ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(Υπόθεση Αρ. 1029/2020)
13 Ιανουαρίου 2026
[ΜΙΧΑΗΛ, Δ/στης Δ.Δ.]
ΕΛΕΝΗ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ-ΚΑΤΣΑΒΡΑ
Αιτήτρια
ν.
ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΓΙΑ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΜΕΣΩ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ
Καθ’ ης η Αίτηση
………………………….
ΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΧΡΟΝΟΥ ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗΣ ΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΝΤΕΦΕΣΗΣ
Φ. Νικολάου (κα) για Φιόνα Νικολάου & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε., για την αιτήτρια.
Κ. Παπαδοπούλου (κα) για Γενικό Εισαγγελέα, για την καθ’ ης η αίτηση.
Χ. Σιακαλλή (κα) για Ορφανίδης, Χριστοφίδης & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε., για το ενδιαφερόμενο μέρος Ε. Ξενοφώντος και εκ μέρους Φωκάς Σωφρονίου Δ.Ε.Π.Ε., για το ενδιαφερόμενο μέρος Μ. Ιωάννου Νεδέα.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΜΙΧΑΗΛ, Δ.Δ.Δ.: Το παρόν Δικαστήριο με απόφαση ημερομηνίας 28.1.2025 έκανε δεκτή την προσφυγή της αιτήτριας. Κατά της απόφασης, άσκησαν έφεση στις 10.3.2025 το ενδιαφερόμενο μέρος Ξενοφώντος (Ε 43/2025) και το ενδιαφερόμενο μέρος Ιωάννου Νεδέα και η καθ’ ης η αίτηση στις 11.3.2025 (Ε 44/2025 και 45/2025 αντίστοιχα). Στις 14.5.2025 η αιτήτρια καταχώρησε αίτηση για έκδοση διατάγματος παράτασης χρόνου καταχώρησης ειδοποίησης εφεσίβλητης στην οποία δεν έφεραν ένσταση οι υπόλοιποι διάδικοι με αποτέλεσμα αυτό να εκδοθεί και η ειδοποίηση εφεσίβλητης καταχωρήθηκε στις 23.5.2025. Ενδιάμεσα και συγκεκριμένα στις 15.5.2025, το ενδιαφερόμενο μέρος Ξενοφώντος καταχώρησε αίτηση για σύντομη εκδίκαση των εφέσεων η οποία επιδόθηκε στην αιτήτρια στις 19.5.2025 και οι εφέσεις ορίστηκαν για προδικασία στις 3.6.2025. Κατά την εν λόγω δικάσιμο, το Εφετείο ενέκρινε την αίτηση και δόθηκαν οδηγίες σε όλα τα μέρη για καταχώρηση περιγραμμάτων εντός σαράντα πέντε ημερών. Στις οδηγίες συμμορφώθηκαν τα ενδιαφερόμενα μέρη και η καθ’ ης η αίτηση όχι, όμως, η αιτήτρια.
Στις 7.11.2025 υποβλήθηκαν από την αιτήτρια οι υπό κρίση τρεις αιτήσεις στις οποίες τα ενδιαφερόμενα μέρη και η καθ’ ης η αίτηση δήλωσαν ότι ενίστανται και έτσι, δόθηκαν οδηγίες για την καταχώρηση των ενστάσεων και γραπτών αγορεύσεων και οι αιτήσεις ορίστηκαν για ακρόαση στις 8.1.2026. Στις εν λόγω οδηγίες δεν συμμορφώθηκε η συνήγορος της αιτήτριας επικαλούμενη λόγους υγείας που προκάλεσαν καθυστέρηση στη σύνταξη της γραπτής της αγόρευσης. Κατά την ακρόαση των αιτήσεων, η συνήγορος της αιτήτριας δήλωσε ότι έχει έτοιμη προς καταχώρηση της γραπτής της αγόρευσης. Τα ενδιαφερόμενα μέρη και η καθ’ ης η αίτηση έφεραν ένσταση σε αναβολή της δικασίμου δηλώνοντας ότι δεν επιθυμούν να μελετήσουν τη γραπτή αγόρευση της αιτήτριας, ούτε να καταχωρήσουν δική τους αλλά θα αγορεύσουν προφορικά και η ακρόαση των αιτήσεων ολοκληρώθηκε κατ’ αυτό τον τρόπο.
Στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση εξηγείται ότι ενώ θα έπρεπε με την καταχώρηση ειδοποίησης εφεσίβλητης να καταχωρηθεί και ειδοποίηση αντέφεσης, αυτό δεν έγινε επειδή:
«3. Επί τη βάσει μονομερούς αίτησης στην έφεση αρ. 43/2025 ή στα πλαίσια ταχείας εκδίκασης εν πάσει περιπτώσει διαδικασίας, στην οποία δεν συμμετείχαμε, η υπο κρίση αίτηση ορίστηκε εσπευσμένα για προδικασία.
[…]
5. Ειδικότερα οι λόγοι αντέφεσης δεν μπορούσαν να συγκεκριμενοποιηθούν και διατυπωθούν εγκαίρως και δη νωρίτερα και δη συγκεκριμένα κατά τον χρόνο καταχώρησης της Ειδοποίησης Εφεσίβλητου, και χωρίς την αναγκαία μελέτη της υπόθεσης, από τη Δικηγόρο κα. Φιόνα Νικολάου που χειρίστηκε την υπόθεση πρωτοδίκως, η οποία όμως κατά το χρόνο καταχώρησης του σημειώματος εμφάνισης στην έφεση, απουσίαζε για σοβαρούς προσωπικούς λόγους και γι' αυτό δυστυχώς δεν έγινε κατορθωτή η καταχώρηση του σημειώματος εμφάνισης της Εφεσίβλητης με καταχώρηση ειδοποίησης αντέφεσης εντός της απαιτούμενης προθεσμίας. Συγκεκριμένα εγώ η ίδια επιμελήθηκα τη καταχώρηση των σημειωμάτων εμφάνισης και στις 3 συνενωμένες εφέσεις που αφορούν την υπόθεση, ένεκα όμως άγνοιας μου ως προς το γνωστικό αντικείμενο της υπόθεσης και ένεκα φόρτου εργασίας στο γραφείο που προέκυψε, λόγω της παρατεταμένης απουσίας της κας. Νικολάου δεν ήμουν σε θέση να μελετήσω έγκαιρα και ορθά την υπόθεση για να καταχωρήσω ειδοποίηση αντέφεσης.
6. Ν' αναφερθεί επίσης το γεγονός ότι η συνήγορος που χειρίζεται την υπόθεση δεν ήτο σε θέση να προβεί με υπέρμετρη σπουδή στη δέουσα μελέτη της υπόθεσης και ένεκα λόγων υγείας που κατά τον κρίσιμο χρόνο αλλά και μέχρι σήμερα την εμποδίζουν στην κανονική ροή της εργασίας της. Επισυνάπτονται σχετικά ιατρικά πιστοποιητικά. Ειδικότερα κατά το χρόνο επίδοσης της έφεσης και καταχώρησης του σημειώματος εμφάνισης έλειπε ήδη από την εργασία της, για μεγάλο χρονικό διάστημα. Επισυνάπτονται σχετικά ιατρικά πιστοποιητικά ως δέσμη Τεκμήριο Α.»
Από τα ιατρικά πιστοποιητικά που επισυνάπτονται στην ένορκη δήλωση ως Τεκμήριο Α διαφαίνεται ότι η συνήγορος της αιτήτριας υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση στις 24.3.2025, συστήθηκε ολική αποχή από την εργασία της μέχρι τις 13.4.2025, μείωση στο ελάχιστο ομιλίας και εργασίας μέχρι τις 8.5.2025 οπότε έτυχε επαναξιολόγησης στην οποία συστήθηκε εξ ολοκλήρου αποχή από την εργασία της τις επόμενες μέρες και εκ νέου μείωση στο ελάχιστο ομιλίας και εργασίας μέχρι τις 13.6.2025 που θα ετύγχανε επαναξιολόγησης. Δεν κατατίθεται ως μέρος του Τεκμηρίου Α το αποτέλεσμα της εν λόγω επαναξιολόγησης κατατίθεται, όμως, ιατρική βεβαίωση ημερομηνίας 3.7.2025 σύμφωνα με την οποία συστήνεται η μείωση στο ελάχιστο της ομιλίας, οδήγησης και κάθε εργασίας μέχρι τις 28.8.2025. Κατατίθενται επίσης δύο πιστοποιητικά ασθενείας με τα οποία χορηγείται άδεια απουσίας από τις 2.10.2025 μέχρι τις 20.10.2025.
Τα ενδιαφερόμενα μέρη στις ένορκες δηλώσεις αναφέρονται στο χρονολογικό ιστορικό εστιάζοντας στη μη ύπαρξη προβλήματος υγείας της συνηγόρου της αιτήτριας την περίοδο μετά την επίδοση των εφέσεων, δηλαδή από τον Απρίλιο του 2025 και μετέπειτα, στη δικάσιμο της προδικασίας ενώπιον του Εφετείου στις 3.6.2025 κατά την οποία δεν δηλώθηκε εκ μέρους της αιτήτριας πρόθεση για υποβολή αντέφεσης ενώ προβάλλουν επιπρόσθετα το επιχείρημα ότι ο λόγος αντέφεσης που αφορά τη μη εξέταση από το πρωτόδικο Δικαστήριο των υπόλοιπων λόγων ακύρωσης δεν αποτελεί βάσιμο λόγο επειδή σύμφωνα με τη νομολογία, το Εφετείο δεν δύναται να δικάσει τέτοιους λόγους αλλά παραπέμπει την υπόθεση εκ νέου στο πρωτόδικο Δικαστήριο προς εκδίκασή τους.
Ο τελευταίος αυτός λόγος αποτελεί τη βάση της ένστασης που εγείρει η καθ’ ης η αίτηση στις υπό κρίση αιτήσεις.
Στην υπόθεση Νικολάου ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 858/2020, απόφαση επί αίτησης ημερομηνίας 5.12.2022, το Δικαστήριο ανέφερε τα πιο κάτω:
«Οι αρχές που έχουν νομολογιακά καθιερωθεί, ως προς το ζήτημα της παράτασης του χρόνου καταχώρησης έφεσης, αποκαλύπτουν πως το ζήτημα εμπίπτει στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου και πως αποκλειστικός οδηγός για την άσκησή της, είναι τα συμφέροντα της δικαιοσύνης.
Στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Μέα Ιωάννου Properties Ltd κ.ά. ν. Vasilyeva, Πολιτική Έφεση αρ. 429/19, ημερομηνίας 6.10.2021, ECLI:CY:AD:2021:A433, ECLI:CY:AD:2021:A433, εξετάστηκε αίτηση για παράταση του χρόνου καταχώρησης ειδοποίηση αντέφεσης και κρίθηκε ότι το Δικαστήριο σε τέτοιας φύσεως αιτήσεις, έχει να αντιμετωπίσει πολλές φορές αντικρουόμενα συμφέροντα και πως αποκλειστικός οδηγός στην άσκησης της εξουσίας του, είναι τα συμφέροντα της δικαιοσύνης.
Στην Χόππη ν. Παναγή (1993) 1 Α.Α.Δ. 140, αποφασίστηκαν τα ακόλουθα σχετικά:
«Αποκλειστικός οδηγός για την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου για την παράταση του χρόνου άσκησης έφεσης είναι τα συμφέροντα της δικαιοσύνης. Οι προθεσμίες που τίθενται από τους Θεσμούς για τη λήψη δικονομικών μέτρων οριοθετούν το πλαίσιο για την καλή απονομή της δικαιοσύνης. Η τήρηση τους εξυπηρετεί τα συμφέροντα της δικαιοσύνης. Για να γίνει δεκτό αίτημα για την παράταση του χρόνου άσκησης έφεσης οι λόγοι της καθυστέρησης πρέπει να εξηγούνται και να αντισταθμίζουν ουσιαστικά τις δυσμενείς επιπτώσεις στα συμφέροντα του αντιδίκου και στο θεσμικό πλαίσιο απονομής της δικαιοσύνης. Η προθεσμία που τίθεται από τη Δ.35 Θ.2 για την άσκηση έφεσης είναι συνυφασμένη με την τελεσιδικία και τις αρχές της δικαιοσύνης που ταυτίζονται με αυτή. Μετά την εκπνοή της προθεσμίας για την άσκηση έφεσης ο επιτυχών διάδικος μπορεί με βεβαιότητα να προσβλέπει στην άσκηση των δικαιωμάτων που του αναγνωρίζονται με τη δικαστική απόφαση και το δημόσιο στην τελεσφόρηση των μηχανισμών της δικαιοσύνης. Το συμφέρον της δικαιοσύνης είναι έννοια σύνθετη και πολυδιάστατη, συνυφασμένη με το σύνολο των αρχών του δικαίου και τα ιδιαίτερα γεγονότα της κάθε υπόθεσης. Όσο μικρότερο είναι το χρονικό διάστημα που διαρρέει μεταξύ της εκπνοής της προθεσμίας και της κίνησης του μηχανισμού για παράταση ανάλογα μεγαλύτερη είναι και η πιθανότητα αποδοχής του αιτήματος.»
Στη Lavar Shipping Co Ltd ν. Δημοκρατίας (1990) 3 Α.Α.Δ. 1635, τονίστηκε η εξαιρετική φύση αυτού του δικονομικού μέτρου, με αναφορά στην ελεύθερη και αδέσμευτη εξουσία του Δικαστηρίου, πάντοτε με γνώμονα το συμφέρον της δικαιοσύνης.
Στη Ι. & Α. Φιλίππου ν. Δημοκρατίας (1989) 3Α Α.Α.Δ. 2385, καταγράφηκαν οι αρχές που έχουν νομολογικά καθιερωθεί σε τέτοιες αιτήσεις. Όπως αναφέρθηκε:-
«Οι αρχές που έχουν νομολογιακά καθιερωθεί είναι: Η ανάγκη αυστηρής τήρησης των προθεσμιών που καθορίζονται από τους Θεσμούς. Η παράταση του χρόνου είναι εξαιρετικό δικονομικό μέτρο. Το Δικαστήριο έχει διακριτική εξουσία να παρατείνει το χρόνο καταχώρισης της έφεσης. Η εξουσία αυτή είναι ελεύθερη και αδέσμευτη και ασκείται με βάση τα γεγονότα της κάθε συγκεκριμένης υπόθεσης. Ο αιτητής πρέπει να προβάλει τα αναγκαία στοιχεία για να ικανοποιήσει το Δικαστήριο ότι η παράταση είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης.
Η πρόνοια των προθεσμιών κάμπτεται με την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου υπέρ του αιτητή μόνον αν το συμφέρον της δικαιοσύνης και τα δοσμένα γεγονότα της συγκεκριμένης υπόθεσης συνηγορούν υπέρ αυτής.»»
Παρατηρώ, εν πρώτοις, ότι ενώπιον του Δικαστηρίου για σκοπούς κρίσης των αιτήσεων δεν τίθεται ούτε είναι αναγκαίο να τίθεται το περιεχόμενο της προτιθέμενης ειδοποίησης αντέφεσης. Επομένως, το επιχείρημα των ενδιαφερομένων μερών και της καθ’ ης η αίτηση περί μη δυνατότητας εξέτασης της αντέφεσης κατ’ έφεση δεν υπόκειται σε έκφραση κρίσης από το παρόν Δικαστήριο αλλά αποτελεί αντικείμενο εξέτασης ενώπιον του Εφετείου και μόνο.
Κατά δεύτερο, οι ισχυρισμοί των ενδιαφερομένων μερών περί μη ύπαρξης προβλήματος υγείας της συνηγόρου της αιτήτριας μετά την επίδοση των εφέσεων καταρρίπτεται από τα ιατρικά πιστοποιητικά και βεβαιώσεις που κατατίθενται ως Τεκμήριο Α στις υπό κρίση αιτήσεις το περιεχόμενο των οποίων καταγράφεται πιο πάνω στην απόφαση. Σε σχέση με την αναφορά σε μη προηγούμενη αποκάλυψη από πλευράς της συνηγόρου της αιτήτριας προς τους συνηγόρους των ενδιαφερομένων μερών προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζει, έχω την άποψη ότι δεν είναι υποχρεωμένη να αποκαλύπτει ανά πάσα στιγμή τυχόν προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει εάν κρίνει ότι δεν επιθυμεί να το πράξει. Αρκεί η αποκάλυψή τους στα πλαίσια δικαστικής διαδικασίας όταν αυτή είναι αναγκαία, πράγμα που έπραξε η συνήγορος.
Στη βάση της μαρτυρίας που κατατέθηκε μέσω της ένορκης δήλωσης της αιτήτριας στις υπό κρίση αιτήσεις, κρίνω ότι αιτιολογείται αρκούντως η καθυστέρηση στην υποβολή ειδοποίησης αντέφεσης και καταλήγω ασκώντας τη διακριτική μου ευχέρεια ότι υπό τις περιστάσεις η αιτούμενη παράταση είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης. Εντούτοις, λόγω της έγκρισης για σύντομη εκδίκαση των εφέσεων από το Εφετείο κρίνω σκόπιμο όπως μειώσω τον αιτούμενο χρόνο.
Συνεπώς, σε κάθε αίτηση εκδίδεται διάταγμα παράτασης χρόνου καταχώρησης ειδοποίησης αντέφεσης με οδηγίες καταχώρησης της ειδοποίησης αντέφεσης εντός πέντε ημερών από τη σύνταξη του διατάγματος.
Καμία διαταγή για έξοδα.
Ε. ΜΙΧΑΗΛ, Δ.Δ.Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο