ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
(Πολιτική Αίτηση Αρ. 223/2026)
12 Νοεμβρίου, 2026
[ΕΦΡΑΙΜ, Δ/στής]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 155.4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 3 ΚΑΙ 9 ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ 1964
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ ΕΝΤΑΛΜΑΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΗΣ ΦΥΣΕΩΣ) ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥ 2018
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΠΑΥΛΟΥ, ΕΚ ΛΕΜΕΣΟΥ, ΓΙΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΗ ΑΙΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΟΥ ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣ ΤΥΠΟΥ CERTIORARI ΚΑΙ PROHIBITION
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΠΡΟΣΩΡΙΝΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ 05/10/2026 ΠΟΥ ΕΚΔΟΘΗΚΕ ΤΟΥ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΤΗ ΜΟΝΟΜΕΡΗ ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΙΤΗΤΗ ΠΑΥΛΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΑ ΑΙΤΗΣΗΣ ΑΝΙΚΑΝΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΑΡ. 27/2026
........................
Ι. Κόμπου (κα) με Λ. Λυσάνδρου, για Λυσάνδρου, Φλώρου Δ.Ε.Π.Ε., για τον Αιτητή.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΕΦΡΑΙΜ, Δ.: Με την παρούσα Αίτηση ο Αιτητής ζητά άδεια για την καταχώριση αίτησης (i) για την έκδοση προνομιακού εντάλματος Certiorari με το οποίο να ακυρώνονται το προσωρινό διάταγμα διορισμού του Παύλου Παύλου ως διαχειριστή της περιουσίας της Ελένης Παύλου ως ανίκανου προσώπου, και τα συναφή προσωρινά διατάγματα παρέχοντα συγκεκριμένες εξουσίες στον διαχειριστή, ημερ. 5.10.2026, και (ii) για την έκδοση προνομιακού εντάλματος Prohibition με το οποίο να απαγορεύεται η εκδίκαση της ενδιάμεσης αίτησης ημερ. 25.9.2026 στο πλαίσιο της οποίας εκδόθηκαν τα προαναφερόμενα διατάγματα.
Οι λόγοι επί των οποίων βασίζεται η Αίτηση είναι ότι τα υπό κρίση διατάγματα εκδόθηκαν καθ’ υπέρβαση της δικαιοδοσίας του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού και ή κατά παράβαση των αρχών της φυσικής δικαιοσύνης και ή υπό έκδηλη παρανομία.
Η Αίτηση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση του Αιτητή, στην οποία περιγράφει τα γεγονότα μέχρι και την έκδοση των υπό κρίση διαταγμάτων και επαναλαμβάνει και αναλύει τους λόγους στους οποίους στηρίζεται η Αίτηση.
Σύμφωνα με τα γεγονότα όπως περιγράφονται στην ένορκη δήλωση του Αιτητή και διαφαίνονται μέσα από τα κατατεθέντα τεκμήρια, στις 3.6.2026 ο Παύλος Παύλου, υιός της Ελένης Παύλου, καταχώρισε την Αίτηση Διαχείρισης Περιουσίας Ανίκανου Προσώπου υπ. αρ. 27/2026 ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού (το κατώτερο Δικαστήριο) με την οποία ζητά διάταγμα με το οποίο αφενός η Ελένη Παύλου να κηρύσσεται ως ανίκανο πρόσωπο και αφετέρου ο ίδιος να διορίζεται ως διαχειριστής της περιουσίας αυτής. Η Αίτηση επιδόθηκε στον εδώ Αιτητή, επίσης υιό της Ελένης Παύλου, ο οποίος καταχώρισε σημείωμα εμφάνισης μέσω δικηγόρου και κατά την πρώτη δικάσιμο στις 17.9.2026 ζήτησε χρόνο για να καταχωρίσει ένσταση στην Αίτηση.
Στις 25.9.2026, στο πλαίσιο της εν λόγω Αίτησης, ο Παύλος Παύλου καταχώρισε μονομερή αίτηση με την οποία ζητούσε ενδιάμεσο διάταγμα διορισμού του ως διαχειριστή της περιουσίας της Ελένης Παύλου και άλλα επικουρικά διατάγματα, παρέχοντα διάφορες εξουσίες σε αυτόν σε σχέση με την περιουσία της. Συγκεκριμένα ζητούσε τις εξουσίες που αναφέρονται στα άρθρα 5-7 του περί Διαχείρισης της Περιουσίας Ανίκανων Προσώπων Νόμου του 1996, Ν.23(Ι)/1996, την εξουσία να αποταθεί σε τραπεζικό ίδρυμα, σε επαρχιακό κτηματολόγιο, σε Δικαστήριο και σε Αστυνομικό Σταθμό και να λάβει δικαστικά μέτρα για σκοπούς δέσμευσης και προστασίας της περιουσίας της. Ζητούσε επίσης διάταγμα για την καταχώριση από μέρους του απογραφής της περιουσίας εντός 20 ημερών από την έκδοση του διατάγματος, τον διορισμό της Προέδρου του Δικηγορικού Συλλόγου Λεμεσού ή άλλου κατάλληλου δικηγόρου ως ερευνητή και τον διορισμό γιατρού ως ερευνητή, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.23(Ι)/1996. Στην ένορκη δήλωση που συνόδευε την αίτηση προβάλλονταν ισχυρισμοί για διενεργηθείσα μεταβίβαση της πλείστης ακίνητης περιουσίας της Ελένης Παύλου, αξίας περίπου €5εκ., στα ανήλικα τέκνα του εδώ Αιτητή, εν αγνοία και προς παραπλάνηση του Παύλου Παύλου.
Κατά την ημερομηνία ορισμού της μονομερούς αίτησης ενώπιον του Δικαστηρίου, στις 5.10.2026, ο Αιτητής, ο οποίος είχε λάβει γνώση για την καταχώριση της αίτησης, εμφανίστηκε στη διαδικασία μέσω δικηγόρου και ζήτησε χρόνο να καταχωρίσει ένσταση και μαρτυρία προς υποστήριξη αυτής. Όπως ισχυρίζεται ο Αιτητής, το κατώτερο Δικαστήριο προχώρησε «στην εξέταση του ζητήματος του κατεπείγοντος» και εξέδωσε τα προσβαλλόμενα διατάγματα, ήτοι το διάταγμα διορισμού του Παύλου Παύλου ως διαχειριστή, με τις προαναφερόμενες εξουσίες, καθώς επίσης και διάταγμα για καταχώριση απογραφής της περιουσίας της Ελένης Παύλου εντός 20 ημερών από την έκδοση των ως άνω διαταγμάτων, ενώ σε σχέση με τα υπόλοιπα αιτούμενα διατάγματα (διορισμού ερευνητών) το κατώτερο Δικαστήριο έδωσε οδηγίες για καταχώριση ένστασης.
Αποτελεί θέση του Αιτητή ότι το κατώτερο Δικαστήριο περιόρισε την ακρόαση της αίτησης «αποκλειστικά στο ζήτημα του κατεπείγοντος της αίτησης και της ανάγκης άμεσης έκδοσης των αιτούμενων διαταγμάτων, χωρίς να του παράσχει τη δυνατότητα να προβάλει τις θέσεις του επί της ουσίας της αίτησης και να προσκομίσει γραπτή μαρτυρία προς υποστήριξη τους». Κατά τον Αιτητή, το κατώτερο Δικαστήριο όφειλε να όριζε την αίτηση για ΑΔΟ και να δώσει οδηγίες για καταχώριση ένστασης δυνάμει των Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας του 2023, και αντί αυτού προχώρησε στην έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων χωρίς να ακούσει τον Αιτητή. Ως εκ τούτου, κατά τον Αιτητή, εγείρεται ζήτημα παραβίασης των κανόνων φυσικής δικαιοσύνης και του δικαιώματος του σε δίκαιη δίκη. Περαιτέρω, σύμφωνα πάντα με τον Αιτητή, το κατώτερο Δικαστήριο εξέδωσε τα διατάγματα χωρίς να τα ορίσει επιστρεπτέα και χωρίς να περιορίσει τη χρονική διάρκεια αυτών, κάτι το οποίο συνιστά σφάλμα προφανές από το πρακτικό της διαδικασίας.
Οι αρχές που διέπουν τη χορήγηση άδειας για καταχώριση αίτησης για έκδοση προνομιακού εντάλματος Certiorari έχουν επανειλημμένα αναφερθεί στις αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Όπως λέχθηκε στην υπόθεση Marewave Shipping & Trading Company Ltd (1992) 1(A) A.A.Δ. 116, ο σκοπός των ενταλμάτων certiorari είναι ο έλεγχος της νομιμότητας της απόφασης. Για να χορηγηθεί άδεια, ο αιτητής θα πρέπει να τεκμηριώσει συζητήσιμη υπόθεση. Τα προνομιακά εντάλματα χορηγούνται κατ’ εξαίρεση και όταν διαπιστώνεται έλλειψη ή υπέρβαση δικαιοδοσίας, είτε πλάνη περί τον Νόμο, είτε παραβίαση των κανόνων φυσικής δικαιοσύνης.
Η εξουσία του Δικαστηρίου να λαμβάνει όλα τα μέτρα που κρίνονται αναγκαία για τη διαχείριση υποθέσεων και περιουσίας ανίκανου προσώπου, περιλαμβανομένης της έκδοσης διατάγματος διορισμού διαχειριστή της περιουσίας του, παρέχεται από τον Ν.23(Ι)/1996 (άρθρα 5-7). Το άρθρο 8 προβλέπει τα εξής:
«8. Σε περίπτωση που το αρμόδιο δικαστήριο ικανοποιηθεί, κατόπιν γραπτών παραστάσεων, ότι πρόσωπο δυνατό να είναι ανίκανο να διαχειρίζεται την περιουσία και να διευθύνει τις υποθέσεις του και κρίνει αναγκαία τη λήψη άμεσων, για την περίπτωση, μέτρων, έχει εξουσία, μέχρις ότου διακριβωθεί αν το πρόσωπο αυτό είναι ανίκανο να διαχειρίζεται την περιουσία του και να διευθύνει τις υποθέσεις του, να ασκήσει οποιαδήποτε από τις εξουσίες που αναφέρονται στα άρθρα 5, 6, 7 στην έκταση που αυτό κρίνεται αναγκαίο.»
Το άρθρο 8 παρέχει την εξουσία στο Δικαστήριο, σε περιπτώσεις επείγουσας ανάγκης, να εκδίδει οποιοδήποτε ενδιάμεσο διάταγμα, στο πλαίσιο της Αίτησης Διαχείρισης Περιουσίας Ανίκανου Προσώπου. Άλλωστε τέτοια εξουσία δεν αμφισβητείται από την πλευρά του Αιτητή. Είναι σημαντικό να λεχθεί ότι η δικαιοδοσία του κατώτερου Δικαστηρίου δυνάμει του Ν.23(Ι)/1996 είναι sui generis και η εξουσία του ασκείται πάντοτε με γνώμονα τα καλώς νοούμενα συμφέροντα του ανίκανου προσώπου και της περιουσίας του (βλ. Αναφορικά με την Αίτηση του Γκαπριέλ Ποπ (Αρ. 2) (2014) 1(Α) Α.Α.Δ. 805 και Αναφορικά με τον Θεμιστοκλή Θεμιστοκλέους κ.ά. (2005) 1(Α) Α.Α.Δ. 417).
Στην υπό κρίση περίπτωση, ενώ η επίμαχη αίτηση είχε καταχωριστεί χωρίς ειδοποίηση, κατά την ημερομηνία ορισμού αυτής, ο Αιτητής εμφανίστηκε με δικηγόρο. Σύμφωνα με τον ισχυρισμό του, αυτός ζήτησε να καταχωρίσει ένσταση με γραπτή μαρτυρία, το κατώτερο Δικαστήριο προχώρησε και εξέτασε την αίτηση εκδίδοντας τα προσβαλλόμενα διατάγματα, θεωρώντας προφανώς ότι υπήρχε άμεση ανάγκη λήψης ενδιάμεσων μέτρων, και δίδοντας οδηγίες για καταχώριση ένστασης σε σχέση με τα υπόλοιπα αιτούμενα διατάγματα.
Στο συνταχθέν πρακτικό το οποίο κατατέθηκε ως Τεκμήριο στο πλαίσιο της παρούσας Αίτησης, αναφέρονται τα εξής:
«Μετά από ακρόαση της αίτησης ημερομηνίας 25/09/2026 στην παρουσία του κου Κωστακόπουλου μαζί με κ. Μιχαηλίδη για κ.κ. Π. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ & Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΔΕΠΕ, δικηγόρων για Αιτητή, της κας Ι. Κόμπου για κ.κ. LYSANDROU, FLOROU LLC, δικηγόρων για Ενδιαφερόμενο Μέρος, Αιτητής παρών και αφού το Δικαστήριο έλαβε υπόψη όλα τα στοιχεία που έχουν τεθεί ενώπιον του και αφού ο Διαχειριστής παρείχε προσωπική εγγύηση ύψους €50,000.- για συμμόρφωση του στις πρόνοιες της νομοθεσίας και του παρόντος διατάγματος ενώπιον του Πρωτοκολλητή,…»
Από το συνταχθέν πρακτικό, διαφαίνεται ότι κατά την εξέταση της μονομερούς αίτησης το κατώτερο Δικαστήριο είχε ενώπιον του τόσο την πλευρά του εκεί αιτητή όσο και την πλευρά του ενδιαφερόμενου μέρους, εδώ Αιτητή, και κατόπιν ακρόασης της αίτησης και αφού άκουσε όλες τις πλευρές, προέβη στην απόφαση του για την έκδοση κάποιων εκ των αιτούμενων διαταγμάτων και δίδοντας οδηγίες για την καταχώριση ένστασης αναφορικά με τα υπόλοιπα. Δεν έχει προσκομιστεί οποιοδήποτε άλλο πρακτικό, και ειδικότερα, τα πρακτικά της δικασίμου της 5ης Οκτωβρίου 2026, που ήταν ορισμένη η αίτηση ενώπιον του Δικαστηρίου, για να μπορούσε ενδεχομένως να διαφανεί τι ακριβώς διημείφθη και κυρίως ποια ήταν η θέση του εδώ Αιτητή και ποια η τοποθέτηση του Δικαστηρίου, για να καταδειχθεί, για σκοπούς της παρούσας διαδικασίας, εκ πρώτης όψεως ότι ο Αιτητής στερήθηκε του δικαιώματος να ακουστεί στην αίτηση στην οποία το κατώτερο Δικαστήριο έκρινε, ως είχε εξουσία, την ανάγκη άμεσης έκδοσης ενδιάμεσων διαταγμάτων. Το κατά πόσο ορθά ασκήθηκε αυτή η εξουσία δεν αποτελεί αντικείμενο της παρούσας διαδικασίας.
Η παραπομπή στο Μέρος 23 των Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας του 2023 προς υποστήριξη της θέσης ότι το κατώτερο Δικαστήριο όφειλε να ορίσει την αίτηση για ΑΔΟ και να δώσει οδηγίες για καταχώριση ένστασης, δεν είναι βοηθητική για τον Αιτητή. Η εφαρμογή των Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας προβλέπεται ρητώς στο άρθρο 18 του Ν.23(Ι)/1996. Το Μέρος 23 ρυθμίζει τη διαδικασία που ακολουθείται σε αιτήσεις. Στην υπό κρίση περίπτωση το Δικαστήριο επιλαμβανόταν μονομερούς αίτησης, στο πλαίσιο της οποίας, όμως, υπήρξε εμφάνιση από ενδιαφερόμενο μέρος. Το κατώτερο Δικαστήριο επιλήφθηκε αυτής, άκουσε όλες τις πλευρές και έκρινε ότι ήταν απαραίτητη σε εκείνο το στάδιο η έκδοση των ενδιάμεσων διαταγμάτων, ως είχε διακριτική εξουσία να πράξει.
Χρήσιμη παραπομπή επί του ζητήματος γίνεται στο σύγγραμμα Διατάγματα, Γ. Ερωτοκρίτου & Π. Αρτέμη, στη σελ. 344 και στο ακόλουθο απόσπασμα:
«Αν ο εναγόμενος, παρόλο που δεν του έγινε επίδοση της αίτησης, μάθει για την καταχώρηση της αίτησης, υπάρχει ενδεχόμενο να ζητήσει να λάβει μέρος στη διαδικασία. Εναπόκειται πλέον στο δικαστήριο πώς θα χειριστεί το θέμα. Το πρόβλημα που συνήθως δημιουργείται, είναι ότι ο ενάγων θεωρεί το θέμα επείγον και θέλει να προχωρήσει, ενώ ο εναγόμενος πιθανώς να ζητήσει χρόνο. Το δικαστήριο δεν αναμένεται να του χορηγήσει χρόνο, αν κρίνει ότι όντως η αίτηση είναι επείγουσας φύσης. Μπορεί όμως να του δώσει το δικαίωμα περιορισμένης ακρόασης, χωρίς να καταχωρήσει ένσταση και ένορκη δήλωση. Μπορεί, επίσης, αν η αίτηση είναι πολύ επείγουσα, να μην του δώσει καν το δικαίωμα να ακουστεί, οπότε ο εναγόμενος θα έχει το δικαίωμα να καταχωρήσει στη συνέχεια γραπτή αίτηση για ακύρωση του διατάγματος.»
Υπό το φως αυτών των δεδομένων, με βάση το συνταχθέν πρακτικό του Δικαστηρίου, δεν διαφαίνεται συζητήσιμη υπόθεση για παραβίαση των αρχών φυσικής δικαιοσύνης σε σχέση με το δικαίωμα του Αιτητή να ακουστεί επί της αίτησης.
Από τη στιγμή που, κατά την εξέταση της αίτησης, το κατώτερο Δικαστήριο είχε ενώπιον του και άκουσε όλες τις πλευρές, τότε είχε εξουσία να εκδώσει τα διατάγματα χωρίς να ήταν αναγκαίο όπως αυτά οριστούν ως επιστρεπτέα. Άλλωστε, πρόκειται για ενδιάμεσα διατάγματα εφόσον αυτά εκδόθηκαν «μέχρι την τελική εκδίκαση και έκδοση απόφασης στην υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο υπόθεσης (καταχωρήσεως και εκδικάσεως εφέσεως συμπεριλαμβανομένης) και/ή μέχρι οποιασδήποτε νέας διαταγής του Δικαστηρίου». Σημειώνεται ότι αυτή η φράση αναφέρεται στο διάταγμα διορισμού του Παύλου Παύλου ως διαχειριστή. Όπως αναφέρεται στο πρακτικό, το διάταγμα το παρέχον τις εξουσίες σε αυτόν, εκδόθηκε ως «συμπληρωματικό και/ή παρεπόμενο και/ή επικουρικό» παρέχον τις εξουσίες σε αυτόν «υπό την ιδιότητα του ως διαχειριστής της περιουσίας της … Ελένης Παύλου», επομένως, είναι προφανές ότι και το διάταγμα παρέχον τις εξουσίες έχει την ίδια χρονική ισχύ.
Ως εκ τούτου, δεν έχει καταδειχθεί συζητήσιμη υπόθεση ούτε και στη βάση του ότι το κατώτερο Δικαστήριο ενήργησε καθ’ υπέρβαση δικαιοδοσίας επί τω ότι τα διατάγματα δεν ορίστηκαν επιστρεπτέα ή επί το ότι δεν τέθηκε συγκεκριμένος χρόνος ισχύος αυτών. Το άρθρο 9(3) του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 6, στο οποίο παρέπεμψε ο Αιτητής, αφορά σε διατάγματα που εκδίδονται χωρίς ειδοποίηση, κάτι το οποίο δεν ισχύει στην υπό κρίση περίπτωση.
Με βάση όλα όσα αναφέρονται ανωτέρω, ο Αιτητής δεν κατάφερε να καταδείξει συζητήσιμη υπόθεση που να δικαιολογεί τη χορήγηση της αιτούμενης άδειας.
Η Αίτηση απορρίπτεται.
Ε. ΕΦΡΑΙΜ, Δ.
/κβπ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο