ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
(Πολιτική Αίτηση Αρ. 205/2026)
(i-justice)
5 Νοεμβρίου, 2026
[Λ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ-ΑΝΔΡΕΟΥ, Δ.]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 155.4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 3 ΚΑΙ 9 ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ 1964 (Ν. 33/1964)
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ ΕΝΤΑΛΜΑΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΗΣ ΦΥΣΕΩΣ) ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥ 2018
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ SAJEDI ALMASI JABER ΑΠΟ ΤΟ ΙΡΑΝ (Δ.Ε.Α. [ ]) ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣ HABEAS CORPUS
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 5 ΚΑΙ 6 ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 11, 30, 34 ΚΑΙ 35 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ, ΤΟ ΑΡΘΡΟ 6 ΤΟΥ ΧΑΡΤΗ ΤΩΝ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2004/38/ΕΚ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ 2/7/2009 ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2008/115/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 16ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΚΟΙΝΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΝΟΜΩΣ ΔΙΑΜΕΝΟΝΤΩΝ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΜΕΣΩ:
1. ΑΡΧΗΓΟΥ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ
2. ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ
ΔΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΠΑΡΑΝΟΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΝ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΥΠΟ ΚΡΑΤΗΣΗ ΤΟΝ SAJEDI ALMASI JABER (Δ.Ε.Α. [ ]) ΥΠΗΚΟΟ ΙΡΑΝ ΣΤΑ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΑ ΚΡΑΤΗΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΝΟΓΕΙΑΣ ΠΑΡΑ ΤΗΝ ΠΑΡΕΛΕΥΣΗ 5 ΜΗΝΩΝ ΚΡΑΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΩΝ ΚΡΑΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΕΛΑΣΗΣ, ΚΑΙ ΠΑΡΑ ΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ ΟΤΙ ΑΥΤΟ ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΟΥΔΕΝ ΕΠΡΑΞΑΝ ΓΙΑ ΑΠΕΛΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΟ ΙΡΑΝ, Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙ ΤΗΝ ΚΡΑΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΙΤΗΤΗ ΑΝΑ ΔΙΜΗΝΟ ΟΠΩΣ ΠΡΟΝΟΕΙ ΤΟ ΕΔΑΦΙΟ 4 ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 18ΠΣΤ ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΝΟΜΟΥ (ΚΕΦ. 105) ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΠΑΡΑΒΑΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΙΟΥ 4 ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 18ΠΣΤ ΤΟΥ ΚΕΦ. 105, ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 5 ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ, ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 11, 30, 34 ΚΑΙ 35 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ, ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 6 ΤΟΥ ΧΑΡΤΗ ΤΩΝ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΩΝ ΓΡΑΜΜΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2008/115/ΕΚ.
__________________________________________
Α. Δημητρίου, για τον Αιτητή.
Ν. Κουρσάρης για Ν. Κουρσάρης ΔΕΠΕ, εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τον Καθ’ου η Αίτηση.
________________________________________________________
Α Π Ο Φ Α Σ Η
(Δοθείσα Αυθημερόν)
Λ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ-ΑΝΔΡΕΟΥ, Δ.: Ο Αιτητής είναι υπήκοος Ιράν. Από τις 11/5/2026 τελεί υπό κράτηση στη βάση Διαταγμάτων Κράτησης και Απέλασης.
Με την υπό εκδίκαση Αίτηση, αιτείται την έκδοση Προνομιακού Εντάλματος Habeas Corpus ad Subjiciendum, με το οποίο «να κηρύσσεται η συνέχιση της κράτησης του … λόγω παρόδου του νόμιμου χρόνου κράτησης, ως παράνομη».
Η Δημοκρατία καταχώρισε Ειδοποίηση Πρόθεσης Ένστασης που υποστηρίζεται από Ένορκη Δήλωση Λειτουργού Μετανάστευσης στο Υφυπουργείο Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας.
Το αδιαμφισβήτητο ιστορικό, όπως αυτό προκύπτει, τόσο από την Ένορκη Δήλωση που υποστηρίζει την Αίτηση, όσο και μέσα από την Ένορκη Δήλωση που υποστηρίζει την Ένσταση, σε συνάρτηση και με τα σχετικά έγγραφα που κατατέθηκαν ως τεκμήρια ενώπιον του Δικαστηρίου είναι σε γενικές γραμμές τα ακόλουθα:
▬ Ο Αιτητής είναι ο Jaber Sajedi Almasi υπήκοος Ιράν με ημερομηνία γέννησης την 21/3/1962 (Τεκμήριο 1).
▬ Στις 10/2/2005 ο Αιτητής προχώρησε σε αίτημα διεθνούς προστασίας που απορρίφθηκε πρωτοβάθμια στις 14/10/2005. Στις 21/11/2005 ο Αιτητής υπέβαλε προσφυγή στην Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων η οποία απερρίφθη στις 3/9/2007 (Τεκμήριο 2).
▬ Στις 31/1/2008 το τότε Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης κάλεσε τον Αιτητή να αναχωρήσει από την Κύπρο αμέσως (“to depart from Cyprus at once”). Ο Αιτητής δεν συμμορφώθηκε. Στις 29/4/2008 τα στοιχεία του τοποθετήθηκαν στον κατάλογο αναζητούμενων προσώπων ως αιτητή ασύλου του οποίου το αίτημα είχε απορριφθεί και ο οποίος παρέμενε σε άγνωστη διεύθυνση.
▬ Ο Αιτητής παρέμεινε παράνομα σε άγνωστο μέρος για περίπου 18 έτη. Στις 11/5/2026 ο Αιτητής αφού εντοπίστηκε τυχαία από περίπολο της ΑΔΕ Λεμεσού να κινείται πεζός αρχικά συνελήφθη για εξακρίβωση στοιχείων ενώ αργότερα από εξετάσεις που ακολούθησαν συνελήφθηκε για παράνομη παραμονή στη Δημοκρατία στη Λεμεσό (Τεκμήριο 3).
▬ Στις 11/5/2026 εκδόθηκε Διάταγμα Κράτησης και Απέλασης κατά του Αιτητή δυνάμει του Άρθρου 14 του περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου (Τεκμήριο 4).
▬ Στις 25/9/2026 και 24/7/2026 έγινε αξιολόγηση της κράτησης του Αιτητή από το Τμήμα (Τεκμήριο 5).
Η παρούσα διαδικασία αφορά στον έλεγχο της νομιμότητας της διάρκειας της κράτησης του Αιτητή (Άρθρο 18ΠΣΤ του Κεφ. 105). Η διάρκεια της κράτησης μπορεί να κριθεί παράνομη αν διαπιστωθεί αδικαιολόγητα παρατεταμένη και παρά τη νομιμότητα του αρχικού διατάγματος κράτησης ή εάν οι λόγοι κράτησης έχουν εκλείψει.
Όπως είναι καλά γνωστό, το Προνομιακό Ένταλμα της φύσεως Habeas Corpus ad Subjiciendum διασφαλίζει την ελευθερία του ατόμου. Απαραίτητη προϋπόθεση για έκδοση του εντάλματος συνιστά η απόδειξη, εκ μέρους του αιτούντος, του παράνομου της κράτησης ή φυλάκισης (Καλφοπούλου (1998) 1 Α.Α.Δ. 55). Με τη διαδικασία του εντάλματος Habeas Corpus, ό,τι επιδιώκεται είναι η διασφάλιση του δικαιώματος της ελευθερίας διά της άμεσης απελευθέρωσης του αιτητή ο οποίος, κατ' ισχυρισμό, τελεί υπό παράνομη κράτηση. Οποτεδήποτε, στο πλαίσιο της εν λόγω διαδικασίας, διαπιστώνεται κάτι τέτοιο, το σχετικό διάταγμα εκδίδεται δικαιωματικά και όχι ως θέμα άσκησης διακριτικής εξουσίας, οπότε ο αιτητής αφήνεται ευθύς ελεύθερος (Green v. Home Secretary [1941] 3 All E.R. 388, σελίδα 400).
Στη Χ"Σάββα (1993) 1 Α.Α.Δ. 102, 106-107, αναφέρθηκε ότι:
«Το Ανώτατο Δικαστήριο έχει µε βάση την παράγραφο 4 του Άρθρου 155 του Συντάγµατος αποκλειστική δικαιοδοσία να εκδίδει προνοµιακά εντάλµατα, µεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται και τα εντάλµατα της φύσεως Habeas Corpus.
..............................
Το Habeas Corpus Ad Subjiciendum είναι προνοµιακή διαδικασία για την εξασφάλιση της ελευθερίας του πολίτη, παρέχει αποτελεσµατικό µέσο άµεσης απελευθέρωσης από παράνοµη ή αδικαιολόγητη κράτηση, είτε στη φυλακή, είτε σε ιδιωτικό χώρο, από αρχή ή ιδιώτη. Με το ένταλµα αυτό διατάσσεται η προσαγωγή του κρατούµενου στο Δικαστήριο και η έρευνα αναφορικά µε την αιτία της φυλάκισης ή της κράτησης του. Εάν δεν υπάρχει νόµιµη δικαιολογία για την κράτηση διατάσσεται η απόλυση του κρατούµενου.»
Στη Ζάνα (2013) 1(B) Α.Α.Δ. 1156, 1162-3, αναφέρθηκε ότι:
«Η ελευθερία του ατόµου είναι το ύψιστο αγαθό που πρέπει να διασφαλίζεται σε κάθε δηµοκρατική κοινωνία, διεπόµενη από το κράτος δικαίου. Σε περίπτωση παράνοµης κράτησης ή περιορισµού προσφέρεται η δυνατότητα στον πολίτη να αµφισβητήσει τη νοµιµότητα της τοιαύτης κράτησης, µέσω του προνοµιακού εντάλµατος Habeas Corpus Ad Subjiciendum.
Το ένταλµα Habeas Corpus είναι άµεσο δραστικό µέτρο για την απελευθέρωση ατόµου από παράνοµη ή αδικαιολόγητη κράτηση, είτε αυτή ενεργείται από δηµοσία αρχή, ή ιδιώτη. Είναι µια θεραπεία η οποία επικεντρώνεται στο πρόσωπο που τελεί υπό κράτηση.»
Το Δικαστήριο έχει διεξέλθει με προσοχή όσα οι ευπαίδευτοι συνήγοροι έχουν θέσει ενώπιον του, συμπεριλαμβανομένων και των επιχειρημάτων που ανέπτυξαν τόσο γραπτώς όσο και δια ζώσης.
Στην υπό συζήτηση περίπτωση, όπως προκύπτει από τα γεγονότα ενώπιον του Δικαστηρίου, κατά το παρόν στάδιο εναντίον του Αιτητή ευρίσκονται σε ισχύ Διατάγματα Κράτησης και Απέλασης τα οποία εκδόθηκαν στις 11/5/2026, δυνάμει του Άρθρου 14 του περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου, Κεφ. 105.
Ο Αιτητής έχει κριθεί ως απαγορευμένος μετανάστης κατά τα διαλαμβανόμενα στο Άρθρο 6(1)(Κ) των περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμων[1] «καθότι παρέμεινε στη Δημοκρατία παράνομα από τις 03/09/2007, όταν απορρίφθηκε η προσφυγή του κατά της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου από την Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων» και στη βάση αυτή εκδόθηκε εναντίον του Διάταγμα Απέλασης δυνάμει του Άρθρου 14 του Κεφ. 105, ημερ. 11/5/2026.
Το Άρθρο 14 διαλαμβάνει συναφώς τα ακόλουθα:
«14.-(1) Τηρουμένων των διατάξεων του Νόμου αυτού και των όρων οποιασδήποτε άδειας ή έγκρισης που χορηγήθηκε βάσει του Νόμου αυτού ή οποιωνδήποτε Κανονισμών που εκδόθηκαν βάσει αυτού και με την επιφύλαξη των διατάξεων του περί Προσφύγων Νόμου, ο Ανώτερος Λειτουργός Μετανάστευσης δύναται να διατάξει οποιοδήποτε αλλοδαπό ο οποίος είναι απαγορευμένος μετανάστης ή οποιοδήποτε πρόσωπο το οποίο, αφού εισήλθε στη Δημοκρατία με άδεια να παραμείνει σε αυτή για περιορισμένη περίοδο, παραμένει στη Δημοκρατία μετά την παρέλευση της περιόδου αυτής ή οποιοδήποτε πρόσωπο το οποίο περιλαμβάνεται εντός της κατηγορίας που απαριθμείται στην παράγραφο (9) του εδαφίου (1) του άρθρου 6 να απελαθεί από τη Δημοκρατία και, εν τω μεταξύ, να τεθεί υπό κράτηση.»
(Ο τονισμός είναι του παρόντος Δικαστηρίου)
Η δε κράτηση του διατάχθηκε, σύμφωνα με το σχετικό Διάταγμα Κράτησης, «καθότι διαπιστώθηκε ότι υπάρχει κίνδυνος διαφυγής σύμφωνα με το Άρθρο 18ΠΣΤ(1)(α) του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου (1952-2025) και το Άρθρο 15(1)(α) της οδηγίας 2008/115/ΕΚ του Ευρωπαικού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεδομένης της άρνησης του για επαναπατρισμό, δεν υπάρχει περιθώριο εναλλακτικών της κράτησης μέτρων».
Η κράτηση, ως περιορισμός του δικαιώματος της ελευθερίας το οποίο διασφαλίζεται όχι μόνο από το Σύνταγμα (Άρθρο 11), αλλά και από την ΕΣΔΑ (Άρθρο 5), δεν μπορεί να καθίσταται αυτοσκοπός με την επ' αόριστο αναβολή της απέλασης. Όπως χαρακτηριστικά τέθηκε στην υπόθεση Essa Murad Khlaief ν. Δημοκρατίας (2003) 1 Α.Α.Δ. 1402:
«Η κράτηση είναι περιορισμός του συνταγματικού δικαιώματος της ελευθερίας. Η απόκλιση επιτρέπεται από το Άρθρο 11.2(στ) "προς το σκοπό απελάσεως". Δεν μπορεί να καθίσταται αυτοσκοπός με την επ' αόριστο αναβολή της απέλασης, ούτε να απολήγει ουσιαστικά σε αδικαιολόγητη κράτηση. Γενομένη με την προοπτική της απέλασης, εξυπακούεται ότι η απέλαση θα γίνει εντός του ευλόγου χρόνου που απαιτείται προς διευθέτηση της. Άλλως, ο λόγος της συνέχισης της καταρρέει. Τούτο επιτάσσει δε όχι μόνο το όλο πνεύμα του Άρθρου 11 προς το σκοπό προστασίας των δικαιωμάτων του αλλοδαπού αλλά και η ίδια η επιδίωξη της απέλασης που είναι η άνευ χρονοτριβής αποκατάσταση της νομιμότητας με το ακραίο και αποτελεσματικό μέτρο της απομάκρυνσης του διαπιστωθέντος μη δικαιούμενου να ευρίσκεται στη Δημοκρατία αλλοδαπού.»
Υπάρχει πλούσια νομολογία αναφορικά με τις αρχές που διέπουν τη νομιμότητα της διάρκειας της κράτησης σε περιπτώσεις απέλασης. Ό,τι βασικά προκύπτει είναι ότι η κράτηση για σκοπούς απέλασης πρέπει να έχει τη μικρότερη δυνατή διάρκεια και να δικαιολογείται η διατήρηση της ή η παράταση της, ενόσω οι αρμόδιες αρχές λαμβάνουν ενέργειες για την απέλαση και επιδεικνύουν τη δέουσα επιμέλεια, ενόσω, βεβαίως, υφίσταται εύλογη προοπτική απομάκρυνσης. Εν ολίγοις, η κράτηση προσώπου εναντίον του οποίου εκκρεμεί διαδικασία απελάσεως δεν πρέπει να παρατείνεται για δυσανάλογο χρονικό διάστημα, ήτοι δεν πρέπει να υπερβαίνει το χρονικό διάστημα που απαιτείται για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού.
Αποτελεί αρχή της νομολογίας ότι η διάρκεια της κράτησης δεν εξετάζεται in abstracto, αλλά στη βάση των συγκεκριμένων γεγονότων της υπόθεσης (βλ. Khlaief (ανωτέρω) και Habibi Pour Ali Fasel (2016) 1(Α) Α.Α.Δ. 876).
Όπως έχει αναφερθεί στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση Khoshorauli, Πολιτική Αίτηση Αρ. 1/2019, ημερ. 21/1/2019:
«Σύμφωνα με την πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου και του ΕΔΑΔ το κατά πόσο η διάρκεια των διαδικασιών απέλασης μπορεί να επηρεάσει τη νομιμότητα της κράτησης, εξαρτάται αποκλειστικά από τα γεγονότα της υπόθεσης με δεδομένο πάντοτε ότι η κράτηση δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά διενεργείται με σκοπό την απέλαση.»
Σε σχέση με το βάρος απόδειξης σε τέτοιου είδους αιτήσεις, στην υπόθεση Καλφοπούλου (1998) 1(Α) Α.Α.Δ. 55, αναφέρονται τα ακόλουθα στις σελ. 69 - 70:
«Το βάρος απόδειξης ότι εκ πρώτης όψης μια κράτηση είναι παράνομη, το έχει ο αιτητής. Σαν θέμα τακτικής ο αιτητής πρέπει να αποδείξει μια εκ πρώτης όψης υπόθεση που δημιουργεί ερωτηματικά ως προς τη νομιμότητα της κράτησής του. Όταν η υπόθεση του βασίζεται πάνω σε γεγονότα έχει το αποδεικτικό βάρος (evidential burden) να παρουσιάσει ικανοποιητική μαρτυρία που μπορεί να οδηγήσει στην πιθανότητα ενός ευνοϊκού για τον ίδιο συμπεράσματος. Σε μια τέτοια περίπτωση το νομικό βάρος (legal burden) μεταφέρεται στους ώμους του καθ'ου η αίτηση που καλείται να δικαιολογήσει την κράτηση.»
Έχοντας εξετάσει τις εισηγήσεις των συνηγόρων, θα πρέπει να υπομνηστεί πως η δικαστική κρίση για το εύλογο ή μη του χρόνου κράτησης είναι ζήτημα πραγματικό και συνυφασμένο με τους λόγους που τυχόν δημιουργούν καθυστέρηση και εξαρτάται από τα ιδιαίτερα περιστατικά της υπόθεσης, όπως οι ανωτέρω αποφάσεις εξηγούν.
Από τα ενώπιον μου στοιχεία είναι σαφές ότι ο Καθ' ου η Αίτηση ενέταξε την υπό κρίση κράτηση του Αιτητή στις πρόνοιες του Άρθρου 18ΠΣΤ του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου, Κεφ. 105.
Το Άρθρο 18ΠΣΤ(5)(α) του Κεφ. 105 διαλαμβάνει ότι η διάρκεια της κράτησης στη βάση του Άρθρου 18ΠΣΤ ελέγχεται με αίτηση Habeas Corpus, ενώ ο έλεγχος της νομιμότητας του διατάγματος κράτησης διενεργείται μέσω προσφυγής με βάση τα διαλαμβανόμενα στο Άρθρο 18ΠΣΤ(3)(α) του Νόμου.
Εν προκειμένω, τα εκδοθέντα Διατάγματα Κράτησης και Απέλασης του Αιτητή δεν έχουν προσβληθεί και, συνεπώς, τεκμαίρονται νόμιμα.
Στην υπόθεση Guo Shuying v. Δημοκρατίας (2012) 1 A.A.Δ. 2725 τονίστηκε πως, «η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου σταθερά αποδέχεται ότι μόνο με αίτηση Habeas Corpus μπορεί να ελεγχθεί η νομιμότητα της κράτησης αλλοδαπού από πλευράς της διάρκειας της συμφώνως των προνοιών του Άρθρου 18ΠΣΤ του νόμου».
Το Άρθρο 18ΠΣΤ του Νόμου, εισήχθη με τον τροποποιητικό Ν. 153(Ι)/2011, για σκοπούς εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής
Κοινότητας µε τίτλο «Οδηγία 2008/115/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου, της 16ης Δεκεµβρίου 2008, σχετικά µε τους κοινούς κανόνες και διαδικασίες στα κράτη µέλη για την επιστροφή των παρανόµως διαµενόντων υπηκόων τρίτων χωρών» και οι πρόνοιες του είναι επιτακτικές (βλ. Shuying v. Δημοκρατίας (ανωτέρω)).
Όπως επισημάνθηκε στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Zoran Todorovic (2014) 1 Α.Α.Δ. 302, «ο πρωταρχικός σκοπός της Οδηγίας ήταν να προβλέψει για τη διαδικασία δικαστικού ελέγχου για κάθε περίοδο κράτησης είτε αρχική, είτε επί παράτασης».
Το εδάφιο (1) του Άρθρου 18ΠΣΤ του Νόμου εξουσιοδοτεί τον Υφυπουργό Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας[2] να εκδώσει διάταγμα με το οποίο να θέτει υπό κράτηση υπήκοο τρίτης χώρας υποκείμενο σε διαδικασίες επιστροφής. Αυτό μπορεί να γίνει «μόνο για την προετοιμασία της επιστροφής και/ή τη διεκπεραίωση της διαδικασίας απομάκρυνσης». Και τούτο εφόσον στη συγκεκριμένη περίπτωση «δεν επιτρέπεται να εφαρμοστούν αποτελεσματικά άλλα επαρκή αλλά λιγότερο αναγκαστικά μέτρα». Προβλέπεται ότι «τέτοια κράτηση έχει τη μικρότερη δυνατή διάρκεια και διατηρείται μόνο καθόσο χρόνο η διαδικασία απομάκρυνσης εξελίσσεται και εκτελείται με τη δέουσα επιμέλεια». Περαιτέρω, κάθε διάταγμα κράτησης επανεξετάζεται από τον Υφυπουργό (α) αυτεπάγγελτα ανά δίμηνο και (β) σε οποιοδήποτε εύλογο χρονικό διάστημα, κατ' αίτηση του επηρεαζόμενου υπηκόου τρίτης χώρας. Με το εδάφιο (4)(α) εναποτίθεται στον Υφυπουργό υποχρέωση επανεξέτασης κάθε διατάγματος κράτησης ανά δίμηνο. Η κράτηση εξακολουθεί καθόλη τη χρονική περίοδο κατά την οποία πληρούνται οι όροι του Άρθρου 18ΠΣΤ (1) και είναι αναγκαία για να διασφαλισθεί η επιτυχής απομάκρυνση και δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες.
Η κράτηση μπορεί, σύμφωνα με το εδάφιο (8), να παραταθεί από τον Υπουργό Εσωτερικών μόνο για πρόσθετο περιορισμένο χρόνο που δεν υπερβαίνει τους 12 μήνες σε περιπτώσεις όπου, (α) ο υπήκοος τρίτης χώρας αρνείται να συνεργαστεί ή (β) καθυστερεί η λήψη αναγκαίων εγγράφων από τρίτες χώρες (βλ. Αναφορικά με την Αίτηση του Zoran Todorovic (ανωτέρω)).
Με δεδομένο ότι στο παρόν στάδιο και συγκεκριμένα από τις 11/5/2026 ο Αιτητής τελεί υπό κράτηση στη βάση των Διαταγμάτων Απέλασης και Κράτησης, τα οποία εκδόθηκαν κατά την πιο πάνω ημερομηνία, η επαναξιολόγηση της κράτησης του Αιτητή κατά τις ημερομηνίες 24/7/2026 και 25/9/2026, ως αυτή προκύπτει από το Τεκμήριο 5 στην Ένορκη Δήλωση που υποστηρίζει την Ένσταση, διενεργήθη εντός του προβλεπόμενου από το Νόμο διμήνου. Έχουν προς τούτο παρουσιαστεί τα δύο σχετικά Έντυπα Επανεξέτασης Διατάγματος Κράτησης που αφορούν τον Αιτητή, στα οποία γίνονται εισηγήσεις για συνέχιση της κράτησης του και στη βάση των οποίων λήφθηκαν οι πιο πάνω αποφάσεις. Όπως προκύπτει, στις εν λόγω επανεξετάσεις εμπεριέχονται τα γεγονότα που δικαιολογούν τις σχετικές αποφάσεις για παράταση της κράτησης του Αιτητή στη βάση του κινδύνου διαφυγής.
Όπως συναφώς διαλαμβάνεται στο Άρθρο 18ΟΔ του Κεφ. 105 αναφορικά με την ερμηνεία του όρου «κίνδυνος διαφυγής»:
«"κίνδυνος διαφυγής" σημαίνει την ύπαρξη, σε ατομική περίπτωση, οποιουδήποτε από τους ακόλουθους λόγους, που οδηγεί στην εικασία ότι υπήκοος τρίτης χώρας υποκείμενος σε διαδικασίες επιστροφής μπορεί να διαφύγει:
(α) Μη συμμόρφωση με απόφαση επιστροφής,
(β) δήλωση πρόθεσης μη συμμόρφωσης με απόφαση επιστροφής,
(γ) κατοχή πλαστών ή παραποιημένων εγγράφων,
(δ) παροχή ψευδών πληροφοριών,
(ε) καταδίκη που καταγράφεται σε μητρώο της Δημοκρατίας ή άλλου κράτους και είναι τέτοια που δημιουργεί εικασία ότι ο υπήκοος τρίτης χώρας μπορεί να διαφύγει,
(στ) προηγούμενη απέλαση,
(ζ) μη ύπαρξη διεύθυνσης συνήθους διαμονής,
(η) μη κατοχή ταξιδιωτικών ή άλλων εγγράφων ταυτότητας,
(θ) προηγούμενη εξαφάνιση/διαφυγή,
(ι) παραβίαση προηγούμενης απαγόρευσης εισόδου∙
(O τονισμός είναι του παρόντος Δικαστηρίου)
Το ότι η Διοίκηση δεν προχώρησε ακόμη σε άμεση απομάκρυνση του οφείλεται, όπως προέκυψε από τα όσα έχουν εκτεθεί ανωτέρω, στο γεγονός ότι δεν είναι κάτοχος ταξιδιωτικού εγγράφου και δεν συνεργάζεται με τις Αρχές για τον επαναπατρισμό του. Γίνονται δε προσπάθειες της ΥΑ&Μ ώστε ο Αιτητής να πεισθεί να αναχωρήσει, καθώς και ενέργειες με τις αρμόδιες αρχές για έκδοση ταξιδιωτικού εγγράφου για σκοπούς απέλασης.
Σε ό,τι δε αφορά τη θέση που προβλήθηκε εκ μέρους του Αιτητή πως η απέλαση του στην χώρα καταγωγής του, ήτοι το Ιράν, είναι αδύνατη λόγω της πολεμικής σύγκρουσης με τις ΗΠΑ, αρκεί να επισημανθεί αυτό που τονίσθηκε προσφάτως και στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του E. K. Pachehkenari, Πολιτική Αίτηση Αρ. 178/2026, ημερ. 13/10/2026, ότι από το υλικό που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου δεν έχει καταδειχθεί ότι συνεχίζει σήμερα να επικρατεί έκρυθμη κατάσταση ή συνθήκες πολέμου στο Ιράν ή ότι υπάρχει απαγόρευση πτήσεων σε αυτή τη χώρα.
Όσον αφορά τη θέση του ευπαίδευτου συνηγόρου του Αιτητή ότι αυτός προστατεύεται από την απέλαση στη χώρα της καταγωγής του λόγω της αρχής της μη επαναπροώθησης, αρκεί να λεχθεί, σε συμφωνία με τα όσα σχετικά υποστηρίχθηκαν από πλευράς του ευπαίδευτου συνηγόρου για τον Καθ΄ου η Αίτηση, ότι καμία αρμόδια αρχή ή Δικαστήριο δεν έχει κρίνει κάτι τέτοιο. Αντιθέτως οι ισχυρισμοί του Αιτητή για κίνδυνο σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του εξετάστηκαν τόσο από την Υπηρεσία Ασύλου όσο και από την Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων και απορρίφθηκαν. Δεν υποβλήθηκε δε από πλευράς του Αιτητή μεταγενέστερα οποιαδήποτε νέα αίτηση για διεθνή προστασία. Εν πάση περιπτώσει, τέτοιο ζήτημα δεν εξετάζεται στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας η οποία περιορίζεται στην εξέταση της νομιμότητας της κράτησης του από πλευράς διάρκειας.
Σε ό,τι αφορά το χρονικό διάστημα που παρήλθε, υπό τις περιστάσεις, δεν είναι τέτοιας διάρκειας που να υποδηλοί είτε εγκατάλειψη του σκοπού για τον οποίο κρατείται ο Αιτητής, είτε παράλειψη προώθησης του με τη δέουσα επιμέλεια, ούτε και εντοπίζεται παραβίαση των όποιων δικαιωμάτων του Αιτητή.
Έχοντας, λοιπόν, υπόψη όλα όσα έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου, την εξέλιξη των γεγονότων που περιβάλλουν την υπό κρίση περίπτωση, τον τρόπο δράσης των αρμοδίων αρχών της Δημοκρατίας, σε συνάρτηση με τη συμπεριφορά του ιδίου του Αιτητή, καθώς και το χρόνο που έχει μέχρι σήμερα διαρρεύσει, δεν διαπιστώνεται η διάρκεια κράτησης του να έχει, υπό τις ειδικότερες στην παρούσα υπόθεση περιστάσεις, εκφύγει του εύλογου χρονικού διαστήματος.
Εν κατακλείδι βρίσκω ότι η νομίμως αρξαμένη κράτηση του Αιτητή συνεχίζει να είναι νόμιμη για σκοπούς απομάκρυνσης του από την Κυπριακή Δημοκρατία. Επομένως, οι αιτιάσεις και τα παράπονα του Αιτητή δεν είναι βάσιμα.
Στη βάση των πιο πάνω, η Αίτηση απορρίπτεται χωρίς έξοδα.
Λ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ-ΑΝΔΡΕΟΥ,
Δ.
[1] 6.-(1) Τα ακόλoυθα πρόσωπα θα είvαι απαγoρευμέvoι μεταvάστες και, τηρoυμέvωv τωv διατάξεωv τoυ Νόμoυ αυτoύ ή τωv διατάξεωv πoυ δυvατό vα περιέχovται σε oπoιoυσδήπoτε Καvovισμoύς πoυ εκδόθηκαv δυvάμει αυτoύ ή σε oπoιoδήπoτε Διάταγμα τoυ Υπoυργικoύ Συμβoυλίoυ, δεv θα επιτρέπεται η είσoδoς στη Δημoκρατία σε:-......
..............................................................
(κ) oπoιoδήπoτε πρόσωπo τo oπoίo εισέρχεται ή διαμέvει στη Δημoκρατία κατά παράβαση oπoιασδήπoτε απαγόρευσης, όρoυ, περιoρισμoύ ή επιφύλαξης πoυ περιλαμβάvεται στo Νόμo αυτό ή σε oπoιoυσδήπoτε Καvovισμoύς πoυ εκδόθηκαv βάσει τoυ Νόμoυ αυτoύ ή σε oπoιαδήπoτε άδεια πoυ παραχωρήθηκε ή εκδόθηκε βάσει τoυ Νόμoυ αυτoύ ή τωv Καvovισμώv αυτώv·
[2] Βλ. το Άρθρο 3(Ζ) (1) του περί Ίδρυσης Υφυπουργείου Μετανάστευσης και Συναφών Θεμάτων Νόμου του 2024, Ν. 23(Ι) του 2024.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο