ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ

 

 

(Πολιτική Αίτηση Αρ. 166/2026)

                                                                                                            (i-justice)

 

2 Σεπτεμβρίου, 2026

 

 

[Λ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ-ΑΝΔΡΕΟΥ, Δ.]

 

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 155.4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 3 ΚΑΙ 9 ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ 1964 (Ν. 33/1964)

ΚΑΙ

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ ΕΝΤΑΛΜΑΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΗΣ ΦΥΣΕΩΣ) ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥ 2018

ΚΑΙ

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ TON NTALI BENEDICT AWA ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΟΥ ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣ HABEAS CORPUS

ΚΑΙ

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΟ 14/60, ΤΩΝ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΩΝ ΤΟΥ 1964 ΜΕΧΡΙ 1991, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΣΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ, ΤΟΝ ΧΑΡΤΗ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ Ε.Ε., ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΝΟΜΟ, ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ 2013/33/ΕΕ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΔΟΧΗ ΤΩΝ ΑΙΤΟΥΝΤΩΝ ΔΙΕΘΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΝΟΜΟ

ΚΑΙ

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ –

1.   ΑΡΧΗΓΟΥ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ

2.   ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ,

ΔΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΠΑΡΑΝΟΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΝ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΥΠΟ ΚΡΑΤΗΣΗ ΤΟΝ NTALI BENEDICT AWA ARC [ ] ΚΑΤΑ ΠΑΡΑΒΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 11 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 5(1) ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΣΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ, ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 6 ΤΟΥ ΧΑΡΤΗ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ Ε.Ε., ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 9ΣΤ ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΝΟΜΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 8 ΚΑΙ 9 ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2013/33/ΕΕ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΔΟΧΗ ΤΩΝ ΑΙΤΟΥΝΤΩΝ ΔΙΕΘΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ.

 

____________________________________________________

 

 

Μ. Μαυρονικόλας για LANA ALTACHER & ASSOCIATES LLC, για τον Αιτητή.

 

Κ. Μιχαηλίδου (κα) με Ι. Χαραλάμπους (κα) για ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ & ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ ΔΕΠΕ, για τον Καθ’ου η Αίτηση.

_____________________________________________________

Α Π Ο Φ Α Σ Η

(Ex-tempore)

 

Λ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ-ΑΝΔΡΕΟΥ, Δ.: Ο Αιτητής είναι υπήκοος Καμερούν. Από τις 16/12/2025 τελεί υπό κράτηση στη βάση Διαταγμάτων Κράτησης και Απέλασης.  

 

Με την υπό εκδίκαση Αίτηση, αιτείται την έκδοση Προνομιακού Εντάλματος Habeas Corpus ad Subjiciendum με το οποίο «να κηρύσσεται η διάρκεια της κράτησης του… από τις 16/12/2025 μέχρι και σήμερα ως παράνομη και να διατάσσεται η απελευθέρωση του...». 

 

Η Αίτηση υποστηρίζεται από Ένορκη Δήλωση του Τζόναθαν Μπετίτο, δικηγόρου ο οποίος συνεργάζεται με το δικηγορικό γραφείο του Αιτητή, ο οποίος δηλώνει ότι λαμβάνει γνώση των γεγονότων από τους δικηγόρους του Αιτητή και από μελέτη του φακέλου της υπόθεσης. 

 

Η Δημοκρατία καταχώρισε Ειδοποίηση Πρόθεσης Ένστασης που υποστηρίζεται από Ένορκη Δήλωση Λειτουργού Μετανάστευσης στο Υφυπουργείο Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας.  

 

Το αδιαμφισβήτητο ιστορικό, όπως αυτό προκύπτει, τόσο μέσα από την Ένορκη Δήλωση που υποστηρίζει την Αίτηση, όσο και μέσα από την Ένορκη Δήλωση που υποστηρίζει την Ένσταση, σε συνάρτηση και με τα σχετικά έγγραφα που κατατέθηκαν ως Τεκμήρια ενώπιον του Δικαστηρίου είναι, σε γενικές γραμμές, το ακόλουθο:

 

► Ο Αιτητής είναι υπήκοος Καμερούν, με ημερομηνία γέννησης την [ ]/[ ] /1995.

► Ο Αιτητής εισήλθε παράνομα στη Δημοκρατία και στις 24/9/2018 υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας, η οποία απορρίφθηκε πρωτοβάθμια στις 13/9/2021. Κατά της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου ο Αιτητής καταχώρισε, στις 29/10/2021, ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας, την Προσφυγή με αριθμό 7327/2021, η οποία απορρίφθηκε στις 30/10/2023. Έκτοτε, ο Αιτητής παρέμενε παράνομα στη Δημοκρατία.

► Στις 9/1/2024 ο Αιτητής είχε υποβάλει μεταγενέστερη αίτηση διεθνούς προστασίας η οποία, στις 30/4/2026, κρίθηκε ως απαράδεκτη. Η σχετική απόφαση επιδόθηκε στον Αιτητή στις 26/5/2026.

► Ακολούθως, ο Αιτητής καταχώρισε κατά της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας την Προσφυγή με αριθμό Τ245/2026, η οποία εξακολουθεί να εκκρεμεί.

► Στις 15/12/2025, ο Αιτητής συνελήφθη για το αυτόφωρο αδίκημα της παράνομης παραμονής στη Δημοκρατία.

► Κατόπιν σχετικής εισήγησης της Αστυνομίας, στις 16/12/2025 εκδόθηκαν εναντίον του Διατάγματα Κράτησης και Απέλασης, δυνάμει του Άρθρου 14 του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου,               Κεφ. 105. Όπως προκύπτει από το Διάταγμα Κράτησης, κρίθηκε αναγκαίο όπως ο Αιτητής παραμείνει υπό κράτηση μέχρι την απέλασή του λόγω ύπαρξης κινδύνου διαφυγής, λαμβανομένης υπόψη της μη συμμόρφωσής του με προηγούμενη απόφαση επιστροφής και της πρόθεσής του να μην επαναπατριστεί, ενώ κρίθηκε ότι δεν υπήρχε περιθώριο εφαρμογής εναλλακτικών της κράτησης μέτρων.

► Κατά των Διαταγμάτων Κράτησης και Απέλασης ο Αιτητής καταχώρισε στις 19/12/2025, ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου την Προσφυγή με αριθμό 1431/2025.

► Στις 7/1/2026, το Διάταγμα Απέλασης ανεστάλη μέχρι την εκδίκαση της εν λόγω Προσφυγής.

► Στις 8/1/2026, το Τμήμα Μετανάστευσης αποτάθηκε στις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, ζητώντας τις απόψεις τους αναφορικά με την κράτηση και τον ενδεχόμενο επαναπατρισμό του Αιτητή, λαμβανομένων υπόψιν του βέλτιστου συμφέροντος του ανηλίκου τέκνου του και της οικογενειακής του ζωής. Ειδικότερα το Τμήμα είχε ενημερωθεί ότι ο Αιτητής είναι πατέρας της ανήλικης [ ], ημερομηνίας γέννησης [ ]/[ ]/2023, μητέρα της οποίας είναι η κα Bongnwi Ayongwa Neh, επίσης υπήκοος Καμερούν. Η κα Bongnwi είχε υποβάλει αίτηση διεθνούς προστασίας στις 27/12/2021, η οποία απορρίφθηκε πρωτοβάθμια στις 27/3/2024, ενώ η σχετική απόφαση της επιδόθηκε στις 5/4/2024. Στις 23/4/2024, η κα Bongnwi καταχώρισε ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας την Προσφυγή με αριθμό 1442/2024 κατά της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου.

► Προς διερεύνηση της οικογενειακής κατάστασης του Αιτητή, το Διάταγμα Απέλασης παρέμεινε σε αναστολή εν αναμονή των απόψεων των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας.

► Στις 19/3/2026, λήφθηκε από το Τμήμα Μετανάστευσης σχετική επιστολή των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, στην οποία, μεταξύ άλλων, γίνεται αναφορά σε συνάντηση με την κα Bongnwi στις 9/3/2026 και διευθέτηση ραντεβού για το ανήλικο τέκνο στις 10/3/2026.

► Σύμφωνα με την πιο πάνω επιστολή των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, ο Αιτητής και η κα Bongnwi γνωρίστηκαν στην Κύπρο το 2023 και απέκτησαν την ανήλικη θυγατέρα τους. Πριν από την κράτηση του Αιτητή, το ζεύγος διέμενε μαζί σε ενοικιαζόμενο διαμέρισμα, ενώ η                       κα Bongnwi ανέφερε ότι ο Αιτητής τη βοηθούσε σημαντικά με τη φροντίδα του τέκνου και το κρατούσε ώστε η ίδια να μπορεί να μεταβαίνει στην εργασία της. Περαιτέρω, ανέφερε ότι ο Αιτητής διατηρεί καθημερινή επικοινωνία με το τέκνο κατά τη διάρκεια της κράτησής του και ότι η ανήλικη τον αναζητά. Οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας λαμβάνοντας υπόψη τα στοιχεία που διαπιστώθηκαν κατά την εξέτασή τους, εξέφρασαν την άποψη ότι ο ενδεχόμενος επαναπατρισμός του Αιτητή δεν θα ήταν προς το συμφέρον του ανήλικου τέκνου ούτε της μητέρας του.

► Στις 27/1/2026, εκδόθηκε απόφαση από το Διοικητικό Δικαστήριο στα πλαίσια της Προσφυγής με αριθμό 1431/2025, με την οποία επικυρώθηκαν τα Διατάγματα Κράτησης και Απέλασης του Αιτητή.

► Στις 3/4/2026, κατόπιν επανεξέτασης των δεδομένων της υπόθεσης και λαμβανομένων υπόψη των απόψεων των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, έγινε εισήγηση για συνέχιση της κράτησης του Αιτητή, καθώς και εισήγηση όπως παρασχεθεί συμβουλευτική στην κα Bongnwi ώστε, σε περίπτωση απόρριψης της Προσφυγής της με αριθμό 1442/2024, να εξεταστεί η δυνατότητα να αναχωρήσουν όλοι μαζί από τη Δημοκρατία ως οικογένεια. Στην πιο πάνω Προσφυγή της κα Bongnwi έχει επιφυλαχθεί η έκδοση απόφασης στις 28/5/2026.

► Η  συνέχιση της κράτησης του Αιτητή έτυχε επανεξέτασης από το Τμήμα Μετανάστευσης στις 12/2/2026, 3/4/2026, 3/6/2026 και 30/7/2026 πραγματοποιήθηκε αξιολόγηση της συνέχισης της κράτησής του, κατά την οποία λαμβάνονταν υπόψη οι εκάστοτε εξελίξεις που αφορούσαν τόσο τις διαδικασίες του ίδιου όσο και την οικογενειακή του κατάσταση και εξεταζόταν κατά πόσον εξακολουθούσαν να υφίστανται οι λόγοι που δικαιολογούσαν τη συνέχιση της κράτησής του.

 

Η παρούσα διαδικασία αφορά στον έλεγχο της νομιμότητας της διάρκειας της κράτησης του Αιτητή (Άρθρο 18ΠΣΤ του Κεφ. 105). Η διάρκεια της κράτησης μπορεί να κριθεί παράνομη αν διαπιστωθεί αδικαιολόγητα παρατεταμένη και παρά τη νομιμότητα του αρχικού διατάγματος κράτησης ή εάν οι λόγοι κράτησης έχουν εκλείψει.

 

Όπως είναι καλά γνωστό, το Προνομιακό Ένταλμα της φύσεως Habeas Corpus ad Subjiciendum διασφαλίζει την ελευθερία του ατόμου. Απαραίτητη προϋπόθεση για έκδοση του εντάλματος συνιστά η απόδειξη, εκ μέρους του αιτούντος, του παράνομου της κράτησης ή φυλάκισης (Καλφοπούλου (1998) 1 Α.Α.Δ. 55). Με τη διαδικασία του εντάλματος Habeas Corpus, ό,τι επιδιώκεται είναι η διασφάλιση του δικαιώματος της ελευθερίας διά της άμεσης απελευθέρωσης του αιτητή ο οποίος, κατ' ισχυρισμό, τελεί υπό παράνομη κράτηση. Οποτεδήποτε, στο πλαίσιο της εν λόγω διαδικασίας, διαπιστώνεται κάτι τέτοιο, το σχετικό διάταγμα εκδίδεται δικαιωματικά και όχι ως θέμα άσκησης διακριτικής εξουσίας, οπότε ο αιτητής αφήνεται ευθύς ελεύθερος (Green v. Home Secretary [1941] 3 All E.R. 388, σελίδα 400).

 

Στη Χ"Σάββα (1993) 1 A.A.Δ. 102, 106-107, αναφέρθηκε ότι:  

 

«Το Ανώτατο Δικαστήριο έχει µε βάση την παράγραφο 4 του Άρθρου 155 του Συντάγµατος αποκλειστική δικαιοδοσία να εκδίδει προνοµιακά εντάλµατα, µεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται και τα εντάλµατα της φύσεως Habeas Corpus.

      .............................. 

Το Habeas Corpus Ad. Subjiciendum είναι προνοµιακή διαδικασία για την εξασφάλιση της ελευθερίας του πολίτη, παρέχει αποτελεσµατικό µέσο άµεσης απελευθέρωσης από παράνοµη ή αδικαιολόγητη κράτηση, είτε στη φυλακή, είτε σε ιδιωτικό χώρο, από αρχή ή ιδιώτη. Με το ένταλµα αυτό διατάσσεται η προσαγωγή του κρατούµενου στο Δικαστήριο και η έρευνα αναφορικά µε την αιτία της φυλάκισης ή της κράτησης του. Εάν δεν υπάρχει νόµιµη δικαιολογία για την κράτηση διατάσσεται η απόλυση του κρατούµενου.»

  

Στη Ζάνα (2013) 1(Β) Α.Α.Δ 1156, 1162-3, αναφέρθηκε ότι:

  

«Η ελευθερία του ατόµου είναι το ύψιστο αγαθό που πρέπει να διασφαλίζεται σε κάθε δηµοκρατική κοινωνία, διεπόµενη από το κράτος δικαίου. Σε περίπτωση παράνοµης κράτησης ή περιορισµού προσφέρεται η δυνατότητα στον πολίτη να αµφισβητήσει τη νοµιµότητα της τοιαύτης κράτησης, µέσω του προνοµιακού εντάλµατος Habeas Corpus Ad Subjiciendum.

 

Το ένταλµα Habeas Corpus είναι άµεσο δραστικό µέτρο για την απελευθέρωση ατόµου από παράνοµη ή αδικαιολόγητη κράτηση, είτε αυτή ενεργείται από δηµοσία αρχή, ή ιδιώτη. Είναι µια θεραπεία η οποία επικεντρώνεται στο πρόσωπο που τελεί υπό κράτηση.»

 

Το Δικαστήριο έχει διεξέλθει με προσοχή όσα οι ευπαίδευτοι συνήγοροι έχουν θέσει ενώπιον του, συμπεριλαμβανομένων και των επιχειρημάτων που ανέπτυξαν τόσο γραπτώς όσο και δια ζώσης. 

 

Στην υπό συζήτηση περίπτωση, όπως προκύπτει από τα γεγονότα ενώπιον του Δικαστηρίου, κατά το παρόν στάδιο εναντίον του Αιτητή ευρίσκονται σε ισχύ Διατάγματα Κράτησης και Απέλασης τα οποία εκδόθηκαν στις 16/12/2025, δυνάμει του Άρθρου 14 του περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου, Κεφ. 105.

 

Ο Αιτητής έχει κριθεί ως απαγορευμένος μετανάστης κατά τα διαλαμβανόμενα στο Άρθρο 6(1)(Κ) των περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμων^[1] «καθότι παρέμεινε στη Δημοκρατία παράνομα από τις 30/10/2023, όταν απορρίφθηκε η προσφυγή του κατά της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου από το Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας» και στη βάση αυτή εκδόθηκε εναντίον του Διάταγμα Απέλασης δυνάμει του Άρθρου 14 του Κεφ. 105, ημερ. 16/12/2025.  

 

Το Άρθρο 14 διαλαμβάνει συναφώς τα ακόλουθα: 

 

«14.-(1) Τηρουμένων των διατάξεων του Νόμου αυτού και των όρων οποιασδήποτε άδειας ή έγκρισης που χορηγήθηκε βάσει του Νόμου αυτού ή οποιωνδήποτε Κανονισμών που εκδόθηκαν βάσει αυτού και με την επιφύλαξη των διατάξεων του περί Προσφύγων Νόμου, ο Ανώτερος Λειτουργός Μετανάστευσης δύναται να διατάξει οποιοδήποτε αλλοδαπό ο οποίος είναι απαγορευμένος μετανάστης ή οποιοδήποτε πρόσωπο το οποίο, αφού εισήλθε στη Δημοκρατία με άδεια να παραμείνει σε αυτή για περιορισμένη περίοδο, παραμένει στη Δημοκρατία μετά την παρέλευση της περιόδου αυτής ή οποιοδήποτε πρόσωπο το οποίο περιλαμβάνεται εντός της κατηγορίας που απαριθμείται στην παράγραφο (9) του εδαφίου (1) του άρθρου 6 να απελαθεί από τη Δημοκρατία και, εν τω μεταξύ, να τεθεί υπό κράτηση.»

 

(Ο τονισμός είναι του παρόντος Δικαστηρίου)

 

 

Η δε κράτηση του διατάχθηκε, σύμφωνα με το σχετικό Διάταγμα Κράτησης, «καθότι διαπιστώθηκε ότι υπάρχει κίνδυνος διαφυγής (Άρθρο 18ΠΣΤ(1)(α) του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου). Δεδομένου της μη συμμόρφωσης σε προηγούμενη απόφαση επιστροφής και της απροθυμίας του να επαναπατριστεί, δεν υπάρχει περιθώριο εναλλακτικών της κράτησης μέτρων». 

 

Η κράτηση, ως περιορισμός του δικαιώματος της ελευθερίας το οποίο διασφαλίζεται όχι μόνο από το Σύνταγμα (Άρθρο 11), αλλά και από την ΕΣΔΑ (Άρθρο 5), δεν μπορεί να καθίσταται αυτοσκοπός με την επ' αόριστο αναβολή της απέλασης. Όπως χαρακτηριστικά τέθηκε στην υπόθεση Essa Murad Khlaief ν. Δημοκρατίας (2003) 1 Α.Α.Δ. 1402:

   

«Η κράτηση είναι περιορισμός του συνταγματικού δικαιώματος της ελευθερίας. Η απόκλιση επιτρέπεται από το Άρθρο 11.2(στ) "προς το σκοπό απελάσεως". Δεν μπορεί να καθίσταται αυτοσκοπός με την επ' αόριστο αναβολή της απέλασης, ούτε να απολήγει ουσιαστικά σε αδικαιολόγητη κράτηση. Γενομένη με την προοπτική της απέλασης, εξυπακούεται ότι η απέλαση θα γίνει εντός του ευλόγου χρόνου που απαιτείται προς διευθέτηση της. Άλλως, ο λόγος της συνέχισης της καταρρέει. Τούτο επιτάσσει δε όχι μόνο το όλο πνεύμα του Άρθρου 11 προς το σκοπό προστασίας των δικαιωμάτων του αλλοδαπού αλλά και η ίδια η επιδίωξη της απέλασης που είναι η άνευ χρονοτριβής αποκατάσταση της νομιμότητας με το ακραίο και αποτελεσματικό μέτρο της απομάκρυνσης του διαπιστωθέντος μη δικαιούμενου να ευρίσκεται στη Δημοκρατία αλλοδαπού.» 

 

Υπάρχει πλούσια νομολογία αναφορικά με τις αρχές που διέπουν τη νομιμότητα της διάρκειας της κράτησης σε περιπτώσεις απέλασης. Ό,τι βασικά προκύπτει είναι ότι η κράτηση για σκοπούς απέλασης πρέπει να έχει τη μικρότερη δυνατή διάρκεια και να δικαιολογείται η διατήρηση της ή η παράταση της, ενόσω οι αρμόδιες αρχές λαμβάνουν ενέργειες για την απέλαση και επιδεικνύουν τη δέουσα επιμέλεια, ενόσω, βεβαίως, υφίσταται εύλογη προοπτική απομάκρυνσης. Εν ολίγοις, η κράτηση προσώπου εναντίον του οποίου εκκρεμεί διαδικασία απελάσεως δεν πρέπει να παρατείνεται για δυσανάλογο χρονικό διάστημα, ήτοι δεν πρέπει να υπερβαίνει το χρονικό διάστημα που απαιτείται για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού.  

 

Αποτελεί αρχή της νομολογίας ότι η διάρκεια της κράτησης δεν εξετάζεται in abstracto, αλλά στη βάση των συγκεκριμένων γεγονότων της υπόθεσης (βλ. Khlaief (ανωτέρω) και Habibi Pour Ali Fasel (2016) 1(Α) Α.Α.Δ. 876). 

 

Όπως έχει αναφερθεί στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση Khoshorauli, Πολιτική Αίτηση Αρ. 1/2019, ημερ. 21/1/2019:   

 

«Σύμφωνα με την πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου και του ΕΔΑΔ το κατά πόσο η διάρκεια των διαδικασιών απέλασης μπορεί να επηρεάσει τη νομιμότητα της κράτησης, εξαρτάται αποκλειστικά από τα γεγονότα της υπόθεσης με δεδομένο πάντοτε ότι η κράτηση δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά διενεργείται με σκοπό την απέλαση.» 

 

 Σε σχέση με το βάρος απόδειξης σε τέτοιου είδους αιτήσεις, στην υπόθεση Καλφοπούλου (1998) 1(Α) Α.Α.Δ. 55, αναφέρονται τα ακόλουθα στις σελ. 69 - 70:   

 

«Το βάρος απόδειξης ότι εκ πρώτης όψης μια κράτηση είναι παράνομη, το έχει ο αιτητής. Σαν θέμα τακτικής ο αιτητής πρέπει να αποδείξει μια εκ πρώτης όψης υπόθεση που δημιουργεί ερωτηματικά ως προς τη νομιμότητα της κράτησής του. Όταν η υπόθεση του βασίζεται πάνω σε γεγονότα έχει το αποδεικτικό βάρος (evidential burden) να παρουσιάσει ικανοποιητική μαρτυρία που μπορεί να οδηγήσει στην πιθανότητα ενός ευνοϊκού για τον ίδιο συμπεράσματος. Σε μια τέτοια περίπτωση το νομικό βάρος (legal burden) μεταφέρεται στους ώμους του καθ'ου η αίτηση που καλείται να δικαιολογήσει την κράτηση.»   

 

 

Έχοντας εξετάσει τις εισηγήσεις των συνηγόρων, θα πρέπει να υπομνηστεί πως η δικαστική κρίση για το εύλογο ή μη του χρόνου κράτησης είναι ζήτημα πραγματικό και συνυφασμένο με τους λόγους που τυχόν δημιουργούν καθυστέρηση και εξαρτάται από τα ιδιαίτερα περιστατικά της υπόθεσης, όπως οι ανωτέρω αποφάσεις εξηγούν.   

 

Από τα ενώπιον μου στοιχεία είναι σαφές ότι ο Καθ' ου η Αίτηση ενέταξε την υπό κρίση κράτηση του Αιτητή στις πρόνοιες του Άρθρου 18ΠΣΤ του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου, Κεφ. 105.  

 

Το Άρθρο 18ΠΣΤ(5)(α) του Κεφ. 105 διαλαμβάνει ότι η διάρκεια της κράτησης στη βάση του Άρθρου 18ΠΣΤ ελέγχεται με αίτηση Habeas Corpus, ενώ ο έλεγχος της νομιμότητας του διατάγματος κράτησης διενεργείται μέσω προσφυγής με βάση τα διαλαμβανόμενα στο Άρθρο 18ΠΣΤ(3)(α) του Νόμου.   

 

Στην υπό συζήτηση περίπτωση η νομιμότητα του Διατάγματος Κράτησης ημερ. 16/12/2025, έχει αποφασιστεί στην Προσφυγή υπ' αρ. 1431/2025 ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου και δεν αποτελεί αντικείμενο της Αίτησης για Habeas Corpus, η οποία αφορά τον έλεγχο της νομιμότητας της διάρκειας της κράτησης του Αιτητή. Ως ήδη πιο πάνω έχει επισημανθεί,   παρά τη νομιμότητα του Διατάγματος Κράτησης, η διάρκεια της κράτησης μπορεί να κριθεί παράνομη εφόσον διαπιστωθεί ότι είναι αδικαιολόγητα παρατεταμένη ή όταν οι λόγοι κράτησης έχουν εκλείψει. 

 

Στην υπόθεση Guo Shuying v. Δημοκρατίας (2012) 1 Α.Α.Δ. 2725 τονίστηκε πως, «η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου σταθερά αποδέχεται ότι μόνο με αίτηση Habeas Corpus μπορεί να ελεγχθεί η νομιμότητα της κράτησης αλλοδαπού από πλευράς της διάρκειας της συμφώνως των προνοιών του Άρθρου 18ΠΣΤ του νόμου».   

 

Το Άρθρο 18ΠΣΤ του Νόμου, εισήχθη με τον τροποποιητικό                         Ν. 153(Ι)/2011, για σκοπούς εναρμόνισης µε την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας µε τίτλο «Οδηγία 2008/115/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου, της 16ης Δεκεµβρίου 2008, σχετικά µε τους κοινούς κανόνες και διαδικασίες στα κράτη µέλη για την επιστροφή των παρανόµως διαµενόντων υπηκόων τρίτων χωρών» και οι πρόνοιες του είναι επιτακτικές (βλ. Shuying v. Δημοκρατίας (ανωτέρω)).     

 

Όπως επισημάνθηκε στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Zoran Todorovic (2014) 1 Α.Α.Δ. 302, «ο πρωταρχικός σκοπός της Οδηγίας ήταν να προβλέψει για τη διαδικασία δικαστικού ελέγχου για κάθε περίοδο κράτησης είτε αρχική, είτε επί παράτασης». 

 

Το εδάφιο (1) του Άρθρου 18ΠΣΤ του Νόμου εξουσιοδοτεί τον Υφυπουργό Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας^[2] να εκδώσει διάταγμα με το οποίο να θέτει υπό κράτηση υπήκοο τρίτης χώρας υποκείμενο σε διαδικασίες επιστροφής. Αυτό μπορεί να γίνει «μόνο για την προετοιμασία της επιστροφής και/ή τη διεκπεραίωση της διαδικασίας απομάκρυνσης». Και τούτο εφόσον στη συγκεκριμένη περίπτωση «δεν επιτρέπεται να εφαρμοστούν αποτελεσματικά άλλα επαρκή αλλά λιγότερο αναγκαστικά μέτρα». Προβλέπεται ότι «τέτοια κράτηση έχει τη μικρότερη δυνατή διάρκεια και διατηρείται μόνο καθόσο χρόνο η διαδικασία απομάκρυνσης εξελίσσεται και εκτελείται με τη δέουσα επιμέλεια».  Περαιτέρω, κάθε διάταγμα κράτησης επανεξετάζεται από τον Υφυπουργό (α) αυτεπάγγελτα ανά δίμηνο και (β) σε οποιοδήποτε εύλογο χρονικό διάστημα, κατ’ αίτηση του επηρεαζόμενου υπηκόου τρίτης χώρας. Με το εδάφιο (4)(α) εναποτίθεται στον Υφυπουργό υποχρέωση επανεξέτασης κάθε διατάγματος κράτησης ανά δίμηνο. Η κράτηση εξακολουθεί καθόλη τη χρονική περίοδο κατά την οποία πληρούνται οι όροι του Άρθρου 18ΠΣΤ (1) και είναι αναγκαία για να διασφαλισθεί η επιτυχής απομάκρυνση και δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες. 

 

Η κράτηση μπορεί, σύμφωνα με το εδάφιο (8), να παραταθεί από τον Υπουργό Εσωτερικών μόνο για πρόσθετο περιορισμένο χρόνο που δεν υπερβαίνει τους 12 μήνες σε περιπτώσεις όπου, (α) ο υπήκοος τρίτης χώρας αρνείται να συνεργαστεί ή (β) καθυστερεί η λήψη αναγκαίων εγγράφων από τρίτες χώρες (βλ. Αναφορικά με την Αίτηση του Zoran Todorovic (ανωτέρω)).

 

Με δεδομένο ότι στο παρόν στάδιο και συγκεκριμένα από τις 16/12/2025 ο Αιτητής τελεί υπό κράτηση στη βάση των Διαταγμάτων Απέλασης και Κράτησης, τα οποία εκδόθηκαν κατά την πιο πάνω ημερομηνία και τα οποία επικυρώθηκαν με την απόφαση του Διοικητικού Δικαστηρίου ημερ. 27/1/2026, η επαναξιολόγηση της κράτησης του Αιτητή κατά τις ημερομηνίες 12/2/2026, 3/4/2026, 3/6/2026 και 30/7/2026, ως αυτή προκύπτει από το Τεκμήριο 8 στην Ένορκη Δήλωση που υποστηρίζει την Ένσταση, διενεργήθη εντός του προβλεπόμενου από το Νόμο διμήνου. Έχουν προς τούτο παρουσιαστεί τα τέσσερα σχετικά Έντυπα Επανεξέτασης Διατάγματος Κράτησης που αφορούν τον Αιτητή, στα οποία γίνονται εισηγήσεις για συνέχιση της κράτησης του και στη βάση των οποίων λήφθηκαν οι πιο πάνω αποφάσεις. Όπως προκύπτει, στις εν λόγω επανεξετάσεις εμπεριέχονται τα γεγονότα που δικαιολογούν τις σχετικές αποφάσεις για παράταση της κράτησης του Αιτητή στη βάση του κινδύνου διαφυγής. 

 

Όπως συναφώς διαλαμβάνεται στο Άρθρο 18ΟΔ του Κεφ. 105 αναφορικά με την ερμηνεία του όρου «κίνδυνος διαφυγής»:   

 

«"κίνδυνος διαφυγής" σημαίνει την ύπαρξη, σε ατομική περίπτωση, οποιουδήποτε από τους ακόλουθους λόγους, που οδηγεί στην εικασία ότι υπήκοος τρίτης χώρας υποκείμενος σε διαδικασίες επιστροφής μπορεί να διαφύγει:  

(α) Μη συμμόρφωση με απόφαση επιστροφής,

(β) δήλωση πρόθεσης μη συμμόρφωσης με απόφαση επιστροφής,

(γ) κατοχή πλαστών ή παραποιημένων εγγράφων,

(δ) παροχή ψευδών πληροφοριών,

(ε) καταδίκη που καταγράφεται σε μητρώο της Δημοκρατίας ή άλλου κράτους και είναι τέτοια που δημιουργεί εικασία ότι ο υπήκοος τρίτης χώρας μπορεί να διαφύγει,

(στ) προηγούμενη απέλαση,

(ζ) μη ύπαρξη διεύθυνσης συνήθους διαμονής,

(η) μη κατοχή ταξιδιωτικών ή άλλων εγγράφων ταυτότητας,

(θ) προηγούμενη εξαφάνιση/διαφυγή,

(ι) παραβίαση προηγούμενης απαγόρευσης εισόδου∙

 

                               (O τονισμός είναι του παρόντος Δικαστηρίου)

 

Το ότι η Διοίκηση δεν προχώρησε ακόμη σε άμεση απομάκρυνση του οφείλεται, όπως προέκυψε από τα όσα έχουν εκτεθεί ανωτέρω, στο γεγονός της εξέτασης των προσωπικών και οικογενειακών δεδομένων του Αιτητή από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, σε συνάρτηση με το γεγονός ότι εκκρεμεί η έκδοση απόφασης σε Προσφυγή που καταχώρισε η αναφερόμενη ως συμβία του και μητέρα του ανήλικου παιδιού του ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας και όχι λόγω εγκατάλειψης του σκοπού της απομάκρυνσης του.

 

Σε ό,τι αφορά το χρονικό διάστημα που παρήλθε, υπό τις περιστάσεις, δεν είναι τέτοιας διάρκειας που να υποδηλοί είτε εγκατάλειψη του σκοπού για τον οποίο κρατείται ο Αιτητής, είτε παράλειψη προώθησης του με τη δέουσα επιμέλεια, ούτε και εντοπίζεται παραβίαση των όποιων δικαιωμάτων του Αιτητή.

 

Έχοντας, λοιπόν, υπόψη όλα όσα έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου, την εξέλιξη των γεγονότων που περιβάλλουν την υπό κρίση περίπτωση, τον τρόπο δράσης των αρμοδίων αρχών της Δημοκρατίας, σε συνάρτηση με τη συμπεριφορά του ιδίου του Αιτητή, καθώς και το χρόνο που έχει μέχρι σήμερα διαρρεύσει, δεν διαπιστώνεται η διάρκεια κράτησης του να έχει, υπό τις ειδικότερες στην παρούσα υπόθεση περιστάσεις, εκφύγει του εύλογου χρονικού διαστήματος.

 

Εν κατακλείδι βρίσκω ότι η νομίμως αρξαμένη κράτηση του Αιτητή συνεχίζει να είναι νόμιμη για σκοπούς απομάκρυνσης του από την Κυπριακή Δημοκρατία. Επομένως, οι αιτιάσεις και τα παράπονα του Αιτητή δεν είναι βάσιμα.

 

Στη βάση των πιο πάνω, η Αίτηση απορρίπτεται χωρίς έξοδα.

 

 

 

                                            Λ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ-ΑΝΔΡΕΟΥ, Δ.