ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
Πολιτική Αίτηση Αρ. 75/2026
(i-Justice)
8 Mαϊου, 2026
[ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ, Δ]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 155.4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 3 ΚΑΙ 9 ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ 1964 (Ν.33/1964)
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ ΕΝΤΑΛΜΑΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΗΣ ΦΥΣΕΩΣ) ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥ 2018
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ KEVIN KITADI MOKELEBO, ΜΕ ΑΡ. Δ.Ε.Α. [ ], ΥΠΗΚΟΟΥ ΛΑΪΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΟΥ ΚΟΝΓΚΟ ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΥ ΣΤΟ ΧΩΚΑΜ ΜΕΝΟΓΕΙΑΣ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΦΥΣΕΩΣ HABEAS CORPUS
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΜΕΣΩ
1. ΤΟΥ ΑΡΧΗΓΟΥ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ
2. ΤΟΥ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
_______________
Α. Ιωάννου, για τον Αιτητή.
Ν. Κουρσάρης, για Ν. Κουρσάρης Δ.Ε.Π.Ε., για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας.
_______________
Α Π Ο Φ Α Σ Η
(Δοθείσα αυθημερόν)
ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ, Δ.:- Ο αιτητής, γεννηθείς στις [ ]/[ ]/1999, είναι υπήκοος της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό (Republique Democratique du Congo) ή όπως αλλιώς λέγεται της Λαοκρατικής Δημοκρατίας του Κονγκό, πρώην Ζαΐρ, χώρα της Κεντρικής Αφρικής. Τελεί υπό κράτηση από τις 12/2/2025 (δηλαδή για περίοδο περίπου δεκαπέντε μηνών), για σκοπούς απέλασης.
Ο αιτητής εισήλθε παράνομα στην Κυπριακή Δημοκρατία, ωστόσο φαίνεται να παρουσιάστηκε χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση στις αρμόδιες αρχές και εξέθεσε τους λόγους της παράνομης εισόδου και διαμονής του. Έτσι, στις 22/7/2022, υπέβαλε αίτηση ασύλου, παρέμεινε ελεύθερος και εργαζόταν σε εμπορικό κέντρο στην Πάφο. Σύμφωνα με τις θέσεις των Καθ’ ων η Αίτηση, η υποβληθείσα αίτηση, «στις 12/11/2024 αποσύρθηκε λόγω σιωπηρούς απόσυρσης και του αποστάλθηκε η απορριπτική επιστολή στις 19/11/2024».
Ο αιτητής συνελήφθη στις 11/02/2025 για το αυτόφωρο αδίκημα της παράνομης παραμονής, όταν μετέβη στην Υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης της επαρχίας Πάφου, για να διερευνήσει τον λόγο της απώλειας του καθεστώτος αιτητή διεθνούς προστασίας, κάτι για το οποίο πληροφορήθηκε από τον εργοδότη του. Κατά τη σύλληψή του, ενημερώθηκε ότι το αίτημα του είχε θεωρηθεί σιωπηρώς αποσυρθέν από τις 19/11/2024. Την επόμενη ημέρα, δηλαδή στις 12/02/2025, του επιδόθηκαν διατάγματα κράτησης και απέλασης, τα οποία εκδόθηκαν δυνάμει του άρθρου 14 του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου, Κεφ. 105.
Ο αιτητής καταχώρισε αίτημα για επανάνοιγμα του φακέλου του το οποίο και έγινε αποδεκτό στις 14/03/2025. Καταγράφεται στην ένσταση πως «ο φάκελος του αιτητή επανάνοιξε αυτόματα καθότι κρίθηκε πως εμπίπτει εντός των προνοιών του Άρθρου 16Ε του Περί Προσφύγων Νόμου και προωθήθηκε για συνέντευξη από λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου. Συνεπεία των ανωτέρω ο αιτητής επαναφέρθηκε στο καθεστώς του αιτητή διεθνούς προστασίας.». Υπό το ως των πιο πάνω, το εκδοθέν διάταγμα κράτησης ημερομηνίας 12/02/2025 ακυρώθηκε, και στις 12/05/2025, εξεδόθη νέο διάταγμα κράτησης δυνάμει του άρθρου 9ΣΤ του Περί Προσφύγων Νόμου, Ν.6(Ι)/2000. Το δε διάταγμα απέλασής του ανεστάλη. Στις 5/06/2025 η Υπηρεσία Ασύλου απέρριψε το αίτημα του αιτητή για χορήγηση σε αυτόν διεθνούς προστασίας, με τον αιτητή να καταχωρεί στις 4/07/2025 προσφυγή κατά της πιο πάνω απόφασης στο καθ’ ύλην αρμόδιο Δικαστήριο.
Ο αιτητής, με την υπό εκδίκαση αίτηση, την οποία έχει καταχωρίσει μέσω συνηγόρου, αξιώνει την έκδοση εντάλματος Habeas Corpus ad Subjiciendum, αφού θεωρεί πως η κράτησή του έχει καταστεί σήμερα «παράνομη, αδικαιολόγητη και καταχρηστική, ελλείψει πραγματικής και ρεαλιστικής προοπτικής απομάκρυνσης». Ως λεπτομερώς καταγράφεται στην παράγραφο 21 της Ένορκης Δήλωσης που υποστηρίζει την αίτηση, «Οι αρχές δεν δικαιούνται να κρατούν τον αιτητή κατά το δοκούν και για απεριόριστο χρονικό διάστημα και ο έλεγχος της διάρκειας της κράτησης με αίτηση Habeas Corpus, είναι δυνατός για οποιαδήποτε περίοδο, είτε αυτή διαρκεί μία βδομάδα είτε ένα ή περισσότερους μήνες, αφού η διάρκειά της κρίνεται ως προς την νομιμότητά της σε σχέση με τις ενέργειες που εν τω μεταξύ λαμβάνονται από τις αρχές για επίτευξη του σκοπού για τον οποίο διατάχθηκε εξ αρχής η κράτηση και ανεξάρτητα από το κατά πόσο ο αιτητής προσέβαλε ή μη τη νομιμότητα του ισχύοντος διατάγματος κράτησης.»
Ως γνωστό, με την αίτηση για έκδοση Προνομιακού Εντάλματος Habeas Corpus ad Subjiciendum, αυτό που επιδιώκεται είναι η απελευθέρωση ενός φυσικού προσώπου από παράνομη ή αδικαιολόγητη κράτηση, σε φυλακή ή σε ιδιωτικό χώρο, από Αρχή ή ιδιώτη (Δημητράκης Χ΄΄ Σάββας (1993) 1 ΑΑΔ, 102 και XXX Al Lakoud v. Κυπριακής Δημοκρατίας, Πολιτική Έφεση αρ. 77/20, απόφαση ημερ. 8.6.2021, ECLI:CY:AD:2021:A231). Πρόκειται για την πιο αποτελεσματική διασφάλιση της ελευθερίας του ανθρώπου. Για την ιστορική προέλευση του εν λόγω εντάλματος, παραπέμπω στα όσα ενδιαφέροντα παρατίθενται στην Καλφοπούλου (1998) 1(A) Α.Α.Δ. 56.
Ο Γενικός Εισαγγελέας, καταχώρισε ένσταση, η οποία μάλιστα υποστηρίζεται από αρκετούς λόγους, δεκαπέντε τον αριθμό, το περιεχόμενο των οποίων έχω θέσει ενώπιόν μου. Η ένσταση συνοδεύεται από Ένορκη Δήλωση του κ. Α. Μαζέρη, Λειτουργού στο Τμήμα Μετανάστευσης του Υφυπουργείου Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας η οποία καλύπτει με ιδιαίτερη λεπτομέρεια τα γεγονότα και μάλιστα με αναφορά σε συγκεκριμένα έγγραφα, τα οποία επισυνάπτει ως τεκμήρια.
Με αφορμή όμως το περιεχόμενο της παραγράφου 5 από την Ένορκη Δήλωση του κ. Μαζέρη, ότι «ο Αιτητής δεν νομιμοποιείται να εγείρει ισχυρισμούς και/ή να αμφισβητεί τη νομιμότητα του διατάγματος κράτησης μέσω της παρούσας διαδικασίας και το Δικαστήριο δεν έχει την εξουσία να αποφανθεί στα πλαίσια της παρούσας αίτησης επί της νομιμότητας του διατάγματος κράτησης», σημειώνω απλώς πως ο αιτητής με την υπό εκδίκαση αίτηση δεν επιδιώκει τον έλεγχο της νομιμότητας των διαταγμάτων κράτησης και απέλασης που έχουν εκδοθεί εναντίον του. Όπως εύστοχα τέθηκε στην Haghilo (2011) 1(Γ) A.A.Δ. 2219:
«Η εισήγηση των καθ' ων η αίτηση δεν έχει έρεισμα. Με την καταχώρηση μιας προσφυγής εξετάζεται η νομιμότητα της διοικητικής ενέργειας των αρμοδίων αρχών για απόρριψη του αιτήματος ασύλου και η έκδοση του διατάγματος απέλασης. Όπως επισημαίνεται στην υπόθεση Khaief (Αρ. 1) (2003) 1(Γ) Α.Α.Δ. 1402, η νομιμότητα των πιο πάνω πράξεων θα κριθεί κατά το χρόνο λήψης τους. Το αντικείμενο εξέτασης της νομίμως αρξανόμενης αλλά ενδεχομένως παρανόμως συνεχιζόμενης κράτησης, για σκοπούς απέλασης, δεν μπορεί παρά μόνο να ελεγχθεί στα πλαίσια της διαδικασίας του Habeas Corpus.
Παράλληλα, στην Kane v. Cyprus, Υπόθεση Αρ. 33655, ημερ. 13.9.2011, απόφαση του Ε.Δ.Α.Δ., κρίθηκε επάναγκες να προηγηθεί ο έλεγχος της νομιμότητας της περιόδου κράτησης δικαστικώς και δη με τη διαδικασία του habeas corpus, προτού αμφισβητηθεί η διοικητική πράξη της απόρριψης αιτήσεως ασύλου.»
[Η υπογράμμιση γίνεται από το παρόν Δικαστήριο]
Συνεπώς, το Ανώτατο Δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει κατά πόσο κράτηση κατέστη παράνομη, ανεξάρτητα αν έχει καταχωριστεί ή όχι προσφυγή κατά οιασδήποτε διοικητικής πράξης ή απόφασης που επιτρέπει την κράτηση. Άλλωστε, εν προκειμένω ο αιτητής δεν ζητά να κηρυχθούν διατάγματα κράτησης ή απέλασης του άκυρα ή παράνομα. Ούτε αξιώνει θεραπεία, η οποία αξιώνεται με την προσφυγή του με αριθμό 1662/2025, την οποία δικαιωματικά καταχώρισε. Η εν λόγω προσφυγή αν και καταχωρίστηκε από τις 4/07/2025, συνεχίζει να εκκρεμεί. Η εν λόγω προσφυγή είναι ορισμένη για οδηγίες στις 26/05/2026. Σήμερα έχει λεχθεί ότι ο λόγος που είναι ορισμένη είναι για να καταχωριστεί ένσταση εκ μέρους των καθ’ ων η αίτηση. Να σημειώσω εδώ ότι η θέση του αιτητή, μέσω του ευπαίδευτου συνηγόρου του, είναι ότι λόγω της εκκρεμότητας της πιο πάνω προσφυγής, η απέλαση «δεν δύναται να προχωρήσει για τους επόμενους, τουλάχιστον, 6 με 12 μήνες, αν όχι περισσότερο».
Η θέση του αιτητή, με την υπό εκδίκαση αίτηση, είναι ότι ο διαρρεύσας χρόνος κράτησής του μαζί με το όλο ιστορικό της υπόθεσης, καθιστά την περαιτέρω κράτηση του παράνομη, κάτι που εξετάζεται και αποφασίζεται στο πλαίσιο Αίτησης για έκδοση Προνομιακού Εντάλματος Habeas Corpus ad Subjiciendum.
Ο αιτητής είχε καταχωρίσει και στο παρελθόν αίτηση για έκδοση προνομιακού εντάλματος Habeas Corpus (Πολ. Αιτ. Αρ.285/25), η οποία απερρίφθη στις 22/12/2025 αφού το Ανώτατο Δικαστήριο (πρωτοβάθμια δικαιοδοσία) έκρινε τότε πως η χρονική περίοδος που ο αιτητής τελούσε υπό κράτηση δεν ήταν τέτοια «που να θεωρηθεί ότι έχει καταστεί παράνομη, ειδικότερα εφόσον η συνολική περίοδος κράτησης του Αιτητή δεν υπερβαίνει τους δώδεκα μήνες». Σήμερα, ως ελέχθη, η συνολική περίοδος κράτησης υπερβαίνει τους δώδεκα μήνες.
Και οι δύο πλευρές αγόρευσαν προς υποστήριξη των θέσεών τους. Έχω θέσει ενώπιον μου όλα όσα ανέφεραν με τις εμπεριστατωμένες αγορεύσεις τους, ενώ το ίδιο ισχύει και για τη Νομολογία στην οποία παρέπεμψαν. Θα κάνω ειδική αναφορά σε αυτά, όπου ήθελε κριθεί αναγκαίο.
Ως γνωστό, η κράτηση είναι περιορισμός του συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαιώματος της ελευθερίας, και σε τέτοιες περιπτώσεις δεν είναι αυτοσκοπός. Η στέρηση της ελευθερίας θα πρέπει να έχει τη μικρότερη δυνατή διάρκεια, και να υφίσταται καθ΄ ον χρόνο η διαδικασία απομάκρυνσης προωθείται με τη δέουσα επιμέλεια. Η δικαστική κρίση σε σχέση με το κατά πόσο η κράτηση έχει υπερβεί τον εύλογο χρόνο, για σκοπούς απομάκρυνσης από τη χώρα, είναι κρίση που θα πρέπει να βασίζεται επί των ιδιαίτερων γεγονότων της κάθε υπόθεσης, όπως αυτά τίθενται ενώπιον του Δικαστηρίου (Khlaief (Αρ. 1) (2003) 1(Γ) Α.Α.Δ, 1402).
Σημειώνω ευθύς εξαρχής ότι ο αιτητής ουδέποτε έδωσε ψευδή στοιχεία στις αρμόδιες αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας, οι οποίες γνώριζαν από την πρώτη στιγμή το ονοματεπώνυμό του, την ημερομηνία γέννησής του και τη χώρα καταγωγής του. Με άλλα λόγια, ουδέποτε αυτός επεδίωξε να οικοδομήσει επί δικών του παραλείψεων και αδυναμιών (Oktru (2004) 1(A) Α.Α.Δ. 608). Μάλιστα, με τα πραγματικά του στοιχεία, υπέβαλε στις αρμόδιες αρχές αιτήσεις και με αυτά τα στοιχεία προσέφυγε και στη Δικαιοσύνη. Συνεπώς, δεν χρειάστηκε να παραμείνει υπό κράτηση για να διαπιστωθεί η ταυτότητα ή η χώρα καταγωγής του, όπως έγινε στην Khlaief (ανωτέρω).
Το χρονικό διάστημα των δεκαπέντε περίπου μηνών που ο αιτητής συνεχίζει να τελεί υπό κράτηση, παρόλο που δεν εξετάζεται in abstracto, δεν είναι εν πάση περιπτώσει ευκαταφρόνητο. Στην Khlaief (ανωτέρω) σημειώθηκαν τα ακόλουθα:
«Στην προκείμενη περίπτωση, όπως και πάντοτε, αυτή ταύτη η διάρκεια της κράτησης είναι σχετική. Τέσσερις μήνες δεν είναι μικρό διάστημα. Όμως δεν μπορεί να θεωρηθεί in abstracto. Πρέπει να συσχετισθεί προς τους λόγους της καθυστέρησης απέλασης και της υφιστάμενες δυνατότητες διεκπεραίωσης της».
(Η υπογράμμιση γίνεται από το παρόν Δικαστήριο).
Ούτε μπορεί να καταλογιστεί ευθύνη στον αιτητή για το γεγονός ότι η προσφυγή του δεν έχει ακόμη αποπερατωθεί με την έκδοση απόφασης. Εν πάση περιπτώσει, η υποχρέωση των Δικαστηρίων να διασφαλίζουν την τελεσιδικία μιας διαφοράς εντός ευλόγου χρόνου, σύμφωνα με το Άρθρο 30 του Συντάγματος, είναι δεδομένη (Παρίσση ν. Στυλιανού κ.ά. (2011) 1(Γ) Α.Α.Δ. 1936 ). Το ίδιο ισχύει και για τη θέση της άλλης πλευράς ότι ο Αιτητής «είναι αρνητικός στον επαναπατρισμό του» (παραγρ. 4 από την ένορκη δήλωση του κ. Μαζέρη).
Ουκ ολίγες φορές το Ανώτατο Δικαστήριο της Κύπρου έχει τονίσει ότι η κράτηση είναι επιτρεπτή στο βαθμό που είναι αναγκαία για σκοπούς απέλασης και ότι αυτή πρέπει να περιορίζεται στο συντομότερο χρονικό διάστημα, υπό τις ιδιαίτερες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης.
Στην Αναφορικά με την Αίτηση του ΧΧΧ ΧΧΧ Abdelmogheeth για την Έκδοση Εντάλματος Habeas Corpus, Πολ. Αίτηση Αρ. 56/2020, ημερ. 15.9.2020, ECLI:CY:AD:2020:D305, ο αιτητής τελούσε υπό κράτηση για λόγους εθνικής ασφάλειας (κάτι που εν προκειμένω δεν συμβαίνει) για περίοδο περίπου δεκαεννέα μηνών. Το Ανώτατο Δικαστήριο ενέκρινε την αίτηση, αφού βρήκε πως:
«Ορθή εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας υπό το πρίσμα των πιο πάνω και δίκαιη εξισορρόπηση των εκατέρωθεν δικαιωμάτων, Κράτους και Αιτητή, οδηγεί στην αποδοχή της αίτησης και στην έκδοση ανάλογου διατάγματος απελευθέρωσης του Αιτητή».
Στην Αναφορικά με την Αίτηση του Aldabbas Muammar για την έκδοση εντάλματος Habeas Corpus, Πολ. Αίτηση Αρ. 74/2024, ημερ. 5.6.2024, εξεδόθη το αιτούμενο Ένταλμα Habeas Corpus ad Subjiciendum, παρόλο που το Δικαστήριο βρήκε πως έλαβαν χώρα προσπάθειες για απέλαση του αιτητή, ο οποίος, ειρήσθω εν παρόδω, ήταν δικαιούχος διεθνούς προστασίας, χωρίς όμως να καρποφορήσουν. Κρίθηκε πως «το διαρρεύσαν χρονικό διάστημα των εννέα και πλέον μηνών που ο αιτητής συνεχίζει να τελεί υπό κράτηση για σκοπούς απέλασης του, καθώς και το σύνολο των περιστάσεων που περιβάλλουν την υπό κρίση περίπτωση, η συνέχιση της κράτησης του αιτητή δεν δικαιολογείται».
Στην Αναφορικά με την Αίτηση του Malek Alawaad για την Έκδοση Εντάλματος Habeas Corpus, Πολ. Αίτηση Αρ. 111/2024, ημερ. 30.7.2024, επίσης εξεδόθη το αιτούμενο Ένταλμα Habeas Corpus ad Subjiciendum. Είχε προηγηθεί η έκδοση διατάγματος κράτησης του ημερ. 19.1.2024 δυνάμει του άρθρου 9ΣΤ(2)(ε) του περί Προσφύγων Νόμου του 2000, Ν.6(Ι)/2000. Η έκδοση του βασίστηκε σε πληροφορίες που είχαν τεθεί ενώπιον της αρμόδιας αρχής, οι οποίες έφεραν τον αιτητή να αποτελεί κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια και τη δημόσια τάξη της Κυπριακής Δημοκρατίας, στοιχεία που εδώ ελλείπουν. Το Ανώτατο Δικαστήριο, αφού σημείωσε πως ο χρόνος κράτησης του αιτητή υπερέβαινε τους επτά μήνες, υπέδειξε τα ακόλουθα:
«Σε καμιά περίπτωση δεν γίνονται εκπτώσεις σε σχέση με το δικαίωμα της ελευθερίας του ατόμου, παρά μόνο όπως προβλέπεται από το Σύνταγμα και ως σχετικός νόμος ορίζει. Ακόμα, όμως, και τότε, τελικώς κριτής είναι το Δικαστήριο το οποίο αποφασίζει στη βάση των ιδιαίτερων περιστάσεων της κάθε περίπτωσης και της αποδεκτής ως προς τούτο αιτιολογίας. Στην παρούσα υπόθεση ό,τι έχει αναφερθεί από την αρμόδια αρχή σε σχέση με την εξέταση της αίτησης του αιτητή για διεθνή προστασία και συνακόλουθα τη διάρκεια της κράτησης του, χαρακτηρίζεται από γενικότητες και αοριστία. Επομένως, η παρούσα περίπτωση δικαιολογεί την παρέμβαση του Δικαστηρίου, προς όφελος του αιτητή.»
Συμφωνώ με την πιο πάνω προσέγγιση του αδελφού Δικαστή ότι, σε θέματα που αφορούν στην ελευθερία των ανθρώπων, δεν επιτρέπονται εκπτώσεις. Να επαναλάβω αυτό που η Ολομέλεια του Ανώτατου Δικαστηρίου σημείωσε στη Ζανάς (2013) 1(Β) Α.Α.Δ. 1156, πως «Η ελευθερία του ατόμου είναι το ύψιστο αγαθό που πρέπει να διασφαλίζεται σε κάθε δημοκρατική κοινωνία, διεπόμενη από το κράτος δικαίου».
Ως ελέχθη, το διάταγμα απέλασης έχει ανασταλεί και συνεπώς ο αιτητής σήμερα δεν μπορεί να απελαθεί. Στην Αναφορικά με την αίτηση του Ahmed Alalaiwi για την έκδοση προνομιακού εντάλματος Habeas Corpus, Πολ. ΄Εφ. Αρ. 38/2025, ημερομηνίας 03/03/2026, το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση με την οποία εξεδόθη το ένταλμα Habeas Corpus σημειώνοντας, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:
«Η μη προσβολή της νομιμότητας διατάγματος κράτησης αιτητή διεθνούς προστασίας και το γεγονός ότι αυτός δεν μπορεί να απελαθεί ενόσω η αίτηση του εκκρεμεί, δεν απολήγει στο ότι ο αιτητής μπορεί να κρατείται πέραν του ευλόγου, με το εύλογο να καθορίζεται βάσει του χρόνου που μπορεί να θεωρηθεί ότι απαιτείται για τη διεκπεραίωση της εξέτασης της αίτησης του για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας και νοουμένου ότι η εξέταση της βρίσκεται σε εξέλιξη. Και ενώ κράτηση, έστω και παρατεταμένης διάρκειας, δυνατό να δικαιολογείται εφόσον διενεργούνται απαραίτητες ενέργειες στην εξέταση της αίτησης ασύλου, κράτηση, έστω και για μικρό χρονικό διάστημα, είναι αδικαιολόγητη και παράνομη εφόσον δεν γίνεται οτιδήποτε για τη διεκπεραίωση της αίτησης.
Εν προκειμένω, ο ουσιώδης χρόνος ήταν από 4.4.2025, που ο Εφεσίβλητος υπέβαλε αίτηση για επανάνοιγμα της αίτησης του για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας. Την αίτηση του για Habeas Corpus καταχώρισε πέντε μήνες μετά, στις 9.9.2025 και η πρωτόδικη απόφαση εξεδόθη στις 29.10.2025».
(Η υπογράμμιση γίνεται από το παρόν Δικαστήριο).
Πρόσφατα, το Ανώτατο Δικαστήριο, στην Αναφορικά με την Αίτηση του Korush Parsa για την έκδοση εντάλματος Habeas Corpus, Πολ. Έφ. Αρ. 33/2025, ημερ. 02/04/2026, παραμέρισε την πρωτόδικη απόφαση με την οποία είχε απορριφθεί η αίτηση για έκδοση του εντάλματος Habeas Corpus και εξέδωσε το αιτούμενο προνομιακό ένταλμα. Εκεί η απόφαση για απέλαση του αιτητή είχε ληφθεί για σκοπούς προστασίας της Εθνικής Ασφάλειας και Δημόσιας Τάξης. Αυτή όμως η ιδιαιτερότητα δεν στάθηκε ικανή να αποτρέψει την έκδοση του αιτούμενου εντάλματος. Αφού λήφθηκε υπόψη και το γεγονός ότι δεν υπήρχε, «επί του παρόντος», προοπτική απομάκρυνσης του εφεσείοντα, κρίθηκε ότι η συνέχιση της κράτησής του δεν εδικαιολογείτο.
Η δε απόφαση της πλειοψηφίας στην Fasel v. Κυπριακής Δημοκρατίας (2016) 1(Α) ΑΑΔ 876, στην οποία παρέπεμψε ο ευπαίδευτος δικηγόρος που εκπροσωπεί τον Γενικό Εισαγγελέα, με τον προσήκοντα σεβασμό δεν βοηθά στο θέμα της διάρκειας της κράτησης, αφού εκεί η διάρκεια της κράτησης ήταν 5 μήνες και 7 ημέρες. Ως καταγράφεται στην απόφαση της πλειοψηφίας, «Σημειώνεται ότι η κράτηση του Εφεσείοντα μέχρι την ημέρα εξέτασης της αίτησης του ήταν 5 μήνες και 7 ημέρες. Η εξουσία του Δικαστηρίου να ελέγξει τη νομιμότητα της κράτησης από άποψη διάρκειας στα γεγονότα της παρούσης υπόθεσης ερείδεται στο Άρθρο 11.2(στ) του Συντάγματος αντίστοιχο του Άρθρου 5.1(στ) της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προάσπιση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΣΔΑ)».
Εν προκειμένω, αυτό που αποκαλύπτεται είναι ότι, εάν δεν εκδοθεί το αιτούμενο ένταλμα, ο αιτητής θα συνεχίσει να τελεί υπό κράτηση για περαιτέρω, απροσδιόριστο, χρονικό διάστημα, χωρίς να υπάρχει, στο παρόν στάδιο, στη βάση των ιδιαίτερων γεγονότων της υπόθεσης, λογική προοπτική απομάκρυνσής του από τη χώρα (Eazadi (2012) 1(Γ) A.Α.Δ. 2553).
Εν κατακλείδι, έχοντας ενώπιόν μου το διαρρεύσαν χρονικό διάστημα, το οποίο δεν είναι ευκαταφρόνητο, που ο αιτητής συνεχίζει να τελεί υπό κράτηση (από 12.02.2025), χωρίς στο παρόν στάδιο, επαναλαμβάνω, να υπάρχει προοπτική απέλασης του, λαμβανομένου υπόψη και του όλου ιστορικού της υπόθεσης, κρίνω πως ο αιτητής κρατείται πέραν του ευλόγου (Ahmed Alalaiwi (ανωτέρω)), κάτι που επιβάλλει την απελευθέρωσή του αμέσως. (Αναφορικά με την Aίτηση του Yassa για έκδοση Προνομιακού Εντάλματος Habeas Corpus, Πολ. Αίτ. 9/2019, ημερ. 6.2.2019). Εξισορρόπηση των δικαιωμάτων του Κράτους και του αιτητή, οδηγεί, εν προκειμένω, στην έκδοση του αιτούμενου εντάλματος.
Η Αίτηση κρίνεται βάσιμη, δικαιολογημένη και εγκρίνεται. Εκδίδεται το αιτούμενο Προνομιακό Ένταλμα. Οι αρμόδιες αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας να αφήσουν αμέσως ελεύθερο τον αιτητή.
Επιδικάζονται υπέρ του επιτυχόντος αιτητή έξοδα αίτησης, πλέον Φ.Π.Α., εάν υπάρχει, όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο.
Τα έξοδα του διερμηνέα να καταβληθούν από την Κυπριακή Δημοκρατία.
Ι. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ, Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο