ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
(Πολιτική Αίτηση Αρ. 159/26)
15 Σεπτεμβρίου, 2026
[Ε. ΕΦΡΑΙΜ, Δ/στής]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 11 ΚΑΙ 155.4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 3, 3Α, 9, 11, 14 ΚΑΙ 15 ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ 1964
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ ΕΝΤΑΛΜΑΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΗΣ ΦΥΣΕΩΣ) ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥ 2018, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ ΕΝΤΑΛΜΑΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΗΣ ΦΥΣΕΩΣ) (ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΟ) (ΑΡ. 2) ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥ 2022
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΡΑΤΗΣΗ ΚΑΙ/Ή ΦΥΛΑΚΙΣΗ ΣΕ ΚΡΑΤΗΤΗΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΤΟΥ AHMAD KAYED, ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΙΟΥ ΛΙΒΑΝΟΥ, ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΙΑ ΤΟΥ ΥΦΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ/Ή ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ/΄Η ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΙΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΚΡΑΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΕΛΑΣΗΣ ΤΟΥ ΑΙΤΗΤΗ ΗΜΕΡ. 06/08/2025, ΔΙΑ ΤΟΥ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ/Ή ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ/΄Η ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΙΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ AHMAD KAYED, ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΙΟΥ ΛΙΒΑΝΟΥ, ΝΥΝ ΣΕ ΚΡΑΤΗΤΗΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΑΡΝΑΚΑΣ (ΛΙΜΝΕΣ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΟΥ ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣ HABEAS CORPUS AD SUBJICIENDUM
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΑΒΙΑΣΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2008/115/EK ΑΡΘΡΟ 15, ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΡΘΡΟ 11(1)(2) ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ (ΕΣΔΑ) ΑΡΘΡΑ 5(1) ΚΑΙ 6(1)
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΑ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 13, 14 ΚΑΙ 18ΠΣΤ (1)(4)(5)(6)(7) ΚΑΙ (8) ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΝΟΜΟΥ, ΤΟ ΑΡΘΡΟ 3 ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ 153(Ι)/2011, ΤΑ ΑΡΘΡΑ 15 ΚΑΙ 16 ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 115/2008/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 16ΗΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ, ΤΟΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ (ΕΚ) ΑΡ. 343/2003 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 18ΗΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2003, ΤΟΝ ΝΟΜΟ 7(Ι)/2007, ΤΑ ΑΡΘΡΑ 5 ΚΑΙ 6 ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ (ΕΣΔΑ) ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 11, 30, 34 ΚΑΙ 35 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΜΕΣΩ-
1. ΥΦΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
2. ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ
3. ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΙΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ
4. ΑΡΧΗΓΟΥ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ,
ΔΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΠΑΡΑΝΟΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΝ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΥΠΟ ΚΡΑΤΗΣΗ/ΥΠΟ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΟΝ ΑΙΤΗΤΗ ΑΠΟ ΤΙΣ 06/08/2025 ΚΑΤΑ ΠΑΡΑΒΑΣΗ ΤΩΝ ΑΝΩΤΕΡΩ ΝΟΜΩΝ.
..................................
Κ. Σοφοκλέους (κα) με I. Ιωάννου (κα), για Κ. Σοφοκλέους & Ι. Ιωάννου Δ.Ε.Π.Ε., για τον Αιτητή.
Τ. Ιακωβίδου (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για Γενικό Εισαγγελέα, για τους Καθ’ ων η Αίτηση.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΕΦΡΑΙΜ, Δ.: Με την παρούσα Αίτηση ο Αιτητής ζητά την έκδοση προνομιακού εντάλματος Habeas Corpus με το οποίο να κηρύσσεται η κράτηση του από τις 6.8.2025 ως παράνομη.
Βασική θέση του Αιτητή είναι ότι η κράτηση του από τις 6.8.2025 είναι παράνομη λόγω της διάρκειας κράτησης του, η οποία ξεπερνά το ένα έτος. Εν πάση περιπτώσει, ο Αιτητής ισχυρίζεται ότι η απέλαση του δεν είναι σε εξέλιξη και δεν φαίνεται να λαμβάνεται οποιαδήποτε ενέργεια γι’ αυτό, ούτε και υπάρχει λογική προοπτική απέλασης του, ενώ τυχόν απέλαση του παραβιάζει την αρχή της επαναπροώθησης. Είναι η περαιτέρω θέση του Αιτητή ότι η επανεξέταση της κράτησης του δεν γίνεται με τον ορθό και νόμιμο τρόπο και ότι οι αρμόδιες Αρχές παραλείπουν να εξετάζουν κατά πόσο υφίστανται εναλλακτικά της κράτησης του μέτρα.
Η πλευρά των Καθ’ ων ισχυρίζεται ότι η Αίτηση είναι καταχρηστική και ότι τα διατάγματα κράτησης και απέλασης του Αιτητή έχουν κριθεί με δικαστική απόφαση ως νόμιμα. Ισχυρίζεται επίσης ότι η διάρκεια της κράτησης του είναι εύλογη, νόμιμη και αναγκαία, καθότι υπάρχει ο κίνδυνος διαφυγής του Αιτητή και παρεμπόδισης των διαδικασιών απέλασης του, ότι δεν υπάρχει εγκατάλειψη του σκοπού κράτησης του Αιτητή και ότι η διάρκεια της κράτησης του οφείλεται σε δικές του ενέργειες.
Το ιστορικό των γεγονότων, όπως αυτό προκύπτει μέσα από τις ένορκες δηλώσεις που υποστηρίζουν την Αίτηση και την ένσταση, σε συνάρτηση με τα σχετικά έγγραφα τα οποία τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, έχει ως ακολούθως:
1) Ο Αιτητής είναι υπήκοος Λιβάνου.
2) Αφίχθη στην Κύπρο μέσω κατεχομένων και πέρασε στις ελεύθερες περιοχές από άγνωστο μέρος.
3) Στις 17.7.2019 υπέβαλε αίτηση για διεθνή προστασία η οποία απερρίφθη στις 19.8.2021. Στις 21.3.2022 η μεταγενέστερη αίτηση του Αιτητή κρίθηκε απαράδεκτη.
4) Στις 21.9.2021 παρουσιάστηκε ενώπιον του Κακουργιοδικείου Πάφου για την υπόθεση αρ. 1957/20, στην οποία του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 18 μηνών για τα αδικήματα της συνωμοσίας προς διάπραξη κακουργήματος, πράξεων που στοχεύουν στην πρόκληση βαριάς σωματικής βλάβης και πρόκλησης βαριάς σωματικής βλάβης.
5) Στις 23.9.2022 εκδόθηκαν διατάγματα απέλασης και κράτησης του Αιτητή δυνάμει του άρθρου άρθρου 14 του περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου, Κεφ. 105.
6) Στις 31.12.2022, 15.2.2023, 15.3.2023, 19.4.2023, 16.6.2023, 19.7.2023 και 18.8.2023 εγκρίθηκε από το Τμήμα η συνέχιση της κράτησης του.
7) Στις 11.4.2023 η Προσφυγή 218/2023 την οποία καταχώρισε ο Αιτητής κατά των διαταγμάτων κράτησης και απέλασης, απερρίφθη από το Διοικητικό Δικαστήριο ως εκπρόθεσμη.
8) Στις 7.6.2023 εγκρίθηκε συνοδεία προς απέλαση του Αιτητή. Ο Αιτητής δεν συνεργαζόταν για την απέλαση του ενώ οι Λιβανικές αρχές δεν τον δέχθηκαν στη χώρα.
9) Ο Αιτητής καταχώρισε την Πολ. Αίτηση αρ. 111/2023 για την έκδοση Habeas Corpus και στις 10.10.2023 το Ανώτατο Δικαστήριο εξέδωσε το αιτούμενο ένταλμα και ο Αιτητής αφέθη ελεύθερος.
10) Ο Αιτητής υπέβαλε εκ νέου αίτηση η οποία κρίθηκε και πάλι απαράδεκτη στις 28.3.2024.
11) Στις 4.7.2025 το Επαρχιακό Δικαστήριο Πάφου επέβαλε στον Αιτητή ποινή φυλάκισης τριών μηνών για παράνομη παραμονή στη Δημοκρατία. Στις 6.8.2025 εκδόθηκε διάταγμα κράτησης και απέλασης του δυνάμει του άρθρου 14 του περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου, Κεφ. 105.
12) Στις 17.10.2025 έγινε εισήγηση για αναστολή του διατάγματος απέλασης, καθότι η Προσφυγή 1154/2025 την οποία ο Αιτητής καταχώρισε ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου κατά των διαταγμάτων κράτησης και απέλασης του είχε ανασταλτικό χαρακτήρα.
13) Στις 11.4.2025 απερρίφθη η Προσφυγή Τ572/2024 από το Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας.
14) Στις 12.1.2026, στο πλαίσιο της Προσφυγής 1154/2025, το Διοικητικό Δικαστήριο με απόφαση του επικύρωσε τα διατάγματα κράτησης και απέλασης του Αιτητή.
15) Στις 21.10.2025, 17.11.2025, 19.1.2026, 19.3.2026, 18.5.2026 και 16.7.2026 εγκρίθηκε από το Τμήμα η συνέχιση της κράτησης του Αιτητή.
Στην υπόθεση Lakoud v. Κυπριακής Δημοκρατίας, Πολ. Έφεση 77/2020, ημερ. 8.6.2021, ECLI:CY:AD:2021:A231, γίνεται μια διαφωτιστική παραπομπή στη νομολογία αναφορικά με την έκδοση ενταλμάτων Habeas Corpus:
«Όπως είναι καλά γνωστό, το προνομιακό ένταλμα της φύσεως Habeas Corpus ad subjiciendum διασφαλίζει την ελευθερία του ατόμου. Όπως αναφέρθηκε στη xxx Χ" Σάββας (1993) 1 ΑΑΔ 102, «Το Habeas Corpus ad subjiciendum είναι προνομιακή διαδικασία για τη διασφάλιση της ελευθερίας του πολίτη. Παρέχει αποτελεσματικό μέσο άμεσης απελευθέρωσης από παράνομη ή αδικαιολόγητη κράτηση, είτε στη φυλακή, είτε σε ιδιωτικό χώρο, από Αρχή ή ιδιώτη». Απαραίτητη προϋπόθεση δι' έκδοση του εντάλματος συνιστά η απόδειξη, εκ μέρους του αιτούντος, του παράνομου της κράτησης ή φυλάκισης (Καλφοπούλου (1998) 1 ΑΑΔ 55). Με τη διαδικασία του εντάλματος Habeas Corpus, ό,τι επιδιώκεται είναι η διασφάλιση του δικαιώματος της ελευθερίας διά της άμεσης απελευθέρωσης του αιτητή ο οποίος, κατ' ισχυρισμό, τελεί υπό παράνομη κράτηση. Οποτεδήποτε, στο πλαίσιο της εν λόγω διαδικασίας, διαπιστώνεται κάτι τέτοιο, το σχετικό διάταγμα εκδίδεται δικαιωματικά και όχι ως θέμα άσκησης διακριτικής εξουσίας, οπότε, ο αιτητής αφήνεται ευθύς ελεύθερος (Green v. Home Secretary [1941] 3 All E.R. 388, σελίδα 400).»
Είναι σαφές από το πιο πάνω απόσπασμα ότι σκοπός της έκδοσης εντάλματος Habeas Corpus είναι η εξασφάλιση της ελευθερίας του ατόμου, νοουμένου ότι έχει αποδείξει το παράνομο της κράτησης ή φυλάκισης του. Στην υπό κρίση περίπτωση, ο Αιτητής βρίσκεται υπό κράτηση δυνάμει διατάγματος κράτησης ημερ. 6.8.2025. Το διάταγμα απέλασης τελούσε υπό αναστολή λόγω της καταχώρισης από τον Αιτητή της Προσφυγής 1154/2025. Στο πλαίσιο αυτής, τα διατάγματα κράτησης και απέλασης επικυρώθηκαν με απόφαση ημερ. 12.1.2026 του Διοικητικού Δικαστηρίου. Το ζήτημα της κράτησης του Αιτητή τύγχανε επανεξέτασης και αποφασιζόταν η συνέχιση της.
Στην υπό κρίση περίπτωση, η κράτηση του Αιτητή στηρίζεται στο άρθρο 18ΠΓ του Κεφ. 105. Όπως αναφέρεται στο διάταγμα, η κράτηση του Αιτητή μέχρι την απέλαση του κρίθηκε αναγκαία λόγω της ύπαρξης κινδύνου διαφυγής του, αφενός καθότι θεωρείται απαγορευμένος μετανάστης και αφετέρου καθότι έχει καταδικαστεί για ποινικό αδίκημα. Σύμφωνα πάντα με το διάταγμα, λόγω της καταδίκης του, κρίθηκε ότι δεν υπάρχει περιθώριο εναλλακτικών της κράτησης μέτρων.
Το άρθρο 18ΠΣΤ του Κεφ. 105 παρέχει την εξουσία στο Ανώτατο Δικαστήριο να ασκεί προνομιακή δικαιοδοσία για την έκδοση εντάλματος Habeas Corpus δυνάμει του Άρθρου 155.4 του Συντάγματος. Ο έλεγχος της διάρκειας της κράτησης αιτητή, διενεργείται υπό το φως των διατάξεων του άρθρου 18ΠΣΤ(1) του Κεφ. 105, το οποίο προνοεί ότι τέτοια «κράτηση έχει τη μικρότερη δυνατή διάρκεια και διατηρείται καθόσον χρόνο η διαδικασία απομάκρυνσης εξελίσσεται και εκτελείται με τη δέουσα επιμέλεια». Στο ίδιο άρθρο προβλέπεται πως εκτός εάν επιτρέπεται να εφαρμοστούν αποτελεσματικά άλλα επαρκή αλλά λιγότερο αναγκαστικά μέτρα, ο Υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας δύναται να εκδώσει διάταγμα με το οποίο να θέτει υπό κράτηση υπήκοο τρίτης χώρας υποκείμενο σε διαδικασία επιστροφής, μόνο για την προετοιμασία επιστροφής και ή τη διεκπεραίωση της διαδικασίας απομάκρυνσης, ιδίως όταν υπάρχει κίνδυνος διαφυγής ή όταν ο συγκεκριμένος υπήκοος αποφεύγει ή παρεμποδίζει την προετοιμασία της επιστροφής ή τη διαδικασία απομάκρυνσης. Περαιτέρω, στο άρθρο 18ΠΣΤ(4) προβλέπεται ότι ο Υφυπουργός επανεξετάζει κάθε διάταγμα κράτησης αυτεπάγγελτα κάθε δίμηνο και σε οποιοδήποτε εύλογο χρονικό διάστημα κατ’ αίτηση του επηρεαζόμενου υπηκόου τρίτης χώρας. Στο άρθρο 18ΠΣΤ(6) προνοείται πως όταν καθίσταται πρόδηλο ότι δεν υφίσταται πλέον λογικά προοπτική απομάκρυνσης για νομικούς ή άλλους λόγους ή όταν παύουν να ισχύουν οι όροι του εδαφίου (1), τότε η κράτηση παύει να δικαιολογείται και το πρόσωπο απολύεται αμέσως. Το άρθρο 15ΠΣΤ(7) προβλέπει πως η κράτηση εξακολουθεί καθόλη τη χρονική περίοδο κατά την οποία πληρούνται οι όροι του εδαφίου (1) και είναι αναγκαίο να διασφαλισθεί η επιτυχής απομάκρυνση η οποία δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες. Το άρθρο 15ΠΣΤ(8) επιτρέπει την παράταση αυτού του χρονικού διαστήματος μόνο για πρόσθετο περιορισμένο χρόνο που δεν υπερβαίνει τους δώδεκα μήνες σε περιπτώσεις «κατά τις οποίες, παρ’ όλες τις εύλογες προσπάθειες, η επιχείρηση απομάκρυνσης είναι πιθανόν να διαρκέσει περισσότερο επειδή ο υπήκοος της τρίτης χώρας αρνείται να συνεργαστεί ή καθυστερεί η λήψη των αναγκαίων εγγράφων από τρίτες χώρες».
Οι πιο πάνω νομοθετικές πρόνοιες μεταφέρουν στην Κυπριακή έννομη τάξη τα όσα διαλαμβάνονται στην Οδηγία 2008/115/ΕΚ σχετικά με τους κανόνες και τις διαδικασίες στα κράτη μέλη για την επιστροφή των παρανόμως διαμενόντων υπηκόων τρίτων χωρών. Χρήσιμη παραπομπή γίνεται στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Majid Εazadi (2012) 1(Γ) A.Α.Δ. 2553, στην οποία έγινε αναφορά στις πρόνοιες τόσο της Οδηγίας όσο και του ημεδαπού Νόμου, ως εξής:
«Σύμφωνα με το Άρθρο 15(5) κάθε κράτος μέλος καθορίζει περιορισμένη περίοδο κράτησης η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει το εξάμηνο. Η παράγραφος (6) του Άρθρου 15 προνοεί ότι τα κράτη μέλη δεν μπορούν να παρατείνουν το χρονικό διάστημα των 6 μηνών παρά μόνον για περιορισμένο χρόνο που δεν υπερβαίνει τους 12 μήνες (σύνολο 18 μήνες) σύμφωνα με το Εθνικό Δίκαιο και τούτο σε περιπτώσεις κατά τις οποίες, παρόλες τις εύλογες προσπάθειες των κρατών μελών, η επιχείρηση απομάκρυνσης είναι πιθανό να διαρκέσει περισσότερο επειδή ο συγκεκριμένος υπήκοος της τρίτης χώρας αρνείται να συνεργαστεί ή καθυστερεί η λήψη αναγκαίων εγγράφων από τρίτες χώρες.
Το Άρθρο 18ΠΣΤ του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου Κεφ. 105, όπως τροποποιήθηκε μεταξύ άλλων από τον εναρμονιστικό Νόμο 153(Ι)/2011, περιλαμβάνει ουσιαστικά τις βασικές πρόνοιες του προαναφερόμενου Άρθρου 15 της Ευρωπαϊκής Οδηγίας. Σύμφωνα με το εδάφιο 7 του προαναφερόμενου άρθρου η κράτηση υπηκόου τρίτης χώρας δεν υπερβαίνει τους 6 μήνες και σύμφωνα με το εδάφιο 8 μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να παραταθεί το χρονικό διάστημα της κράτησης για περαιτέρω περίοδο μέχρι 12 μήνες.»
Η παρούσα Αίτηση περιορίζεται στην εξέταση της νομιμότητας της κράτησης του Αιτητή ενόψει της διάρκειας της. Εξετάζοντας την Αίτηση στη βάση της χρονικής έκτασης της κράτησης του Αιτητή από τις 6.8.2025, ημερομηνία έκδοσης των διαταγμάτων κράτησης και απέλασης του, μέχρι και την ημερομηνία καταχώρισης της Αίτησης, διαφαίνεται ότι ο Αιτητής κρατείται για σχεδόν 12 μήνες. Στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Hussam Mustfa (2012)1(B) A.A.Δ. 1623, το Δικαστήριο ανέφερε πως για να είναι νόμιμη η κράτηση για οποιαδήποτε χρονική περίοδο, θα πρέπει κατά τη διάρκεια της να συντρέχουν οι προϋποθέσεις και να λαμβάνονται τα προνοούμενα στον Νόμο διαβήματα επανεξέτασης του δικαιολογημένου ή μη της κράτησης. Όπως έχει υποδειχθεί στην υπόθεση Essa Murad Khlaief v. Αναφορικά με την Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω Γενικού Εισαγγελέα κ.ά. (2003) 1(Γ) Α.Α.Δ. 1402, ο χρόνος κράτησης δεν μπορεί να εξετάζεται in abstracto. Πρέπει να συσχετισθεί προς τους λόγους της καθυστέρησης απέλασης και τις υφιστάμενες δυνατότητες διεκπεραίωσης της.
Με βάση τα ενώπιον του Δικαστηρίου τεθέντα δεδομένα, από της έκδοσης του διατάγματος απέλασης, η κράτηση του Αιτητή κρίθηκε αναγκαία για τους λόγους που αναφέρονται στο διάταγμα κράτησης και εκτίθενται ανωτέρω. Έκτοτε διενεργήθηκαν επαναξιολογήσεις της κράτησης του στις 21.10.2025, 17.11.2025, 19.1.2026, 19.3.2026, 18.5.2026 και 16.7.2026. Στα έντυπα αξιολόγησης παρατίθεται το ιστορικό των γεγονότων αναφορικά με τον Αιτητή, όπως αυτό καταγράφεται ανωτέρω και εκεί επαναλαμβάνεται πως υπάρχει κίνδυνος διαφυγής λόγω της ποινικής του καταδίκης και του μεταναστευτικού του ιστορικού.
Όπως έχει ήδη λεχθεί, η κράτηση είναι επιτρεπτή στον βαθμό που είναι αναγκαία για σκοπούς απέλασης και αυτή πρέπει να περιορίζεται στο συντομότερο χρονικό διάστημα. Οι διοικητικές διαδικασίες θα πρέπει να διενεργούνται με τη δέουσα επιμέλεια και χωρίς αδικαιολόγητες καθυστερήσεις. Εκεί δε που δεν διενεργούνται με τον πιο πάνω τρόπο, «αναπόφευκτη συνέπεια η κράτηση να μην έχει τη μικρότερη δυνατή διάρκεια» (Αναφορικά με την Αίτηση του Shaker Alhasan για την Έκδοση Εντάλματος Habeas Corpus, Πολ. Αίτηση Αρ. 101/2023, ημερ. 15.9.21023).
Στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Mohamad Khalil (2013) 1(B) A.A.Δ. 1284, λέχθηκαν τα εξής:
«Σύμφωνα με τα ενώπιον μου στοιχεία, βλέπε τεκμήριο 16 στην ένσταση, η παράταση κράτησης του αιτητή κρίθηκε επιβεβλημένη γιατί ο αιτητής «αρνείται να συνεργαστεί με τις αρμόδιες αρχές για την εξασφάλιση των αναγκαίων εγγράφων, ώστε να καταστεί εφικτή η επιστροφή του στο Λίβανο». Ανεξάρτητα από το κατά πόσο η απόφαση για παράταση της κράτησης είναι ή όχι τρωτή, θέμα για το οποίο δεν αποφαίνομαι, εκείνο που πρέπει να μας απασχολήσει είναι οι ενέργειες στις οποίες οι καθ' ων η αίτηση έχουν προβεί κατά τη διάρκεια των επτά περίπου μήνες που ο αιτητής τελεί υπό κράτηση, με στόχο την άρση του εμποδίου που ο τελευταίος παρεμβάλλει αρνούμενος συνεργασία. Αυτός όμως παραμένει άγνωστος, όπως άγνωστο παραμένει και το αν οι καθ' ων η αίτηση προέβησαν σε οποιεσδήποτε ενέργειες προς την κατεύθυνση υλοποίησης του σκοπού για τον οποίο ο αιτητής κρατείται, που είναι ο επαναπατρισμός του. Όπως προκύπτει από το ενώπιον μου υλικό, οι αρμόδιοι σε κανένα διάβημα δεν φαίνεται να έχουν προβεί όλη αυτή την περίοδο που ο αιτητής κρατείται, εκτός από την υποβολή εισήγησης για παράταση της κράτησης του αιτητή για τους λόγους που έχω προαναφέρει. Παραμένουν επίσης άγνωστοι οι λόγοι που επέβαλαν την κράτηση του αιτητή για τη συγκεκριμένη περίοδο των έξι μηνών και όχι για λιγότερη περίοδο.
Ενόψει όλων των πιο πάνω, θεωρώ ότι οι καθ' ων η αίτηση δεν ενήργησαν στην παρούσα περίπτωση με τη δέουσα επιμέλεια, όπως είχαν υποχρέωση δυνάμει του Νόμου να ενεργήσουν.»
(Η υπογράμμιση είναι του παρόντος Δικαστηρίου)
Στην προκειμένη περίπτωση, με βάση τα τεθέντα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία, διαφαίνεται ότι μετά την έκδοση της απόφασης ημερ. 12.1.2026, στις 19.3.2026 προωθήθηκε το διάταγμα απέλασης. Συγκεκριμένα, σε ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 18.5.2026, αναφέρεται ότι ο αλλοδαπός αρνείται να συνεργαστεί με την Υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης για σκοπούς επαναπατρισμού του φοβούμενος για τη ζωή του και ότι η Υπηρεσία αποτάθηκε σε συγκεκριμένη αεροπορική εταιρεία για να εξασφαλίσει έγκριση για να προγραμματιστεί ο επαναπατρισμός του Αιτητή στον Λίβανο με τη συνοδεία τεσσάρων μελών της Υπηρεσίας. Στις 28.5.2026 στάληκε ηλεκτρονικό μήνυμα από τη Νομική Υπηρεσία με οδηγίες όπως ληφθούν άμεσα τα αναγκαία διαβήματα για την απέλαση του Αιτητή. Στις 12.8.2026 η Διευθύντρια του Τμήματος Μετανάστευσης ενέκρινε τη συνοδεία του Αιτητή από τέσσερα μέλη της Υπηρεσίας και τη χορήγηση σε αυτόν χρηματικού ποσού ως βοήθεια επανεγκατάστασης. Η αναγκαστική επιστροφή του Αιτητή είχε προγραμματιστεί για τις 31.8.2026. Λόγω της μη έγκαιρης απάντησης στο αίτημα, η οποία απάντηση διαβιβάστηκε μέσω Interpol από τις Λιβανικές Αρχές, ως προς το κατά πόσο ο Αιτητής θα γινόταν αποδεκτός στον Λίβανο, η επιχείρηση επαναπατρισμού του προγραμματίστηκε για τις 10.9.2026. Στις 2.9.2026 η Interpol Βηρυτού απάντησε αρνητικά στο αίτημα της Interpol Λευκωσίας, χωρίς να προσδιορίζονται οι λόγοι της άρνησης τους και επομένως η επιχείρηση επαναπατρισμού αναβλήθηκε. Μετά από αυτή την εξέλιξη, «θα τροχοδρομηθεί Ρηματική Διακοίνωση (Verbal Note) μέσω των ΥΠΕΞ της Κύπρου και του Λιβάνου με σκοπό την εξασφάλιση της έγκρισης των Αρχών του Λιβάνου για τον επαναπατρισμό του αλλοδαπού».
Υπό το φως των πιο πάνω δεδομένων, διαφαίνεται ότι οι αρμόδιες Αρχές δεν έχουν εγκαταλείψει την πρόθεση απέλασης του Αιτητή. Παρά ταύτα, προκύπτει ότι οι μέχρι τώρα ενέργειες για την υλοποίηση της επιστροφής του Αιτητή δεν είναι επιτυχείς λόγω της άρνησης του Λιβάνου να δεχθεί τον Αιτητή στη χώρα. Διαφαίνεται δε ότι η επικαλούμενη άρνηση του ιδίου για συνεργασία για επιστροφή του, δεν υπήρξε εμπόδιο στη διευθέτηση της αποχώρησης του από την Κυπριακή Δημοκρατία για σκοπούς απέλασης του στον Λίβανο με συνοδεία. Οι πρόσφατες προσπάθειες επιστροφής του Αιτητή δεν καρποφόρησαν λόγω της άρνησης των Λιβανικών Αρχών να τον δεχθούν, γεγονός το οποίο δεν μπορεί να αποδοθεί στον Αιτητή. Παρά δε την εκφρασθείσα πρόθεση των αρμοδίων Αρχών της Κύπρου για τη συνέχιση των διαβημάτων προς τον σκοπό εξασφάλισης της έγκρισης των Αρχών του Λιβάνου να δεχθούν τον Αιτητή, δεν υπάρχει οποιαδήποτε ένδειξη ως προς το χρονικό πλαίσιο αυτής της διαδικασίας ή ως προς το κατά πόσο θα υπάρξει θετικό αποτέλεσμα. Με δεδομένες τις ανεπιτυχείς πρόσφατες προσπάθειες και το αβέβαιο της εξέλιξης της όποιας προοπτικής απέλασης του Αιτητή, ο οποίος συνεχίζει να κρατείται για πέραν του ενός έτους, η συνέχιση της κράτησης του δεν δικαιολογείται πλέον και κατ’ επέκταση η κράτηση του κρίνεται παράνομη. Χρήσιμη αναφορά γίνεται στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Hawillo (1977) 1 Α.Α.Δ. 1615, στην οποία λέχθηκε πως δεν δικαιολογείται η κράτηση προσώπου ενόψει του γεγονότος ότι οι προσπάθειες που καταβλήθηκαν για απέλαση του δεν καρποφόρησαν.
Η Αίτηση κρίνεται βάσιμη, δικαιολογημένη και εγκρίνεται. Εκδίδεται το αιτούμενο Προνομιακό Ένταλμα. Οι αρμόδιες Αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας να αφήσουν αμέσως ελεύθερο τον Αιτητή.
Τα έξοδα της Αίτησης, πλέον Φ.Π.Α. αν υπάρχει, επιδικάζονται υπέρ του Αιτητή και εναντίον των Καθ’ ων η Αίτηση, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο.
Ε. ΕΦΡΑΙΜ, Δ.
/κβπ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο