ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΠΑΦΟΥ (Ο.ΣΥ.ΠΑ) ΛΙΜΙΤΕΔ κ.α. v. ΔΙΟΝΥΣΗ ΚΟΥΡΟΥΠΑΚΗ, Πολιτική Έφεση Αρ.: 160/2020, 5/11/2026
print
Τίτλος:
ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΠΑΦΟΥ (Ο.ΣΥ.ΠΑ) ΛΙΜΙΤΕΔ κ.α. v. ΔΙΟΝΥΣΗ ΚΟΥΡΟΥΠΑΚΗ, Πολιτική Έφεση Αρ.: 160/2020, 5/11/2026

ΕΦΕΤΕΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ‑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ

 

(Πολιτική Έφεση Αρ.: 160/2020)

 

05 Νοεμβρίου 2026

 

[Δ. ΚΙΤΣΙΟΣ, Μ.Γ. ΠΙΚΗΣ, Μ. ΔΡΟΥΣΙΩΤΗΣ, Δ/ΣΤΕΣ]

 

1.  ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΠΑΦΟΥ (Ο.ΣΥ.ΠΑ) ΛΙΜΙΤΕΔ,

2.  ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗ,

Εφεσείοντες,

v.

 

ΔΙΟΝΥΣΗ ΚΟΥΡΟΥΠΑΚΗ,

Εφεσίβλητος.

___________________

 

Γ. Καραμανώλης με Ε. Δημητρίου (κα) για Καραμανώλης & Καραμανώλης Δ.Ε.Π.Ε., για τους Εφεσείοντες.

Λ. Λουκαϊδης για Λ. Λουκαϊδης & Σία Δ.Ε.Π.Ε., για τον Εφεσίβλητο.

 

ΚΙΤΣΙΟΣ, Δ.: Η απόφαση του Δικαστηρίου είναι ομόφωνη και θα δοθεί από τον δικαστή Δρουσιώτη.

 

ΑΠΟΦΑΣΗ

 

ΔΡΟΥΣΙΩΤΗΣ, Δ.:    Η έφεση αφορά απόφαση του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών με την οποία έκανε δεκτή την Αίτηση του εφεσίβλητου αποδεχόμενο ότι οι εφεσείοντες δεν ενήργησαν μέσα στα πλαίσια που θα ενεργούσε ο μέσος λογικός εργοδότης.  Επιδίκασε στον εφεσίβλητο, υπό μορφή αποζημιώσεων, το ποσό των €5.825,30 που αντιστοιχεί με τις απολαβές 13 εβδομάδων και το ποσό των €3.584,80 που δικαιούται σε πληρωμή αντί προειδοποίησης που αντιστοιχεί με τις απολαβές 8 εβδομάδων.

 

Ο εφεσίβλητος ισχυρίζεται ότι εργοδοτήθηκε από τους εφεσείοντες 1 στις 28.09.2006 και τερματίστηκαν οι υπηρεσίες του στις 23.04.2013, λόγω ενός περιστατικού που επεσυνέβη στις 12.04.2012 στο Γραφείο Κίνησης Εξυπηρέτησης Κοινού Καραβέλα.  Ο μισθός του ήταν €25.700,08 (καθαρός) ετησίως και περιλάμβανε 13ο και 14ο μισθό.

 

Ως προς το χρόνο εργοδότησης του, οι εφεσείοντες ισχυρίζονται ότι εργοδοτήθηκε ως οδηγός λεωφορείων στις 05.07.2010 και απολύθηκε 23.04.2013 λόγω του περιστατικού στις 12.04.2013 που ως ισχυρίζονται «εξέφρασε δημόσια και μεγαλοφώνως βαριούς και/ή προσβλητικούς χαρακτηρισμούς και/ή απρεπείς εκφράσεις και/ή εξύβρισε δημόσια και στην παρουσία συναδέλφων του αλλά και τρίτων το Λειτουργό Επιχειρήσεων». 

 

Το πρωτόδικο Δικαστήριο τροποποίησε τον τίτλο της αίτησης σε σχέση με το όνομα των εφεσειόντων 1, και απέρριψε τις προδικαστικές ενστάσεις που ηγέρθηκαν από τους εφεσείοντες.  Περαιτέρω απέρριψε και την αξίωση εναντίον του εφεσείοντα 2.  Αφού αξιολόγησε την προσκομισθείσα μαρτυρία προχώρησε στην εξέταση της υπόθεσης, κατ’ αρχάς για την περίοδο απασχόλησης του εφεσίβλητου από τους εφεσείοντες 1 και, στην συνέχεια, για το ζήτημα της νομιμότητας της απόλυσης του εφεσίβλητου αν ήταν δικαιολογημένη ή όχι, κάτω από τις πρόνοιες του Άρθρου 5, εδάφια (ε) και (στ) του περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμου 24/1967.

 

Ως προς την περίοδο απασχόλησης του εφεσίβλητου, το πρωτόδικο Δικαστήριο κατέληξε «ότι η περίοδος απασχόλησης του Αιτητή για σκοπούς της παρούσας διαδικασίας και του Νόμου ανέρχεται στα 6 χρόνια (από 27.02.2007 μέχρι 23.04.2013)».  Το πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψε τόσο την μαρτυρία του Α.Ρ. των εφεσειόντων όσο και την μαρτυρία του εφεσίβλητου.  Για τον χρόνο που αφορά την περίοδο μισθοδοσίας του εφεσίβλητου, βασίσθηκε στην συλλογική σύμβαση για την οποία ο Α.Ρ., μάρτυρας των εφεσειόντων, ανέφερε ότι εφαρμοζόταν στην περίπτωση του εφεσίβλητου.  Σ’ αυτή τη συλλογική σύμβαση, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνεται ότι για να λαμβάνει ένας οδηγός το ποσό των €1.312,74 ως βασικό μηνιαίο μισθό θα έπρεπε να έχει πέντε χρόνια υπηρεσία και ότι για τους υπαλλήλους που είχαν προσληφθεί από την εταιρεία πριν από τις 28.02.2007 θα παραχωρείται φιλοδώρημα ενός ακόμη μηνιαίου μισθού το Πάσχα, ως αναγνώριση της υπηρεσίας τους.  Ο εφεσίβλητος λάμβανε €1.312,74 ως μισθό και 14ο μισθό και, ως εκ τούτου, το Δικαστήριο, κατέληξε ότι ο εφεσίβλητος, τουλάχιστον, εργοδοτήθηκε από την εταιρεία πριν από τις 28.02.2007.  Με αυτά τα δεδομένα, το πρωτόδικο Δικαστήριο καθόρισε ως ημερομηνία έναρξης απασχόλησης του εφεσίβλητου την 27.02.2007, βασιζόμενο στο περιεχόμενο της συλλογικής σύμβασης Τεκμήριο 3, Άρθρο 7 Α 3 και Άρθρο 14. 

 

Σε σχέση με την απόλυση του εφεσίβλητου αν ήταν ή όχι δικαιολογημένη, κάτω από τις πρόνοιες του σχετικού νόμου, το πρωτόδικο Δικαστήριο κατέληξε στα ακόλουθα:

 

«… το γεγονός ότι δεν γνωστοποιήθηκαν στον Αιτητή τα πιο πάνω στοιχεία (τα οποία στοιχεία οδήγησαν την Εργοδότρια Εταιρεία να του αποδώσει τη διάπραξη εργασιακού παραπτώματος) πριν να του ζητηθεί να απαντήσει στις κατηγορίες που του αποδίδονταν στέρησε από τον Αιτητή τη δυνατότητα να γνωρίζει με επάρκεια τη βάση της υπόθεσης εναντίον του και την ευκαιρία να αντικρούσει και να σχολιάσει το περιεχόμενο των εν λόγω στοιχείων.  Τα πιο πάνω σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ο Αιτητής δεν κλήθηκε σε συζήτηση του θέματος πριν τη λήψη του επαχθούς για αυτόν μέτρου της απόλυσής του ως προέβλεπε η σύμβαση εργασίας του μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ο Αιτητής στερήθηκε της δυνατότητας να θέσει ενώπιον της Εργοδότριας Εταιρείας τη δική του εκδοχή ολοκληρωμένα.

 

Λαμβάνοντας υπόψη ότι η απόφαση της Εργοδότριας Εταιρείας στηρίχτηκε σε στοιχεία τα οποία ο Αιτητής δεν είχε την δίκαιη ευκαιρία να αμφισβητήσει και/ή να σχολιάσει, κρίνουμε ότι η διαδικασία που ακολούθησε η Εργοδότρια Εταιρεία δεν ήταν δίκαιη και την εμπόδισε από το να έχει την πλήρη εικόνα σχετικά με τα στοιχεία στα οποία στηριζόταν η υπόθεση εναντίον του Αιτητή και τα οποία έλαβε υπόψη της για να καταλήξει στην απόφασή της να απολύσει τον Αιτητή.  Είμαστε της γνώμης ότι η Εργοδότρια Εταιρεία με τον τρόπο που ενήργησε υπό τις περιστάσεις της  υπόθεσης δεν ενήργησε ως ο μέσος λογικός εργοδότης καθότι κατά τη λήψη της τελικής απόφασής της δεν είχε και δεν φρόντισε να έχει ενώπιόν της την ολοκληρωμένη εικόνα σχετικά με τη διαγωγή που αποδιδόταν στον Αιτητή και στη βάση των πιο πάνω κρίνουμε την απόφαση απόλυσης του Αιτητή ως παράνομη.

 

……………………………………………………………………………………………

 

Το γεγονός ότι ο Αιτητής εκφράστηκε με ανάρμοστες εκφράσεις για το πρόσωπο του λειτουργού της Εργοδότριας Εταιρείας που ετοίμαζε το πρόγραμμα των δρομολογίων των οδηγών στο Γραφείο Εξυπηρέτησης του κοινού στην παρουσία συναδέλφων του συνιστά εργασιακό παράπτωμα.  Υπό το φως των νομολογιακών αρχών που παραθέσαμε πιο πάνω λαμβάνοντας υπόψη ότι (1) δεν αποδείχτηκε ότι (α) το εν λόγω παράπτωμα διαπράχθηκε στην παρουσία επιβατικού κοινού (ή ότι η Εργοδότρια Εταιρεία κατά τον χρόνο απόλυσης γνώριζε ότι ο Αιτητής επέδειξε την εν λόγω διαγωγή στην παρουσία κοινού) με αποτέλεσμα να μην μπορεί να θεωρηθεί ότι η διαγωγή που επέδειξε ο Αιτητής είχε σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στη φήμη της επιχείρησης της Εργοδότριας Εταιρείας, (β) ο Αιτητής είχε άμεση και προσωπική συνεργασία με τον Λ.Λ. κατά την εκτέλεση των εργασιακών τους καθηκόντων με αποτέλεσμα να μην μπορεί να θεωρηθεί ότι η συμπεριφορά του Αιτητή είχε οποιοδήποτε αντίκτυπο στη μεταξύ τους συνεργασία για την επίτευξη των σκοπών της επιχείρησης της Εργοδότριας Εταιρείας και (γ) ο Αιτητής στα 6 χρόνια υπηρεσίας του στην Εργοδότρια Εταιρεία είχε επιδείξει και στο παρελθόν παρόμοια ή οποιαδήποτε άλλη αρνητική εργασιακή συμπεριφορά και (2) η εν λόγω συμπεριφορά του Αιτητή (α) δεν συνοδευόταν από άρνηση εκτέλεσης νόμιμης οδηγίας του εργοδότη του (ο Αιτητής εκτέλεσε τα δρομολόγια που του ανατέθηκαν – δεν αποδείχτηκε ότι ο Αιτητής παρά τις υποδείξεις του Α.Θ. συνέχισε να βρίζει), (β) δεν ήταν απειλητική προς το πρόσωπο που απευθυνόταν και (γ) δεν φαίνεται να ήταν εσκεμμένη, κρίνουμε ότι κανένας μέσος λογικός εργοδότης θα θεωρούσε τη συμπεριφορά του Αιτητή ως τόσο σοβαρή, τόσο προσβλητική και τόσο απέιθαρχη σε βαθμό που να κλόνιζε ανεπανόρθωτα το κλίμα αμοιβαίας πίστης και εμπιστοσύνης μεταξύ εργοδότη – εργοδοτουμένου ώστε να μην μπορεί να συνεχιστεί η σχέση εργοδότη – εργοδοτουμένου.  Συνακόλουθα με τα πιο πάνω κρίνουμε ότι η Εργοδότρια Εταιρεία τερματίζοντας την απασχόληση του Αιτητή στις 23/04/2013 δεν ενήργησε μέσα στα πλαίσια που θα ενεργούσε ο μέσος λογικός εργοδότης και καταλήγουμε ότι η απόλυση του Αιτητή στις 23/04/2013 δεν μπορεί να θεωρηθεί ως νόμιμη και δικαιολογημένη εντός των πλαισίων του Νόμου και της νομολογίας.»

 

Οι εφεσείοντες με δώδεκα λόγους έφεσης διαφωνούν με την πιο πάνω απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου.  Ο πρώτος λόγος έφεσης εστιάζεται στο ότι λανθασμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο αποφάσισε πως η εργοδότρια εταιρεία δεν ακολούθησε τη διαδικασία που προβλέπει το Άρθρο 18 της Συλλογικής Σύμβασης.  Για τους λόγους έφεσης δύο μέχρι πέντε, ισχυρίζονται ότι λανθασμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο αποφάσισε πως οι εφεσείοντες δεν πληροφόρησαν τον εφεσίβλητο (1) για το λεκτικό των φράσεων/βρισιών που εκείνος χρησιμοποίησε, (2) για το ότι η μη πληροφόρηση ισοδυναμεί με στέρηση της δυνατότητας του εφεσίβλητου να θέσει ολοκληρωμένη τη θέση του ενώπιον των εφεσειόντων 1, (3) ότι η απόλυση του εφεσίβλητου στηρίχθηκε σε στοιχεία που δεν είχε την ευκαιρία να τα αμφισβητήσει και (4) ότι δεν έχει το ακριβές περιεχόμενο των καταγγελιών.  Με τον έκτο λόγο έφεσης, ισχυρίζονται ότι λανθασμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο αποφάσισε πως δεν αποδείχτηκε πως το παράπτωμα διαπράχθηκε στην παρουσία επιβατικού κοινού.  Με τον έβδομο λόγο έφεσης, ισχυρίζονται ότι λανθασμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν αποδέχθηκε πως ο εφεσίβλητος είχε άμεση και προσωπική συνεργασία με τον Λάμπρο Λάμπρου κατά την εκτέλεση των εργασιακών του καθηκόντων.  Με τον όγδοο λόγο έφεσης, ισχυρίζονται ότι λανθασμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο αποφάσισε πως η απόλυση του εφεσίβλητου δεν μπορεί να θεωρηθεί νόμιμη και δικαιολογημένη.  Με τον ένατο λόγο έφεσης ότι λανθασμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο κατέληξε πως η περίοδος απασχόλησης του εφεσίβλητου ήταν τα έξι χρόνια, με αποτέλεσμα να προβεί σε εσφαλμένο υπολογισμό των αποζημιώσεων.  Με τον δέκατο και ενδέκατο λόγο έφεσης ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο εφάρμοσε λανθασμένα τους κανόνες απόδειξης πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας αντί το ισοζύγιο των πιθανοτήτων και συγκεκριμένα ότι (1) δεν αποδείχτηκε πως το παράπτωμα του εφεσίβλητου έλαβε χώρα στην παρουσία κοινού και (2) ότι δεν αποδείχτηκε πως ο εφεσίβλητος ενημερώθηκε προφορικά.  Τέλος, ο δωδέκατος λόγος αφορά τον εφεσείοντα 2 και συγκεκριμένα ότι λανθασμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν επιδίκασε έξοδα υπέρ του εφεσείοντα 2. 

 

Ο εφεσίβλητος με τρεις λόγους αντέφεσης διαφωνεί με την πρωτόδικη απόφαση.  Οι λόγοι αντέφεσης δεν προωθήθηκαν με το περίγραμμα αγόρευσης του εφεσίβλητου και ως εκ τούτου απορρίπτονται.

 

Θα πρέπει να τονιστεί ότι σύμφωνα με το Άρθρο 12 (11Α) του περί Ετήσιων Αδειών Μετ' Απολαβών Νόμου Ν. 8/1967, οποιαδήποτε απόφαση του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών υπόκειται σε έφεση βάσει οποιουδήποτε λόγου που συνεπάγεται νομικό σημείο μόνο. Όπως λέχθηκε στην Spinneys Cyprus Ltd v. Χρίστου (2004) 1 Α.Α.Δ. 1883  λόγοι έφεσης που στόχο έχουν την ανατροπή των γεγονότων και των επ' αυτών ευρημάτων του πρωτόδικου Δικαστηρίου που περιβάλλουν τον τερματισμό της απασχόλησης εργοδοτούμενου δεν θα πρέπει να εξετάζονται, ακριβώς λόγω του πιο πάνω περιορισμού του δικαιώματος έφεσης σε νομικά σημεία μόνο (βλ. και In re HjiCostas (1984) 1 C.L.R. 513, Παναγιώτης Κουντουρίδης Λτδ ν. Γεωργίου (2003) 1 Α.Α.Δ. 980). Όπως δε λέχθηκε στην Αντέννα Λτδ ν. Κωνσταντίνου (2010) 1 Α.Α.Δ. 392  λόγος έφεσης που στρέφεται κατά των ευρημάτων του πρωτόδικου Δικαστηρίου ως προς τα γεγονότα που περιβάλλουν τον τερματισμό της απασχόλησης δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι επί νομικού σημείου, όπως ούτε μπορεί λόγος έφεσης να θεωρηθεί ότι είναι επί νομικού σημείου όταν η αιτιολογία που παρέχεται προς υποστήριξη αυτού απολήγει σε αμφισβήτηση των ευρημάτων του Δικαστηρίου αναφορικά με τις περιβάλλουσες τον τερματισμό συνθήκες.

 

Πιο πρόσφατα, με τις αποφάσεις στις Kallinika Developing Limited ν. Γεωργίου, Πολιτική Έφεση 383/2014, ημερομηνίας 12.10.2021, ECLI:CY:AD:2021:A451,  Πολλύς Γρηγορίου Λτδ ν Κονναφή κ.α., Πολιτική Έφεση 321/12, ημερομηνίας 25.01.2018, ECLI:CY:AD:2018:A44, Terra Santa College v. Παπαπαρασκευά κ.α., Πολιτική Έφεση 93/2013, ημερομηνίας 21.12.2020 και Ιερά Βασιλική και Σταυροπηγιακή Μονή Κύκκου ν. Κτίστη, Πολιτική Έφεση 384/18, ημερομηνίας 30.11.2023 διασαφηνίστηκε ότι η δυνατότητα επέμβασης του Εφετείου επί της αξιολόγησης της μαρτυρίας από το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών είναι επιτρεπτή μόνο όπου η αξιολόγηση είναι προϊόν εσφαλμένης νομικής καθοδήγησης. Όπως αναφέρεται στην Terra Santa College (πιο πάνω):

 

«Το τι συνθέτει νομικό σημείο, δεν είναι πάντα εύκολο να οριστεί και να προσδιοριστεί. Κατά τη νομολογία δεν φαίνεται να εντάσσονται στον όρο νομικό σημείο δικαστικά ευρήματα πρωτογενών γεγονότων (Παναγιώτης Κουντουρίδης Λτδ ν Γεωργίου (2003) 1(Β) ΑΑΔ 980, 983), σε αντίθεση με τα δικαστικά συμπεράσματα που βασίζονται επί των ευρημάτων αυτών (In Re HadjiCostas (1984) 1 CLR 513, 519). Ως εξάγεται και από την Εκδοτικός Οίκος Δίας Δημόσια Λτδ ν Παπαχριστοδούλου (2006) 1(Α) ΑΑΔ 625, 629, δεν υπάρχει εξαντλητικός ορισμός του όρου νομικό σημείο. Ωστόσο, ο περί ου ο λόγος όρος εμφανίζεται να περιλαμβάνει, εφαρμογή του νόμου σε αναντίλεκτα γεγονότα, ερμηνεία και οριοθέτηση του νομοθετικού σκοπού, λανθασμένη άσκηση δικαστικής διακριτικής ευχέρειας ή διακριτικής εξουσίας με βάση λανθασμένες νομικές αρχές, δικαστική ενέργεια χωρίς μαρτυρία, συμπεράσματα που είναι αντίθετα ή δεν συνάδουν με την ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία αλλά και η άποψη του Δικαστηρίου επί πρωτογενών γεγονότων που δεν μπορεί ευλόγως να υποστηριχθεί. Κατ' ακολουθίαν, είναι σημαντικό να κατορθώνεται στην κάθε περίπτωση η διαφοροποίηση μεταξύ δικαστικού ευρήματος και δικαστικού συμπεράσματος, με το πεδίο πάντως να μην προσφέρεται για δογματικές προσεγγίσεις (βλ. γενικώς, Πολύβιος Γ. Πολυβίου, Το Εργατικό Δίκαιο της Κύπρου: Θεωρία και Πράξη, 2018, σελ. 780-785)».

 

Για τους λόγους έφεσης οι οποίοι αφορούν την αξιολόγηση θα πρέπει στην αιτιολογία να συγκεκριμενοποιείται σε ποιο σημείο η αξιολόγηση του πρωτόδικου Δικαστηρίου αποτέλεσε προϊόν εσφαλμένης νομικής καθοδήγησης, με παραπομπή στην νομική αρχή που κατ' ισχυρισμό παρερμηνεύθηκε από το πρωτόδικο Δικαστήριο.  Αυτό ως αποτέλεσμα ότι δεν πρέπει συγκαλυμμένα να προβάλλονται λόγοι έφεσης που αποσκοπούν ουσιαστικά στην προσβολή της αξιολόγησης και των ευρημάτων του πρωτόδικου Δικαστηρίου, κάτι που δεν επιτρέπεται σύμφωνα με τις πιο πάνω νομοθετικές διατάξεις και νομολογία.

 

Έχουμε εξετάσει με ιδιαίτερη προσοχή το περιεχόμενο των περιγραμμάτων αγόρευσης καθώς και τα επιχειρήματα των ευπαίδευτων δικηγόρων των διαδίκων, όπως αυτά παρατέθηκαν στο Δικαστήριο.

 

Όσον αφορά τον πρώτο λόγο έφεσης, από την αιτιολογία που τον συνοδεύει διαφαίνεται ότι το μόνο που μπορεί να εξεταστεί είναι ο ισχυρισμός ότι λανθασμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα πως οι εφεσείοντες 1 δεν ακολούθησαν τη διαδικασία που προβλέπει το Άρθρο 18 της Συλλογικής Σύμβασης, καθότι, τέτοιος ισχυρισμός δεν προβάλλεται στα δικόγραφα του εφεσίβλητου και ούτε προωθήθηκε από αυτόν. 

 

Το πρωτόδικο Δικαστήριο, στο πλαίσιο της εξέτασης της υπόθεσης, κάτω από τις προϋποθέσεις του Άρθρου 5 του περί Τερματισμού Απασχόλησης Νόμου Ν. 24/1967, θεώρησε ως ένα περαιτέρω γεγονός το ότι η εργοδότρια εταιρεία πριν απολύσει τον εφεσίβλητο δεν ακολούθησε τη διαδικασία που προβλέπεται στο Άρθρο 18 της Σύμβασης.  Με βάση το Άρθρο 3(1) είναι οι εφεσείοντες 1 που θα πρέπει να αποδείξουν ότι ο τερματισμός της απασχόλησης του εφεσίβλητου ήταν δικαιολογημένος.  Το πρωτόδικο Δικαστήριο σημειώνει ότι ο εφεσίβλητος πληροφορήθηκε για το πειθαρχικό παράπτωμα που του αποδιδόταν και τα γενικά γεγονότα που τα στήριξαν, αλλά δεν είχε ενημερωθεί για τα στοιχεία τα οποία στήριξαν τα εν λόγω γεγονότα και καταδείκνυαν σύμφωνα με τους εφεσείοντες 1 τη διάπραξη του πειθαρχικού παραπτώματος.  Η συγκεκριμένη διαπίστωση του Δικαστηρίου έχει ως βάση της τα τεκμηρία που οι εφεσείοντες κατέθεσαν και μεταξύ αυτών των τεκμηρίων είναι και η συλλογική σύμβαση την οποία ο μάρτυρας των εφεσειόντων Α.Ρ. κατέθεσε ως Τεκμήριο 3 και ανέφερε ότι η συγκεκριμένη σύμβαση εφαρμοζόταν στην περίπτωση του εφεσίβλητου.  Σχετική είναι η παράγραφος 10 της γραπτής του δήλωσης, όπου αναφέρει ότι οι όροι εργοδότησης του εφεσίβλητου διέπονται από τους όρους της συλλογικής σύμβασης εργασίας.

 

Η πιο πάνω κατάληξη και αναφορά στη σύμβαση, από το πρωτόδικο Δικαστήριο, είναι αποτέλεσμα της προσφερθείσας από τους εφεσείοντες μαρτυρίας και δεν διαπιστώνουμε οτιδήποτε το μεμπτό στην κατάληξη του.

 

Συνεπώς ο πρώτος λόγος έφεσης δεν ευσταθεί και απορρίπτεται.

 

Οι δεύτερος, τρίτος, τέταρτος και πέμπτος λόγοι έφεσης, μπορούν να συνεξετασθούν καθότι αφορούν στον ισχυρισμό ότι λανθασμένα, το πρωτόδικο Δικαστήριο, εφάρμοσε τους κανόνες απόδειξης, παραγνώρισε μαρτυρία, δεν έλαβε υπόψη του γεγονότα που δεν αμφισβητήθηκαν και αποφάσισε ότι οι εφεσείοντες 1 δεν πληροφόρησαν τον εφεσίβλητο (1) για το λεκτικό των φράσεων/βρισιών που χρησιμοποίησε σε βάρος του συναδέλφου του, (2) πως η μη πληροφόρηση ισοδυναμεί με στέρηση της δυνατότητας να θέσει ολοκληρωμένη την θέση του, (3) πως η απόφαση για την απόλυση του στηρίχθηκε σε στοιχεία για τα οποία ο εφεσίβλητος δεν είχε την ευκαιρία να αμφισβητήσει, (4) πως επειδή ο εφεσίβλητος δεν πληροφορήθηκε το λεκτικό των φράσεων οι εφεσείοντες 1 δεν ενήργησαν ως μέσος λογικός εργοδότης.  Όλα τα πιο πάνω μπορούσαν να αποτελέσουν ένα λόγο έφεσης, εφόσον και η αιτιολογία τους είναι κοινή. 

 

Το Άρθρο 7 του Νόμου Κυρωτικού της Σύμβασης περί Τερματισμού της Απασχολήσεως Ν.45/85, αυτούσιο, προβλέπει τα ακόλουθα:

 

«Η απασχόληση εργαζομένου δεν πρέπει να τερματίζεται για λόγους σχετιζόμενους με τη συμπεριφορά του ή την εργασία του πριν να του δοθεί η δυνατότητα να υπερασπίσει τον εαυτό του από τις καταγγελίες που έχουν διατυπωθεί σε βάρος του, εκτός αν δεν μπορεί λογικά να αναμένεται από τον εργοδότη να του δώσει αυτή τη δυνατότητα».

 

Το πρωτόδικο Δικαστήριο σχετικά με την μαρτυρία του Α.Ρ. αναφέρει τα ακόλουθα:

 

«Συνακόλουθα η μαρτυρία του Α.Ρ. απορρίπτεται ως αναξιόπιστη.  Στη βάση της πιο πάνω αξιολόγησης καταλήγουμε ότι η Εργοδότρια Εταιρεία δεν απέδειξε ότι πριν λάβει την απόφαση απόλυσης του Αιτητή (1) συζήτησε το ζήτημα με τον Αιτητή και γνωστοποίησε στον Αιτητή τις λεπτομέρειες των καταγγελιών εναντίον του που είχε στην κατοχή της και στις οποίες βασιζόταν η απόδοση της αρνητικής εργασιακής συμπεριφοράς στον Αιτητή και (2) της γνωστοποιήθηκε ότι το περιστατικό έγινε στην παρουσία πελατών της Εργοδότριας Εταιρείας.»

 

Επίσης, το πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψε και την μαρτυρία του Γ.Μ. και Μ.Χ. σε σχέση με τις αναφορές τους «ότι ενώ ο κόσμος συζητούσε τη συμπεριφορά που επέδειξε ο Αιτητής» εφόσον κατά την κρίση του, ως ένα σημαντικό γεγονός, αυτό θα έπρεπε να αναφέρεται στα Τεκμήρια 5 και 8 που ετοίμασαν οι ίδιοι.

 

Μέσα από τα πιο πάνω διαπιστώνεται η ορθότητα της κατάληξης του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι οι εφεσείοντες στέρησαν στον εφεσίβλητο την δυνατότητα να γνωρίζει με επάρκεια την βάση της υπόθεσης εναντίον του και την ευκαιρία να αντικρούσει και να σχολιάσει το περιεχόμενο των εν λόγω στοιχείων (τα Τεκμήρια 5 και 8 δεν εδόθηκαν στον εφεσίβλητο). Ο εφεσίβλητος δεν κλήθηκε σε συζήτηση του θέματος πριν την απόλυση του από τους εφεσείοντες 1.  Ο εφεσίβλητος, με επιστολή των δικηγόρων του – Τεκμήριο 10, ζητούσε πληροφορίες σε σχέση με τις καταγγελίες που έγιναν σε βάρος του και οι εφεσείοντες με την επιστολή Τεκμήριο 11 τερμάτισαν τις υπηρεσίες του χωρίς άλλες εξηγήσεις.

 

Συνεπώς, οι δεύτερος, τρίτος, τέταρτος και πέμπτος λόγοι έφεσης δεν ευσταθούν και απορρίπτονται.

 

Οι έκτος, έβδομος και όγδοος λόγοι έφεσης μπορούν να συνεξετασθούν καθότι αφορούν και αυτοί τα συμπέρασμα του πρωτόδικου Δικαστηρίου (1) πως δεν αποδείχθηκε ότι το παράπτωμα διαπράχθηκε στην παρουσία του επιβατικού κοινού ενώ παραγνώρισε μαρτυρία που είχε ενώπιον του, (2) πως δεν αποδείχθηκε ότι ο εφεσίβλητος είχε άμεση προσωπική σχέση με τον Λάμπρο Λάμπρου, και (3) πως λανθασμένα κατέληξε ότι κανένας μέσος λογικός εργοδότης θα θεωρούσε την συμπεριφορά του Αιτητή ως τόσο σοβαρή που να κλονίζει ανεπανόρθωτα την εμπιστοσύνη μεταξύ εργοδότη και εργοδοτουμένου.  Και γι’ αυτούς τους τρεις λόγους ισχύουν τα όσα έχουν αναφερθεί ανωτέρω κατά την εξέταση των λόγων έφεσης δύο, τρία, τέσσερα και πέντε.

 

Περαιτέρω, τα πιο πάνω συμπεράσματα του πρωτόδικου Δικαστηρίου είναι απόρροια της απόρριψης της μαρτυρίας των εφεσειόντων και εκεί το Δικαστήριο εξηγεί τους λόγους γιατί δεν έχει κάνει αποδεκτή τη μαρτυρία του Α.Ρ. στο σύνολο της και μερικώς την μαρτυρία των υπόλοιπων μαρτύρων που οι εφεσείοντες προσκόμισαν, αλλά, και μέρος της μαρτυρίας του εφεσίβλητου.  Η κατάληξη του πρωτόδικου Δικαστηρίου όχι μόνο δεν έρχεται σε αντίθεση με τα τεκμήρια που οι εφεσείοντες κατέθεσαν αλλά είναι απόρροια αυτών των εγγράφων.  Το Δικαστήριο, ακόμη, εξήγησε γιατί δεν αποδέχτηκε τη θέση των Γ.Μ. και Μ.Χ. ότι το παράπτωμα δεν διαπράχθηκε στην παρουσία κοινού, και ότι δεν είχε άμεση προσωπική σχέση με τον Λ.Λ. κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους.  Δεν έχει τεθεί μαρτυρία ότι ο εφεσίβλητος υπέπεσε σε άλλο παράπτωμα στα χρόνια υπηρεσίας του, στους εφεσείοντες 1, με το οποίο να είχε επιδείξει στο παρελθόν παρόμοια συμπεριφορά και η συγκεκριμένη συμπεριφορά του δεν συνοδευόταν από άρνηση εκτέλεσης των καθηκόντων του.

 

Συνεπώς, δεν βρίσκουμε οτιδήποτε το μεμπτό στα συγκεκριμένα συμπεράσματα και οι λόγοι έφεσης έξι, επτά και οκτώ κρίνονται αβάσιμοι και απορρίπτονται.

 

Με τον ένατο λόγο έφεσης, οι εφεσείοντες, ισχυρίζονται πως είναι λάθος το συμπέρασμα του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι η περίοδος απασχόλησης του εφεσίβλητου ανέρχεται στα έξι χρόνια, με αποτέλεσμα να είναι εσφαλμένος ο υπολογισμός των αποζημιώσεων και της προειδοποίησης που επιδικάστηκε προς όφελος του.

 

Οι εφεσείοντες ισχυρίζονται ότι υπάρχει παραδοχή του εφεσίβλητου και του δικηγόρου του ότι η πρόσληψη του από τους εφεσείοντες 1 ήταν στις 05.10.2010, ότι οι εφεσείοντες 1 συστάθηκαν ως εταιρεία στις 25.11.2009 και λειτούργησαν στις 05.10.2010 και πως το πρωτόδικο Δικαστήριο ενώ τα είχε όλα τα πιο πάνω κατέληξε πως η περίοδος απασχόλησης του εφεσίβλητου για σκοπούς της παρούσας διαδικασίας και του Νόμου ανέρχεται στα έξι χρόνια (από 27.02.2007 μέχρι 23.04.2013).

 

Στην πρωτόδικη απόφαση παρατίθεται το Τεκμήριο 3 το οποίο αποτελεί την Συλλογική Σύμβαση που υπεγράφη από τους εφεσείοντες 1 και τη συντεχνία και ήταν διάρκειας μεταξύ 01.07.2010 μέχρι 30.06.2013.  Στα περιεχόμενα της Συλλογικής Σύμβασης περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι μισθοί που θα έπρεπε να καταβάλλονται από την εταιρεία στους εργοδοτούμενους οδηγούς,  καθώς, και τα φιλοδωρήματα, ανάλογα με τα χρόνια υπηρεσίας τους.  Στο Άρθρο 14 της Συλλογικής Σύμβασης αναφέρεται ότι «Σε όσους υπαλλήλους είχαν προσληφθεί στην εταιρεία πριν από τις 28.02.2007 θα παραχωρείται και φιλοδώρημα ενός μηνιαίου μισθού το Πάσχα ως αναγνώριση της υπηρεσίας τους».

 

Από τους εφεσείοντες δεν έχει αμφισβητηθεί ότι ο μισθός του εφεσίβλητου ανέρχετο στα €1.312,74 και ότι λάμβανε και 14ο μισθό. Αυτό το γεγονός έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τους ισχυρισμούς των εφεσειόντων ότι ο εφεσίβλητος εργοδοτήθηκε στις 05.07.2010 καθότι με αυτό τον ισχυρισμό δεν συμπληρώνονταν τα χρόνια τόσο για το ύψος του μηνιαίου μισθού που λάμβανε όσο και για τον 14ο μισθό όπως προβλέπεται στη σύμβαση.

 

Ενόψει του γεγονότος ότι δεν υπήρχε σύγκλιση μεταξύ εφεσειόντων και εφεσίβλητου για τον χρόνο πρόσληψης του, το πρωτόδικο Δικαστήριο, για το θέμα αυτό, έλαβε υπόψη του την συλλογική σύμβαση η οποία αποτελούσε κοινό έδαφος και, με βάση τα δεδομένα όπως αυτά αποκαλύπτονται στην σύμβαση, ορθά θεώρησε ότι, τουλάχιστο, η ημέρα εργοδότησης του εφεσίβλητου είναι η 27.02.2007.  Τούτο διότι το Άρθρο 14 της Συλλογικής Σύμβασης, η οποία εφαρμοζόταν στην περίπτωση του εφεσίβλητου, ως ήταν η μαρτυρία, προβλέπει ότι παραχωρείται φιλοδώρημα του 14ου μισθού στους υπαλλήλους που προσλήφθηκαν πριν από τις 28.02.2007.

 

Συνεπώς και ο ένατος λόγος έφεσης κρίνεται αβάσιμος και απορρίπτεται.

 

Με τον δέκατο και ενδέκατο λόγο έφεσης οι εφεσείοντες ισχυρίζονται ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο εφάρμοσε λανθασμένα τους κανόνες απόδειξης και απαίτησε επίπεδο απόδειξης πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, αντί του ισοζυγίου των πιθανοτήτων (α) σε σχέση με το αν το παράπτωμα του εφεσίβλητου έλαβε χώρα στην παρουσία κοινού και (β) ότι ο εφεσίβλητος ενημερώθηκε προφορικά για το περιεχόμενο των γραπτών καταγγελιών που έγιναν σε βάρος του.

 

Διαφωνούμε με τις θέσεις των εφεσειόντων.  Η κατάληξη του πρωτόδικου Δικαστηρίου, και για τα δύο πιο πάνω θέματα, αποτελεί προϊόν της αξιολόγησης της μαρτυρίας και συγκεκριμένα των μαρτύρων των εφεσειόντων Γ.Μ. και Μ.Χ. όπου το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν έκανε αποδεκτές τις αναφορές τους, πως το περιστατικό έγινε στην παρουσία πελατών των εφεσείοντων.  Το ίδιο και για την μάρτυρα Α.Θ. και, συγκεκριμένα, ότι τέτοια αναφορά απουσιάζει από τα Τεκμήρια 5, 8 και 6, τα οποία αποτελούν τις εκθέσεις του για το παράπτωμα του εφεσίβλητου.  Ως ζητήματα αξιολόγησης δεν θα μπορούσαν να εξεταστούν, επειδή όμως υπάρχει η θέση ότι η αξιολόγηση είναι προϊόν εσφαλμένης νομικής καθοδήγησης και, συγκεκριμένα, ότι εφαρμόστηκαν λανθασμένα οι κανόνες απόδειξης, εξετάσαμε την εν λόγω παράμετρο πλην, όμως, δεν διαπιστώνουμε ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο εφάρμοσε λανθασμένα τους κανόνες απόδειξης.  Το Δικαστήριο απορρίπτοντας την μαρτυρία των πιο πάνω αναφερόμενων μαρτύρων δεν είχε άλλη μαρτυρία στην οποία να μπορεί να στηριχθεί ώστε να καταλήξει σε διαφορετική ερμηνεία, στο πλαίσιο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων.

 

Συνεπώς, τόσο ο δέκατος όσο και ο ενδέκατος λόγοι έφεσης κρίνονται αβάσιμοι και απορρίπτονται.

 

Με τον δωδέκατο λόγο έφεσης ο εφεσείοντας 2 ισχυρίζεται ότι, το πρωτόδικο Δικαστήριο, λανθασμένα δεν επιδίκασε έξοδα υπέρ του την στιγμή που αποδέχθηκε την θέση του ότι η αίτηση εναντίον του καταχωρήθηκε και προωθήθηκε λανθασμένα.

 

Είναι δε η θέση του ότι αποτελεί σφάλμα καθώς η εξουσία του Δικαστηρίου σε σχέση με τα έξοδα θα πρέπει να ασκείται δικαστικά και ο γενικός κανόνας είναι ότι τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα. 

 

Το πρωτόδικο Δικαστήριο για το θέμα αυτό αναφέρει τα ακόλουθα:

 

«Λόγω του (α) ότι η μαρτυρία του Αιτητή σε σχέση με τον τερματισμό της απασχόλησής του κρίθηκε ως αναξιόπιστη και (β) (1) ότι ο Αιτητής λανθασμένα και χωρίς να έχει οποιοδήποτε αγώγιμο δικαίωμα καταχώρησε την Αίτηση και εναντίον του Καθ’ ου η Αίτηση 2 ο οποίος αναγκάστηκε να διορίσει δικηγόρο για να τον υπερασπίσει και (2) ότι ο δικηγόρος του Καθ’ ου η Αίτηση 2 ήταν ο ίδιος με αυτόν της Εργοδότριας Εταιρείας, κρίνουμε ότι θα ήταν δικαιότερο όπως η κάθε πλευρά επιβαρυνθεί με τα έξοδα της.»

 

Το πρωτόδικο Δικαστήριο, για τους λόγους που εξηγεί στην απόφαση του, παρέκαμψε τον κανόνα ότι τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα και έκδωσε την διαταγή η κάθε πλευρά να επιβαρυνθεί με τα έξοδα της. 

 

Στην υπόθεση Μιχαήλ v. Ανδρέου, Πολ. Έφ. Αρ. 229/2014, ημερομηνίας 19.01.2022, ECLI:CY:AD:2022:A17, όσον αφορά τα έξοδα, έχει αναφερθεί πως:

 

«Η επιδίκαση εξόδων ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, η εξουσία του οποίου θα πρέπει να ασκείται δικαστικά. Ο γενικός κανόνας είναι ότι αυτά ακολουθούν το αποτέλεσμα, εκτός εάν υπάρχει καλός λόγος για έκδοση διαφορετικής διαταγής. Τούτο διότι θεωρείται ασύννομο ο δικαιωθείς διάδικος, στην προσπάθεια διεκδίκησης των δικαιωμάτων του, να επωμίζεται τα έξοδα. Βεβαίως, το αποτέλεσμα της δίκης δεν είναι ο μόνος παράγοντας που λαμβάνεται υπόψη από το Δικαστήριο. Θα πρέπει να συνεκτιμάται το όλο πλαίσιο των δεδομένων, μεταξύ των οποίων διαδραματίζει σημαίνοντα ρόλο η διαγωγή της αντίδικης πλευράς και η τυχόν πρόκληση αδικαιολόγητων εξόδων εκ μέρους της.»

 

Στην υπόθεση Θρασυβούλου v. Arto Estates Ltd (1993) 1 Α.Α.Δ. 12, σε σχέση με αποστέρηση των εξόδων σε επιτυχόντα διάδικο, λέχθηκαν τα ακόλουθα:

 

«Είναι θεμελιωμένο ότι ο βασικός παράγοντας που διέπει την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου ως προς τα έξοδα, είναι το αποτέλεσμα της δίκης. Θεωρείται ασύννομο ο δικαιωθείς διάδικος να επωμίζεται τα έξοδα της υπεράσπισης των δικαιωμάτων του και εύλογο να τα επωμίζεται ο αποτυχών διάδικος, η αδικαιολόγητη προσφυγή του οποίου στο Δικαστήριο (όπως τεκμηριώνεται από το αποτέλεσμα) αποτέλεσε τη γενεσιουργό αιτία των εξόδων. Κλασσικό παράδειγμα εξαίρεσης από τον κανόνα αποτελεί η περίπτωση επιτυχόντα διαδίκου ο οποίος συμβάλλει με το χειρισμό της υπόθεσής του στην αύξηση των εξόδων της δίκης· σ' εκείνη την περίπτωση δικαιολογείται ο μετριασμός της εφαρμογής του κανόνα (τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα) και η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, ώστε να αντανακλάται η συμβολή του επιτυχόντα διαδίκου στη διόγκωση των εξόδων. Δεν είναι όμως παραδεκτή η αποστέρηση των εξόδων του επιτυχόντα διαδίκου χωρίς αποχρώντα λόγο. Όπως τονίστηκε στη Georghios Ε. Glykys v. Ioannis Stylianou Ioannides (1959 - 60) 24 C.L.R. 220, η επίδειξη καλής προαίρεσης (kindness) από το δικαστήριο προς τον αποτυχόντα διάδικο προς μετριασμό αισθημάτων πικρίας του αποτυχόντα διαδίκου, δε συνιστά δικαστική άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου.»

 

Εξετάζοντας την κατάληξη του πρωτόδικου και συγκεκριμένα ότι έλαβε υπόψη του πως ο δικηγόρος του εφεσείοντα 2 ήταν ο ίδιος με τον δικηγόρο των εφεσειόντων 1, διαφωνούμε με τη θέση αυτή.  Η διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου ασκείται δικαστικά μόνο εφόσον εκπηγάζει από την στάθμιση των σχετικών γεγονότων.  Στην συγκεκριμένη περίπτωση μπορεί να εκπροσωπείτο ο εφεσείοντας 2 από τον ίδιο δικηγόρο που εκπροσωπούσε και τους εφεσείοντες 1, αυτό, όμως, από μόνο του δεν πρέπει να του αποστερήσει το σύνολο των εξόδων που δικαιούται ως επιτυχών διάδικος, θα έπρεπε να του επιδικασθεί, τουλάχιστον, μέρος αυτών.

 

Ως εκ τούτου ο δωδέκατος λόγος έφεσης κρίνεται επιτυχής.

 

Η πρωτόδικη απόφαση ως προς τα έξοδα που αφορούν τον εφεσείοντα 2 παραμερίζεται.  Επιδικάζονται έξοδα υπέρ του εφεσείοντα 2 και εναντίον του εφεσίβλητου κατά ½, ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το αρμόδιο Δικαστήριο.

 

Η έφεση σε σχέση με τους εφεσείοντες 1 απορρίπτεται και η πρωτόδικη απόφαση σε σχέση με αυτούς επικυρώνεται.

 

Επιδικάζονται έξοδα €1.900,00, πλέον Φ.Π.Α., αν υπάρχει, υπέρ του εφεσίβλητου και εναντίον των εφεσειόντων 1.

 

Επιδικάζεται ποσό ύψους €500,00 (μέρος εξόδων λόγω της κοινής νομικής εκπροσώπησης), πλέον Φ.Π.Α., αν υπάρχει, προς όφελος του εφεσείοντα 2 και εναντίον του εφεσίβλητου. 

 

 

 

                                                                             Δ. ΚΙΤΣΙΟΣ, Δ.

 

 

 

                                                                             Μ.Γ. ΠΙΚΗΣ, Δ.

 

 

 

                                                                             Μ. ΔΡΟΥΣΙΩΤΗΣ, Δ.


cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο