ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ κ.α. v. Μ. Κ. κ.α., Ποινική Έφεση Αρ.: 262/2026, 263/2026, 10/11/2026
print
Τίτλος:
ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ κ.α. v. Μ. Κ. κ.α., Ποινική Έφεση Αρ.: 262/2026, 263/2026, 10/11/2026

ΕΦΕΤΕΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ‑ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ

 

10 Νοεμβρίου 2026

 

[Μ. ΑΜΠΙΖΑΣ, ΣΤ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΟΥ‑ΜΕΣΣΙΟΥ, Ι. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΟΥ, Δ/ΣΤΕΣ]

 

(Ποινική Έφεση Αρ.: 262/2026)

ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,

Εφεσείων,

 

v.

 

Μ. Κ.,

Εφεσίβλητου.

(Ποινική Έφεση Αρ.: 263/2026)

ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,

Εφεσείων,

 

v.

 

Θ. Γ.,

Εφεσίβλητης.

______________________________

 

 

Α. Αντωνίου για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τον Εφεσείοντα στις 262/2026 και 263/2026

Χ. Φελλάς για Χρίστος Φελλάς Δ.Ε.Π.Ε., για τον Εφεσίβλητο στην 262/2026

Λ. Κουμή (κα), για την Εφεσίβλητη στην 263/2023

 

ΑΜΠΙΖΑΣ, Δ.: Η απόφαση του Δικαστηρίου είναι ομόφωνη και θα δοθεί από την Στυλιανίδου, Δ.

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

(Αυθημερόν)

 

ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΟΥ, Δ.: Με την παρούσα έφεση ο Γενικός Εισαγγελέας εφεσιβάλλει απόφαση του Κακουργιοδικείου Λάρνακας με την οποία απορρίφθηκε αίτημα της Κατηγορούσας Αρχής ώστε αμφότεροι οι ενώπιόν του εφεσίβλητοι να παραμείνουν υπό κράτηση στη βάση του κινδύνου επηρεασμού μάρτυρα, ήτοι του ανήλικου γιου τους φερόμενου ως θύμα στην ενώπιον του εν λόγω Κακουργιοδικείου υπόθεση.

 

Είχε προηγηθεί απόφαση του παραπέμποντος την υπόθεση στο Κακουργιοδικείο Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακος στην οποία εξετάστηκε και απορρίφθηκε ίδιο αίτημα, ενώ τέθηκαν όροι σχετικά με τη διασφάλιση της παρουσίας των εφεσίβλητων στο Δικαστήριο και εκδόθηκε, δυνάμει του Νόμου, διάταγμα αποκλεισμού με όρους στους οποίους θα αναφερθούμε εν μέρει στη συνέχεια.

 

Οι εφεσίβλητοι αντιμετωπίζουν κατηγορίες κατά παράβαση, μεταξύ άλλων, και του περί Βίας στην Οικογένεια (Πρόληψη και Προστασία Θυμάτων) Νόμου 119(Ι)/2000. Πρόκειται για κατηγορίες για σεξουαλική κακοποίηση παιδιού, συμπεριφορά με την οποία προκαλείται άμεσα ψυχική βλάβη σε μέλος της οικογένειας, παρέμβαση σε δικαστική διαδικασία, παρενόχληση θύματος βίας και κοινή επίθεση.   

 

Στην υπό κρίση διαδικασία το Κακουργιοδικείο επανεξέτασε το αίτημα της Κατηγορούσας Αρχής υπό το φως των διαφοροποιητικών δεδομένων που προβλήθηκαν ενώπιόν του.

 

Στην υπόθεση A.A.S. v. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, Ποινική Έφεση Αρ. 193/2022, ημερομηνίας 14.9.2022 αναφέρθηκαν τα πιο κάτω σχετικά με το πεδίο επέμβασής του Εφετείου στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του πρωτόδικου Δικαστηρίου σε θέματα κράτησης:

 

«Υπενθυμίζουμε ότι η κράτηση ενός υποδίκου μέχρι τη δίκη ή η επιβολή όρων για σκοπούς εξασφάλισης της παρουσίας του στο Δικαστήριο, εμπίπτει στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου με αφετηρία, βεβαίως, την ατομική ελευθερία και ότι η κράτηση αποτελεί μέτρο κατ' εξαίρεση (Σιακαλλή ν. Δημοκρατίας (1997) 2 Α.Α.Δ. 130, 134). Επέμβαση του Εφετείου χωρεί αν διαπιστωθεί ότι αυτή η εξουσία δεν ασκήθηκε κατά τρόπο δικαστικό, είτε διότι εμφιλοχώρησαν εξωγενή στοιχεία, είτε γιατί παραγνωρίστηκαν κριτήρια που καθορίστηκαν από τη νομολογία ως προαπαιτούμενα (Dydi v. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση Αρ. 103/2020 [σχ. Με 104/2020], ημερ. 3/9/2020 και Γεωργίου v. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση Αρ. 131/2021, ημερ. 1/9/2021). Στην Κωνσταντινίδης ν. Δημοκρατίας (1997)2 Α.Α.Δ. 109 λέχθηκε ότι «το Εφετείο δεν επεμβαίνει στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας που παρέχεται στα πρωτόδικα Δικαστήρια εκτός για πολύ σοβαρούς λόγους και σε εξαιρετικές περιπτώσεις». (Βλ. Επίσης Μαυρομιχάλης ν. Αστυνομίας (2014) 2 Α.Α.Δ. 256 και Suleyman v. Αστυνομίας, ποιν. Εφ. 120/20, 11.8.20), ECLI:CY:AD:2020:B286.»

 

Πολύ συνοπτικά, είναι χρήσιμο να λεχθεί ότι με το ζήτημα της κράτησης να έχει τελεσίδικα αποφασιστεί, η εξέταση ένστασης σε επαναλαμβανόμενο αίτημα κράτησης, διενεργείται με αφετηρία το τελευταίο διαφοροποιητικό γεγονός, εάν υπάρχει. Σχετική είναι, μεταξύ άλλων, η υπόθεση ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ v. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Ποινικές Εφέσεις 165/20 και 166/20, ημερομηνίας 22.10.2020. Στην απουσία οποιουδήποτε άλλου νέου δεδομένου, το οποίο θα μπορούσε να καταστήσει αναγκαία την επανεξέταση του θέματος κράτησης, το τι παραμένει να πρέπει να εξεταστεί από το Δικαστήριο είναι ο ουσιαστικός λόγος της επιμήκυνσης του χρόνου κράτησης του κατηγορουμένου.

 

Ουσιαστικά, με τον πρώτο λόγο έφεσης, ο εφεσείων αναπτύσσει τη θέση ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν άσκησε κατά τρόπο δικαστικό τη διακριτική του ευχέρεια, παραγνωρίζοντας το σύνολο των ενώπιόν του στοιχείων. Συγκεκριμένα, το πρωτόδικο Δικαστήριο θεώρησε ότι η ύπαρξη διατάγματος αποκλεισμού των εφεσίβλητων με βάση το οποίο προβλέπεται περιορισμένη και επιτηρημένη επικοινωνία τους με τον ανήλικο, ήτοι μία ώρα την εβδομάδα σε ώρα, ημέρα και χώρο που θα καθορίζονται από αρμόδιο λειτουργό των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ο οποίος θα πρέπει να είναι παρών καθ’ όλη τη διάρκεια της συνάντησης, αποτελεί μηχανισμό ο οποίος έχει προβλεφθεί για την αποτροπή των όποιων τυχόν συμπεριφορών από τους εφεσίβλητους ή τρίτα πρόσωπα, που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη μαρτυρία του ανήλικου. Θεώρησε δε ότι τα όσα τέθηκαν ενώπιόν του σχετικά με το τι στην πραγματικότητα συμβαίνει, ήτοι το ότι οι εφεσίβλητοι επισκέπτονται καθημερινά τον ανήλικο στο σχολείο του και συνομιλούν μαζί του αποτελούν το αντικείμενο διαφορετικής διερεύνησης σε χωριστή ποινική διαδικασία και δεν μπορούσαν εν προκειμένω να συνυπολογιστούν.

 

Κρίνουμε ότι η θεώρηση αυτή πράγματι δεν εμπίπτει εντός του ορθού πλαισίου, εφόσον παραγνωρίστηκαν σχετικά με το υπό εξέταση ζήτημα στοιχεία, ενώ παράλληλα προσδόθηκε βαρύτητα στην ύπαρξη διατάγματος αποκλεισμού, το οποίο εκ των πραγμάτων ουδόλως είχε οποιαδήποτε επίδραση στην αντιμετώπιση του κινδύνου επηρεασμού του μάρτυρα. Το ζητούμενο, όπως είχε τεθεί από την Κατηγορούσα Αρχή, ήταν το κατά πόσο, υπό τις ενώπιον του Δικαστηρίου περιστάσεις, πιθανολογείτο ή όχι κίνδυνος επηρεασμού του μάρτυρα. Σύμφωνα με την ενώπιόν του μαρτυρία, το κατά πόσο υφίστατο το ως άνω διάταγμα, δεν αλλοίωνε το ουσιώδες γεγονός της καθημερινής πρόσβασης των εφεσίβλητων προς τον ανήλικο κατά τρόπο που δεν συνήδε με τους όρους αυτού. Το πρωτόδικο Δικαστήριο είχε ενώπιόν του την κατάθεση της αστυνομικού ειδικά εκπαιδευμένης στην τεχνική συνέντευξη και τη λήψη οπτικογραφημένων καταθέσεων από ευάλωτους μάρτυρες, σύμφωνα με την οποία, κατά την οπτικογραφημένη κατάθεσή του, ο ανήλικος αρνήθηκε να αναφερθεί σε περαιτέρω λεπτομέρειες για τα εις βάρος του περιστατικά βίας αλλά και για την ενδεχόμενη σεξουαλική κακοποίησή του, αναφέροντάς της ότι την ίδια ημέρα, πριν την αποχώρησή του από το σχολείο, οι δύο γονείς του τον προέτρεψαν να μην αναφέρει οτιδήποτε στην Αστυνομία.

 

Περαιτέρω, όπως προκύπτει από μελέτη του μαρτυρικού υλικού που τέθηκε ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου ο ίδιος ο ανήλικος στο πλαίσιο της κατάθεσής του η οποία έλαβε χώραν στις 13.2.2026 ανέφερε σε άλλο ως άνω εκπαιδευμένο ανακριτή αστυνομικό ότι οι εφεσίβλητοι και ιδιαιτέρως ο εφεσίβλητος, θα του αγόραζαν διάφορα δώρα εάν αναιρούσε τα ψέματα τα οποία ανέφερε κατά την πρώτη του αναφορά σε σχέση με το ότι ο πατέρας του τον κτυπούσε, και θα του τα έδιδε όταν θα επέστρεφε το σπίτι τους.

 

Μετά τη λήψη των ως άνω καταθέσεων, επιβλήθηκε το ως άνω αναφερόμενο διάταγμα αποκλεισμού. Για λόγους που δεν αφορούν στην παρούσα διαδικασία αυτό δεν τηρείτο από τους εφεσίβλητους και εσφαλμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο φαίνεται να θεώρησε ότι οι λόγοι μη τήρησής του ήταν σχετικοί με το ενώπιόν του ζήτημα.

 

Εν κατακλείδι, κρίνουμε ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο εσφαλμένα θεώρησε ότι η ύπαρξη του διατάγματος αλλοιώνει τον κίνδυνο επηρεασμού του ανηλίκου μάρτυρα, ο οποίος προκύπτει αβίαστα από το γεγονός των καθημερινών επισκέψεων των εφεσίβλητων στο σχολείο του και το σύνολο των περιστάσεων κατά τις συναντήσεις τους, ιδωμένων υπό το φως της πιο πάνω παρελθούσης προσπάθειας επηρεασμού του.

 

Δεν παραγνωρίζουμε ότι οι εν λόγω καταθέσεις έγιναν στις 9.2.2026 και 13.2.2023 και το σχετικό διάταγμα αποκλεισμού εκδόθηκε στις 17.2.2026, ενώ, σύμφωνα με την ένορκη δήλωση κοινωνικής λειτουργού ημερομηνίας 23.10.2026, τα περιστατικά επικοινωνίας των εφεσίβλητων με τον ανήλικο έλαβαν χώραν σχετικά πρόσφατα σε χρονικό διάστημα πριν τις 21.10.2026. Το πρωτόδικο Δικαστήριο προσέδωσε σημασία στο γεγονός ότι δεν υπήρχε ενώπιόν του μαρτυρία ότι κατά τις τελευταίες αυτές καθημερινές συναντήσεις υπήρξε οποιαδήποτε ρητή προσπάθεια επηρεασμού του μάρτυρα. Εντούτοις, η μαρτυρία για την προσπάθεια επηρεασμού του ανηλίκου στο πρόσφατο παρελθόν αποτελεί γεγονός το οποίο, σύμφωνα με τη νομολογία καθιστά τον κίνδυνο υπαρκτό. Γεγονός το οποίο όφειλε να συνυπολογίσει, υπό το φως του συνόλου της ενώπιόν του μαρτυρίας σχετικά με την πρόσβαση των εφεσίβλητων στον ανήλικο και των όσων διαδραματίζονταν και λέγονταν στις συναντήσεις αυτές, εφόσον πάντα το ζητούμενο είναι η διαπίστωση πιθανότητας επηρεασμού, και η ύπαρξη ουσιαστικών λόγων που να συνηγορούν ευλόγως υπέρ της πιθανότητάς αυτής. Εκ των πραγμάτων, δημιουργείται εύλογα πιθανότητα επηρεασμού η οποία δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί από την ύπαρξη του διατάγματος αποκλεισμού, ούτε και εξαλείφεται λόγω του ότι στις συναντήσεις αυτές δεν εκστομίστηκαν από τους εφεσίβλητους ευθέως παρόμοιες φράσεις όπως αυτές περιγράφονται στην κατάθεση της αστυνομικού ανωτέρω.

 

Η πρωτόδικη άσκηση της διακριτικής ευχέρειας ελέγχεται.

 

Κρίνουμε ότι, εν όψει όλων των ανωτέρω, το αναπόδραστο συμπέρασμα είναι το ότι ο κίνδυνος επηρεασμού του ανηλίκου παραμένει υπαρκτός. Συνακόλουθα, ο πρώτος λόγος έφεσης επιτυγχάνει.

 

Παρεμβάλλουμε στο σημείο αυτό ότι αναφέρθηκε κατά την ενώπιόν μας ακρόαση ότι η εφεσίβλητη είναι έγκυος. Δυνάμει του Άρθρου 2 του περί της Προστασίας Ανήλικων Τέκνων Καταδικασθεισών ή Ύποπτων Μητέρων Νόμο του 2005 («ο Νόμος»), η έγκυος μητέρα εμπίπτει στον ορισμό της μητέρας για τους σκοπούς του νόμου. Τα εδάφια 2 και 3 του Άρθρου 3 του Νόμου προβλέπουν τα εξής:

 

«(2) Κανένα δικαστήριο δε διατάσσει την κράτηση μητέρας ύποπτης για τη διάπραξη πλημμελήματος ή κακουργήματος εκτός εάν το δικαστήριο θεωρεί το διερευνώμενο αδίκημα ως σοβαρό λαμβανομένης υπόψη της φύσης του αδικήματος σε συνδυασμό με τις περιστάσεις της υπόθεσης.»

(3) Οι διατάξεις των εδαφίων (1) και (2) δεν τυγχάνουν εφαρμογής σε σχέση με αδικήματα τιμωρητέα δυνάμει του εκάστοτε σε ισχύ περί Βίας στην Οικογένεια (Πρόληψη και Προστασία Θυμάτων) Νόμου, τα οποία κατά τα διαλαμβανόμενα στον εν λόγω Νόμο διαπράττονται από μητέρα εναντίον ανήλικου τέκνου της, φυσικού ή υιοθετημένου, ή εναντίον άλλου ανήλικου που διαμένει μαζί της ή σε σχέση με αδικήματα τιμωρητέα δυνάμει του εκάστοτε σε ισχύ περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου».

Το εναντίον της εφεσίβλητης κατηγορητήριο περιλαμβάνει αριθμό κατηγοριών για αδικήματα κατά παράβαση του περί Βίας στην Οικογένεια (Πρόληψη και Προστασία Θυμάτων) Νόμου, και ως εκ τούτου καθίσταται προφανές ότι στην παρούσα υπόθεση δεν τυγχάνει εφαρμογής το εδάφιο 2 του Άρθρου 3.  

 

Λαμβάνοντας υπ' όψιν ότι το διάστημα που μεσολαβεί μέχρι την επόμενη δικάσιμο ενώπιον του Κακουργιοδικείου την 12.11.2026 δεν υπερβαίνει το ευλόγως επιτρεπτό, η πρωτόδικη απόφαση παραμερίζεται και οι όροι εξασφάλισης της παρουσίας των εφεσίβλητων στη δίκη τους ακυρώνονται. Διατάσσεται η κράτηση των εφεσίβλητων μέχρι την 12.11.2026 ημερομηνία κατά την οποία θα συνεχιστεί η ακρόαση της υπόθεσης ενώπιον του Κακουργιοδικείου. 

 

Με τον δεύτερο λόγο έφεσης προβάλλεται ότι εσφαλμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν ακύρωσε το διάταγμα αποκλεισμού το οποίο περιλαμβάνει το ως άνω περιγραφόμενο δικαίωμα επικοινωνίας των εφεσίβλητων με τον ανήλικο. Με την αιτιολογία αυτού ουσιαστικά εξειδικεύεται ότι ακόμη και αν ήθελε κριθεί ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο ορθά δεν εξέδωσε διάταγμα κράτησης των εφεσίβλητων, εσφαλμένα δεν διατήρησε τους όρους που είχαν τεθεί από το παραπέμψαν Δικαστήριο.

 

Ενόψει της κατάληξής μας ως προς το θέμα κράτησης των εφεσίβλητων, εξυπακούεται ότι οποιαδήποτε πρόνοια περί επικοινωνίας των εφεσίβλητων με τον ανήλικο δεν θα μπορούσε να συνεχίσει να ισχύει. Εκ των πραγμάτων τέτοια πρόνοια ακυρώνεται.

 

Εν όψει όλων των ανωτέρων η πρωτόδικη απόφαση παραμερίζεται στην ολότητά της.

 

Η έφεση επιτυγχάνει.

 

Δραττόμαστε της ευκαιρίας να υπενθυμίσουμε, υπό μορφή σχολίου, ότι καθήκον του Δικαστηρίου, όταν εφαρμόζει το Άρθρο 48 του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ.155, είναι να εξετάζει εάν θεωρεί σκόπιμο να διατάξει την κράτηση του κατηγορουμένου  εφαρμόζοντας τον νόμο και τη νομολογία λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο του ενώπιόν του μαρτυρικού υλικού, ανεξαρτήτως της θέσης της Κατηγορούσας Αρχής ή οποιουδήποτε μάρτυρα. Σε σχέση με το εγειρόμενο ζήτημα έχουμε αναφερθεί στις ΝΕΟΦΥΤΟΣ ΝΕΟΦΥΤΟΥ v. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Ποινική Έφεση 129/2026, ημερομηνίας 29.5.2026 και ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ v. ESAIFAN κ.ά., Ποινικές Εφέσεις 139/2026, 140/2026, 141/2026, ημερομηνίας 10.6.2026.

 

Εν προκειμένω, πέραν του αιτήματος της Κατηγορούσας Αρχής για κράτηση των εφεσίβλητων στη βάση του επηρεασμού του ανηλίκου, εντοπίζουμε στην ένορκη δήλωση της κοινωνικής λειτουργού, η οποία τέθηκε ενώπιον του Κακουργιοδικείου, αναφορές στα όσα λέχθηκαν στην ίδια από τους εφεσίβλητους, στην παρουσία του ανηλίκου. Η λειτουργός αναγράφεται επί του κατηγορητηρίου ως μάρτυρας κατηγορίας. Όπως έχει αναφερθεί στη νομολογία και προσφάτως στην πιο πάνω αναφερόμενη νομολογία, το Δικαστήριο λαμβάνει όλα τα ενώπιόν του στοιχεία για να αποτιμήσει τον κίνδυνο επηρεασμού της μαρτυρίας εν γένει, από όπου και αυτή εάν προέρχεται, προστατεύοντας έτσι την απρόσκοπτη απονομή της δικαιοσύνης μέχρι και την ολοκλήρωση της ενώπιόν του διαδικασίας.

 

 

 

 

                                                Μ. ΑΜΠΙΖΑΣ, Δ.

 

 

                                                ΣΤ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΟΥ‑ΜΕΣΣΙΟΥ, Δ.             

 

                                                Ι. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΟΥ, Δ.


cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο