ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ

(i-Justice)

(Πολιτική Έφεση Αρ. 38/2025)

 

3 Μαρτίου 2026

 

[ΜΑΛΑΧΤΟΣ, ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ, ΕΦΡΑΙΜ, Δ/ΣΤΕΣ]

 

ΕΦΕΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΔΙΚΗ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΙΤΗΣΗ ΑΡ. 225/2025.

 

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 155.4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 3 ΚΑΙ 9 ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΩΝ ΤΟΥ 1964 ΕΩΣ (ΑΡ.3) ΤΟΥ 2022

 

ΚΑΙ

 

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ ΕΝΤΑΛΜΑΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΗΣ ΦΥΣΕΩΣ) ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟΥΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥΣ ΤΟΥ 2018 ΚΑΙ 2023

 

ΚΑΙ

 

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ TOY AHMED ALALAIWI ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΟΥ ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣ HABEAS CORPUS

 

KAI

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ (Ή ΑΠΟΦΑΣΗ Ή ΚΛΠ., ΩΣ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ 29.10.2025 ΠΟΥ ΕΚΔΟΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

 

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΟ 14/60, ΤΩΝ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΩΝ ΤΟΥ 1964 ΜΕΧΡΙ 1991, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΣΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ, ΤΟ ΧΑΡΤΗ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ Ε.Ε., ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΝΟΜΟ, ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ 2013/33/ΕΕ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΔΟΧΗ ΤΩΝ ΑΙΤΟΥΝΤΩΝ ΔΙΕΘΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

 

ΚΑΙ

 

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΜΕΣΩ:

 

1.    ΑΡΧΗΓΟΥ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ,

2.    ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ,

ΔΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,

 

 

ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΠΑΡΑΝΟΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΝ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΥΠΟ ΚΡΑΤΗΣΗ ΤΟΝ AHMED ALALAIWI ΚΑΤΑ ΠΑΡΑΒΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 11 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 5(1) ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΣΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ, ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 6 ΤΟΥ ΧΑΡΤΗ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ Ε.Ε., ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 9ΣΤ ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΝΟΜΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 8 ΚΑΙ 9 ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2013/33/ΕΕ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΔΟΧΗ ΤΩΝ ΑΙΤΟΥΝΤΩΝ ΔΙΕΘΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

 

 

Σ. Πλατύς, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας,  για την Εφεσείουσα.

Α. Δημητρίου με Μ. Αμπελώμος, για τον Εφεσίβλητο.

 

____________________

 

Η απόφαση του Δικαστηρίου είναι ομόφωνη και θα δοθεί από τον Μαλαχτό, Δ.

_____________________

 

 

 Α Π Ο Φ Α Σ Η

 

ΜΑΛΑΧΤΟΣ, Δ.:  Προσβάλλεται ως εσφαλμένη η απόφαση Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου, στην πρωτόδικη του δικαιοδοσία, να εκδώσει  προνομιακό ένταλμα Habeas Corpus Ad Subjiciendum διατάσσοντας την άμεση απελευθέρωση του Εφεσίβλητου.

 

Ο Εφεσίβλητος είναι Σύριος.  Αφίχθηκε στην Κύπρο σε άγνωστο χρόνο.  Στις 5.10.2021 υπέβαλε αίτηση για παραχώρηση διεθνούς προστασίας.  Την απέσυρε όμως στις 19.12.2024, οπόταν και η παραμονή του στο έδαφος της Δημοκρατίας κατέστη (από 10.1.2025 ως αναφέρεται) παράνομη.  Εντοπίστηκε και συνελήφθη στις 23.1.2025 και εκδόθηκε εναντίον του διάταγμα απέλασης και κράτησης, δυνάμει του άρθρου 14  του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου, Κεφ.105.  Στις 4.4.2025 υπέβαλε αίτηση για επανάνοιγμα της αίτησης του.  Επανάκτησε, έτσι το καθεστώς αιτητή διεθνούς προστασίας.

 

Ως αιτητής διεθνούς προστασίας, σύμφωνα με το άρθρο 8(1)(α) του περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2025, στη συνέχεια ο Ν.6(Ι)/2000, έχει, αποκλειστικά για το σκοπό της διαδικασίας της αίτησης του, δικαίωμα παραμονής στις ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές.  Επομένως, δεν είναι επιτρεπτό να απελαθεί ενόσω εκκρεμεί η εξέταση της αίτησης του για διεθνή προστασία, αλλά και σε περίπτωση απόρριψης της και προσφυγής, μέχρι την έκδοση απόφασης πρωτοδίκως από το αρμόδιο Διοικητικό Δικαστήριο. 

 

Αιτητής διεθνούς προστασίας μπορεί να κρατηθεί μόνο με διάταγμα του Υπουργικού Συμβουλίου το οποίο τον θέτει υπό κράτηση.  Για να εκδοθεί τέτοιο διάταγμα πρέπει να μην είναι εφικτό στην περίπτωση του να εφαρμοστούν αποτελεσματικά άλλα λιγότερο περιοριστικά εναλλακτικά μέτρα.  Προηγείται ατομική αξιολόγηση της περίπτωσης του και το διάταγμα κράτησης εκδίδεται μόνο εφόσον κρίνεται αναγκαίο για κάποιο από τους λόγους που αναφέρονται στο εδάφιο (2) του άρθρου 9ΣΤ του Ν.6(Ι)/2000.   

 

Ο Εφεσίβλητος κρατείτο δυνάμει διατάγματος κράτησης του ημερ.3.6.2025, το οποίο είχε εκδοθεί δυνάμει της παρ.(δ) του άρθρου 9ΣΤ(2) η οποία επιτρέπει την κράτηση:

 

«… στο πλαίσιο της διαδικασίας επιστροφής δυνάμει των άρθρων 18ΟΓ μέχρι 18ΠΘ του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου, προκειμένου να προετοιμάζεται η επιστροφή ή/και να διεξάγεται η διαδικασία απομάκρυνσης, και το Υπουργικό Συμβούλιο τεκμηριώνει βάσει αντικειμενικών κριτηρίων, συμπεριλαμβανομένου του γεγονότος ότι το πρόσωπο είχε ήδη την ευκαιρία πρόσβασης στη διαδικασία χορήγησης ασύλου, ότι υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να θεωρείται ότι το πρόσωπο υποβάλλει αίτηση διεθνούς προστασίας, προκειμένου να καθυστερεί απλώς ή να εμποδίζει την εκτέλεση απόφασης επιστροφής·»

 

 

 

    Το πρωτόδικο Δικαστήριο κατέγραψε στην απόφαση του ότι: «η κράτηση του στη βάση της παραγράφου (δ), ανωτέρω, πρέπει να αιτιολογείται με συγκεκριμένα γεγονότα, όπως τίθεται «βάσει αντικειμενικών κριτηρίων». Η επανάληψη των προϋποθέσεων της παραγράφου (δ) και την αναφορά ότι αυτές συντρέχουν στην περίπτωση του αιτητή, δεν είναι αρκετή».  

 

    Το κατά πόσο πληρούνταν οι προϋποθέσεις της παρ.(δ) ώστε να εκδοθεί το διάταγμα κράτησης ημερ.3.6.2025, δεν ήταν ζήτημα που ενέπιπτε στην προνομιακή δικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου να εξετάσει, αλλά του Διοικητικού Δικαστηρίου σε περίπτωση που είχε καταχωριστεί προσφυγή από τον Εφεσίβλητο κατά της νομιμότητας του διατάγματος (Άρθρο 146 του Συντάγματος και άρθρο 9ΣΤ (6)(α) του Ν.6(Ι)/2000).    Εφόσον το διάταγμα δεν είχε προσβληθεί ενώπιον του αρμοδίου Διοικητικού Δικαστηρίου, η νομιμότητα της έκδοσης του τεκμαιρόταν (αμάχητο τεκμήριο) και ό,τι είχε για να αποφασίσει το πρωτόδικο Δικαστήριο ήταν τη νομιμότητα της διάρκειας της κράτησης του Εφεσίβλητου (Άρθρο 155.4 του Συντάγματος και άρθρο 9ΣΤ (7)(α)(i) του Ν.6(Ι)/2000).  Η διάρκεια της κράτησης μπορεί να κριθεί παράνομη αν διαπιστωθεί αδικαιολόγητα παρατεταμένη και παρά τη νομιμότητα του αρχικού διατάγματος κράτησης ή εάν οι λόγοι κράτησης έχουν εκλείψει.

 

    Κατέληξε το πρωτόδικο Δικαστήριο ότι: «Εν πάση περιπτώσει, ελλείψει αναφοράς σε γεγονότα που να αιτιολογούν την κράτηση του αιτητή στη νομική βάση που έχει προταθεί, η υπό εξέταση αίτηση του δεν μπορεί παρά να επιτύχει».  Η νομική βάση που είχε προταθεί ήταν η παρ.(δ) του άρθρου 9ΣΤ(2).  Ο Γενικός Εισαγγελέας εισηγείται ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι τα γεγονότα δεν δικαιολογούσαν την έκδοση του διατάγματος κράτησης του Εφεσίβλητου, ζήτημα που δεν ενέπιπτε στη δικαιοδοσία του να αποφασίσει.

 

    Η απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου θα πρέπει να ιδωθεί στην ολότητα της, ώστε να διαφανεί κατά πόσο το Δικαστήριο αναφερόταν στην έκδοση του διατάγματος κράτησης ή στη διάρκεια της κράτησης του Εφεσίβλητου.  Σε αυτή, καταγράφεται περαιτέρω ότι: «δεν αναφέρεται να υπάρχει σε εξέλιξη διαδικασία επιστροφής του και τι ακριβώς μέτρα λαμβάνονται προς τούτο.  Συγχρόνως, δεν αναφέρεται κατά πόσο εξετάζεται η αίτηση για παραχώρηση στον αιτητή καθεστώτος διεθνούς προστασίας ή αν έχει απορριφθεί». 

 

    Η αίτηση του Εφεσίβλητου για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας ήταν δεδομένο ότι εκκρεμούσε.  Στην ένορκη δήλωση που υποστήριζε την αίτηση για Habeas Corpus αναφερόταν ότι ο Εφεσίβλητος ήταν αιτητής ασύλου, εκφραζόταν μάλιστα παράπονο ότι η Δημοκρατία δεν εξέταζε τις αιτήσεις για παραχώρηση διεθνούς προστασίας που είχαν υποβάλει αιτητές από την Συρία.  Το παράπονο υποστηριζόταν με παραπομπή σε ανακοίνωση της Υπηρεσίας Ασύλου που, ως αναφερόταν, είχε δημοσιευτεί στα μέσα μαζικής ενημέρωσης.[1]  Σε αυτή τη τοποθέτηση δεν υπήρξε αντίλογος εκ μέρους της Δημοκρατίας. 

 

Η μη προσβολή της νομιμότητας διατάγματος κράτησης αιτητή διεθνούς προστασίας και το γεγονός ότι αυτός δεν μπορεί να απελαθεί ενόσω η αίτηση του εκκρεμεί, δεν απολήγει στο ότι ο αιτητής μπορεί να κρατείται πέραν του ευλόγου, με το εύλογο να καθορίζεται βάσει του χρόνου που μπορεί να θεωρηθεί ότι απαιτείται για τη διεκπεραίωση της εξέτασης της αίτησης του για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας και νοουμένου ότι η εξέταση της βρίσκεται σε εξέλιξη.  Και ενώ κράτηση, έστω και παρατεταμένης διάρκειας, δυνατό να δικαιολογείται εφόσον διενεργούνται απαραίτητες ενέργειες στην εξέταση της αίτησης ασύλου, κράτηση, έστω και για μικρό χρονικό διάστημα, είναι αδικαιολόγητη και παράνομη εφόσον δεν γίνεται οτιδήποτε για τη διεκπεραίωση της αίτησης.

 

Εν προκειμένω, ο ουσιώδης χρόνος ήταν από 4.4.2025, που ο Εφεσίβλητος υπέβαλε αίτηση για επανάνοιγμα της αίτησης του για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας.  Την αίτηση του για Habeas Corpus καταχώρισε πέντε μήνες μετά, στις 9.9.2025 και η πρωτόδικη απόφαση εξεδόθη στις 29.10.2025. 

 

Η αναφορά του πρωτόδικου Δικαστηρίου στο ζήτημα της εξέτασης της αίτησης ασύλου του Εφεσίβλητου, δεν συνιστά παράμετρο που παραπέμπει στην έκδοση του διατάγματος κράτησης του, αλλά στη διάρκεια της κράτησης του.  Το πρωτόδικο Δικαστήριο αναφερόταν σε «γεγονότα που να αιτιολογούν την κράτηση του αιτητή» κατά τον χρόνο υποβολής και εκδίκασης της ενώπιον του Αίτησης και αποφάνθηκε ότι δεν αναφέρθηκε ότι η αίτηση του Εφεσίβλητου για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας εξεταζόταν, δηλαδή δεν αναφέρθηκε ποιες ενέργειες γίνονταν ώστε να ληφθεί απόφαση.  Υπό τις περιστάσεις η κράτηση του κρίθηκε αδικαιολόγητη υπό την έννοια της διάρκειας της, ζήτημα που ενέπιπτε στη δικαιοδοσία του πρωτόδικου Δικαστηρίου για να αποφασίσει.  Δεδομένων δε των προνοιών του άρθρου 9ΣΤ(4) του Ν.6(Ι)/2000[2] η απόφαση του ήταν δικαιολογημένη.

 

Η έφεση απορρίπτεται.

 

€2.500 έξοδα της έφεσης πλέον Φ.Π.Α, εφόσον υπάρχει, επιδικάζονται υπέρ του Εφεσίβλητου και εναντίον της Εφεσείουσας.

 

 

                                                      Χ. Μαλαχτός, Δ.

 

                                                      Ι. Ιωαννίδης, Δ.

                                                                  

                                                          Ε. Εφραίμ, Δ.