ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
(Πολιτική Αίτηση Αρ. 128/26)
17 Ιουλίου, 2026
[Ε. ΕΦΡΑΙΜ, Δ/στής]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 155.4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 3 ΚΑΙ 9 ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ 1964 (Ν.33/1964)
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ ΕΝΤΑΛΜΑΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΗΣ ΦΥΣΕΩΣ) ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥ 2018
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ MOHAMED KHALFALLA MOHAMEDELRAGIL ABDELRHAM ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΟΥ ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣ HABEAS CORPUS
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΟ 14/60, ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 1964 ΜΕΧΡΙ 1991, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΣΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ, ΤΟΝ ΧΑΡΤΗ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ Ε.Ε., ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΝΟΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ 2013/33/ΕΕ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΔΟΧΗ ΤΩΝ ΑΙΤΟΥΝΤΩΝ ΔΙΕΘΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΜΕΣΩ-
1. ΑΡΧΗΓΟΥ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ
2. ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ,
ΔΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΠΑΡΑΝΟΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΝ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΥΠΟ ΚΡΑΤΗΣΗ ΤΟΝ MOHAMED KHALFALLA MOHAMEDELRAGIL ABDELRHAM ARC[ ] ΚΑΤΑ ΠΑΡΑΒΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 11 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 5(1) ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΣΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ, ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 6 ΤΟΥ ΧΑΡΤΗ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ Ε.Ε., ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 9ΣΤ ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΝΟΜΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 8 ΚΑΙ 9 ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2013/33/ΕΕ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΔΟΧΗ ΤΩΝ ΑΙΤΟΥΝΤΩΝ ΔΙΕΘΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ.
..................................
Μ. Μαυρονικόλας, για Lana Altacher & Associates LLC, για τον Αιτητή.
Μ. Μιχαηλίδου (κα), για Μιχαηλίδη & Χαραλάμπους Δ.Ε.Π.Ε., για τον Γενικό Εισαγγελέα, για τους Καθ’ ων η Αίτηση.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΕΦΡΑΙΜ, Δ.: Με την παρούσα Αίτηση ο Αιτητής ζητά την έκδοση προνομιακού εντάλματος Habeas Corpus με το οποίο να κηρύσσεται η κράτηση του από τις 13.10.2025 ως παράνομη.
Στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την Αίτηση αναφέρεται ότι στις 5.6.2025 ο Αιτητής υπέβαλε αίτηση για διεθνή προστασία, η οποία εκκρεμεί προς εξέταση. Στις 13.10.2025 συνελήφθη και του επεδόθη επιστολή, στην οποία αναφέρεται πως κηρύχθηκε επικίνδυνος για τη δημόσια ασφάλεια της Δημοκρατίας και πως εναντίον του εκδόθηκαν διατάγματα κράτησης και απέλασης του, στη βάση των άρθρων 18ΠΣΤ(1)(Α) και 6Κ(1) του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου, Κεφ. 105. Αποτελεί θέση του Αιτητή πως η κράτηση του από τις 13.10.2025 είναι παράνομη καθότι δεν του έχουν επιδοθεί τα διατάγματα, και, εξ όσων γνωρίζει, οι αρμόδιες Αρχές δεν έχουν επανεξετάσει την κράτηση του και ή, αν έχουν προβεί σε επανεξέταση, αυτή έγινε με καθυστέρηση και μετά τη λήξη της δίμηνης χρονικής προθεσμίας που προβλέπεται στον νόμο. Σύμφωνα πάντα με τον Αιτητή, οι αρμόδιες Αρχές δεν προβαίνουν σε οποιαδήποτε ενέργεια για διερεύνηση και επαλήθευση των λόγων κράτησης του και η κράτηση του παρατείνεται απλώς και μόνο επειδή είναι αιτητής ασύλου.
Οι λόγοι ένστασης συνοψίζονται ως ακολούθως:
1. Ο Αιτητής τελεί υπό κράτηση δυνάμει διατάγματος κράτησης ημερ. 13.10.2025, το οποίο εξεδόθη δυνάμει του άρθρου 9ΣΤ(2)(ε) του περί Προσφύγων Νόμου, Ν.6(Ι)/2000, καθότι, κατόπιν αξιολόγησης από τις αρμόδιες Αρχές, ο Αιτητής θεωρήθηκε απειλή για τη δημόσια τάξη και ασφάλεια.
2. Η κράτηση του Αιτητή εξακολουθεί να είναι αναγκαία για λόγους δημόσιας τάξης και ασφάλειας.
3. Η διάρκεια της κράτησης του Αιτητή είναι εύλογη, νόμιμη και αναλογική με τον επιδιωκόμενο σκοπό.
4. Οι Καθ’ ων η Αίτηση ενεργούν με τη δέουσα επιμέλεια και προβαίνουν σε συνεχή επανεξέταση της αναγκαιότητας συνέχισης της κράτησης του Αιτητή, εξ ου και πραγματοποιήθηκαν επανεξετάσεις στις 20.2.2026, 30.3.2026 και 19.5.2026.
5. Κατά τις επανεξετάσεις οι αρμόδιες Αρχές εξετάζουν το ενδεχόμενο επιβολής εναλλακτικών της κράτησης μέτρων, πλην όμως κρίνουν ότι δεν υπάρχει τέτοια ευχέρεια για λόγους δημόσιας τάξης και ασφάλειας.
Στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την ένσταση παρατίθεται το ιστορικό των γεγονότων και επαναλαμβάνονται και αναλύονται οι λόγοι ένστασης.
Στο πλαίσιο της ακρόασης της Αίτησης, η δικηγόρος των Καθ’ ων κατέθεσε στο Δικαστήριο έγγραφο τιτλοφορούμενο «Περίληψη Απορρήτων», αντίγραφο του οποίου παρέδωσε στον δικηγόρο του Αιτητή, καθώς επίσης και απόρρητα έγγραφα προς εξέταση από το Δικαστήριο.
Το ιστορικό των γεγονότων, όπως αυτό προκύπτει μέσα από τις ένορκες δηλώσεις που υποστηρίζουν την Αίτηση και την ένσταση, σε συνάρτηση με τα σχετικά έγγραφα, τα οποία τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, έχει ως ακολούθως:
1) Ο Αιτητής είναι υπήκοος Σουδάν. Αφίχθη παράνομα στην Κυπριακή Δημοκρατία και στις 5.6.2025 υπέβαλε αίτημα ασύλου, η εξέταση του οποίου ακόμη εκκρεμεί.
2) Στις 13.10.2025 εξεδόθη διάταγμα κράτησης του Αιτητή καθότι κρίθηκε ως επικίνδυνος για τη δημόσια τάξη και ασφάλεια δυνάμει του άρθρου 9ΣΤ(2)(ε) του Ν.6(Ι)/2000.
3) Στις 18.10.2025 επιδόθηκε στον Αιτητή επιστολή ημερ. 13.10.2025 με την οποία πληροφορείτο πως εξεδόθη διάταγμα κράτησης του δυνάμει του προαναφερόμενου άρθρου και πως είχε δικαίωμα προσφυγής εναντίον του εν λόγω διατάγματος.
4) Στις 20.1.2026 απεστάλη ηλεκτρονικό μήνυμα εκ μέρους της Διευθύντριας του Τμήματος Μετανάστευσης προς την Αστυνομία, Υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης, με το οποίο ζητούσε ενημέρωση για την πορεία των ερευνών και διαδικασιών αναφορικά με τον Αιτητή.
5) Την ίδια μέρα απεστάλη ηλεκτρονικό μήνυμα από Λειτουργό Μετανάστευσης προς την Υπηρεσία Ασύλου, με το οποίο ζητείτο η επίσπευση της εξέτασης της αίτησης ασύλου του Αιτητή λόγω του ότι βρισκόταν υπό κράτηση από τις 18.10.2025.
6) Στις 20.1.2026 έγινε επαναξιολόγηση της κράτησης του Αιτητή.
7) Σε επιστολή ημερ. 17.2.2026 Αστυνόμου για λογαριασμό του Διοικητή της Υπηρεσίας Αλλοδαπών και Μετανάστευσης προς τη Διευθύντρια του Τμήματος Μετανάστευσης, αναφέρεται ότι παρουσιάζεται το ιστορικό αλλοδαπών κρατουμένων που κρατούνται πέραν των δύο μηνών, συμπεριλαμβανομένου του Αιτητή, βάσει των συνεντεύξεων που πραγματοποιούνται, των διαθέσιμων πληροφοριών και των ενεργειών από την Υπηρεσία προς την κατεύθυνση του επαναπατρισμού τους, τυχόν εξελίξεων, των εξατομικευμένων περιστάσεων τους και των αντικειμενικών δυσκολιών ή λόγων για τους οποίους δεν κατέστη δυνατή η μέχρι τότε επιστροφή τους. Αναφέρεται επίσης ότι αυτό το ιστορικό, σε συνάρτηση με το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου του Αιτητή, που τηρείται στο Τμήμα Μετανάστευσης, θα συμβάλει στην ολοκληρωμένη ενημέρωση του Τμήματος καθότι θα βοηθήσει στην επαναξιολόγηση της κράτησης του Αιτητή και στη λήψη απόφασης στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του δυνάμει του άρθρου 18ΠΣΤ(4)(α) του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου, Κεφ. 105. Στην εν λόγω επιστολή για τον Αιτητή αναφέρεται ότι αυτός συνελήφθη στις 18.10.2025 και έκτοτε βρίσκεται υπό κράτηση, δεν είναι κάτοχος διαβατηρίου και δεν συνεργάζεται για να αναχωρήσει, δεν υπάρχουν πτήσεις αυτή την περίοδο, ούτε νέα εξέλιξη και ότι είναι πολύ επείγον να απελαθεί.
8) Στις 20.3.2026 απεστάλη ηλεκτρονικό μήνυμα προς την Αστυνομία, Υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης με υπενθύμιση του αιτήματος ημερ. 20.1.2026 για ενημέρωση.
9) Στις 30.3.2026 έγινε νέα επαναξιολόγηση της κράτησης του Αιτητή.
10) Επιστολή ημερ. 7.5.2026 Αστυνόμου για λογαριασμό του Διοικητή της Υπηρεσίας Αλλοδαπών και Μετανάστευσης προς τη Διευθύντρια του Τμήματος Μετανάστευσης είχε το ίδιο περιεχόμενο με την ως άνω επιστολή ημερ. 17.2.2026. Επιπρόσθετα, σε αυτήν αναφέρεται ότι θα πρέπει να σημειωθεί η στασιμότητα στις επιστροφές μέχρι την εξέταση των αιτημάτων από την Υπηρεσία Ασύλου και το Δικαστήριο (προσφυγές κατά των διαταγμάτων κράτησης και απέλασης ή κατά απορριπτικών διοικητικών αποφάσεων), καθώς επίσης η εξέταση διαφόρων γραπτών αιτημάτων που υποβάλλονται από τους αλλοδαπούς προσωπικά ή μέσω των νομικών τους συμβούλων, με σκοπό την παρέμβαση για απόλυση και εξασφάλιση άδειας παραμονής ή εργασίας, ενώ αρκετοί από αυτούς δεν είναι κάτοχοι ταξιδιωτικών εγγράφων και η απέλαση τους καθίσταται πιο δύσκολη. Αναφέρεται περαιτέρω ότι η Υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης καταβάλλει προσπάθειες για άμεσο επαναπατρισμό τους, υπό αντίξοες συνθήκες. Τέλος, αναφέρεται πως υπάρχουν και περιπτώσεις μη συνεργάσιμων και επί μακρώ κρατουμένων, όπου σε υπηρεσιακό επίπεδο έχουν εξαντλήσει τα περιθώρια εξεύρεσης λύσεων και εκφράζεται η διαπίστωση ότι οι διοικητικές αποφάσεις (κράτηση, απέλαση, απόλυση με ή χωρίς όρους, παράταση κράτησης κ.ά.) που λαμβάνονται βάσει της κείμενης νομοθεσίας θα πρέπει να συνυπολογίζουν το αδιέξοδο που δημιουργείται στην προοπτική επιστροφής των αλλοδαπών.
11) Στις 19.5.2026 απεστάλη ηλεκτρονικό μήνυμα προς την Αστυνομία, Υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης με παραπομπή στο μήνυμα ημερ. 20.3.2026 και υπενθύμιση του αιτήματος ημερ. 20.1.2026 για ενημέρωση.
12) Στις 19.5.2026 έγινε νέα επαναξιολόγηση της κράτησης του Αιτητή.
13) Στις επαναξιολογήσεις γίνεται αναφορά στο ιστορικό του Αιτητή, στην εμπιστευτική επιστολή της Αστυνομίας ημερ. 12.10.2025 σχετικά με αυτόν, στα αιτήματα για ενημέρωση προς την Υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης και στο ότι θεωρείται άτομο επικίνδυνο για τη δημόσια τάξη και ασφάλεια. Αναφέρεται επίσης ότι, λόγω της επιστολής ημερ. 12.10.2025, δεν υπάρχουν περιθώρια για την επιβολή εναλλακτικών αντί της κράτησης μέτρων και επομένως γίνεται εισήγηση για την κράτηση του, η οποία και σε κάθε επαναξιολόγηση τυγχάνει της έγκρισης από τη Διευθύντρια του Τμήματος.
Στην υπό κρίση περίπτωση, η κράτηση του Αιτητή στηρίζεται στο άρθρο 9ΣΤ(2)(ε) του Ν.6(Ι)/2000. Όπως αναφέρεται στο διάταγμα, η κράτηση του Αιτητή κρίθηκε αναγκαία για την προστασία της δημόσιας τάξης και ασφάλειας, λόγω του κινδύνου διαφυγής του και της μη ύπαρξης περιθωρίου εναλλακτικών μέτρων.
Η νομιμότητα του διατάγματος κράτησης δεν έχει προσβληθεί από τον Αιτητή. Παρά ταύτα, με βάση το άρθρο 9ΣΤ(7)(α)(i), η διάρκεια της κράτησης ελέγχεται στο πλαίσιο αίτησης για την έκδοση εντάλματος Habeas Corpus βάσει του Άρθρου 155.4 του Συντάγματος. Όπως εύστοχα τέθηκε στην υπόθεση Haghilo (2011) 1(Γ) A.A.Δ. 2219:
«Με την καταχώρηση μιας προσφυγής εξετάζεται η νομιμότητα της διοικητικής ενέργειας των αρμοδίων αρχών για απόρριψη του αιτήματος ασύλου και η έκδοση του διατάγματος απέλασης. Όπως επισημαίνεται στην υπόθεση Khaief (Αρ. 1) (2003) 1(Γ) Α.Α.Δ. 1402, η νομιμότητα των πιο πάνω πράξεων θα κριθεί κατά το χρόνο λήψης τους. Το αντικείμενο εξέτασης της νομίμως αρξανόμενης αλλά ενδεχομένως παρανόμως συνεχιζόμενης κράτησης, για σκοπούς απέλασης, δεν μπορεί παρά μόνο να ελεγχθεί στα πλαίσια της διαδικασίας του Habeas Corpus.»
Με την αίτηση για έκδοση προνομιακού εντάλματος Habeas Corpus, επιδιώκεται η απελευθέρωση ενός προσώπου από παράνομη ή αδικαιολόγητη κράτηση, σε φυλακή ή ιδιωτικό χώρο, από Αρχή ή ιδιώτη (βλ. Αl Lakoud v. Δημοκρατίας, Πολ. Έφεση 77/2020, ECLI:CY:AD:2021:A231, ημερ. 8.6.2021). Απαραίτητη προϋπόθεση για την έκδοση του εντάλματος συνιστά η απόδειξη, εκ μέρους του αιτούντος, του παράνομου της κράτησης ή φυλάκισης (βλ. Καλφοπούλου (1998) 1(Α) Α.Α.Δ. 55).
Σύμφωνα με το άρθρο 9ΣΤ(4)(α) η κράτηση θα πρέπει να έχει τη μικρότερη διάρκεια και διαρκεί μόνο για όσο διάστημα ισχύει ο λόγος κράτησης που προβλέπεται στο εδάφιο (2). Ο έλεγχος της διάρκειας κράτησης έχει άμεση συνάρτηση και άπτεται των πραγματικών γεγονότων που καλύπτουν την κάθε υπόθεση. Όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Essa Murad Khlaief v. Αναφορικά με την Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω Γενικού Εισαγγελέα κ.ά. (2003) 1(Γ) Α.Α.Δ. 1402, ο χρόνος κράτησης δεν μπορεί να εξετάζεται in abstracto. Πρέπει να συσχετισθεί προς τους λόγους της καθυστέρησης απέλασης και τις υφιστάμενες δυνατότητες διεκπεραίωσης της (βλ. Habibi Pour Ali Fasel v. Δημοκρατίας (2016) 1(Α) Α.Α.Δ. 876).
Χρήσιμη αναφορά γίνεται στην υπόθεση Ahmed Alalaiwi, Πολ. Έφεση Αρ. 38/2025, ημερ. 3.3.2026, στην οποία λέχθηκαν τα εξής:
«Η μη προσβολή της νομιμότητας διατάγματος κράτησης αιτητή διεθνούς προστασίας και το γεγονός ότι αυτός δεν μπορεί να απελαθεί ενόσω η αίτηση του εκκρεμεί, δεν απολήγει στο ότι ο αιτητής μπορεί να κρατείται πέραν του ευλόγου, με το εύλογο να καθορίζεται βάσει του χρόνου που μπορεί να θεωρηθεί ότι απαιτείται για τη διεκπεραίωση της εξέτασης της αίτησης του για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας και νοουμένου ότι η εξέταση της βρίσκεται σε εξέλιξη. Και ενώ κράτηση, έστω και παρατεταμένης διάρκειας, δυνατό να δικαιολογείται εφόσον διενεργούνται απαραίτητες ενέργειες στην εξέταση της αίτησης ασύλου, κράτηση, έστω και για μικρό χρονικό διάστημα, είναι αδικαιολόγητη και παράνομη εφόσον δεν γίνεται οτιδήποτε για τη διεκπεραίωση της αίτησης.»
Όπως επισημάνθηκε στην υπόθεση Al Lakoud (ανωτέρω):
«… το Δικαστήριο δεν μπορεί να υπεισέλθει στους λόγους που η Διοίκηση αποφάσισε ότι τίθεται ζήτημα ασφάλειας του Κράτους. Και τούτο από την άποψη ότι αυτά είναι ζητήματα για τα οποία το Κράτος έχει ευρεία διακριτική ευχέρεια. Η ενεργός Διοίκηση είναι κατ’ εξοχή το όργανο στο οποίο εναποτίθεται η ευθύνη για εκτίμηση των γεγονότων, ιδιαιτέρως όταν υπεισέρχονται στην εικόνα εμπιστευτικές πληροφορίες σχετικές με θέματα κρατικής ασφάλειας ή που ευλόγως προκαλούν ανησυχία για τη δημόσια ασφάλεια (Stoyanov v. Δημοκρατίας, Υπόθεση αρ. 718/2012, ημερ. 26/2/2014, ECLI:CY:AD:2014:D151). Το Δικαστήριο δεν μπορεί να ασκήσει ιδίαν κρίση περί της επικινδυνότητας ενός αιτητή. Μπορεί, βεβαίως, στο πλαίσιο ελέγχου της νομιμότητας της όλης διαδικασίας να ελέγξει τις πληροφορίες - εφόσον τέτοιος έλεγχος δεν μπορεί να διενεργηθεί χωρίς στοιχεία - χωρίς, ωστόσο, να υπεισέρχεται στην ουσιαστική εκτίμηση των πληροφοριών, ήτοι χωρίς να τις αξιολογεί για να αποφανθεί κατά πόσο η απόφαση της Διοίκησης ήταν ορθή ή η ενδεδειγμένη. (Bekefi v. Δημοκρατίας, Αναθεωρητική Έφεση αρ. 42/2013, ημερ. 30/6/2016). Και είναι αυτό το οποίο έπραξε, στην προκείμενη περίπτωση, εφόσον μέσω της διαδικασίας που περιγράφηκε ανωτέρω, το πρωτόδικο Δικαστήριο διήλθε των σχετικών εγγράφων που του παραδόθηκαν διαπιστώνοντας το ίδιο με αυτό τον τρόπο ότι επρόκειτο για απόρρητες πληροφορίες αναφορικά με δραστηριότητα του Εφεσείοντα, σχετιζόμενη με ζητήματα εθνικής ασφάλειας.»
Στην προκειμένη περίπτωση, με βάση την περίληψη των απορρήτων εγγράφων και τα απόρρητα έγγραφα τα οποία παρουσιάστηκαν στο Δικαστήριο (συμπεριλαμβανομένης της εμπιστευτικής επιστολής της Αστυνομίας 12.10.2025), διαφαίνεται ότι υπήρχαν συγκεκριμένα στοιχεία σε σχέση με τη συμπεριφορά και δράση του Αιτητή, σχετιζόμενα με ζητήματα εθνικής ασφάλειας. Διαφαίνεται επίσης ότι ο λόγος αυτός για τον οποίο κρατείται, εξακολουθεί να υφίσταται. Παρά ταύτα, ουδέποτε εξεδόθη διάταγμα απέλασης του Αιτητή και, εκκρεμούσης πλέον της εξέτασης της αίτησης του για διεθνή προστασία, αυτός δεν δύναται να απελαθεί.
Κατά την περίοδο που ο Αιτητής τελεί υπό κράτηση, το Τμήμα Μετανάστευσης προέβη σε τρεις επαναξιολογήσεις της κράτησης του. Για σκοπούς της κάθε επαναξιολόγησης, το Τμήμα αποτείνετο στην Αστυνομία, για να ενημερωθεί για την πορεία των ερευνών και διαδικασιών εκ μέρους της αναφορικά με τον Αιτητή. Η Αστυνομία απαντούσε, αναφέροντας ότι ο Εφεσείων δεν συνεργαζόταν για να αναχωρήσει και δεν κατείχε διαβατήριο, καθώς επίσης ότι δεν υπήρχαν πτήσεις κατά την εν λόγω περίοδο ούτε και νέα εξέλιξη και ότι ήταν «πολύ επείγον ο αλλοδαπός να απελαθεί». Σε κάθε αξιολόγηση, το Τμήμα, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα ενώπιον του δεδομένα, εξέταζε το ενδεχόμενο επιβολής εναλλακτικών αντί της κράτησης μέτρων και κατέληγε ότι δεν υπήρχε τέτοιο περιθώριο και ότι η κράτηση του απαιτείτο για την προστασία της εθνικής ασφάλειας και δημόσιας τάξης. Περαιτέρω, από τις 20.1.2026 το Τμήμα απευθύνθηκε στην Υπηρεσία Ασύλου, ζητώντας επίσπευση εξέτασης της αίτησης του Αιτητή.
Παρά τις ενέργειες των αρμοδίων Αρχών ως προς την τακτική ενημέρωση για τις διαδικασίες αναφορικά με τον Αιτητή καθώς επίσης και ως προς την επίσπευση εξέτασης της αίτησης του, διαφαίνεται ότι από την ημερομηνία έκδοσης του διατάγματος κράτησης του δεν υπήρχε οποιαδήποτε νέα εξέλιξη, ούτε και οποιαδήποτε δυνατότητα επιστροφής του Αιτητή στη χώρα του, καθώς επίσης ότι δεν υπάρχει οποιαδήποτε ενημέρωση από την Υπηρεσία Ασύλου ή άλλως πως, ως προς την πιθανή ημερομηνία εξέτασης της αίτησης του Αιτητή (η οποία υπεβλήθη στις 5.6.2025). Όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Khalil (2013) 1(Β) Α.Α.Δ. 1284, η έλλειψη συνεργασίας του Αιτητή δεν αποτελεί βάσιμο λόγο για να δικαιολογεί την κράτηση του. Εκείνο που εξετάζεται είναι οι ενέργειες στις οποίες προβαίνουν οι αρμόδιες Αρχές κατά τη διάρκεια της περιόδου κράτησης του, με στόχο την άρση του εμποδίου που ο τελευταίος παρεμβάλλει αρνούμενος συνεργασία. Με βάση το σύνολο των ενώπιον του Δικαστηρίου δεδομένων, διαφαίνεται ότι δεν υπάρχει οποιαδήποτε ένδειξη ως προς την πιθανή ημερομηνία εξέτασης της αίτησης του Αιτητή, ούτε και ως προς το ότι οι πτήσεις προς το Σουδάν έχουν επανεκκινήσει, ούτως ώστε να υπάρχει εύλογη προοπτική απέλασης του Αιτητή με την ολοκλήρωση της εξέτασης της αίτησης του, νοουμένου ότι αυτή τύχει απόρριψης.
Στην υπόθεση Alabdalla, Πολ. Αίτηση Αρ. 129/2019, ημερ. 8.8.2019, ECLI:CY:AD:2019:D542 λέχθηκαν τα εξής:
«…… η αναφορά στο άρθρο 9ΣΤ(4)(β) σε διοικητικές διαδικασίες που συνδέονται με λόγο κράτησης που προβλέπεται στο εδάφιο (2) του ιδίου άρθρου, αφορούν, κατά κύριο λόγο, στις περιπτώσεις έκδοσης διατάγματος κράτησης κατά τα διαλαμβανόμενα στις πρόνοιες του άρθρου 9ΣΤ(2)(α)(β)(γ)(δ) και (στ), όπου και ενεργοποιούνται οι διοικητικές διαδικασίες, οι οποίες έχουν άμεση σχέση με την όλη πορεία εξέτασης αίτησης για παραχώρηση διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται. Παρά την ιδιαιτερότητα που περιβάλλει την έκδοση εντάλματος σύλληψης αιτητή προς τον σκοπό προστασίας της εθνικής ασφάλειας ή της δημόσιας τάξης, όπως έχει ήδη επεξηγηθεί, παραμένει βεβαίως σε κάθε περίπτωση ενεργή η υποχρέωση του κράτους προς εξέταση της κάθε ξεχωριστής περίπτωσης με την εύλογη επιμέλεια και χωρίς περιττές καθυστερήσεις.»
Στην υπόθεση Abdelmogheeth , Πολ. Αίτηση Αρ. 56/2020, ημερ. 15.9.2020, ECLI:CY:AD:2020:D305, ο αιτητής τελούσε υπό κράτηση για λόγους εθνικής ασφάλειας για περίοδο περίπου δεκαεννέα μηνών. Το Ανώτατο Δικαστήριο ενέκρινε την αίτηση, λέγοντας τα εξής:
«Ορθή εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας υπό το πρίσμα των πιο πάνω και δίκαιη εξισορρόπηση των εκατέρωθεν δικαιωμάτων, Κράτους και Αιτητή, οδηγεί στην αποδοχή της αίτησης και στην έκδοση ανάλογου διατάγματος απελευθέρωσης του Αιτητή».
Στην υπόθεση Aldabbas Muammar, Πολ. Αίτηση Αρ. 74/2024, ημερ. 5.6.2024, εξεδόθη ένταλμα Habeas Corpus, παρόλο που το Δικαστήριο έκρινε πως έλαβαν χώρα προσπάθειες για απέλαση του αιτητή, ο οποίος ήταν δικαιούχος διεθνούς προστασίας, χωρίς όμως να καρποφορήσουν. Κρίθηκε πως «λαμβάνοντας υπόψη το διαρρεύσαν χρονικό διάστημα των εννέα και πλέον μηνών που ο αιτητής συνεχίζει να τελεί υπό κράτηση για σκοπούς απέλασης του, καθώς και το σύνολο των περιστάσεων που περιβάλλουν την υπό κρίση περίπτωση, η συνέχιση της κράτησης του αιτητή δεν δικαιολογείται».
Στην υπόθεση Malek Alawaad , Πολ. Αίτηση Αρ. 111/2024, ημερ. 30.7.2024, επίσης εξεδόθη ένταλμα Habeas Corpus. Είχε προηγηθεί η έκδοση διατάγματος κράτησης του ημερ. 19.1.2024 δυνάμει του άρθρου 9ΣΤ(2)(ε) του περί Προσφύγων Νόμου του 2000, Ν.6(Ι)/2000. Η έκδοση του βασίστηκε σε πληροφορίες που είχαν τεθεί ενώπιον της αρμόδιας Αρχής, οι οποίες έφεραν τον αιτητή να αποτελεί κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια και τη δημόσια τάξη της Κυπριακής Δημοκρατίας. Το Ανώτατο Δικαστήριο, αφού σημείωσε πως ο χρόνος κράτησης του αιτητή υπερέβαινε τους επτά μήνες, υπέδειξε τα ακόλουθα:
«Σε καμιά περίπτωση δεν γίνονται εκπτώσεις σε σχέση με το δικαίωμα της ελευθερίας του ατόμου, παρά μόνο όπως προβλέπεται από το Σύνταγμα και ως σχετικός νόμος ορίζει. Ακόμα, όμως, και τότε, τελικώς κριτής είναι το Δικαστήριο το οποίο αποφασίζει στη βάση των ιδιαίτερων περιστάσεων της κάθε περίπτωσης και της αποδεκτής ως προς τούτο αιτιολογίας. Στην παρούσα υπόθεση ό,τι έχει αναφερθεί από την αρμόδια αρχή σε σχέση με την εξέταση της αίτησης του αιτητή για διεθνή προστασία και συνακόλουθα τη διάρκεια της κράτησης του, χαρακτηρίζεται από γενικότητες και αοριστία. Επομένως, η παρούσα περίπτωση δικαιολογεί την παρέμβαση του Δικαστηρίου, προς όφελος του αιτητή.»
Στην υπόθεση Korush Parsa, Πολ. Έφ. Αρ. 33/2025, ημερ. 2.4.2026, το Ανώτατο Δικαστήριο παραμέρισε την πρωτόδικη απόφαση με την οποία είχε απορριφθεί η αίτηση για έκδοση του εντάλματος Habeas Corpus και εξέδωσε το αιτούμενο προνομιακό ένταλμα. Εκεί η απόφαση για απέλαση του αιτητή είχε ληφθεί για σκοπούς προστασίας της εθνικής ασφάλειας και δημόσιας τάξης. Αυτό δεν κρίθηκε ικανό να αποτρέψει την έκδοση του αιτούμενου εντάλματος. Αφού λήφθηκε υπόψη και το γεγονός ότι δεν υπήρχε, «επί του παρόντος», προοπτική απομάκρυνσης του εφεσείοντα, κρίθηκε ότι η συνέχιση της κράτησης του δεν δικαιολογείτο.
Τέλος, χρήσιμη αναφορά γίνεται στην υπόθεση Al Lakoud (ανωτέρω), στην οποία ο χρόνος κράτησης του εκεί αιτητή ήταν δέκα μήνες, όπως η παρούσα. Εκεί λέχθηκαν τα εξής:
«Το πρωτόδικο Δικαστήριο έχοντας κατά νου ότι η υπέρβαση του εύλογου χρόνου είναι ζήτημα πραγματικό και ότι ο χρόνος είναι πάντοτε συνυφασμένος με τους λόγους που τυχόν δημιουργούν καθυστέρηση, έκρινε ότι, υπό το φως όλων των γεγονότων, η περίοδος κράτησης των 10 μηνών δεν μπορούσε να θεωρηθεί ως υπερβολική. (Essa Morad Khlaief v. Κυπριακής Δημοκρατίας κ.ά. (2003) 1 Α.Α.Δ. 1402 και Habibi Pour Ali Fasel v. Κυπριακής Δημοκρατίας, Πολιτική Έφεση αρ. 236/2015, ημερ. 31/3/2016). Στο πλαίσιο αυτό και για σκοπούς της κατάληξης του ότι η διάρκεια της κράτησης του Εφεσείοντα ήταν εύλογη, ορθά έλαβε υπόψη τις διαδικασίες και διαβήματα του ιδίου του Εφεσείοντα για αναθεώρηση της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου ημερ. 2/7/2019, με την οποία αυτός απεκλείσθη από το καθεστώς διεθνούς προστασίας και οι οποίες διαδικασίες δεν έχουν τελεσιδικήσει εφόσον ο Εφεσείων καταχώρησε εναντίον της εν λόγω Απόφασης την Προσφυγή ΔΔΠ 73/2019.»
Έχει ήδη λεχθεί ότι κάθε υπόθεση κρίνεται ανάλογα με τα δικά της περιστατικά. Στην τελευταία απόφαση λήφθηκε υπόψη το όλο ιστορικό των γεγονότων, το οποίο περιλάμβανε διάφορες διαδικασίες και διαβήματα τα οποία βρίσκονταν ακόμη σε εξέλιξη, και δεν είχε διαπιστωθεί αδράνεια από τις αρμόδιες Αρχές.
Στην υπό κρίση περίπτωση, η κράτηση του Αιτητή δεν δικαιολογείται στη βάση μόνο του ότι είναι αιτητής ασύλου. Παρά ταύτα παραμένει υπό κράτηση για λόγους δημόσιας ασφάλειας, αναμένοντας την εξέλιξη της αίτησης του χωρίς, στο παρόν στάδιο, να διαφαίνεται εύλογη προοπτική εξέτασης της αίτησης του και χωρίς να προκύπτει εύλογη προοπτική απέλασης του, ακόμη και σε περίπτωση απόρριψης αυτής. Εξισορρόπηση των δικαιωμάτων του Κράτους και του Αιτητή οδηγεί, υπό τις περιστάσεις της παρούσας περίπτωσης, στην έκδοση του αιτούμενου εντάλματος.
Η Αίτηση κρίνεται βάσιμη, δικαιολογημένη και εγκρίνεται. Εκδίδεται το αιτούμενο Προνομιακό Ένταλμα Habeas Corpus. Οι αρμόδιες Αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας να αφήσουν αμέσως ελεύθερο τον Αιτητή.
Τα έξοδα της Αίτησης, πλέον Φ.Π.Α. αν υπάρχει, επιδικάζονται υπέρ του Αιτητή και εναντίον των Καθ’ ων η Αίτηση, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο.
Ε. ΕΦΡΑΙΜ, Δ.
/κβπ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο