BORISLAV NIKOLOV v. G.A.P. AKIS EXPRESS LTD, Πολιτική Έφεση Αρ.: 137/2020, 6/11/2026
print
Τίτλος:
BORISLAV NIKOLOV v. G.A.P. AKIS EXPRESS LTD, Πολιτική Έφεση Αρ.: 137/2020, 6/11/2026

ΕΦΕΤΕΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ‑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ

 

(Πολιτική Έφεση Αρ.: 137/2020)

 

06 Νοεμβρίου 2026

 

[Δ. ΚΙΤΣΙΟΣ, Μ.Γ. ΠΙΚΗΣ, Μ. ΔΡΟΥΣΙΩΤΗΣ, Δ/ΣΤΕΣ]

 

BORISLAV NIKOLOV,

Εφεσείοντας,

v.

 

G.A.P. AKIS EXPRESS LTD,

Εφεσίβλητοι.

___________________

 

Ε. Νικολεττόπουλος για Ευστάθιος Κ. Ευσταθίου Δ.Ε.Π.Ε., για τον Εφεσείοντα.

Ε. Νικολάου (κα) για Ζένιος Νικολάου Δ.Ε.Π.Ε., για τους Εφεσίβλητους.

 

ΚΙΤΣΙΟΣ, Δ.: Η απόφαση του Δικαστηρίου είναι ομόφωνη και θα δοθεί από τον δικαστή Πική.

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

 

ΠΙΚΗΣ, Δ.:  Αντικείμενο τη παρούσας έφεσης είναι η απόφαση του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών ημερομηνίας 16.3.2020, με τη οποία απορρίφθηκε η απαίτηση του Εφεσείοντος για πληρωμή υπερωριών και υπολοίπου μισθού. Ο Εφεσείων εργοδοτείτο από τους Εφεσίβλητους ως οδηγός για τη μεταφορά δεμάτων και άλλων αντικειμένων.

 

Με δυο λόγους έφεσης αμφισβητείται η ορθότητα της πρωτόδικης απόφασης. Αμφότεροι οι λόγοι έφεσης στρέφονται κατά της αξιολόγησης της μαρτυρίας και των συναφών πραγματικών ευρημάτων.

 

Συνοπτικά, με τον πρώτο λόγο έφεσης και τη συνοδευτική αυτού αιτιολογία, ο Εφεσείων παραπονείται ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψε εσφαλμένα τη μαρτυρία την οποία προσκόμισε, λαμβάνοντας αμυντική στάση έναντι της πλευράς του, μετατρέποντας τη μαρτυρία των Εφεσιβλήτων σε μέτρο κρίσεως, εστιάζοντας σε ασήμαντες ή περιθωριακές χρονικές διαφοροποιήσεις ως προς τις διαδρομές και την εκφόρτωση, τις οποίες εσφαλμένα εξέλαβε ως αντιφάσεις, εξετάζοντας τη μαρτυρία μικροσκοπικά. Επιπρόσθετα, ισχυρίζεται ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο απέδωσε άδικα τις απαντήσεις του σε πρόθεση υπεκφυγής, παραγνωρίζοντας ότι ο ίδιος είναι αλλοδαπός με ελλιπή γνώση της ελληνικής γλώσσας.

 

Με τον δεύτερο λόγο έφεσης και τη συναφή αιτιολογία, προσβάλλεται η απόρριψη της απαίτησης του εφεσείοντος για υπερωριακή απασχόληση. Υποστηρίζεται ότι η «απλή μαθηματική προσέγγιση» και η λογική των πραγμάτων επέβαλλαν την αποδοχή της θέσης του, καθότι ο όγκος εργασίας και τα δρομολόγια Λάρνακας–Παραλιμνίου απαιτούσαν εκ των πραγμάτων πολύ περισσότερο χρόνο από αυτόν που προέβαλαν οι Εφεσίβλητοι. Παραπονείται, περαιτέρω, ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο εσφαλμένα εξέλαβε το ωράριο του ως στατικό, ενώ αναφορικά με τα Σάββατα, ισχυρίζεται ότι η αποδοχή εκ μέρους του Δικαστηρίου ότι εργαζόταν «εθελοντικά» έναντι προκαθορισμένης αμοιβής €20 όφειλε αναπόδραστα να είχε οδηγήσει σε αναγνώριση υπερωριακής εργασίας.

 

Και οι δυο πλευρές ανέπτυξαν τις θέσεις τους σε εμπεριστατωμένα περιγράμματα αγορεύσεων. Η βασική θέση της πλευράς των Εφεσίβλητων είναι ότι η έφεση στρέφεται κατά της αξιολόγησης της μαρτυρίας χωρίς να άπτεται νομικού σημείου, και ως εκ τούτου είναι απαράδεκτη και απορριπτέα.

 

Σύμφωνα με το Άρθρο 12(11Α) του περί Ετησίων Αδειών μετ' Απολαβών Νόμου (Ν. 8/1967) έφεση κατά απόφασης Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών επιτρέπεται «βάσει οποιουδήποτε λόγου που συνεπάγεται νομικό σημείο μόνο».  Η έννοια του νομικού σημείου έχει εξηγηθεί και αποσαφηνιστεί σε σωρεία δικαστικών αποφάσεων. Ενδεικτικά, παραθέτουμε το κάτωθι απόσπασμα από την υπόθεση Terra Santa College v. Παπαπαρασκευά κ.ά., Πολ. Έφ. 93/2013, ημερ. 21.12.2020:

 

«Το τι συνθέτει νομικό σημείο, δεν είναι πάντα εύκολο να οριστεί και να προσδιοριστεί. Κατά τη νομολογία δεν φαίνεται να εντάσσονται στον όρο νομικό σημείο δικαστικά ευρήματα πρωτογενών γεγονότων (Παναγιώτης Κουντουρίδης Λτδ ν Γεωργίου (2003) 1(Β) ΑΑΔ 980, 983), σε αντίθεση με τα δικαστικά συμπεράσματα που βασίζονται επί των ευρημάτων αυτών (In Re HadjiCostas (1984) 1 CLR 513, 519). Ως εξάγεται και από την Εκδοτικός Οίκος Δίας Δημόσια Λτδ ν Παπαχριστοδούλου (2006) 1(Α) ΑΑΔ 625, 629, δεν υπάρχει εξαντλητικός ορισμός του όρου νομικό σημείο. Ωστόσο, ο περί ου ο λόγος όρος εμφανίζεται να περιλαμβάνει, εφαρμογή του νόμου σε αναντίλεκτα γεγονότα, ερμηνεία και οριοθέτηση του νομοθετικού σκοπού, λανθασμένη άσκηση δικαστικής διακριτικής ευχέρειας ή διακριτικής εξουσίας με βάση λανθασμένες νομικές αρχές, δικαστική ενέργεια χωρίς μαρτυρία, συμπεράσματα που είναι αντίθετα ή δεν συνάδουν με την ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία αλλά και η άποψη του Δικαστηρίου επί πρωτογενών γεγονότων που δεν μπορεί ευλόγως να υποστηριχθεί. Κατ' ακολουθίαν, είναι σημαντικό να κατορθώνεται στην κάθε περίπτωση η διαφοροποίηση μεταξύ δικαστικού ευρήματος και δικαστικού συμπεράσματος, με το πεδίο πάντως να μην προσφέρεται για δογματικές προσεγγίσεις (βλ. γενικώς, Πολύβιος Γ. Πολυβίου, Το Εργατικό Δίκαιο της Κύπρου: Θεωρία και Πράξη, 2018, σελ. 780-785)».

 

Στην έννοια του νομικού σημείου δεν περιλαμβάνεται η αξιολόγηση της μαρτυρίας, εκτός εάν η πρωτόδικη κρίση υπήρξε προϊόν εσφαλμένης νομικής καθοδήγησης. Στην υπόθεση Πολλύς Γρηγορίου Λτδ ν. Κονναφή κ.ά., Πολ. Έφ. 321/2012, ημερ. 25.1.2018, ECLI:CY:AD:2018:A44, λέχθηκαν τα εξής:

 

«Είναι γνωστή η αρχή ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας από το Εργατικό Δικαστήριο ανάγεται στο πλαίσιο της αποκλειστικής του αρμοδιότητας και συνεπώς δεν παρέχεται δυνατότητα επέμβασης του Εφετείου (βλ. Στέγη Ευγηρίας «Αρχάγγελος Μιχαήλ» Καιμακλίου ν. Αργυριάδου Πολιτική Έφεση 32/2014, ημερομηνίας 29.9.2021, ECLI:CY:AD:2021:A430, ECLI:CY:AD:2021:A430 και Πολλύς Γρηγορίου Λτδ ν. Μιχάλη Κονναφή κ.ά. Πολιτική Έφεση Αρ. 321/2012, ημερομηνίας 25/1/2018), ECLI:CY:AD:2018:A44, ECLI:CY:AD:2018:A44.  Τέτοια επέμβαση είναι επιτρεπτή όταν η αξιολόγηση είναι προϊόν εσφαλμένης νομικής καθοδήγησης». 

 

(βλ. και Kallinika Developing Ltd v. Γεωργίου, Πολ. Έφ. 383/2014, ημερ. 12.10.2021, ECLI:CY:AD:2021:A451)

 

Η έννοια της «εσφαλμένης νομικής καθοδήγησης» στο πλαίσιο έφεσης κατά απόφασης του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών επιβάλλει στενή και αυστηρή ερμηνεία. Δεν ισοδυναμεί, ούτε μπορεί να εξισωθεί με τις εν γένει καθιερωμένες αρχές επέμβασης στα ευρήματα αξιοπιστίας μαρτύρων σε πολιτικές εφέσεις (όπως η τυχόν μικροσκοπική προσέγγιση ή η απόδοση διαφορετικής βαρύτητας σε επί μέρους αντιφάσεις), διότι μια τέτοια διεύρυνση θα καταστρατηγούσε ευθέως τη ρητή βούληση του νομοθέτη στο Άρθρο 12(11Α) του Ν.8/1967, να περιορίσει την άσκηση έφεσης σε νομικό σημείο μόνο.

 

Όπως υπογραμμίστηκε στην VOUROS HEALTHCARE LTD v. ΒΑΣΟΣ ΑΝΔΡΕΟΥ, Πολ. Έφ. 196/2018, ημερ. 20.5.2024:

 

«… στην αιτιολογία που συνοδεύει Λόγους Έφεσης αφορώντες στην αξιολόγηση θα πρέπει να συγκεκριμενοποιείται σε ποιο σημείο η αξιολόγηση του πρωτόδικου Δικαστηρίου αποτέλεσε προϊόν εσφαλμένης νομικής καθοδήγησης, με παραπομπή στην νομική αρχή που κατ' ισχυρισμό παρερμηνεύθηκε από το πρωτόδικο Δικαστήριο. Αυτό ως απόρροια του ότι δεν πρέπει συγκαλυμμένα να προβάλλονται Λόγοι Έφεσης που αποσκοπούν ουσιαστικά στην προσβολή της αξιολόγησης και των ευρημάτων του πρωτόδικου Δικαστηρίου κάτι που δεν επιτρέπεται σύμφωνα με τις πιο πάνω νομοθετικές διατάξεις και νομολογία.»

 

(Υπογράμμιση του παρόντος Δικαστηρίου)

 

 

Στην υπόθεση Iron Mountain Cyprus Ltd v. Vanelin Todorov Kovev, Πολ. Έφ. 49/2019, ημερ. 23.5.2025, απορρίφθηκε λόγος έφεσης επειδή στρεφόταν κατά της αξιολόγησης της μαρτυρίας «γενικά, χωρίς να γίνεται παραπομπή σε λανθασμένη εφαρμογή κάποιας νομικής αρχής κατά την αξιολόγηση».

Στρεφόμενοι στον πρώτο λόγο έφεσης, παρατηρούμε ότι παρά την προσπάθεια ενδύσεώς του με νομικό μανδύα – μέσω της επίκλησης όρων όπως «εξωγενή σημεία κρίσεως», «μέτρο κρίσεως», «λήψη ασχέτων στοιχείων» και «μικροσκοπική εξέτασης της μαρτυρίας» - ο Εφεσείων στην πραγματικότητα παραπονείται για τη βαρύτητα που απέδωσε το πρωτόδικο Δικαστήριο σε συγκεκριμένες αντιφάσεις της μαρτυρίας του. Η χρήση τέτοιων χαρακτηρισμών ουδόλως μεταβάλλει τη φύση του παραπόνου. Ούτε εξειδικεύεται συγκεκριμένος κανόνας δικαίου που παραβιάστηκε. Το κατά πόσον μια χρονική διαφοροποίηση ολίγων λεπτών είναι ασήμαντη ή εάν, αντιθέτως, κλονίζει την αξιοπιστία ενός μάρτυρα εντασσόμενη στη γενικότερη εικόνα και τις δικογραφημένες θέσεις του, εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών.  

 

Ωσαύτως η επίκληση ότι «το Δικαστήριο έλαβε αμυντική στάση» ή «δεν εκτίμησε την τροχαία κίνηση» συνιστά παράπονο επί της αξιολόγησης των γεγονότων χωρίς να συναρτάται με εσφαλμένη νομική καθοδήγηση. Το ίδιο ισχύει και για την αιτίαση ότι ο εφεσείων «είναι Βούλγαρος και ομιλεί την ελληνική ως ξένη γλώσσα» και ότι το Δικαστήριο παρεξήγησε τις απαντήσεις του ως «υπεκφυγές» αντί να τις αποδώσει σε γλωσσική αδυναμία. Το πρωτόδικο δικαστήριο είδε και άκουσε τον μάρτυρα μέσα από τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης, αξιολόγησε τον τρόπο αντίδρασης του και σχημάτισε άμεση αντίληψη για την αξιοπιστία του. Συνακόλουθα, ο πρώτος λόγος έφεσης κρίνεται αβάσιμος.

 

Αναφορικά με τον δεύτερο λόγο έφεσης, στα υπό στοιχεία (α) και (β) σκέλη της αιτιολογίας του, ο Εφεσείων εισηγείται ότι μια «απλή μαθηματική ή αριθμητική προσέγγιση» και η «λογική» των πραγμάτων» επέβαλλαν τη διαπίστωση ότι ο χρόνος φόρτωσης, μεταφοράς (Λάρνακα–Παραλίμνι), εκφόρτωσης και διανομής απαιτούσε πολύ περισσότερο χρόνο από αυτόν που ισχυρίστηκαν οι Εφεσίβλητοι. Με κάθε σεβασμό, πρόκειται για ευθεία πρόσκληση προς το Εφετείο να υπερβεί τα όρια της δικαιοδοσίας του και,  ενεργώντας ως πρωτόδικο Δικαστήριο, να υπολογίσει χρόνους, δρομολόγια και φορτία και να αντικαταστήσει τα πραγματικά ευρήματα του πρωτόδικου Δικαστηρίου με δικούς του υπολογισμούς. Κάτι τέτοιο είναι παντελώς ανεπίτρεπτο.  Η διαπίστωση των γεγονότων και η αποτίμηση της μαρτυρίας ανάγονται στην αποκλειστική αρμοδιότητα του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών. Το κατά πόσον ένας εργοδοτούμενος εκτέλεσε υπερωριακή εργασία και ποιες ήταν οι πραγματικές ώρες απασχόλησης του συνιστά αμιγώς ζήτημα γεγονότων. Το πρωτόδικο Δικαστήριο, αξιολογώντας τη μαρτυρία, απέρριψε την εκδοχή του Εφεσείοντος και κατέληξε σε συγκεκριμένο πραγματικό εύρημα, κρίνοντας ότι ο ισχυρισμός περί υπερωριών παρέμεινε αναπόδεικτος.

 

Στα υπό στοιχεία (γ), (δ) και (ε) σκέλη της αιτιολογίας του ιδίου λόγου, ο Εφεσείων παραπονείται ότι εφόσον το πρωτόδικο Δικαστήριο δέχθηκε ότι εργαζόταν τα Σάββατα «εθελοντικά» για ποσό €20, όφειλε εξ αυτού να αναγνωρίσει υπερωριακή απασχόληση, και ότι αυτό θα έπρεπε λογικά να οδηγήσει σε αποδοχή υπερωριών. Ο τρόπος που συμφωνήθηκε η εργασία, η φύση της πρόσθετης αμοιβής και το αν αυτή συνιστούσε υπερωριακή απασχόληση, κρίθηκαν με βάση τη μαρτυρία την οποία το Δικαστήριο δέχτηκε ως αξιόπιστη. Η διαφωνία του Εφεσείοντος με το συμπέρασμα του Δικαστηρίου επί του προκειμένου δεν αποκαλύπτει εσφαλμένη νομική καθοδήγηση.

 

Τέλος, η γενικόλογη και στερεότυπη επίκληση ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο οδηγήθηκε «σε λάθος εκτίμηση των γεγονότων και λανθασμένη εφαρμογή των κανόνων δικαίου», χωρίς να εξειδικεύεται ο νομικός κανόνας που κατ’ ισχυρισμόν παραβιάστηκε, δεν μετατρέπει την προσβολή της αξιολογικής κρίσης του Δικαστηρίου επί της μαρτυρίας σε νομικό σημείο.

 

Υπό το φως των ανωτέρω η έφεση απορρίπτεται.

 

Επιδικάζονται έξοδα €1.900,00 πλέον Φ.Π.Α. (αν υπάρχει) εναντίον του Εφεσείοντος και υπέρ των Εφεσίβλητων.

 

 

                                                                             Δ. ΚΙΤΣΙΟΣ, Δ.

 

 

 

                                                                             Μ.Γ. ΠΙΚΗΣ, Δ.

 

 

 

                                                                             Μ. ΔΡΟΥΣΙΩΤΗΣ, Δ.


cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο