ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
Δικαιοδοσία δυνάμει του άρθρου 9(3)(γ) του Ν. 33/1964
ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΔΕΙΑΣ
(Αρ. Αίτησης 14/2026)
23 Σεπτεμβρίου, 2026
[ΜΑΛΑΧΤΟΣ, ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ, ΕΦΡΑΙΜ, Δ/ΣΤΕΣ]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ Ι.Ζ.
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΦΕΤΕΙΟΥ
ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ, ΑΡ. ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΕΦΕΣΗΣ 114/2026, ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ 19/5/2026
ΜΕΤΑΞΥ:
Ι.Ζ.
Αιτητή
ν.
ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Καθ’ ης η Αίτηση
……………….
Αλέξανδρος Αλεξάνδρου, για τον Αιτητή.
Α. Αριστείδης, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τον Γενικό Εισαγγελέα, για την Καθ’ ης η Αίτηση.
ΜΑΛΑΧΤΟΣ, Δ.: Η απόφαση του Δικαστηρίου είναι ομόφωνη και θα δοθεί από την Εφραίμ, Δ.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΕΦΡΑΙΜ, Δ.: Με την παρούσα Αίτηση ο Αιτητής ζητά άδεια για την εκδίκαση από το Ανώτατο Δικαστήριο «νομικών θεμάτων» δυνάμει του άρθρου 9(3)(γ) των περί Απονομής της Δικαιοσύνης (Ποικίλαι Διατάξεις) Νόμων του 1964 έως 2024 (o N.33/1964).
Η παρούσα Αίτηση ακολούθησε της έκδοσης της απόφασης του Εφετείου ημερ. 19.5.2026 στην Ποινική Έφεση 114/2026. Η Έφεση αφορούσε σε απόφαση του Κακουργιοδικείου Πάφου στην Υπόθεση Αρ. 1261/2026, με την οποία διετάχθη όπως ο Αιτητής παραμείνει υπό κράτηση μέχρι την επόμενη δικάσιμο που η υπόθεση ορίστηκε για απάντηση.
Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι η υπόθεση στρέφεται εναντίον συνολικά έξι κατηγορουμένων και αφορά σε αδικήματα φόνου εκ προμελέτης, εμπρησμού, κατοχής και μεταφοράς πυροβόλων όπλων, χρήσης και μεταφοράς εκρηκτικών υλών, κλοπής, κλεπταποδοχής, συμμετοχής σε εγκληματική οργάνωση και συνωμοσίας για τη διάπραξη των προαναφερόμενων αδικημάτων. Η υπόθεση ήταν ορισμένη ενώπιον του Κακουργιοδικείου για απάντηση στις 29.4.2026 και ορίστηκε εκ νέου για απάντηση στις 27.5.2026. Ο Αιτητής, κατηγορούμενος 5, μέσω του δικηγόρου του, έφερε ένσταση στο αίτημα της Κατηγορούσας Αρχής όπως συνεχίσει να παραμείνει υπό κράτηση μέχρι την επόμενη δικάσιμο. Σημειώνεται ότι οι κατηγορούμενοι 1, 2, 4 και 6 δεν έφεραν ένσταση στο αίτημα ενώ ο κατηγορούμενος 3 ήταν ελεύθερος με όρους. Με απόφαση του ημερ. 29.4.2026 το Κακουργιοδικείο διέταξε όπως ο Αιτητής, καθώς επίσης και οι κατηγορούμενοι 1, 2, 4 και 6, παραμείνουν υπό κράτηση μέχρι την επόμενη δικάσιμο.
Ο Αιτητής καταχώρισε έφεση εναντίον της εν λόγω απόφασης η οποία απερρίφθη.
Με την παρούσα Αίτηση καταγράφονται έξι «νομικά θέματα» προς εκδίκαση από το Ανώτατο Δικαστήριο. Η Καθ’ ης καταχώρισε ένσταση, υποστηρίζοντας ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις χορήγησης άδειας για εκδίκαση τέτοιων σημείων και ότι, εν πάση περιπτώσει, η κράτηση του Αιτητή ανανεώθηκε με μεταγενέστερη απόφαση του Κακουργιοδικείου, καθιστώντας τυχόν επιτυχία της Αίτησης άνευ πρακτικής ή έννομης συνέπειας.
Και οι δύο πλευρές καταχώρισαν γραπτές αγορεύσεις προς υποστήριξη των εκατέρωθεν θέσεων τους. Έχουμε λάβει υπόψη το περιεχόμενο της Αίτησης, της ένστασης και των γραπτών αγορεύσεων, και αναφορά θα γίνεται σε αυτά όπου κρίνεται σκόπιμο.
Το άρθρο 9(3)(γ) του Ν.33/1964 προνοεί ότι άδεια δίδεται νοουμένου ότι η αίτηση αφορά σε νομικά θέματα που προκύπτουν από την απόφαση του Εφετείου «τα οποία συναρτώνται με τη διαφοροποίηση πάγιας νομολογίας ή με την ανάγκη ορθής ερμηνείας, είτε πρωτογενούς είτε δευτερογενούς ουσιαστικής νομοθετικής διατάξεως, ή με μείζον ζήτημα δημοσίου συμφέροντος ή γενικής δημόσιας σημασίας ή με ζήτημα συνοχής του δικαίου επί συγκρουόμενων ή αντιφατικών αποφάσεων του Εφετείου κατά την υπ’ αυτού ενασκούμενη πολιτική ή ποινική δικαιοδοσία». Χρήσιμη καθοδήγηση επί της εφαρμογής του εν λόγω άρθρου προσφέρει η απόφαση στην υπόθεση Artio Designs Ltd v. Stephen Van Zupthen κ.ά., Αρ. Αίτησης 2/2023, ημερ. 30.1.2024.
Η πρώτη επιφύλαξη του εν λόγω άρθρου απαιτεί όπως η αίτηση προσδιορίζει σαφώς τα νομικά θέματα που προκύπτουν από την απόφαση του Εφετείου, καθώς επίσης και τους πλήρεις λόγους και τα αναγκαία στοιχεία που τα υποστηρίζουν.
Τόσο στην προαναφερόμενη απόφαση όσο και στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση των Νίκου Εγγλέζου κ.ά, Αρ. Αίτησης 12/2024, ημερ. 9.7.2024, επισημαίνεται ότι σε τέτοιας φύσης αιτήσεις θα πρέπει να διατυπώνεται με κάθε σαφήνεια αμιγώς νομικό θέμα, ούτως ώστε η απάντηση του να αφορά όχι μόνο στην υπό κρίση υπόθεση αλλά και να αποτελεί γενικότερη καθοδήγηση επί του θέματος.
Στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Παναγιώτη Κλεοβούλου, Αίτηση Αρ. 6/2023, ημερ. 3.6.2024, λέχθηκε πως «η δικαιοδοσία δεν αφορά σε έφεση κατά της απόφασης του Εφετείου, πόσω μάλλον επανακρόαση της έφεσης κατά της πρωτόδικης απόφασης».
Σε αυτό το στάδιο κρίνεται σκόπιμο να λεχθεί πως δεν υιοθετούμε τη θέση της Καθ’ ης ότι δεν υφίσταται πλέον αντικείμενο στην παρούσα Αίτηση καθότι έχει εκδοθεί μεταγενέστερη νέα απόφαση από το Κακουργιοδικείο για την περαιτέρω κράτηση του Αιτητή. Σε περίπτωση κατά την οποία, ως αποτέλεσμα τελικής επιτυχίας της υπό κρίση διαδικασίας και ανατροπής της εφετειακής απόφασης και της διαταγής κράτησης του Αιτητή, αυτό δυνατό να δημιουργεί δικαιώματα στον Αιτητή αναφορικά με το εν λόγω διάστημα κατά το οποίο παρέμεινε υπό κράτηση.
Για σκοπούς εξέτασης της Αίτησης, κρίνουμε σκόπιμο να παραθέσουμε αυτούσια τα έξι «νομικά θέματα»:
«1ο Νομικό Θέμα
Η απόφαση του Εφετείου ημερ. 19.05.2026, δεν πραγματεύτηκε και/ή απέφυγε να αποδώσει την ορθή ερμηνεία και/ή οποιανδήποτε ερμηνεία του άρθρου 94 του Κεφαλαίου 155 της Ποινικής Δικονομίας και να αποφασίσει κατά πόσο η πρόνοια του άρθρου η οποία αναφέρει ότι ο κατηγορούμενος «δικαιούται να λάβει χωρίς καθυστέρηση αντίγραφο του κατηγορητηρίου και αντίγραφα των καταθέσεων που λήφθηκαν κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης αναφορικά με το αδίκημα για το οποίο παραπέμπεται σε δίκη ενώπιον του Κακουργιοδικείου», και συγκεκριμένα την έννοια του όρου «χωρίς καθυστέρηση», για να μπορεί να αποφασίσει αν η συμπεριφορά που επέδειξε η Κατηγορούσα Αρχή είναι σύννομη ή όχι με την συγκεκριμένη διάταξη και/ή αντιστρατεύεται αυτήν, ως είναι ο ισχυρισμός του Αιτητή.
2ο Νομικό Θέμα
Εάν με την καταχώριση μίας ποινικής υπόθεσης ενώπιον Κακουργιοδικείου, η Κατηγορούσα Αρχή έχει νομική υποχρέωση να παραδώσει το σύνολο του μαρτυρικού υλικού στον κατηγορούμενο, ή δύναται να παραδώσει αυτό όποτε αυτή επιθυμεί και/ή όποτε θα το συγκεντρώσει.
3ο Νομικό Θέμα
Δύναται η Κατηγορούσα Αρχή να καταχωρεί μία ποινική υπόθεση ενώπιον Κακουργιοδικείου, και να μην είναι έτοιμη να παρουσιάσει αυτή σε ακροαματικό επίπεδο.
4ο Νομικό Θέμα
Κατά πόσο η ορθή ερμηνεία του άρθρου 94 του Κεφαλαίου 155, και ειδικότερα της πρόνοιας ότι ο κατηγορούμενος δικαιούται να λάβει «χωρίς καθυστέρηση» αντίγραφα των καταθέσεων που λήφθηκαν κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης, επιτρέπει στην Κατηγορούσα Αρχή να καταχωρίζει κατηγορητήριο ενώπιον Κακουργιοδικείου και να επιδιώκει τη συνέχιση της κράτησης του κατηγορουμένου, ενώ εξακολουθεί να διερευνά ουσιώδεις πτυχές της υπόθεσης και να συλλέγει ή να παραδίδει τμηματικά το μαρτυρικό υλικό που όφειλε να έχει ήδη αποκαλύψει και παραδώσει στην Υπεράσπιση, με την καταχώριση της ποινικής υπόθεσης εναντίον του αιτητή ή ευθέως αμέσως μετά.
5ο Νομικό Θέμα
Κατά πόσον η ερμηνεία του άρθρου 94 του Κεφ. 155, επιτρέπει ή όχι τη συνέχιση της κράτησης του κατηγορουμένου, όταν η καθυστέρηση στην πρόοδο της ποινικής διαδικασίας οφείλεται αποκλειστικά στην αδυναμία ή μη ετοιμότητα της Κατηγορούσας Αρχής να παραδώσει έγκαιρα το σύνολο του μαρτυρικού υλικού που θα παρουσιάσει κατά την εκδίκαση της ποινικής υπόθεσης στην Υπεράσπιση.
6ο Νομικό Θέμα
Κατά πόσο η ορθή ερμηνεία του άρθρου 94 του Κεφαλαίου 155 πρέπει να είναι σύμφωνη με το άρθρο 11(6) του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, και αν οι διατάξεις αυτές επιτρέπουν τη συνέχιση της κράτησης κατηγορουμένου όταν η πρόοδος της ποινικής διαδικασίας καθυστερεί, λόγω μη έγκαιρης παράδοσης του μαρτυρικού υλικού από την Κατηγορούσα Αρχή ή λόγω συνέχισης της διερεύνησης της υπόθεσης και/ή συγκέντρωσης μαρτυρικού υλικού μετά την καταχώριση του κατηγορητηρίου.»
Όπως καταγράφεται ανωτέρω, η απόφαση του Εφετείου αφορούσε σε αίτημα κράτησης του Αιτητή εκκρεμούσης της δίκης, καθ’ ον χρόνο η υπόθεση είχε οριστεί για απάντηση στις κατηγορίες. Αυτό ήταν το αντικείμενο της εν λόγω απόφασης.
Το άρθρο 94 του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155, προνοεί ότι πρόσωπο το οποίο παραπέμπεται σε δίκη ενώπιον Κακουργιοδικείου «δικαιούται να λάβει χωρίς καθυστέρηση αντίγραφο του κατηγορητηρίου και αντίγραφα των καταθέσεων που λήφθηκαν κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης αναφορικά με το αδίκημα για το οποίο παραπέμπεται σε δίκη ενώπιον του Κακουργιοδικείου».
Η ερμηνεία του εν λόγω άρθρου δεν αποτέλεσε αντικείμενο της απόφασης του Εφετείου, υπό την έννοια ότι δεν ήταν επίδικο ζήτημα το κατά πόσο υπήρξε ή μη συμμόρφωση της Κατηγορούσας Αρχής με την υποχρέωση της για παράδοση του μαρτυρικού υλικού. Αντιθέτως, κατά τη δικάσιμο στις 29.4.2026 ενώπιον του Κακουργιοδικείου, ήταν δεδομένο ότι το μαρτυρικό υλικό είχε δοθεί και ο Αιτητής ζήτησε χρόνο για απάντηση αφενός για να υποβάλει αίτημα προς την Κατηγορούσα Αρχή για λεπτομέρειες και αφετέρου για να μελετήσει το μαρτυρικό υλικό το οποίο είναι ογκωδέστατο. Όπως καταγράφεται και στην απόφαση του Εφετείου, ενώπιον του Κακουργιοδικείου στο πλαίσιο της ένστασης του στο αίτημα κράτησης, ο Αιτητής αναφέρθηκε στο όλο ιστορικό της υπόθεσης καθότι είχε προηγουμένως καταχωριστεί άλλη υπόθεση εναντίον του Αιτητή και του κατηγορουμένου 6 και άλλη εναντίον των κατηγορουμένων 1-4 και τελικώς αυτές αναστάληκαν και καταχωρίστηκε η παρούσα εναντίον όλων. Ο Αιτητής ήγειρε και το ζήτημα καθυστέρησης παράδοσης του μαρτυρικού υλικού για να υποδείξει ότι ήταν ογκωδέστατο και απαιτούσε μελέτη.
Επομένως, το Εφετείο δεν κλήθηκε με οποιονδήποτε τρόπο να αποφασίσει επί της ερμηνείας του άρθρου 94 του Κεφ. 155, αλλά κατά πόσο, με βάση τα ενώπιον του Κακουργιοδικείου δεδομένα, που συμπεριελάμβαναν την παράδοση του μαρτυρικού υλικού κατά τον χρόνο που αυτή έλαβε χώρα, δικαιολογείτο η περαιτέρω κράτηση του Αιτητή. Ουσιαστικά εκείνο που επιζητεί ο Αιτητής δεν είναι την ερμηνεία της φράσης αλλά το κατά πόσο η στάση της Κατηγορούσας Αρχής, με δεδομένο το χρονικό στάδιο παράδοσης του μαρτυρικού υλικού και του ιστορικού της διαδικασίας, δικαιολογούσε την κράτηση του Αιτητή. Αυτό συνιστά αίτημα για αναθεώρηση της απόφασης του Εφετείου και όχι επίλυση νομικού θέματος.
Περαιτέρω, ο Αιτητής συνδέει την ερμηνεία της φράσης με τυχόν διαπίστωση από το Δικαστήριο για κατάχρηση της διαδικασίας. Και πάλι, όμως, δεν υπήρξε εισήγηση από τον Αιτητή για κατάχρηση της διαδικασίας σε αυτή τη βάση. Αντιθέτως, το Εφετείο εξέτασε το κατά πόσο η αναστολή των προηγούμενων υποθέσεων και η καταχώριση της παρούσας συνιστούσε κατάχρηση διαδικασίας, παρόλο που επεσήμανε ότι ζήτημα κατάχρησης δεν είχε τεθεί ενώπιον του Κακουργιοδικείου με αυτόν τον τρόπο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το Εφετείο εξέτασε και το κατά πόσο παράλειψη παράδοσης μαρτυρικού υλικού συνιστά κατάχρηση της διαδικασίας, επισημαίνοντας όμως ότι, στη διαδικασία ενώπιον του Κακουργιοδικείου δεν επιβεβαιώθηκε η όποια εκκρεμότητα παράδοσης μαρτυρικού υλικού και ότι ο κύριος λόγος αναβολής της υπόθεσης ήταν η μελέτη του μαρτυρικού υλικού λόγω του όγκου αυτού. Παρά ταύτα, το Εφετείο έκρινε πως ακόμη και σε περίπτωση που εκκρεμούσε η παράδοση μικρού μέρους μαρτυρικού υλικού, αυτό δεν απολήγει σε κατάχρηση διαδικασίας που να οδηγεί σε ανατροπή της απόφασης για την κράτηση του Αιτητή.
Με βάση όσα αναφέρονται ανωτέρω, δεν δικαιολογείται η χορήγηση άδειας για να αποφασιστεί το πρώτο νομικό θέμα.
Ούτε και το δεύτερο νομικό θέμα αποτέλεσε αντικείμενο της απόφασης του Εφετείου. Εκτός του ότι αυτό διατυπώνεται με πλήρη γενικότητα και ασάφεια, τόσο το Κακουργιοδικείο όσο και το Εφετείο δεν κλήθηκαν να αποφασίσουν για το πότε η Κατηγορούσα Αρχή οφείλει να παραδίδει μαρτυρικό υλικό στην Υπεράσπιση. Εν πάση περιπτώσει, θεωρούμε ότι το άρθρο 94 είναι διατυπωμένο με σαφήνεια, το ζήτημα της συμμόρφωσης ή μη της Κατηγορούσας Αρχής με αυτό εξετάζεται με βάση τις περιστάσεις της κάθε υπόθεσης και η υποχρέωση παράδοσης μαρτυρικού υλικού δύναται να συνεχίζει και μετά την καταχώριση ποινικής υπόθεσης. Είναι αναγνωρισμένο ότι η καταχώριση δεν αποτελεί εμπόδιο για τη συνέχιση ερευνών (βλ. Χριστούδιας v. Αστυνομίας (2001) 2 Α.Α.Δ. 689).
Το τρίτο νομικό θέμα και πάλι δεν αφορά στην υπό κρίση απόφαση του Εφετείου και επιπλέον είναι γενικό και εντελώς θεωρητικό. Όπως έχει ήδη λεχθεί, η απόφαση αφορούσε στην κράτηση του Αιτητή μέχρι την επόμενη δικάσιμο που η υπόθεση είχε οριστεί για απάντηση, χωρίς να είχε τεθεί οποιοδήποτε ζήτημα περί αδυναμίας ή μη ετοιμότητας της Κατηγορούσας Αρχής να ξεκινήσει την ακρόαση και παρουσιάσει την υπόθεση της.
Το τέταρτο νομικό θέμα αφορά και πάλι στην ερμηνεία της φράσης «χωρίς καθυστέρηση» του άρθρου 94 και στον χρόνο κατά τον οποίο η Κατηγορούσα Αρχή έχει υποχρέωση παράδοσης μαρτυρικού υλικού. Για τους λόγους που αναλύονται ανωτέρω αναφορικά με τα τρία πρώτα νομικά θέματα, κρίνεται ότι δεν δικαιολογείται η χορήγηση άδειας ούτε και για αυτό.
Το πέμπτο νομικό θέμα θέτει ως δεδομένο «την αδυναμία ή μη ετοιμότητα της Κατηγορούσας Αρχής να παραδώσει έγκαιρα το σύνολο του μαρτυρικού υλικού που θα παρουσιάσει κατά την εκδίκαση της ποινικής υπόθεσης». Δεν υπήρξε οποιαδήποτε τέτοια απόφαση ή επισήμανση από το Κακουργιοδικείο και συνακόλουθα το Εφετείο, επομένως αυτό το θέμα δεν προκύπτει από την απόφαση του Εφετείου και συνακόλουθα δεν χρήζει εξέτασης στην υπό κρίση περίπτωση. Επιπλέον, εκείνο που είχε σημασία ήταν ο συνυπολογισμός του συνολικού χρόνου κράτησης του Αιτητή, υπό τα δεδομένα της υπόθεσης, κάτι για το οποίο το Εφετείο έκρινε ότι το Κακουργιοδικείο έπραξε (έστω και χωρίς την πληρέστερη αιτιολογία) και κινήθηκε εντός του επιτρεπτού πλαισίου άσκησης της διακριτικής του ευχέρειας, επικυρώνοντας την πρωτόδικη απόφαση.
Σε σχέση με το έκτο θέμα, ισχύουν τα όσα αναφέρουμε ανωτέρω σε σχέση με τη γενικότητα διατύπωσης του θέματος και του ότι αυτό λαμβάνει ως δεδομένα ζητήματα τα οποία δεν αποτέλεσαν διαπιστώσεις του Δικαστηρίου. Αναφορικά με το Άρθρο 11(6) του Συντάγματος, αρκούμαστε να επαναλάβουμε τη γενική αρχή ότι το Σύνταγμα υπερέχει έναντι οποιοδήποτε νόμου.
Σύμφωνα με όλα όσα αναφέρονται ανωτέρω, δεν έχει καταδειχθεί οποιοσδήποτε λόγος που να δικαιολογεί την έγκριση της Αίτησης.
Η Αίτηση απορρίπτεται.
€1.500 έξοδα της Αίτησης επιδικάζονται εναντίον του Αιτητή και υπέρ της Καθ’ ης η Αίτηση.
Χ. ΜΑΛΑΧΤΟΣ, Δ.
Ι. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ, Δ.
Ε. ΕΦΡΑΙΜ, Δ.
/κβπ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο