ΕΦΕΤΕΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ‑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
(Πολιτική Έφεση Αρ.: 128/2020)
29 Οκτωβρίου 2026
[Χ.Β. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ, Μ. ΤΟΥΜΑΖΗ, Θ. ΘΩΜΑ, Δ/ΣΤΕΣ]
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ
Εφεσείων/Εναγόμενος
ΚΑΙ
ΣΙΜΟΝΑΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΚΑΙ ΜΑΡΙΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ, ΩΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΡΙΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΑΠΟΒΙΩΣΑΝΤΟΣ COSTEL DUMITRU
Εφεσιβλήτων/Εναγουσών
--------------------
Γ. Τρίγγας για Θεόδωρος Μ. Ιωαννίδης & Σία Δ.Ε.Π.Ε., για τον Εφεσείοντα
Γ. Καζαντζής για Γεώργιος Κ. Καζαντζής Δ.Ε.Π.Ε., για τις Εφεσίβλητες
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ, Δ.: Η απόφαση του Δικαστηρίου είναι ομόφωνη και θα δοθεί από τον Θ. Θωμά, Δ.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΘΩΜΑ, Δ.: Η Έφεση προσβάλλει την απόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας ημερ. 11.3.20, δια της οποίας ο Εφεσείων, εναγόμενος στην αγωγή, κρίθηκε αποκλειστικά υπεύθυνος για τον θάνατο του Costel Dumitru, καταγόμενου από τη Ρουμανία (στη συνέχεια «ο αποβιώσας»).
Η αγωγή ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου ηγέρθη από τις διαχειρίστριες της περιουσίας του αποβιώσαντος, οι οποίες αξίωσαν την επιδίκαση αποζημιώσεων προς όφελος των νομίμων κληρονόμων και εξαρτωμένων του αποβιώσαντος, δυνάμει του Άρθρου 58 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148.
Σύμφωνα με τα αδιαμφισβήτητα γεγονότα της υπόθεσης, τα οποία καταγράφονται από το πρωτόδικο Δικαστήριο, ο θάνατος του αποβιώσαντος επήλθε από ασφυξία συνεπεία του ότι εισέπνευσε μονοξείδιο του άνθρακα, καθ’ ον χρόνο βρισκόταν εντός δωματίου, το οποίο χρησιμοποιείτο ως μπάνιο. Το εν λόγω δωμάτιο βρισκόταν στην αυλή ενοικιαζόμενης κατοικίας στην οποία διέμενε ο αποβιώσας κατά τον ουσιώδη χρόνο μαζί με ομοεθνή του. Σε αυτό δεν είχε εγκατασταθεί σύστημα θέρμανσης του νερού. Τόσο ο αποβιώσας όσο και ο συγκάτοικος του εργοδοτούντο από τον Εφεσείοντα σε εργασίες μόνωσης ταρατσών. Το ενοίκιο της κατοικίας πληρώνετο από τον Εφεσείοντα, ήταν δε μέρος της μισθοδοσίας του αποβιώσαντος και του συγκάτοικου του. Εντός του δωματίου του μπάνιου είχε τοποθετηθεί από τον Εφεσείοντα, τέσσερις μέρες πριν το ατύχημα, συσκευή θέρμανσης νερού/θερμολουτήρας, ο οποίος λειτουργούσε με υγραέριο. Ο κύλινδρος υγραερίου βρισκόταν έξω από το δωμάτιο του μπάνιου, ενώ μέσα στο μπάνιο δεν υπήρχε οποιοδήποτε φουγάρο συνδεδεμένο με τον θερμολουτήρα.
Το πρωτόδικο Δικαστήριο κατέληξε σε εύρημα ότι «Ως είχε γίνει η τοποθέτηση του θερμολουτήρα [...] η χρήση του εγκυμονούσε κινδύνους ενόψει της εκπομπής αερίων στο δωμάτιο του μπάνιου και της μη διοχέτευσης αυτών έξω από το δωμάτιο του μπάνιου», ως επίσης και σε εύρημα ότι ο Εφεσείων, παρά το ότι δεν ασχολείτο επαγγελματικά με την εγκατάσταση θερμολουτήρων, εντούτοις «γνώριζε [...] τον τρόπο λειτουργίας τους και ειδικότερα ότι εκπέμπουν αέρια που μπορούν υπό τις περιστάσεις να καταστούν δηλητηριώδη». Κατέληξε επίσης σε περαιτέρω εύρημα ότι ο Εφεσείων γνώριζε πως «...ο ορθός τρόπος τοποθέτησης του θερμολουτήρα ήταν είτε να εγκατασταθεί φουγάρο είτε ο θερμολουτήρας να εγκατασταθεί σε χώρο εξωτερικά του μπάνιου».
Η Έφεση
Η πρωτόδικη απόφαση προσβάλλεται με τρεις λόγους έφεσης. Με τον πρώτο λόγο ο Εφεσείων παραπονείται ότι εσφαλμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν εξέτασε θέμα ευθύνης ή και συντρέχουσας ευθύνης του αποβιώσαντος. Με τον δεύτερο λόγο παραπονείται ότι εσφαλμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο αποφάσισε πως δεν μπορούσε υπό τις περιστάσεις να αποδοθεί οποιαδήποτε ευθύνη ή και συντρέχουσα ευθύνη στον αποβιώσαντα. Με τον τρίτο λόγο παραπονείται ότι εσφαλμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν αποφάσισε εάν υπήρχε αιτιώδης σχέση του θανάτου του αποβιώσαντος με την ημιτελή εγκατάσταση του θερμολουτήρα.
Λόγω της σπουδαιότητας του, θεωρούμε ορθό όπως επιληφθούμε κατά προτεραιότητα του τρίτου λόγου έφεσης. Όπως προβάλλεται στην αιτιολογία του, ο θάνατος και μόνο του αποβιώσαντος από την εισπνοή μονοξειδίου του άνθρακα, δεν συνδέθηκε με την παράλειψη τοποθέτησης φουγάρου ή με την ημιτελή τοποθέτηση του θερμολουτήρα. Προβάλλεται επίσης ότι δεν παρουσιάστηκε μαρτυρία ως προς το ότι ήταν επιβεβλημένη η τοποθέτηση φουγάρου εντός του δωματίου του μπάνιου, απλά έγινε αναφορά σε σύσταση τοποθέτησης του.
Στην υπόθεση M. Haji κ.ά. v. Mavrokolimbos Waterfalls Limited κ.ά., Πολ. Έφ. Αρ. 192/2014, ημερ. 10.5.22, ECLI:CY:AD:2022:D181 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα:
«Το επόμενο ερώτημα που τίθεται έγκειται στο κατά πόσον η αμέλεια των εφεσιβλήτων τελεί σε αιτιώδη συνάφεια με το θάνατο του αποβιώσαντος, δηλαδή ήταν η αιτία που προκάλεσε ή που ουσιωδώς συνέβαλε στην πρόκληση του θανάτου, έστω και αν δεν αποτελούσε τη μόνη ή την κύρια αιτία. Την προϋπόθεση αυτή είχαν το βάρος να την στοιχειοθετήσουν οι εφεσείοντες στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων (Halsbury's Laws of England, Volume 97A [2021]/2, para 114 και Volume 78 [2018]/1, para 3).
Η αιτιώδης συνάφεια πρέπει να αποδεικνύεται ως πραγματικό γεγονός (Layland Shipping Co Limited v. Norwich Union [1918] A.C. 350). Το ζήτημα προσεγγίζεται με πραγματιστική διάθεση ως ένα σύνηθες πρόβλημα της καθημερινής ζωής και όχι ως αντικείμενο θεωρητικής ενασχόλησης (Μonarch Steamship Co Ltd v. Karlhamns Oljefabriker [1949] 1 All E.R. 16)».
Το πρωτόδικο Δικαστήριο αναφέρει τα ακόλουθα:
«Στη βάση των πιο πάνω γεγονότων κρίνεται ότι με την ενέργεια του να τοποθετήσει τον Θερμολουτήρα ο Εναγόμενος ανέλαβε την ευθύνη και κατ' επέκταση καθήκον επιμέλειας έναντι του Αποβιώσαντα προκειμένου να τον τοποθετήσει με τον ορθό και ενδεδειγμένο τρόπο ο οποίος και ήταν γνωστός στον ίδιο. Υπό τις περιστάσεις αυτές ο Αποβιώσας κατέστη πλησίον του Εναγομένου αφού ήταν πρόσωπο άμεσα επηρεαζόμενο από τις πράξεις του, δεδομένου ότι γνώριζε πως επρόκειτο να χρησιμοποιηθεί από αυτόν.
Η παράλειψη του Εναγόμενου να τοποθετήσει τον Θερομολουτήρα (sic) με τον ενδεδειγμένο τρόπο ισοδυναμεί με έλλειψη της προσήκουσας προσοχής από μέρους του, ενώ από τα όσα παρατίθενται πιο πάνω είναι προφανές ότι ο θάνατος του Αποβιώσαντα ήταν το αποτέλεσμα της παράλειψης του Εναγόμενου να τοποθετήσει τον Θερμολουτήρα με τρόπο ώστε τα αέρια που εκπέμπει να διοχετεύονται έξω από το δωμάτιο του μπάνιου. Οι κίνδυνοι που ενείχε η χρήση του Θερμολουτήρα με τον τρόπο που είχε τοποθετηθεί ήταν γνωστοί στον Εναγόμενο, επομένως ήταν προβλεπτό ότι η λανθασμένη και ημιτελής τοποθέτησή του μπορούσε να προκαλέσει τον θάνατο.
Από τα ευρήματα του Δικαστηρίου προκύπτει ότι υπό τις περιστάσεις ο Εναγόμενος οικειοθελώς ανέλαβε την ευθύνη και συνεπώς το καθήκον της ορθής τοποθέτησης του Θερμολουτήρα. Αντ' αυτού, τοποθέτησε τον Θερμολουτήρα ημιτελώς και δεν φρόντισε παράλληλα ώστε να μην μπορεί ή έστω να μην τεθεί σε λειτουργία παρότι είχε γνώση των κινδύνων που ενείχε η χρήση του και είναι εδώ ακριβώς που εστιάζεται η αμελής συμπεριφορά του προς τον Εναγόμενο πλησίον του. Με άλλα λόγια, δεν ήταν λελογισμένη η ενέργεια του να αφήσει τον Θερμολουτήρα στο δωμάτιο του μπάνιου με δυνατότητα χρήσης του υπό αυτές τις περιστάσεις. Ενόψει δε του ότι ο ίδιος γνώριζε ότι ο Αποβιώσας επρόκειτο να χρησιμοποιήσει τούτον (τον Θερμολουτήρα) υπό συνθήκες που ήταν επικίνδυνες για την υγεία του, γεγονός που επίσης γνώριζε, η παράλειψη του να ενεργήσει επιμελώς με αποτέλεσμα το θάνατο του Αποβιώσαντα τον καθιστά υπεύθυνο.
Συνεπώς, στη βάση των πιο πάνω προκύπτει: (1) η σχέση εγγύτητας μεταξύ των μερών και συνεπώς η ύπαρξη καθήκοντος επιμέλειας έναντι του Αποβιώσαντα, (2) ότι η ζημιά, ήτοι ο θάνατος, ήταν εύλογα προβλεπτή, (3) η παράβαση του καθήκοντος επιμέλειας, (4) που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο του Αποβιώσαντα».
Όπως αντιλαμβανόμαστε από τα όσα προβάλλονται στην αιτιολογία του λόγου έφεσης, ο Εφεσείων φαίνεται ότι εμμέσως δέχεται πως το πρωτόδικο Δικαστήριο αποφάσισε ότι υπήρχε αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της παράβασης του καθήκοντος επιμέλειας του Εφεσείοντος και του θανάτου του αποβιώσαντος, απόφαση με την οποία όμως διαφωνεί. Διερωτώμαστε πώς θα μπορούσε να εκληφθεί διαφορετικά η θέση του Εφεσείοντος ότι ο θάνατος του αποβιώσαντος συνεπεία εισπνοής μονοξειδίου του άνθρακα δεν συνδέθηκε με την παράλειψη τοποθέτησης φουγάρου ή και με την ημιτελή τοποθέτηση του θερμολουτήρα, ως επίσης και η θέση του πως δεν υπήρχε μαρτυρία ως προς το ότι ήταν επιβεβλημένη η τοποθέτηση φουγάρου εντός του δωματίου του μπάνιου. Τα όσα όμως προβάλλονται στην «αιτιολογία» του λόγου έφεσης δεν καλύπτονται από τον λόγο έφεσης, δια του οποίου, ως έχουμε αναφέρει, ο Εφεσείων παραπονείται ότι εσφαλμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν αποφάσισε εάν υπήρχε αιτιώδης συνάφεια μεταξύ του θανάτου του αποβιώσαντος και της ημιτελούς εγκατάστασης του θερμολουτήρα. Αναμφισβήτητα το πρωτόδικο Δικαστήριο αποφάσισε το κατά πόσο αποδείχθηκε η αιτιώδης συνάφεια. Μας βρίσκει απόλυτα σύμφωνους η προβαλλόμενη στο περίγραμμα αγόρευσης των Εφεσιβλήτων θέση ότι τα όσα αναφέρονται στην «αιτιολογία» του λόγου έφεσης δεν συνδέονται με τον λόγο έφεσης.
Στην πρόσφατη απόφαση μας στην υπόθεση Ζαρίφη v. Gordian Holdings Limited, Πολ. Έφ. Αρ. 356/2019, ημερ. 16.10.26, αναφέραμε τα ακόλουθα:
«Σύμφωνα με τη νομολογία, οποιοδήποτε θέμα το οποίο δεν αποτελεί αυτοτελή λόγο έφεσης, αλλά παρεισέφρησε ως μέρος της «αιτιολογίας» του λόγου έφεσης δεν εξετάζεται (Alkis H. Hadjikyriacos (Frou Frou Biscuits) Public Ltd v. Ευσταθιάδης Πολ. Έφ, Αρ. 322/2013, ημερ. 16.7.19). Στην δε Καλλικάς v. Ελληνική Τράπεζα Λτδ (2010) 1(Β) Α.Α.Δ. 1238 αναφέρθηκε ότι «...οι λόγοι έφεσης αποτελούν το περιοριστικό πλαίσιο της έφεσης. Δεν επιτρέπεται παρέκκλιση από αυτό. Οτιδήποτε προβάλλεται ως λόγος έφεσης δεν εξετάζεται, και είναι απαραίτητο όπως με την αιτιολογία προσδιορίζονται τα συστατικά στοιχεία του λόγου έφεσης που καθιστούν μια απόφαση τρωτή».
Απόλυτα σχετικές με το ανωτέρω ζήτημα είναι και οι υποθέσεις Δ. Κ. v. Δημοκρατίας, Έφ. Αρ. 9/2021, ημερ. 18.11.21, Σαμουρίδης v. Inzeyiannis, Πολ. Έφ. Αρ. 326/2014, ημερ. 18.3.22, ECLI:CY:AD:2022:A133, Κρασιάς v. Zaxaρόπουλου, Πολ. Έφ. Αρ. 448/2019, ημερ. 3.9.19».
Πέραν των όσων αναφέρονται πιο πάνω, όπως έχουμε παρατηρήσει, ο Εφεσείων δεν προσβάλλει με τους λόγους έφεσης τα ευρήματα του πρωτόδικου Δικαστηρίου, τα οποία έχουμε παραθέσει πιο πάνω, επί των οποίων στηρίζεται το συμπέρασμα του ότι η παράβαση του καθήκοντος επιμέλειας του Εφεσείοντος έναντι του αποβιώσαντος ήταν αυτή που επέφερε τον θάνατο του, συμπέρασμα από το οποίο εξάγεται η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παράβασης του καθήκοντος επιμέλειας του Εφεσείοντος και του θανάτου του αποβιώσαντος. Η παράλειψη προσβολής τους τα αφήνει άθικτα και άτρωτα (Χ¨Σωφρονίου κ.ά. v. Κωνσταντίνου (2011) 1 Α.Α.Δ 492). Ως αποτέλεσμα ο λόγος έφεσης θα καθίστατο αλυσιτελής, ακόμα και στην περίπτωση που με αυτόν προσβάλλετο το συμπέρασμα του πρωτόδικου Δικαστηρίου περί ύπαρξης αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παράβασης του καθήκοντος επιμέλειας του Εφεσείοντος έναντι του αποβιώσαντος και του θανάτου αυτού.
Ο τρίτος λόγος έφεσης απορρίπτεται.
Προχωρούμε στην συνεξέταση των λόγων έφεσης 1 και 2. Ως έχουμε αναφέρει, με τον πρώτο λόγο ο Εφεσείων παραπονείται ότι εσφαλμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν εξέτασε θέμα ευθύνης ή και συντρέχουσας ευθύνης του αποβιώσαντος, ενώ με τον δεύτερο λόγο παραπονείται ότι εσφαλμένα έκρινε ότι δεν θα μπορούσε να αποδοθεί σε αυτόν οποιαδήποτε ευθύνη ή και συντρέχουσα ευθύνη.
Όπως εύκολα γίνεται αντιληπτό, οι λόγοι έφεσης είναι αντιφατικοί μεταξύ τους, αφού με τον πρώτο λόγο προσβάλλεται η, κατά τον Εφεσείοντα, παράλειψη του πρωτόδικου Δικαστηρίου να εξετάσει ζήτημα συντρέχουσας αμέλειας του αποβιώσαντος, ενώ με τον δεύτερο λόγο προσβάλλεται η κατάληξη του να μην καταλογίσει συντρέχουσα ευθύνη στον αποβιώσαντα. Υποδείξαμε στον ευπαίδευτο συνήγορο του Εφεσείοντος την ανωτέρω αντίφαση κατά την ακρόαση της έφεσης. Η απάντηση του ευπαίδευτου συνηγόρου δεν συνέβαλε στο να προωθηθεί ένας από τους πιο πάνω λόγους (“Kύριε Πρόεδρε δεν είμαι έτοιμος να αποφασίσω»).
Ασφαλώς το πρωτόδικο Δικαστήριο εξέτασε το κατά πόσο ο αποβιώσας φέρει συντρέχουσα ευθύνη και αποφάσισε ότι: «Από τα γεγονότα που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου στη βάση των ευρημάτων, ο Αποβιώσας δεν μπορεί να θεωρηθεί αμελής, ενώ στην απουσία γνώσης του κινδύνου και ειδικότερα πλήρους γνώσης της φύσης και της έκτασης του κινδύνου που ενείχε η χρήση του θερμολουτήρα, δεν θα μπορούσε να επιτύχει η υπεράσπιση του volenti non fit injuria…».
Τα όσα αναφέρονται πιο πάνω καθιστούν φανερό ότι ο πρώτος λόγος έφεσης είναι άνευ αντικειμένου και συνεπώς τον απορρίπτουμε.
Αναφορικά με τον δεύτερο λόγο έφεσης, ο Εφεσείων επιρρίπτει στο πρωτόδικο Δικαστήριο ότι εσφαλμένα: (α) έκρινε πως για να αποδειχθεί ευθύνη του αποβιώσαντος θα έπρεπε να είχε πλήρη γνώση του κινδύνου, (β) δεν έλαβε υπόψιν ότι ο αποβιώσας γνώριζε πως η εγκατάσταση του θερμολουτήρα ήταν ημιτελής, (γ) δεν έλαβε υπόψιν ότι ο αποβιώσας διέμενε στην οικία αρκετές μέρες πριν το ατύχημα και (δ) δεν αξιολόγησε το γεγονός ότι ο αποβιώσας έθεσε τον εαυτό του σε προβλεπτό κίνδυνο.
Στην υπόθεση Σφυρή ν. Πολυκάρπου (2005) 1 Α.Α.Δ. 941 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα:
«Αν και η συντρέχουσα αμέλεια δεν βασίζεται πάνω σε υποχρέωση επιμέλειας, βασίζεται πάνω στην πρόβλεψη. Όπως η αμέλεια απαιτεί την πρόβλεψη πρόκλησης ζημιάς σε άλλους, έτσι και η συντρέχουσα αμέλεια απαιτεί την πρόβλεψη πρόκλησης ζημιάς στον εαυτό του. Ένα πρόσωπο είναι ένοχο συντρέχουσας αμέλειας αν μπορούσε λογικά να προβλέψει ότι, αν δεν ενεργούσε ως ένας λογικός και συνετός άνθρωπος, θα μπορούσε να προκαλέσει τραύματα στον εαυτό του. Και μέσα στις εκτιμήσεις του θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την πιθανότητα ότι άλλα πρόσωπα μπορεί να είναι απρόσεκτα».
Στην υπόθεση Andreas V. Vrondis & Sons (Constructions) Ltd v. Παπαλεοντίου (2017) 1 Α.Α.Δ. 1103, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με το ίδιο ζήτημα:
“Η συντρέχουσα αμέλεια που έχει ως αποτέλεσμα τον επιμερισμό της ευθύνης αποτελεί ζήτημα πραγματικό και αποφασίζεται στη βάση της αξιολόγησης της μαρτυρίας και των δεδομένων της κάθε υπόθεσης. Η εναπόθεση συντρέχουσας αμέλειας αποτιμάται στο σύνολο των γεγονότων, ως θέμα νομικής και λογικής συνέπειας. Έχει σημασία η γενεσιουργός αιτία ενός ατυχήματος, η αιτιώδης συνάφεια της επιδεικνυόμενης αμέλειας και του συμβάντος και ο βαθμός φροντίδας και προσοχής που θα πρέπει να επιδειχθεί και από το άλλο εμπλεκόμενο μέρος. (Παναγή ν. Παναγιώτου (2008) 1 Α.Α.Δ. 1267 και Σαμαρά ν. Πιπονίδου (2013) 1 Α.Α.Δ. 629). Το Εφετείο δύναται να επέμβει στον καταμερισμό ευθύνης όπου διαφαίνεται ότι ο καταμερισμός ήταν εμφανώς λανθασμένος. Η συντρέχουσα αμέλεια δεν εδράζεται σε καθήκον επιμέλειας που φέρει ο ενάγων έναντι των εναγομένων, αλλά στο καθήκον περί αυτοπροστασίας, με βάρος απόδειξης που φέρει ο εναγόμενος, (Charlesworth & Perry on Negligence 7η έκδ. σελ. 146-147, παρ. 3-11 και Γεωργική Εταιρεία Πλατώνια Λτδ v. Sharif (2012) 1 Α.Α.Δ. 28”.
Η απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι ο αποβιώσας δεν μπορεί να θεωρηθεί αμελής, βασίστηκε στο εύρημα του ότι δεν είχε γνώση του κινδύνου που ενείχε η χρήση του θερμολουτήρα. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι το ανωτέρω εύρημα ουδόλως προσβάλλεται με τους λόγους έφεσης, με αποτέλεσμα να παραμένει άθικτο και άτρωτο. Καθίσταται λοιπόν φανερό ότι για να εξέθετε τον εαυτό του σε κίνδυνο ο αποβιώσας, ως διατείνεται ο Εφεσείων, θα έπρεπε να αποδειχθεί ότι (α) ήταν γνώστης του κινδύνου που ενείχε η χρήση του θερμολουτήρα και (β) παρά το ότι ήταν γνώστης, εντούτοις να εξέθεσε τον εαυτό του στον κίνδυνο. Με βάση δε τη νομολογία την οποία έχουμε παραθέσει πιο πάνω, ο Εφεσείων ήταν αυτός που είχε το βάρος να αποδείξει ότι ο αποβιώσας, ενώ ήταν γνώστης, εντούτοις εξέθεσε τον εαυτό του στον κίνδυνο, μη λαμβάνοντας μέτρα αυτοπροστασίας [Andreas V. Vrondis & Sons v. Παπαλεοντίου (ανωτέρω)].
Στην προκείμενη περίπτωση το πρωτόδικο Δικαστήριο, για τους λόγους που επεξηγεί, απέρριψε τη θέση του Εφεσείοντος «...περί του ότι προειδοποίησε τον Αποβιώσαντα για τους κινδύνους που ενείχε η μέχρι στιγμής τοποθέτηση του θερμολουτήρα και ότι του συνέστησε να μην τον χρησιμοποιήσει». Θα πρέπει να επισημανθεί ότι ο τρόπος αξιολόγησης της μαρτυρίας του Εφεσείοντος από το πρωτόδικο Δικαστήριο ουδόλως προσβάλλεται με τους λόγους έφεσης. Με βάση δε την αξιολόγηση της μαρτυρίας, το πρωτόδικο Δικαστήριο κατέληξε σε εύρημα ότι ο Εφεσείων δεν προειδοποίησε τον αποβιώσαντα για τους κινδύνους που εγκυμονούσε η χρήση του θερμολουτήρα ενόψει της εκπομπής αερίων στο δωμάτιο του μπάνιου και της μη διοχέτευσης αυτών έξω από το δωμάτιο. Όλα δε αυτά, παρά το ότι ο Εφεσείων «...στις 31.1.2008 γνώριζε ότι ο Αποβιώσας επρόκειτο να θέσει σε λειτουργία τον θερμολουτήρα και λόγω των καιρικών συνθηκών δεν ήταν δυνατόν η πόρτα του μπάνιου να παραμείνει ανοικτή». Επισημαίνουμε ότι το αμέσως πιο πάνω εύρημα του πρωτόδικου Δικαστηρίου ουδόλως προσβάλλεται με τους λόγους έφεσης.
Καθ’ όσον αφορά τη θέση του Εφεσείοντος ότι εσφαλμένα κρίθηκε από το πρωτόδικο Δικαστήριο πως για να αποδειχθεί ευθύνη του αποβιώσαντος, θα έπρεπε να είχε πλήρη γνώση του κινδύνου, θα πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι δεν διαφάνηκε μέσα από την αποδεκτή μαρτυρία πως ο αποβιώσας είχε, έστω και κάποια εν μέρει γνώση του κινδύνου που ενείχε η χρήση του θερμολουτήρα.
Κάτω από τα δεδομένα που έχουμε παραθέσει πιο πάνω κρίνουμε ότι ορθά το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν επιμέρισε οποιαδήποτε ευθύνη στον αποβιώσαντα.
Ο λόγος έφεσης 2 απορρίπτεται.
Κατάληξη
Στη βάση των πιο πάνω, η έφεση απορρίπτεται. Η πρωτόδικη απόφαση επικυρώνεται.
Επιδικάζονται έξοδα ύψους €3.000, πλέον Φ.Π.Α., εάν υπάρχει, υπέρ των Εφεσιβλήτων και εναντίον του Εφεσείοντος.
Χ.Β. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ, Δ. Μ. ΤΟΥΜΑΖΗ, Δ. Θ. ΘΩΜΑ, Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο