ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
(Αίτηση Νομικής Αρωγής αρ. 14/2026)
11 Νοεμβρίου 2026
[ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ, Δικαστής]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ (Αρ.1) ΤΟΥ 2003,
-ΚΑΙ-
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΝΟΜΟ ΤΟΥ 2002 (Ν.165(Ι)/2002).
Αίτηση υπό Raphael Kadiri, από το Καμερούν για παροχή δωρεάν Νομικής Αρωγής
Αιτητής παρών.
Νικόλας Κουρσάρης εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας - καθ’ ου η αίτηση.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ, Δ.: Με την υπό κρίση αίτηση, ο αιτητής επιζητεί όπως του παραχωρηθεί δωρεάν νομική αρωγή, δυνάμει του , προκειμένου να καταχωρίσει αίτηση για έκδοση προνομιακού εντάλματος Habeas Corpus προς έλεγχο της νομιμότητας της διάρκειας της κράτησής του.
Η αίτηση συνοδεύεται από Έγγραφη Δήλωση (Τύπος 2), όπως προβλέπεται από τον Περί Νομικής Αρωγής Διαδικαστικό Κανονισμό του 2003, στην οποία ο αιτητής αναφέρει ότι είναι υπήκοος Καμερούν και βρίσκεται στον χώρο κράτησης «Μενόγεια». Αναφέρει επίσης ότι, επειδή βρίσκεται υπό κράτηση, δεν είναι σε θέση να εργαστεί και να πληρώσει ο ίδιος τον δικηγόρο του.
Ο Γενικός Εισαγγελέας υπέβαλε ένσταση στην παροχή δωρεάν νομικής αρωγής στον αιτητή. Στο σημείωμα που καταχωρίστηκε εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα αναφέρονται τα πιο κάτω γεγονότα, τα οποία ο αιτητής δεν αμφισβήτησε:
1. Ο αιτητής υπέβαλε αρχική και μεταγενέστερες αιτήσεις ασύλου, καθώς και προσφυγές, οι οποίες, σύμφωνα με το σημείωμα, απορρίφθηκαν ή αποσύρθηκαν.
2. Καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης για παράνομη παραμονή και κακομεταχείριση ζώου. Μετά την αποφυλάκισή του στις 22/04/2026, μεταφέρθηκε στον χώρο κράτησης Μενόγειας για σκοπούς απέλασής του.
3. Εκδόθηκαν και επανεκδόθηκαν διατάγματα κράτησης και απέλασης. Ζητήθηκαν επίσης απόψεις από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας λόγω του ότι η σύζυγος του και το ανήλικο τέκνο του αφίχθηκαν παράνομα και συνεχίζουν να διαμένουν στη Δημοκρατία. Στις 18/01/2023 η σύζυγος του υπέβαλε αίτηση ασύλου η οποία εκκρεμεί.
4. Η μεταγενέστερη αίτηση ασύλου του αιτητή κρίθηκε απαράδεκτη στις 06/05/2026. Στις 08/06/26 εκδόθηκε εκ νέου διάταγμα κράτησης και απέλασής του δυνάμει του .
5. Στις 14/10/2026 έγινε εισήγηση αναστολής της απέλασης λόγω της ανασταλτικής επίδρασης της προσφυγής αρ. 1102/26 στο Διοικητικό Δικαστήριο, η οποία εκκρεμεί.
Η βασική θέση του Γενικού Εισαγγελέα είναι ότι, επειδή ο αιτητής δεν διαθέτει πλέον την ιδιότητα του αιτητή διεθνούς προστασίας, δεν καλύπτεται από το 165(Ι)/2002 για την επιδιωκόμενη αίτηση habeas corpus. Προς υποστήριξη αυτής της θέσης παρατίθεται σχετική νομολογία από τον συνήγορο για τον Γενικό Εισαγγελέα.
Περαιτέρω, το σημείωμα υποστηρίζει ότι το , που αφορά παρανόμως παραμένοντες υπηκόους τρίτων χωρών, καλύπτει συγκεκριμένες προσφυγές κατά αποφάσεων επιστροφής, απομάκρυνσης ή απαγόρευσης εισόδου, όχι όμως αίτηση habeas corpus για αμφισβήτηση της διάρκειας κράτησης.
Εν κατακλείδι, ο Γενικός Εισαγγελέας αιτείται την απόρριψη της παρούσας αίτησης για δωρεάν νομική αρωγή, επειδή δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του Νόμου.
Έχοντας υπόψη όλα τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιόν μου, σε συνδυασμό με τις προϋποθέσεις παροχής του ευεργετήματος της Νομικής Αρωγής, όπως παρατίθενται στον , κρίνω, για τους λόγους που θα εξηγήσω στη συνέχεια, ότι δεν παρέχεται ευχέρεια έγκρισης του αιτήματος στην παρούσα περίπτωση.
Το καθορίζει τις προϋποθέσεις παροχής Νομικής Αρωγής σε αιτητές και δικαιούχους διεθνούς προστασίας. Σύμφωνα δε με το , ο όρος «αιτητής διεθνούς προστασίας» έχει την έννοια που αποδίδεται στον όρο «αιτητής» , ως ίσχυε κατά τους επίδικους χρόνους.
Το του πιο πάνω Νόμου καθορίζει ότι «αιτητής» σημαίνει υπήκοο τρίτης χώρας ή ανιθαγενή, ο οποίος έχει υποβάλει αίτηση διεθνούς προστασίας, και η ιδιότητα αυτή ισχύει για την περίοδο από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης μέχρι τη λήψη τελικής απόφασης, σε σχέση με την αίτηση αυτή.
Η έννοια του όρου «τελική απόφαση» καθορίζεται ως ακολούθως, σύμφωνα δε με το ίδιο :
«"τελική απόφαση" σημαίνει απόφαση η οποία ορίζει κατά πόσον ο υπήκοος τρίτης χώρας ή ο ανιθαγενής αναγνωρίζεται ως πρόσφυγας ή ως πρόσωπο στο οποίο παραχωρείται καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του παρόντος Νόμου και -
(α) έχει παρέλθει άπρακτη η προθεσμία για άσκηση προσφυγής δυνάμει του Άρθρου 146 του Συντάγματος κατά της εν λόγω απόφασης, ή
(β) ασκήθηκε η προαναφερόμενη προσφυγή και εκδόθηκε πρωτόδικη απόφαση του Διοικητικού Δικαστηρίου επ' αυτής, ανεξάρτητα από το αν μέσω της άσκησης τέτοιας προσφυγής ο αιτητής αποκτά τη δυνατότητα να παραμένει στις ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές μέχρις ότου εκδοθεί η σχετική δικαστική απόφαση·»
Σημειώνεται ότι ο καταργήθηκε από τις 12/06/2026 και αντικαταστάθηκε από τον . Όμως, οι παράγραφοι 5 και 6 του μεταβατικού καθορίζουν ότι:
(5) Οποιαδήποτε ατομική διοικητική πράξη εκδόθηκε δυνάμει των διατάξεων των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2025 ή και των δυνάμει αυτών εκδοθέντων Κανονισμών, εξακολουθεί να παραμένει σε ισχύ.
(6) Όλες οι αποφάσεις που λήφθηκαν ή λαμβάνονται δυνάμει των διατάξεων των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2025 και τυγχάνουν προσβολής, η προσβολή ή αμφισβήτηση και εξέτασή τους γίνεται δυνάμει των διατάξεων των εν λόγω Νόμων.
Έτσι, το νομικό καθεστώς που διέπει την παραμονή του αιτητή στη Δημοκρατία δεν αλλάζει με την εφαρμογή του . Δεν επηρεάζονται επίσης οι προαναφερθείσες αποφάσεις με τις οποίες απορρίφθηκε το αίτημά του για πολιτικό άσυλο και η διαπίστωση για το παράνομο της διαμονής του στην Δημοκρατία, καθώς και τα διατάγματα κράτησης και απέλασής του.
Με την απόρριψη της προσφυγής του από το Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας, ο αιτητής έχει απωλέσει την ιδιότητα του «αιτητή διεθνούς προστασίας», ώστε να δικαιούται του ευεργετήματος της δωρεάν Νομικής Αρωγής για σκοπούς καταχώρισης αιτήματος Habeas Corpus δυνάμει του (βλ. κατ’ αναλογία την υπόθεση .
Επιπλέον, ο αιτητής δεν μπορεί να επικαλεσθεί τις πρόνοιες του που καθορίζει την παροχή δωρεάν νομικής αρωγής σε παρανόμως παραμένοντα υπήκοο τρίτης χώρας. Το εν λόγω άρθρο αφορά περιπτώσεις δωρεάν νομικής αρωγής σε παρανόμως παραμένοντα υπήκοο τρίτης χώρας, ο οποίος ασκεί προσφυγή ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου δυνάμει του , και η οποία στρέφεται κατά αποφάσεων επιστροφής, απομάκρυνσης και απαγόρευσης εισόδου στη Δημοκρατία για τον εν λόγω αλλοδαπό.
Είναι σαφές από τα πιο πάνω ότι η περίπτωση του αιτητή δεν εμπίπτει ούτε στις πρόνοιες του , ώστε να δικαιούται την παροχή του ευεργετήματος της νομικής αρωγής.
Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η αίτηση απορρίπτεται. Δεν εκδίδεται καμία διαταγή για έξοδα.
Αλέξανδρος Α. Παναγιώτου, Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο