ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
(Πολιτική Αίτηση Αρ. 110/26)
5 Ιουνίου, 2026
[Ε. ΕΦΡΑΙΜ, Δ/στής]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 155.4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 3 ΚΑΙ 9 ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ 1964 (Ν.33/1964), ΤΑ ΑΡΘΡΑ 13 ΚΑΙ 14 ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΕΩΣ ΝΟΜΟΥ ΚΕΦ. 105
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ ΕΝΤΑΛΜΑΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΗΣ ΦΥΣΕΩΣ) ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥ 2018
ΚΑΙ
MD HASAN, ΥΠΗΚΟΟΣ ΜΠΑΓΚΛΑΝΤΕΣ, Ο ΟΠΟΙΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ 20/06/2025 ΚΑΤΑΚΡΑΤΕΙΤΑΙ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΡΑΤΗΣΗΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΛΙΜΝΕΣ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ HABEAS CORPUS AD SUBJICIENDUM
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 18ΠΣΤ, 18ΟΖ ΚΑΙ 18ΟΗ ΤΟΥ ΚΕΦ.105, ΑΡΘΡΑ 8(1), 9ΣΤ(1), (3) ΚΑΙ 16Δ ΤΟΥ Ν.6(Ι)/2000, ΤΗΝ ΕΣΔΑ, ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΚΟΙΝΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΝΟΜΩΣ ΔΙΑΜΕΝΟΝΤΩΝ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΜΕΣΩ:
1. ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
2. ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ
ΔΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΠΑΡΑ ΤΗΝ ΠΑΡΕΛΕΥΣΗ ΠΕΡΑΝ ΤΩΝ ΕΞΙ ΜΗΝΩΝ, ΚΑΙ ΠΑΡΑ ΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ ΟΤΙ ΟΛΟ ΑΥΤΟ ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΟΥΔΕΝ ΕΠΡΑΞΑΝ ΓΙΑ ΑΠΕΛΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΟ ΜΠΑΓΚΛΑΝΤΕΣ, ΚΑΙ ΠΑΡΑ ΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ ΟΤΙ Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙ ΤΗΝ ΚΡΑΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΑ ΔΙΜΗΝΟ ΟΠΩΣ ΠΡΟΝΟΕΙ ΤΟ ΕΔΑΦΙΟ 4 ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 18ΠΣΤ, ΠΑΡΑΝΟΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΝ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΥΠΟ ΚΡΑΤΗΣΗ ΤΟΝ ΜD ΗΑSΑΝ ΣΤΟΝ ΧΩΚΑΜ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ, ΚΑΤΑ ΠΑΡΑΒΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 11 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 5(1) ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΣΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ, ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 6 ΤΟΥ ΧΑΡΤΗ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ Ε.Ε., ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 9ΣΤ(1), (3), 16Δ, 21 ΚΑΙ 29 ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΝΟΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 33 ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2011/95/ΕΚ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ Ή ΤΩΝ ΑΠΑΤΡΙΔΩΝ ΩΣ ΔΙΚΑΙΟΥΧΩΝ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ, ΓΙΑ ΕΝΑ ΕΝΙΑΙΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ Ή ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥΝΤΑΙ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ, ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 8 ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2013/33/ΕΕ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΔΟΧΗ ΤΩΝ ΑΙΤΟΥΝΤΩΝ ΔΙΕΘΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 14 ΚΑΙ 18ΠΣΤ ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΕΩΣ ΝΟΜΟΥ ΚΕΦ.105 ΚΑΙ ΚΑΤ’ ΑΝΑΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 13, 15 ΚΑΙ 16 ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2008/115/ΕΚ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΚΟΙΝΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΝΟΜΩΣ ΔΙΑΜΕΝΟΝΤΩΝ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ.
..................................
Ν. Χαραλαμπίδου (κα), για Νατάσα Χαραλαμπίδου & Συνεργάτες ΔΕΠΕ, για τον Αιτητή.
Μ. Βασιλείου (κα), για Γενικό Εισαγγελέα, για τους Καθ’ ων η Αίτηση.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΕΦΡΑΙΜ, Δ.: Με την παρούσα Αίτηση ο Αιτητής ζητά την έκδοση προνομιακού εντάλματος Habeas Corpus με το οποίο να κηρύσσεται η κράτηση του παράνομη.
Βασική θέση του Αιτητή είναι ότι η κράτηση του από τις 21.6.2025 είναι παράνομη καθότι αυτός κρατείται με σκοπό την απέλαση του, ενώ το διάταγμα απέλασης του τελεί υπό αναστολή και δεν υφίσταται λογική προοπτική απομάκρυνσης του, για νομικούς λόγους. Σύμφωνα πάντα με τον Αιτητή, οι αρμόδιες Αρχές δεν προβαίνουν σε επανεξέταση της κράτησης του κάθε δύο μήνες, ως προβλέπεται στον Ν.6(Ι)/2000, ούτε και έχουν εξετάσει κατά πόσο υπάρχουν εναλλακτικά της κράτησης του μέτρα.
Η πλευρά των Καθ’ ων ισχυρίζεται ότι το διάταγμα απέλασης επικυρώθηκε με απόφαση του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας ημερ. 14.11.2025, ενώ ο Αιτητής ουδέποτε αμφισβήτησε τη νομιμότητα του διατάγματος κράτησης του, επομένως ο Αιτητής κωλύεται να προωθεί την παρούσα Αίτηση. Ισχυρίζεται περαιτέρω ότι η Αίτηση είναι καταχρηστική, ότι η διάρκεια της κράτησης του είναι εύλογη, νόμιμη και αναγκαία και οφείλεται στις ενέργειες του ίδιου του Αιτητή και ότι η κράτηση του τυγχάνει επαναξιολόγησης κάθε δύο μήνες. Τέλος, ισχυρίζεται ότι δεν προκύπτει εγκατάλειψη του σκοπού κράτησης του Αιτητή.
Το ιστορικό των γεγονότων, όπως αυτό προκύπτει μέσα από τις ένορκες δηλώσεις που υποστηρίζουν την Αίτηση και την ένσταση, σε συνάρτηση με τα σχετικά έγγραφα τα οποία τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, έχει ως ακολούθως:
1) Ο Αιτητής είναι υπήκοος Μπαγκλαντές. Εισήλθε παράνομα στην Κυπριακή Δημοκρατία και την 1.6.2022 υπέβαλε αίτηση για παραχώρηση διεθνούς προστασίας η οποία απερρίφθη στις 24.6.2022. Ο Αιτητής καταχώρισε Προσφυγή στις 26.8.2022 ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας η οποία απερρίφθη στις 15.12.2022. Έκτοτε ο Αιτητής βρίσκεται στη Δημοκρατία παράνομα.
2) Στις 20.6.2025 ο Αιτητής συνελήφθη για το αδίκημα της παράνομης παραμονής στη Δημοκρατία. Στις 21.6.2025 εκδόθηκαν διατάγματα κράτησης και απέλασης του δυνάμει του άρθρου 14 του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου, Κεφ. 105.
3) Ο Αιτητής καταχώρισε την Προσφυγή υπ’ αρ. 709/2025 ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου. Το διάταγμα απέλασης ανεστάλη εκκρεμούσης της Προσφυγής.
4) Κατά τη διάρκεια της κράτησης του, στις 26.6.2025 ο Αιτητής υπέβαλε μεταγενέστερη αίτηση ασύλου η οποία έγινε δεκτή. Συνεπώς το διάταγμα κράτησης του ακυρώθηκε και την 1.8.2025 εκδόθηκε νέο διάταγμα κράτησης του δυνάμει του άρθρου 9ΣΤ του περί Προσφύγων Νόμου, Ν.6(1)/2000.
5) Η αίτηση ασύλου απερρίφθη στις 8.10.2025. Εναντίον της απορριπτικής απόφασης, ο Αιτητής καταχώρισε στις 30.10.2025 την Προσφυγή υπ’ αρ. 2691/2025 ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας, η οποία εκκρεμεί και ορίστηκε στις 19.6.2026.
6) Παράλληλα εξεδόθη απόφαση στην Προσφυγή 709/2025 με την οποία τα διατάγματα κράτησης και απέλασης κρίθηκαν νόμιμα.
7) Στις 13.10.2025, 12.12.2025, 11.2.2026 και 8.4.2026, διενεργήθηκαν επαναξιολογήσεις της κράτησης του Αιτητή.
8) Στις 24.4.2026 η δικηγόρος των Καθ’ ων η Αίτηση απέστειλε ηλεκτρονικό μήνυμα στο Δικαστήριο ζητώντας σύντομη εκδίκαση της Προσφυγής 2691/2025.
Στην υπόθεση Lakoud v. Κυπριακής Δημοκρατίας, Πολ. Έφεση 77/2020, ECLI:CY:AD:2021:A231, ημερ. 8.6.2021, γίνεται μια διαφωτιστική παραπομπή στη νομολογία αναφορικά με την έκδοση ενταλμάτων Habeas Corpus:
«Όπως είναι καλά γνωστό, το προνομιακό ένταλμα της φύσεως Habeas Corpus ad subjiciendum διασφαλίζει την ελευθερία του ατόμου. Όπως αναφέρθηκε στη xxx Χ" Σάββας (1993) 1 ΑΑΔ 102, «Το Habeas Corpus ad subjiciendum είναι προνομιακή διαδικασία για τη διασφάλιση της ελευθερίας του πολίτη. Παρέχει αποτελεσματικό μέσο άμεσης απελευθέρωσης από παράνομη ή αδικαιολόγητη κράτηση, είτε στη φυλακή, είτε σε ιδιωτικό χώρο, από Αρχή ή ιδιώτη». Απαραίτητη προϋπόθεση δι' έκδοση του εντάλματος συνιστά η απόδειξη, εκ μέρους του αιτούντος, του παράνομου της κράτησης ή φυλάκισης (Καλφοπούλου (1998) 1 ΑΑΔ 55). Με τη διαδικασία του εντάλματος Habeas Corpus, ό,τι επιδιώκεται είναι η διασφάλιση του δικαιώματος της ελευθερίας διά της άμεσης απελευθέρωσης του αιτητή ο οποίος, κατ' ισχυρισμό, τελεί υπό παράνομη κράτηση. Οποτεδήποτε, στο πλαίσιο της εν λόγω διαδικασίας, διαπιστώνεται κάτι τέτοιο, το σχετικό διάταγμα εκδίδεται δικαιωματικά και όχι ως θέμα άσκησης διακριτικής εξουσίας, οπότε, ο αιτητής αφήνεται ευθύς ελεύθερος (Green v. Home Secretary [1941] 3 All E.R. 388, σελίδα 400).»
Είναι σαφές από το πιο πάνω απόσπασμα ότι σκοπός της έκδοσης εντάλματος Habeas Corpus είναι η εξασφάλιση της ελευθερίας του ατόμου, νοουμένου ότι έχει αποδείξει το παράνομο της κράτησης ή φυλάκισης του. Στην υπό κρίση περίπτωση, ο Αιτητής βρισκόταν υπό κράτηση δυνάμει διατάγματος κράτησης ημερ. 21.6.2025. Ακολούθως ο φάκελος της αίτησης ασύλου επανανοίχθηκε, το εν λόγω διάταγμα κράτησης ακυρώθηκε και την 1.8.2025 εκδόθηκε νέο διάταγμα κράτησης του Αιτητή. Η Προσφυγή κατά του πρώτου διατάγματος κράτησης και του διατάγματος απέλασης έχει απορριφθεί ενώ εκκρεμεί η Προσφυγή κατά της απορριπτικής απόφασης της αίτησης ασύλου. Λόγω αυτού, το διάταγμα απέλασης τελεί υπό αναστολή, και το ζήτημα της κράτησης του Αιτητή τύγχανε επανεξέτασης και αποφασιζόταν η συνέχιση της.
Επομένως, στο παρόν στάδιο ο Αιτητής δεν τελεί πλέον υπό κράτηση με βάση το διάταγμα κράτησης ημερ. 21.6.2025, αλλά δυνάμει του διατάγματος κράτησης ημερ. 1.8.2025. Το εν λόγω πρώτο διάταγμα κράτησης και το διάταγμα απέλασης κρίθηκαν νόμιμα με δικαστική απόφαση. Δυνάμει του πρώτου διατάγματος κράτησης, ο Αιτητής παρέμεινε υπό κράτηση για περίπου ενάμιση μήνα μέχρι την έκδοση του μεταγενέστερου διατάγματος. Αυτό το δεύτερο διάταγμα κράτησης ημερ. 1.8.2025 τεκμαίρεται νόμιμο, εφόσον δεν έχει προσβληθεί.
Στην υπό κρίση περίπτωση, η κράτηση του Αιτητή στηρίζεται στο άρθρο 9ΣΤ(2)(β) και (δ) του Ν.6(Ι)/2000. Όπως αναφέρεται στο διάταγμα, η κράτηση του Αιτητή κρίθηκε αναγκαία λόγω του κινδύνου διαφυγής του για τους εκεί καταγραφόμενους λόγους και της μη ύπαρξης περιθωρίου επιβολής λιγότερο περιοριστικών εναλλακτικών μέτρων.
Ο έλεγχος της διάρκειας της κράτησης αιτητή, διενεργείται υπό το φως των διατάξεων του άρθρου 18ΠΣΤ(1) του Κεφ. 105, το οποίο προνοεί ότι τέτοια «κράτηση έχει τη μικρότερη δυνατή διάρκεια και διατηρείται καθόσον χρόνο η διαδικασία απομάκρυνσης εξελίσσεται και εκτελείται με τη δέουσα επιμέλεια». Στο ίδιο άρθρο προβλέπεται πως εκτός εάν επιτρέπεται να εφαρμοστούν αποτελεσματικά άλλα επαρκή αλλά λιγότερο αναγκαστικά μέτρα, ο Υπουργός Εσωτερικών δύναται να εκδώσει διάταγμα με το οποίο να θέτει υπό κράτηση υπήκοο τρίτης χώρας υποκείμενο σε διαδικασία επιστροφής, μόνο για την προετοιμασία επιστροφής και ή για τη διεκπεραίωση της διαδικασίας απομάκρυνσης, ιδίως όταν υπάρχει κίνδυνος διαφυγής ή όταν ο συγκεκριμένος υπήκοος αποφεύγει ή παρεμποδίζει την προετοιμασία της επιστροφής ή τη διαδικασία απομάκρυνσης. Περαιτέρω, στο άρθρο 18ΠΣΤ(4) προβλέπεται ότι ο Υπουργός Εσωτερικών επανεξετάζει κάθε διάταγμα κράτησης αυτεπάγγελτα κάθε δίμηνο, καθώς και σε οποιοδήποτε εύλογο χρονικό διάστημα κατ’ αίτηση του επηρεαζόμενου υπηκόου τρίτης χώρας. Στο άρθρο 18ΠΣΤ(6) προνοείται πως όταν καθίσταται πρόδηλο ότι δεν υφίσταται πλέον λογικά προοπτική απομάκρυνσης για νομικούς ή άλλους λόγους ή όταν παύουν να ισχύουν οι όροι του εδαφίου (1), τότε η κράτηση παύει να δικαιολογείται και το πρόσωπο απολύεται αμέσως. Το άρθρο 15ΠΣΤ(7) προβλέπει πως η κράτηση εξακολουθεί καθόλη τη χρονική περίοδο κατά την οποία πληρούνται οι όροι του εδαφίου (1) και είναι αναγκαίο να διασφαλισθεί η επιτυχής απομάκρυνση, η οποία περίοδος δεν δύναται να υπερβαίνει τους έξι μήνες. Το άρθρο 15ΠΣΤ(8) επιτρέπει την παράταση αυτού του χρονικού διαστήματος μόνο για περιορισμένο χρόνο, που δεν υπερβαίνει τους δώδεκα μήνες σε περιπτώσεις «κατά τις οποίες, παρ’ όλες τις εύλογες προσπάθειες, η επιχείρηση απομάκρυνσης είναι πιθανόν να διαρκέσει περισσότερο επειδή ο υπήκοος της τρίτης χώρας αρνείται να συνεργαστεί ή καθυστερεί η λήψη των αναγκαίων εγγράφων από τρίτες χώρες».
Οι πιο πάνω νομοθετικές πρόνοιες μεταφέρουν στην Κυπριακή έννομη τάξη τα όσα διαλαμβάνονται στην Οδηγία 2008/115/ΕΚ σχετικά με τους κανόνες και τις διαδικασίες στα κράτη μέλη για την επιστροφή των παρανόμως διαμενόντων υπηκόων τρίτων χωρών.
Η παρούσα Αίτηση περιορίζεται στην εξέταση της νομιμότητας της κράτησης του Αιτητή ενόψει της διάρκειας της. Εξετάζοντας την Αίτηση στη βάση της χρονικής έκτασης της κράτησης του Αιτητή από τις 21.6.2025, ημερομηνία έκδοσης των αρχικών διαταγμάτων κράτησης και απέλασης του, μέχρι και την ημερομηνία καταχώρισης της Αίτησης, διαφαίνεται ότι ο Αιτητής κρατείται για δέκα μήνες. Στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Hussam Mustfa (2012) 1(Β) Α.Α.Δ. 1623, το Δικαστήριο ανέφερε πως για να είναι νόμιμη η κράτηση για οποιαδήποτε χρονική περίοδο, θα πρέπει κατά τη διάρκεια της να συντρέχουν οι προϋποθέσεις και να λαμβάνονται τα προνοούμενα στον Νόμο διαβήματα επανεξέτασης του δικαιολογημένου ή μη της κράτησης. Όπως έχει υποδειχθεί στην υπόθεση Essa Murad Khlaief v. Αναφορικά με την Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω Γενικού Εισαγγελέα κ.ά. (2003) 1(Γ) Α.Α.Δ. 1402, ο χρόνος κράτησης δεν μπορεί να εξετάζεται in abstracto. Πρέπει να συσχετισθεί προς τους λόγους της καθυστέρησης απέλασης και τις υφιστάμενες δυνατότητες διεκπεραίωσης της.
Χρήσιμη αναφορά γίνεται στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Tikov, Πολ. Αίτηση Αρ. 62/2019, ημερ. 10.5.2019, ECLI:CY:AD:2019:D181, και στο ακόλουθο απόσπασμα:
«Η κράτηση είναι επιτρεπτή μόνο στο βαθμό που είναι αναγκαία για τους σκοπούς απέλασης και πρέπει να περιορίζεται στο συντομότερο δυνατό διάστημα. Η εύλογη περίοδος συναρτάται με τις ιδιαίτερες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Εάν μετά την πάροδο μιας εύλογης περιόδου κράτησης δεν έχει καταστεί δυνατή η απέλαση, τότε δεν θα πρέπει να επιδιώκεται ή να επιτρέπεται η περαιτέρω κράτηση. Το κράτος θα πρέπει να ενεργεί με εύλογη επιμέλεια και ταχύτητα στην επίτευξη της απέλασης (J.N. ν. The United Kingdom, (ανωτέρω), R. v. Governor of Durham Prison, ex parte Hardial Singh (1984) WLR 704, Mikolenko v. Estonia,Application no. 10664/05, 8.10.2009).»
Η πρόσφατη απόφαση στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Korush Parsa, Πολ. Έφεση Αρ. 33/2025, ημερ. 2.4.2026, περιέχει επίσης μια διαφωτιστική σύνοψη των αρχών που διέπουν τέτοιας φύσης αιτήσεις στο ακόλουθο απόσπασμα:
«Η συνέχιση της κράτησης κάποιου προσώπου προς το σκοπό της απέλασης του, πρέπει να είναι αναγκαία και αναλογική ως προς τον πιο πάνω σκοπό. Εάν οι σχετικές διαδικασίες προς απέλαση ενός προσώπου δεν προχωρούν με ανάλογη επιμέλεια και σπουδή από πλευράς των αρμοδίων αρχών, η κράτηση απολήγει αδικαιολόγητη, παύοντας να είναι επιτρεπτή. Ο χρόνος κράτησης δε, είναι πάντοτε συνυφασμένος με τους λόγους που τυχόν δημιουργούν καθυστέρηση, ενώ η κρίση για την υπέρβαση ή μη του εύλογου χρόνου είναι ζήτημα πραγματικό.»
Με βάση τα ενώπιον του Δικαστηρίου τεθέντα δεδομένα, η κράτηση του Αιτητή κρίθηκε αναγκαία στη βάση του κινδύνου διαφυγής του εφόσον
· Δεν έχει συμμορφωθεί με προηγούμενες αποφάσεις επιστροφής, (απορριπτική ΥΠΑΣ ημερ. 24.8.2022 και διάταγμα απέλασης ημερ. 21.6.2025)
· Δεν έχει μόνιμη διεύθυνση διαμονής
· Δήλωσε την πρόθεση του για μη συμμόρφωση με απόφαση επιστροφής
· Θεωρήθηκε απαγορευμένος μετανάστης δυνάμει του άρθρου 6(1)(κ) του Κεφ. 105, συνελήφθη και εναντίον του εκδόθηκαν διατάγματα κράτησης και απέλασης του ημερ. 21.6.2025
· Κρατείται με σκοπό τον επαναπατρισμό και η αίτηση του για διεθνή προστασία υποβλήθηκε με σκοπό την προβολή προσκομμάτων στη διαδικασία επαναπατρισμού του.
Την 1.8.2025 εκδόθηκε νέο διάταγμα κράτησης του Αιτητή και διενεργήθηκε επαναξιολόγηση της κράτησης του στις 13.10.2025, 12.12.2025, 11.2.2026 και 8.4.2026. Στο έντυπο αξιολόγησης παρατίθεται το ιστορικό των γεγονότων αναφορικά με τον Αιτητή, όπως αυτό καταγράφεται ανωτέρω και εκεί επαναλαμβάνεται πως υπάρχει κίνδυνος διαφυγής, πως βάσει αντικειμενικών κριτηρίων υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να θεωρείται ότι ο Αιτητής υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας για να καθυστερήσει ή εμποδίσει την εκτέλεση απόφασης επιστροφής του και πως δεν υπάρχουν περιθώρια για την επιβολή εναλλακτικών αντί της κράτησης μέτρων, επομένως γίνεται εισήγηση για την κράτηση του δυνάμει του άρθρου 9ΣΤ(2)(β) και (δ). Το διάταγμα απέλασης του ημερ. 21.6.2025 έχει ανασταλεί μέχρι την εξέταση της Προσφυγής του. Εν τω μεταξύ ο δικηγόρος των Καθ’ ων ζήτησε από το Δικαστήριο την επίσπευση της διαδικασίας της Προσφυγής η οποία είχε οριστεί αρχικά για τις 19.6.2026. Η δικηγόρος του Αιτητή ζήτησε παράταση χρόνου μιας εβδομάδας για την καταχώριση της αγόρευσης της, λόγω φόρτου εργασίας, και το Δικαστήριο ακύρωσε την ημερομηνία 19.6.2026 και όρισε την Προσφυγή για οδηγίες στις 18.5.2026.
Στο σημείο αυτό σημειώνεται ότι δεν διαφεύγει την προσοχή του Δικαστηρίου ότι η πρώτη επαναξιολόγηση δεν έγινε εντός των δύο μηνών από την ημερομηνία κράτησης του Αιτητή, αλλά 2 ½ μήνες αργότερα. Έχει ήδη λεχθεί ότι το άρθρο 18ΠΣΤ(4)(α) προβλέπει την επανεξέταση «αυτεπάγγελτα ανά δίμηνο».
Αυτό το ζήτημα απασχόλησε στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Dani El Khouri, Πολ. Αίτηση Αρ. 125/2014, ημερ. 22.7.2014, στην οποία ο τότε Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου Ερωτοκρίτου είπε τα εξής:
«Είναι φανερό ότι η Κυπριακή Δημοκρατία διαφοροποιήθηκε από την Οδηγία, η οποία προέβλεπε για επανεξέταση «ανά εύλογα χρονικά διαστήματα» και καθόρισε επανεξέταση «ανά δίμηνο», περίοδος η οποία κατά την άποψή μου είναι πιο γενναιόδωρη από την περίοδο που προβλέπει η Οδηγία, η οποία με την χρήση του όρου «εύλογα χρονικά διαστήματα» σαφώς συνδέει το χρόνο με τα γεγονότα της κάθε υπόθεσης και αφήνει τον δικαστή να είναι ο τελικός κριτής.
Με αυτό ως δεδομένο, δεν μπορώ να δεχθώ ότι η δίμηνη περίοδος που προβλέπεται στο άρθρο 18ΠΣΤ(4) είναι ανατρεπτική ώστε εάν η επανεξέταση δεν γίνει εντός του διμήνου αλλά σε μικρό χρονικό διάστημα μετά, η κράτηση αμέσως μεταβάλλεται σε παράνομη. Η συγκεκριμένη πρόνοια θα πρέπει να ερμηνευθεί έχοντας υπόψη:- (α) την πιο φιλελεύθερη πρόνοια της Οδηγίας για επανεξέταση μέσα σε «εύλογα χρονικά διαστήματα», (β) την πρόνοια του άρθρου 18ΠΣΤ(7) ότι η κράτηση δεν πρέπει σε πρώτο στάδιο να υπερβαίνει τους 6 μήνες και (γ) ότι η κράτηση σύμφωνα με το εδάφιο (8) του ίδιου άρθρου μπορεί να παραταθεί με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών για περαιτέρω περίοδο 12 μηνών. Ως αποτέλεσμα ο Νόμος προβλέπει υπό όρους την κράτηση ενός αλλοδαπού μέχρι και 18 μήνες, όταν υπάρχει κίνδυνος διαφυγής ή όταν ο αλλοδαπός αποφεύγει ή παρεμποδίζει την προετοιμασία επιστροφής του.
Στην προκειμένη περίπτωση ο Αιτητής στις 11.7.2013 κηρύχθηκε απαγορευμένος μετανάστης επειδή ο γάμος του με ευρωπαία πολίτιδα κρίθηκε από την αρμόδια Συμβουλευτική Επιτροπή ως εικονικός. Ως εκ τούτου εκδόθηκαν εναντίον του διατάγματα κράτησης και απέλασης.
Ως προς την επανεξέταση, οι Καθ’ ων η αίτηση επανεξέτασαν στις 30.4.2014, δηλαδή πριν την παρέλευση του διμήνου και διατάχθηκε η περαιτέρω κράτηση. Στη συνέχεια ο Αιτητής επιζητούσε απεγνωσμένα τη μη απέλασή του. Στις 6.5.2014 καταχωρεί την Πολιτική Αίτηση Αρ. 80/2014 για έκδοση εντάλματος Habeas Corpus, την οποία στη συνέχεια αποσύρει. Στις 29.5.2014 η Διευθύντρια του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μεταναστεύσεως, δεόντως εξουσιοδοτημένη (βλ. εξουσιοδότηση από Υπουργό Εσωτερικών ημερ. 12.2.2014), στη βάση Σημειώματος που της υποβλήθηκε επανεξετάζει την περίπτωση του Αιτητή υπό το φως της επιστολής του δικηγόρου του ημερ. 22.3.2014 και διατάσσει την περαιτέρω κράτησή του. Όμως ακόμη και αν η συγκεκριμένη επανεξέταση δεν ληφθεί υπόψη, όπως φαίνεται να εισηγείται ο δικηγόρος του Αιτητή, η επόμενη επανεξέταση θα έπρεπε να είχε γίνει στις 30.6.2014, αφού η προηγούμενη έγινε στις 30.4.2014. Η διοίκηση επανεξέτασε στις 2.7.2014, δηλαδή δύο μέρες μετά.
Συμφωνώ απόλυτα με τη δικηγόρο των Καθ’ ων η αίτηση ότι η παρέλευση δύο εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία λήξης της περιόδου της πρώτης, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι παραβιάζει το Νόμο και ούτε μπορεί να είναι καταλυτική για την τύχη της παρούσας αίτησης. Η επανεξέταση που έγινε είναι κατά την άποψή μου μέσα στο πνεύμα τόσο της Οδηγίας όσο και του Νόμου και δεν μπορεί με κανένα τρόπο να έχει το αποτέλεσμα που εισηγείται ο δικηγόρος του Αιτητή. Θα έλεγα ότι ακριβώς αν συνέβαινε το αντίθετο, θα καταστρατηγούντο οι πρόνοιες του Νόμου, δηλαδή αν αφήνετο μια ασήμαντη καθυστέρηση δύο εργάσιμων ημερών να ανατρέπει την κράτηση ενός αλλοδαπού, ο οποίος κρατείται δυνάμει του Νόμου ως ανεπιθύμητος μετανάστης.»
(Η υπογράμμιση είναι του παρόντος Δικαστηρίου)
Υιοθετώ πλήρως το πιο πάνω σκεπτικό. Στην προκειμένη περίπτωση η πρώτη επαναξιολόγηση έγινε 15 μέρες μετά τη λήξη της δίμηνης προθεσμίας. Πρόκειται για σχετικά μικρό χρονικό διάστημα που παρήλθε μετά τη λήξη των δύο μηνών. Το σημαντικό, σύμφωνα και με το πνεύμα της Οδηγίας, είναι να γίνεται τακτή και συστηματική επαναξιολόγηση «σε εύλογα χρονικά διαστήματα», ακριβώς για να διασφαλίζεται η συνεχής εγρήγορση των αρμόδιων αρχών στην επαναθεώρηση της όποιας ανάγκης συνέχισης της κράτησης.
Ζητήματα επαναξιολόγησης μετά τη λήξη της δίμηνης προθεσμίας εντοπίζονται σε σωρεία αποφάσεων, χωρίς βεβαίως εκεί να έχει απασχολήσει περαιτέρω. Αυτό ακριβώς καταδεικνύει ότι τα Δικαστήρια αναγνωρίζουν πως το ουσιώδες είναι όπως γίνεται επαναξιολόγηση σε τακτά χρονικά διαστήματα και όχι το εάν αυτή υπερβαίνει ελάχιστα ή επουσιωδώς τους δύο μήνες. Ενδεικτικά αναφέρομαι στις υποθέσεις Αναφορικά με την Αίτηση του Souko Maher, Πολ. Αίτηση Αρ. 45/2023, ημερ. 24.5.2025, Αναφορικά με την Αίτηση της Chand Nira, Πολ. Αίτ. 133/2022, ημερ. 30.9.2022, ECLI:CY:AD:2022:D371, Αναφορικά με την Αίτηση του Elsayed Mahmoud Ibrahim Elabasiri, Πολ. Αίτηση Αρ. 83/2022, ημερ. 27.6.2022, ECLI:CY:AD:2022:D270, Αναφορικά με την Αίτηση του Mohammad Mamunur Rashid, Πολ. Αίτηση, Αρ. 90/2022, ημερ. 23.6.2022 και Αναφορικά με την Αίτηση του Santos Koho Malisawa (2015) 1(Α) Α.Α.Δ. 848. Αξίζει να αναφερθεί ότι στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση της Chand Nira (ανωτέρω), οι επαναξιολογήσεις έγιναν κατά τις ημερομηνίες 22.10.2021, 4.2.2022, 24.3.2022, 26.5.2022 και 27.7.2022. Στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Mohammad Mamunur Rashid (ανωτέρω), οι επαναξιολογήσεις έγιναν κατά τις ημερομηνίες 11.11.2021, 15.2.2022, 4.4.2022 και 10.6.2022. Επομένως, διαφαίνεται ότι ακόμη και χρόνος ενός μηνός μετά τη διμηνία, δηλαδή επαναξιολόγηση που έγινε μετά την πάροδο τριών μηνών, κρίθηκε ότι ικανοποιεί τις πρόνοιες του άρθρου 58ΠΣΤ.
Ως εκ τούτου, διαφαίνεται ότι έγιναν επαναξιολογήσεις της κράτησης του Αιτητή, στις οποίες, κατόπιν εξέτασης της δυνατότητας επιβολής εναλλακτικών μέτρων αντί κράτησης, επιβεβαιώνεται η αναγκαιότητα της κράτησης για τους εκεί αναφερόμενους λόγους.
Παρά ταύτα, το ζήτημα δεν τελειώνει εδώ. Όπως έχει ήδη λεχθεί, η κράτηση είναι επιτρεπτή στον βαθμό που είναι αναγκαία για σκοπούς απέλασης και αυτή πρέπει να περιορίζεται στο συντομότερο χρονικό διάστημα. Οι διοικητικές διαδικασίες θα πρέπει να διενεργούνται με τη δέουσα επιμέλεια και χωρίς αδικαιολόγητες καθυστερήσεις. Εκεί δε που δεν διενεργούνται με τον πιο πάνω τρόπο, «αναπόφευκτη συνέπεια η κράτηση να μην έχει τη μικρότερη δυνατή διάρκεια» (Αναφορικά με την Αίτηση του Shaker Alhasan για την Έκδοση Εντάλματος Habeas Corpus, Πολ. Αίτηση Αρ. 101/2023, ημερ. 15.9.2023, ECLI:CY:AD:2023:D290).
Με βάση τα δεδομένα της υπό κρίση περίπτωσης, προκύπτει ότι ο Αιτητής δεν συνεργάζεται για την απέλαση του. Η δε απέλαση του δεν μπορεί να λάβει χώρα μέχρι την ολοκλήρωση της Προσφυγής του. Λόγω ακριβώς της εκκρεμότητας της Προσφυγής, οι Καθ’ ων ζήτησαν την επίσπευση της διαδικασίας αυτής, με αποτέλεσμα η Προσφυγή να έχει οριστεί ενωρίτερα, ήτοι στις 18.5.2026, ενώ η δικηγόρος του Αιτητή ζήτησε παράταση του χρόνου καταχώρισης της γραπτής αγόρευσης για λόγους που αφορούν την πλευρά του Αιτητή. Προφορικά, στο πλαίσιο ακρόασης της παρούσας Αίτησης, η δικηγόρος των Καθ’ ων ανέφερε ότι καταχώρισε τη γραπτή αγόρευση εκ μέρους των εκεί Καθ’ ων στις 25.5.2026 και ότι η Προσφυγή ορίστηκε στις 26.5.2026 για οδηγίες. Η δικηγόρος του Αιτητή δήλωσε ότι αφού τη μελετήσει, πιθανόν να καταχωρίσει απαντητική αγόρευση και ακολούθως η Προσφυγή θα οριστεί για διευκρινίσεις.
Με αυτά τα δεδομένα, διαφαίνεται ότι η διαδικασία της Προσφυγής προβλέπεται ότι θα ολοκληρωθεί σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα. Προκύπτει επίσης ότι ο Αιτητής δεν έχει σταθερή διεύθυνση διαμονής, ούτε και κατέχει έγκυρο ταξιδιωτικό έγγραφο, το οποίο προφανώς και είναι αναγκαίο για την απέλαση του. Ως προς τούτο, στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την ένσταση, αναφέρεται ότι το ταξιδιωτικό έγγραφο του Αιτητή έχει λήξει και σε περίπτωση έκδοσης νέου, αυτό θα ισχύει μόνο για ένα μήνα, επομένως αυτό θα μπορεί να εκδοθεί μόνο όταν διαφανεί η ολοκλήρωση της Προσφυγής, όταν και θα είναι δυνατή πλέον η απέλαση του, εάν εν τέλει η Προσφυγή απορριφθεί. Τέλος, οι αρμόδιες αρχές προβαίνουν σε τακτές επαναξιολογήσεις της διάρκειας της κράτησης του Αιτητή, ως προβλέπει ο σχετικός Νόμος.
Είναι γεγονός ότι η λήψη δικαστικών μέτρων από τον Αιτητή αποτελεί δικαίωμα του και δεν μπορεί να του αποδοθεί ευθύνη για αυτό. Η μη συνεργασία του λαμβάνεται μεν υπόψη, αλλά σαφώς και δεν είναι καθοριστική ως προς τη δυνατότητα λήψης ενεργειών από τους Καθ’ ων για την απέλαση του Αιτητή με την ολοκλήρωση της Προσφυγής του σε περίπτωση που η απόφαση θα είναι αρνητική για αυτόν.
Με βάση τις περιστάσεις της υπό κρίση περίπτωσης, διαφαίνεται ότι από την έκδοση του πρώτου διατάγματος κράτησης και του διατάγματος απέλασης του Αιτητή, οι αρμόδιες αρχές έχουν σκοπό την απέλαση του και προβαίνουν σε διαβήματα ως προς την ολοκλήρωση των διαδικασιών που εκκρεμούν και καθιστούν ανέφικτη την απέλαση μέχρι στιγμής. Πέραν από την επίσπευση της Προσφυγής του, οι αρμόδιες αρχές είναι σε θέση να εξασφαλίσουν στον Αιτητή ταξιδιωτικό έγγραφο για σκοπούς απέλασης του νοουμένου ότι η Προσφυγή του απορριφθεί, χωρίς να προκληθεί ιδιαίτερη καθυστέρηση στην επίτευξη αυτής. Επιπλέον, οι αρχές επαναξιολογούν την κράτηση του Αιτητή εντός της προβλεπόμενης στον Νόμο προθεσμίας, επιβεβαιώνοντας ότι η κράτηση του είναι αναγκαία καθότι δεν υπάρχουν περιθώρια για επιβολή λιγότερο επαχθών μέτρων. Υπό το φως των ανωτέρω, δεν διαφαίνεται από την πλευρά των Καθ’ ων εγκατάλειψη του σκοπού ή παράλειψη προώθησης του με δέουσα επιμέλεια. Σε συνδυασμό με τον συνολικό χρόνο που ο Αιτητής τελεί υπό κράτηση και τον αναμενόμενο χρόνο ολοκλήρωσης της Προσφυγής και δυνατότητας υλοποίησης της απέλασης του, δεν κρίνεται ότι ο συνολικός χρόνος κράτησης του Αιτητή είναι τέτοιος που να καθιστά την κράτηση του παράνομη. Όπως λέχθηκε στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Majid Eazadi (2012) 1(Γ) Α.Α.Δ. 2553, εκείνο που εξετάζεται είναι η συνολική διάρκεια της κράτησης, η ύπαρξη λογικής προοπτικής απομάκρυνσης και η αναλογικότητα της διάρκειας κράτησης.
Ως εκ τούτου η Αίτηση κρίνεται αβάσιμη και απορρίπτεται.
Τα έξοδα της Αίτησης επιδικάζονται εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ’ ων η Αίτηση, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο.
Ε. ΕΦΡΑΙΜ, Δ.
/κβπ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο