. Ο πρωταρχικός σκοπός δέον να εξυπηρετείται κατά την ενάσκηση των εξουσιών του Δικαστηρίου δυνάμει των Κανονισμών και την ερμηνεία αυτών (Μέρος 1.3). Ως είναι, τώρα, οι πρόνοιες των Κανονισμών, αίτηση για ασφάλεια εξόδων στο Εφετείο, δεν διέπεται από τη ρύθμιση που προβλεπόταν στην παλαιά Δ.35 Θ.2. Δεν υφίσταται η βάση των «ειδικών περιστάσεων» η οποία διαφοροποιείτο από τις πρόνοιες και προϋποθέσεις της παλαιάς Δ.60.
Επομένως, αίτηση για ασφάλεια εξόδων, ενώπιον του Εφετείου, διέπεται, πλέον, από τις πρόνοιες του Μέρους 26, προϋπόθεση για εφαρμογή της οποίας είναι ο ενάγων, και στην περίπτωση έφεσης, ο εφεσείων, να έχει τη συνήθη διαμονή του εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης ή Κράτους Μέλους αυτής».
Στην προκείμενη περίπτωση, είναι δεδομένο ότι ο Καθ’ ου η αίτηση είναι κύπριος πολίτης, ο οποίος από το 2024 διαμένει και εργάζεται στο Ντουμπάι, εκτός δηλαδή της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή Κράτους Μέλους αυτής. Η διαμονή του στο εξωτερικό δεν συνεπάγεται την άνευ ετέρου έκδοση διαταγής για ασφάλεια εξόδων. Θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι περιστάσεις της υπόθεσης ώστε το Δικαστήριο να τη χειριστεί με τρόπο αναλογικό προς τις οικονομικές συνθήκες κάθε διαδίκου (βλ. Yiannoplast Ltd, μέσω Εκκαθαριστή της Χριστάκη Ιακωβίδη v. Cyprus Popular Bank Public Co. Ltd (ανωτέρω), Mark Steven Ashmore v. Lester Short κ.ά., Πολ. Έφ. Αρ. 308/2023, ημερ. 7.7.25).
Ο Καθ’ ου η αίτηση έχει ακίνητη περιουσία στην Κύπρο. Δεν αμφισβητήθηκε με οποιονδήποτε τρόπο η θέση του στην ένσταση του ότι η εν λόγω περιουσία δεν βαρύνεται με εμπράγματα βάρη, ότι δεν εκκρεμεί οποιαδήποτε δικαστική διαδικασία σε σχέση με αυτή, ότι είναι διαθέσιμη για σκοπούς εκτέλεσης και ότι η αξία της είναι σημαντική.
Σύμφωνα με τη νομολογία, η κατοχή περιουσίας του Εφεσείοντος εντός της επικράτειας, θα μπορούσε να συνηγορήσει εναντίον της παροχής ασφάλειας εξόδων (βλ. Genemp Trading Ltd (2011) 1 Α.Α.Δ. 1314, Mucinic v. Sky Cac Ltd, Πολ. Έφ. Αρ. Ε1/19, ημερ. 7.6.14).
Αφού λάβαμε υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιον μας και ειδικότερα το ότι ο Καθ’ ου η αίτηση έχει ακίνητη περιουσία για να καλύψει τυχόν έξοδα των Αιτητών, καταλήγουμε ότι η Αίτηση θα πρέπει να απορριφθεί και απορρίπτεται.
Επιδικάζονται έξοδα εναντίον των Αιτητών και υπέρ του Καθ’ ου η αίτηση ύψους €1.300, πλέον Φ.Π.Α., εάν υπάρχει.
Χ.Β. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ, Δ.
Μ. ΤΟΥΜΑΖΗ, Δ.
Θ. ΘΩΜΑ, Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο