ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(Υπόθεση Αρ. 580/2022 (i-Justice))
16 Ιανουαρίου 2026
[ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Πρόεδρος]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
A.C.C. ALLNET SOLUTIONS LTD Αιτήτρια
ΚΑΙ
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ
Καθ’ ου η Αίτηση
ΚΑΙ ΟΠΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΜΕ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ 7.2.2025
A.C.C. ALLNET SOLUTIONS LTD Αιτήτρια
ΚΑΙ
ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ
Καθ’ ου η Αίτηση
Δ. Διομήδους, για Καλλής & Καλλής Δ.Ε.Π.Ε., για Αιτήτρια
Τ. Κουκούνης, για Ανδρέας Κουκούνης & Σια Δ.Ε.Π.Ε., για Καθ’ ου η Αίτηση
ΑΠΟΦΑΣΗ
ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Π.Δ.Δ.: Προσβάλλεται ως άκυρη, παράνομη και στερημένη οποιουδήποτε εννόμου αποτελέσματος η απόφαση του καθ’ ου η αίτηση, η οποία περιέχεται σε σχετική επιστολή προς την αιτήτρια, ημερομηνίας 23.2.2022 και σύμφωνα με την οποία η προσφορά της τελευταίας δεν επελέγη, αλλά ο Διαγωνισμός με αρ. ΣΑΛ 15/2021 «για την Προμήθεια, Εγκατάσταση, Εκπαίδευση και Συντήρηση Τηλεφωνικού Συστήματος» («ο Διαγωνισμός»), ανατέθηκε στην εταιρεία C.C. Easytech Computer Services Ltd («επιτυχόντας προσφοροδότης»), αντί στην αιτήτρια.
Η προκήρυξη του Διαγωνισμού δημοσιεύτηκε στις 10.11.2021 μέσω του συστήματος e-procurement και αντικείμενό του ήταν η προμήθεια, εγκατάσταση, εκπαίδευση και συντήρηση του τηλεφωνικού συστήματος στο Συμβούλιο Αποχετεύσεων Λάρνακας («η Αναθέτουσα Αρχή»). Σύμφωνα δε με τους όρους του Διαγωνισμού, κριτήριο ανάθεσης ήταν η πλέον συμφέρουσα από οικονομικής άποψης προσφορά βάσει τιμής, η δε προϋπολογισθείσα δαπάνη του έργου καθορίστηκε στις €10.000 πλέον Φ.Π.Α., ενώ καταληκτική ημερομηνία υποβολής προσφορών ορίστηκε η 3.12.2021. Όπως αναφέρεται και στο δικόγραφο της ένστασης, εκκρεμούσης της προθεσμίας υποβολής προσφορών, κρίθηκε αναγκαία από την Αναθέτουσα Αρχή όπως εκδώσει ένα διευκρινιστικό και/ή συμπληρωματικό έγγραφο, το οποίο απαντούσε σε ερωτήματα που είχαν τεθεί από ενδιαφερόμενους οικονομικούς φορείς και διευκρίνιζε σημεία που αφορούσαν στους τεχνικούς όρους του Διαγωνισμού. Το εν λόγω έγγραφο απεστάλη μέσω του συστήματος e-procurement, στις 26.11.2021.
Υπεβλήθησαν εμπρόθεσμα προσφορές από πέντε (5) οικονομικούς φορείς, μεταξύ των οποίων και αυτές της αιτήτριας και του επιτυχόντα προσφοροδότη, ενώ για την αξιολόγηση των προσφορών διορίστηκε από την Αναθέτουσα Αρχή τριμελής Επιτροπή Αξιολόγησης, στις 3.11.2021.
Ακολούθησε η αξιολόγηση των πέντε υποβληθεισών προσφορών από την Επιτροπή Αξιολόγησης, η οποία και ετοίμασε σχετική Έκθεση Αξιολόγησης ημερομηνίας 17.2.2022. Με την εν λόγω Έκθεσή της, η Επιτροπή εισηγείτο προς το Συμβούλιο Προσφορών την κατακύρωση του Διαγωνισμού στον επιτυχόντα προσφοροδότη, ο οποίος είχε υποβάλει την χαμηλότερη προσφορά βάσει τιμής.
Το Συμβούλιο Προσφορών, στη συνεδρία του ημερομηνίας 21.2.2022, αποφάσισε ομόφωνα την υιοθέτηση της εισήγησης της Επιτροπής Αξιολόγησης.
Με επιστολή της προς τους πέντε προσφοροδότες, ημερομηνίας 23.2.2022, η Αναθέτουσα Αρχή ενημέρωσε αυτούς αναφορικά με την απόφαση του Συμβουλίου Προσφορών για κατακύρωση του Διαγωνισμού στον επιτυχόντα προσφοροδότη.
Σημειώνεται ότι την ίδια μέρα, ήτοι στις 23.2.2022, η αιτήτρια, με ηλεκτρονικό μήνυμά της προς την Αναθέτουσα Αρχή, ζητούσε περαιτέρω λεπτομέρειες σε σχέση με τον κατασκευαστή του τηλεφωνικού συστήματος και τα μοντέλα τηλεφώνων που είχαν προσφερθεί από τον επιτυχόντα προσφοροδότη. Η Αναθέτουσα Αρχή απάντησε στην αιτήτρια δι’ επιστολής της, ημερομηνίας 25.2.2022, ενώ στη συνέχεια, η αιτήτρια απέστειλε άλλα δυο σχετικά ηλεκτρονικά μηνύματα, ημερομηνίας 25.2.2022 και 10.3.2022.
Τελικά, στις 17.3.2022, υπογράφτηκε η σχετική σύμβαση μεταξύ της Αναθέτουσας Αρχής και του επιτυχόντα προσφοροδότη.
Στις 6.4.2022, καταχωρήθηκε η υπό εξέταση προσφυγή.
Με τους δυο πρώτους λόγους ακύρωσης, οι οποίοι προωθούνται συνδυαστικά, η αιτήτρια ισχυρίζεται ότι η επίδικη απόφαση είναι προϊόν ουσιώδους πλάνης αναφορικά με τη συμμόρφωση του επιτυχόντα προσφοροδότη προς ουσιώδεις όρους του Διαγωνισμού, καθώς και ότι είναι αναιτιολόγητη. Κατά τη σχετική εισήγηση, η προσφορά του επιτυχόντα προσφοροδότη δεν συμμορφώνεται ή/και παραβιάζει ουσιώδεις όρους του Διαγωνισμού, ζήτημα το οποίο είχε εγείρει η αιτήτρια, χωρίς ωστόσο οι καθ’ ων η αίτηση να αιτιολογήσουν την κρίση τους περί του αντιθέτου, ήτοι περί της συμμόρφωσης του επιτυχόντα προσφοροδότη με συγκεκριμένους όρους του Διαγωνισμού.
Περαιτέρω, με τον τρίτο προβαλλόμενο λόγο ακύρωσης που προωθείται, εγείρεται τόσο ζήτημα μη τήρησης άρτιων πρακτικών, όσο και ζήτημα παράνομης σύνθεσης και/ή συγκρότησης συλλογικού οργάνου. Κατά τον ευπαίδευτο συνήγορο της αιτήτριας, ζήτημα μη τήρησης άρτιων πρακτικών αναφύεται αναφορικά με τον διορισμό της Επιτροπής Αξιολόγησης, αλλά και αναφορικά με το άνοιγμα/αποσφράγιση των προσφορών από τα μέλη της Επιτροπής Αξιολόγησης. Επιπρόσθετα, αναφορικά με την επίδικη απόφαση του Συμβουλίου Προσφορών, που λήφθηκε στη συνεδρία του, ημερομηνίας 21.2.2022, προβάλλεται ότι δεν καταγράφονται τα ονόματα των μελών του Συμβουλίου Αποχετεύσεων που έλαβαν μέρος στη συγκεκριμένη συνεδρία, κατά πόσον τα μέλη του συλλογικού οργάνου είχαν κληθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα να παραστούν στη συνεδρία, αλ’ ούτε και ποιοι ήσαν οι παριστάμενοι εκτός από τα μέλη του συλλογικού οργάνου. Τα πιο πάνω, σύμφωνα πάντα με την πλευρά της αιτήτριας, αντίκεινται στα άρθρα 20, 21, 22, 23 και 24 του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου (Ν.158(Ι)/1999), αλλά και στην πάγια επί του θέματος νομολογία και οδηγούν άνευ ετέρου στην ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης.
Από την πλευρά τους, οι καθ’ ων η αίτηση ισχυρίζονται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκε ορθά και σύννομα, μετά από διενέργεια της δέουσας έρευνας, είναι δε αυτή πλήρως και/ή δεόντως αιτιολογημένη και ουδεμία πλάνη εμφιλοχώρησε κατά τη λήψη της. Αντίθετα, κατ’ ορθήν ερμηνεία και εφαρμογή των όρων του Διαγωνισμού, οι καθ’ ων η αίτηση αποφάσισαν την κατακύρωση αυτού στον επιτυχόντα προσφοροδότη, του οποίου η προσφορά ήταν η πλέον συμφέρουσα από οικονομικής άποψης βάσει τιμής, ως εξάλλου και ο σχετικός όρος του Διαγωνισμού.
Περαιτέρω, αντικρούοντας τον ισχυρισμό ότι η προσφορά του επιτυχόντα προσφοροδότη δεν πληρούσε ουσιώδεις όρους του Διαγωνισμού, ο ευπαίδευτος συνήγορος για τους καθ’ ων η αίτηση προβάλλει ότι, σε κάθα περίπτωση, οι συγκεκριμένοι όροι δεν ήσαν ουσιώδεις, με αποτέλεσμα να μην επηρεάζεται η τελική κρίση της Διοίκησης.
Σε σχέση δε με τους ισχυρισμούς περί μη τήρησης άρτιων πρακτικών και πάσχουσας σύνθεσης ή/και συγκρότησης της Επιτροπής Αξιολόγησης και του Συμβουλίου Προσφορών, ο κ. Κουκούνης παραπεμπει στον οικείο διοικητικό φάκελο, από τον οποίο, ως εισηγείται, προκύπτει αβίαστα το αβάσιμο των εν λόγω ισχυρισμών, εφόσον και άρτια πρακτικά τηρήθηκαν και με νόμιμη σύνθεση συνεδρίασαν τα συλλογικά διοικητικά όργανα των καθ’ ων η αίτηση, προκειμένου να λάβουν την επίδικη απόφαση.
Έχω εξετάσει την προσβαλλόμενη απόφαση υπό το πρίσμα του διοικητικού φακέλου και, γενικότερα, όλων των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, τα οποία αποτέλεσαν το υπόβαθρο για προώθηση των εκατέρωθεν θέσεων, είτε κατά είτε υπέρ της νομιμότητας της τελικής κατάληξης των καθ’ ων η αίτηση.
Το ζήτημα της σύνθεσης και/ή συγκρότησης συλλογικού διοικητικού οργάνου που λαμβάνει την επίδικη απόφαση ή που συμμετέχει στη διαδικασία λήψης αυτής, συνιστά θέμα δημοσίας τάξεως, εξεταζόμενο ωσαύτως κατά προτεραιότητα, ακόμα και αυτεπαγγέλτως από το Δικαστήριο, ανατρέχει δε αυτό στη ρίζα της νομιμότητας της ίδιας της τελικής, προσβαλλόμενης απόφασης. Τυχόν διαπίστωση προβλήματος, καθιστά, άνευ ετέρου, την απόφαση άκυρη (Στυλιανός Αγαθοκλέους ν. Συμβούλιο Υδατοπρομήθειας Λευκωσίας, Α.Ε. 29/2011, ημερ. 21.7.2016, Σύνδεσμος Ασφαλιστικών Εταιρειών Κύπρου ν. Επιτροπής Προστασίας του Ανταγωνισμού (2002) 3 Α.Α.Δ. 314, Sigma Radio T.V. Ltd ν. Αρχής Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου (2005) 3 Α.Α.Δ. 130).
Παρομοίως, και το ζήτημα της τήρησης άρτιων πρακτικών, ως ζήτημα που συνδέεται άρρηκτα με τη σύνθεση και λειτουργία του συλλογικού οργάνου, ανάγεται στη δημόσια τάξη, που μπορεί να εξεταστεί και αυτεπάγγελτα από το Δικαστήριο σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας (Sigma Radio T.V. Ltd ν. Αρχής Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου (2004) 3 Α.Α.Δ. 134). Συναφώς, στην Στυλιανός Αγαθοκλέους, ανωτέρω, το Δικαστήριο, αφού πρώτα επεσήμανε ότι το ζήτημα της σύνθεσης του διοικητικού οργάνου συνιστά ζήτημα δημοσίας τάξης, εξεταζόμενο αυτεπαγγέλτως, αμέσως μετά ανέφερε τα ακόλουθα, άμεσα σχετικά, με το ζήτημα της τήρησης άρτιων πρακτικών:
«Συναφές θέμα είναι και η ανάγκη τήρησης άρτιων πρακτικών με σκοπό τη δυνατότητα δικαστικού ελέγχου. Η ανάγκη αυτή κωδικοποιείται και στο Άρθρο 24 του Περί Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου, αρ. 158(Ι)/99 (βλ. Γεώργιος Αλετράρης ν. Δήμος Λάρνακος, Υποθ. Αρ. 719/2010 ημερ. 31.1.2012).».
Των πιο πάνω λεχθέντων, προχωρώ στην εξέταση των σχετικών με το υπό συζήτηση θέμα ισχυρισμών που προβάλλει η πλευρά της αιτήτριας.
Εν πρώτοις, το γεγονός ότι το «Πρακτικό Ανοίγματος Προσφορών», ως και οι ίδιοι οι καθ’ ων η αίτηση το ονομάζουν, δεν φέρει την υπογραφή του μέλους της Επιτροπής Αξιολόγησης κ. Χ., αλλά μόνο της κας Δ. και του κ. Γ., ο οποίος και υπέγραψε για την παραλαβή των προσφορών, δεν επιδρά με οποιοδήποτε τρόπο στη νομιμότητα και εγκυρότητα της διαδικασίας ανοίγματος. Ούτε και έχει υποδειχθεί οτιδήποτε περί του αντιθέτου από την πλευρά της αιτήτριας, ούτε και πως επηρεάζεται το σύννομο της διαδικασίας από το συγκεκριμένο γεγονός. Εξάλλου, στο εν λόγω Πρακτικό ρητά καταγράφεται ότι ο σχετικός πίνακας, ο οποίος περιείχε τις πέντε υποβληθείσες προσφορές που κρίθηκαν κατάλληλες για περαιτέρω αξιολόγηση, «συμπληρώθηκε αυτόματα από το Ηλεκτρονικό Σύστημα Σύναψης Συμβάσεων και η ορθότητά του επιβεβαιώθηκε κατά τη συνεδρίαση του ανοίγματος προσφορών». Ήτοι, κατά το άνοιγμα των προσφορών, απλώς επιβεβαιώθηκε η ορθότητα του υπό αναφορά πίνακα και δεν έλαβε χώρα οποιαδήποτε ενέργεια που να επηρεάζει με οποιοδήποτε τρόπο την επίδικη διαδικασία.
Περαιτέρω, όσον αφορά στη διαδικασία διορισμού των μελών της Επιτροπής Αξιολόγησης, προκύπτει από τα ενώπιον μου τεθέντα στοιχεία (βλ. Ερ. 78-70 στον διοικητικό φάκελο που κατατέθηκε και σημειώθηκε ως «Τεκμήριο 1Δ» κατά τις διευκρινίσεις), ότι το Συμβούλιο Προσφορών, κατά τη συνεδρία του, ημερομηνίας 3.11.2021, πράγματι προχώρησε στον διορισμό της τριμελούς Επιτροπής Αξιολόγησης, αποτελούμενης από τους κ.κ. Γ., Σ. Γ. και Α. Γ.. Ειδικότερα, ο Γενικός Διευθυντής του ΣΑΛ, ο οποίος, ως προκύπτει από το σχετικό πρακτικό, ήταν παρών στην εν λόγω συνεδρία, είχε υποβάλει στο Συμβούλιο Προσφορών σημείωμα ημερομηνίας 1.11.2021, το οποίο περιλήφθηκε στην ημερήσια διάταξη και με το οποίο, μεταξύ άλλων, υποβάλλετο και η εισήγηση για τον διορισμό των τριών προαναφερθέντων προσώπων στην Επιτροπή Αξιολόγησης για τον Διαγωνισμό. Όπως δε ρητά αναφέρεται στο πρακτικό της συνεδρίας ημερομηνίας 3.11.2021, τα μέλη του Συμβουλίου Προσφορών ενημερώθηκαν για την εν λόγω εισήγηση του Γενικού Διευθυντή και την ενέκριναν.
Τέλος, στον διοικητικό φάκελο που κατατέθηκε και σημειώθηκε ως «Τεκμήριο 1Δ», εντοπίζω και το πρακτικό της επίδικης συνεδρίας του Συμβουλίου Προσφορών, ημερομηνίας 21.2.2022, κατά την οποία και λήφθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση. Πρόκειται για ένα καθόλα άρτιο πρακτικό (Ερ. 351-345), στο οποίο καταγράφονται τα ονόματα όλων των παρόντων μελών (ουδείς απουσίαζε), αλλά και των παρακαθήμενων, που δεν έλαβαν μέρος στη διαδικασία λήψης της απόφασης. Καταγράφονται επίσης ενδελεχώς όσα έλαβαν χώρα στη συγκεκριμένη συνεδρία, το σκεπτικό και οι λόγοι που οδήγησαν το Συμβούλιο στη λήψη της επίδικης απόφασης, κατά τρόπο που να καθίσταται εφικτή η διενέργεια του δικαστικού ελέγχου, που είναι και το ζητούμενο σε αυτές τις περιπτώσεις (Παντελής Χασάπη ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 1346/2012, ημερ. 12.6.2015, ECLI:CY:AD:2015:D421).
Αυτό που επιβάλλεται από τους κανόνες της χρηστής διοίκησης και αποτελεί υποχρέωση της Διοίκησης, είναι η τήρηση πρακτικών και η καταγραφή των ουσιωδών γεγονότων που περιστοιχίζουν τη λήψη της διοικητικής απόφασης (Dome Investments Ltd v. Συμβουλίου Βελτιώσεως Αγίας Νάπας κ.α. (1989) 3(Β) Α.Α.Δ. 741) και αυτό προκύπτει ότι έγινε και στην παρούσα περίπτωση, εφόσον τα πρακτικά που τηρήθηκαν και από την Επιτροπή Αξιολόγησης και από το Συμβούλιο Προσφορών, επιτρέπουν την άσκηση αποτελεσματικού δικαστικού ελέγχου της νομιμότητας της προσβαλλόμενης απόφασης (Χρυσάφη v. Δημοκρατίας (2005) 3 Α.Α.Δ. 550, Νικολάου ν. Δημοκρατίας (2010) 3 Α.Α.Δ. 417). Εντός αυτού του πλαισίου, και η Έκθεση Αξιολόγησης της Επιτροπής, δεν μπορεί να διαβάζεται απομονωμένα, αλλά αποτελεί αναπόσπαστο μέρος των τηρηθέντων πρακτικών, όπου καταγράφονται με επαρκή σαφήνεια και λεπτομέρεια τα πεπραγμένα των συνεδριάσεων της Επιτροπής, ούτως ώστε να καθίσταται εφικτός ο δικαστικός έλεγχος και να μην στοιχειοθετείται ζήτημα ελλιπών πρακτικών (ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ADT-ΩΜΕΓΑ Α.Τ.Ε κ.α. ν. Δημοκρατίας, Α.Ε. 42/2015, ημερ. 12.1.2022, ECLI:CY:AD:2022:C4).
Επιπρόσθετα, από τον ίδιο διοικητικό φάκελο προκύπτει ότι όλα τα μέλη του Συμβουλίου Προσφορών κλήθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα για τη συνεδρία της 21.2.2022, όπως προκύπτει από την επιστολή του Προέδρου του Συμβουλίου προς όλα τα μέλη, ημερομηνίας 18.2.2022 (Ερ. 345-343), στην οποία εκτίθεται και η ημερήσια διάταξη της επίδικης συνεδρίας. Μάλιστα, σχετικό είναι και το μονοσέλιδο έγγραφο ημερομηνίας 21.2.2022 (Ερ. 343), σύμφωνα με το οποίο επιβεβαιώνεται τόσο απο τον Γενικό Διευθυντή όσο και την Πρακτικογράφο, η συμμετοχή όλων των μελών Συμβουλίου Προσφορών στην επίδικη συνεδρία ιδίας ημερομηνίας.
Τα αμέσως πιο πάνω, σε συμμόρφωση με το άρθρο 21(3) του Νόμου 158(Ι)/1999, όπου προβλέπεται ότι «Για να συνεδριάσει νόμιμα ένα συλλογικό όργανο πρέπει να κληθούν νομότυπα και εμπρόθεσμα όλα τα μέλη του στη συνεδρία, εξαιρουμένων των περιπτώσεων που το συλλογικό όργανο συνεδριάζει σε τακτές ημέρες και ώρες». Σε πλήρη συμβατότητα και η ημεδαπή νομολογία: στην Αναστασίου ν. Ε.Τ.Ε.Κ. (2003) 3 Α.Α.Δ. 616, τονίστηκε ότι η εμπρόθεσμη και νομότυπη κλήση στη συνεδρία, κάθε μέλους του συλλογικού οργάνου, είναι απαραίτητη για να θεωρείται ότι το όργανο συνεδριάζει νομότυπα (βλ. και Sigma Radio TV Ltd v. Αρχής Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου (2009) 3 Α.Α.Δ. 30, όπου τονίστηκε ότι η πρόσκληση των μελών συλλογικού οργάνου πρέπει να προκύπτει είτε από αποδεικτικό επίδοσης της σχετικής πρόσκλησης, είτε από βεβαίωση του μέλους, είτε από άλλα έγγραφα, όχι μεταγενέστερα της συνεδρίασης του οργάνου).
Ως εκ των πιο πάνω, κρίνονται αβάσιμοι και απορρίπτονται οι ισχυρισμοί της αιτήτριας περί πάσχουσας σύνθεσης και/ή συγκρότησης, ως και οι ισχυρισμοί περί μη τήρησης άρτιων πρακτικών.
Προχωρώ στην εξέταση των ισχυρισμών περί εμφιλοχώρησης πλάνης στην κρίση των καθ’ ων η αίτηση, αναφορικά με τη συμμόρφωση του επιτυχόντα προσφοροδότη με συγκεκριμένους ουσιώδεις όρους του Διαγωνισμού, καθώς και έλλειψης αιτιολόγησης της συγκεκριμένης κρίσης. Κατά πάγια νομολογία, το κριτήριο για τον προσδιορισμό της σημασίας και υπόστασης συγκεκριμένου όρου του διαγωνισμού, είναι αντικειμενικό (P. STEFF & CO. ν. Δημοκρατίας (1990) 3 Α.Α.Δ. 3343) και η κρίση κατά πόσον ένας όρος αποτελεί ουσιώδη ή επουσιώδη πρόνοια, ανήκει στον Δικαστή (Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου ν. Ιωαννίδη Πέτρου υπό την Ιδιότητά του ως Εκκαθαριστή της Εταιρείας ΚΟΚΙΑΣ LTD κ.α., Ε.Δ.Δ. 101/2018, ημερ. 5.11.2024, H.S. DATA LTD ν. Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών, Α.Ε. 85/2015, ημερ. 3.6.2022, ECLI:CY:AD:2022:C242, Tamasos Tobacco Suppliers v. Δημοκρατίας (1992) 3 Α.Α.Δ. 60). Σημειώνεται, επίσης, ότι οι όροι ενός δημόσιου διαγωνισμού θα πρέπει να ερμηνεύονται στενά και αυστηρά (Γεννάδιος Θεολόγου ν. Δημοκρατίας μέσω Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών, Υποθ. Αρ. 166/2017, ημερ. 14.2.2020).
Εν προκειμένω, κατά τη σχετική εισήγηση, ο επιτυχών προσφοροδότης δεν πληροί συγκεκριμένους όρους του Μέρους Β, Παράρτημα ΙΙ, των όρων του Διαγωνισμού με τίτλο «Όροι Εντολής-Τεχνικές Προδιαγραφές». Σύμφωνα με τον όρο 1.1.4.1.4, «Όλες οι προσφερόμενες συσκευές θα πρέπει να είναι του ίδιου κατασκευαστή». Σύμφωνα δε με τον όρο 1.1.4.1.5, «Όλος ο προσφερόμενος εξοπλισμός και Λογισμικό που αποτελεί το τηλεφωνικό σύστημα, θα πρέπει να είναι του ίδιου κατασκευαστή».
Δεν χωρεί αμφιβολία ότι οι υπό αναφορά όροι αφορούν ξεκάθαρα σε τεχνικά ζητήματα. Κατά τη νομολογία, η κρίση της Διοίκησης επί ζητημάτων τεχνικής φύσης και σε διαπιστώσεις που αποτελούν απόρροια τεχνικών γνώσεων, όπως είναι εν πολλοίς οι ισχυρισμοί της αιτήτριας στην υπό κρίση περίπτωση, είναι γενικά ανέλεγκτη και εκφεύγει του ακυρωτικού ελέγχου του Δικαστηρίου (FIRST ELEMENTS EUROCONSULTANTS LTD ν. Δημοκρατίας, Α.Ε. 34/2012, ημερ. 15.12.2017, Κυριάκου Ανδρέα Κκαḯλα ν. Οργανισμού Γεωργικής Ασφάλισης, Α.Ε. 268/2012, ημερ. 1.11.2018, WTE WASSERTECHNIK GMBH ν. Δημοκρατίας, Α.Ε. 118/2011, ημερ. 23.1.2018, ECLI:CY:AD:2018:C38, Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου Επικρατείας 1929-1959, σελ. 227).
Στην LELLA KENTONIS INVESTMENT CO LTD ν. Δημοκρατίας, Α.Ε. 138/10 κ.α., ημερ. 21.12.2016, τονίστηκε εκ νέου ότι η ουσιαστική κρίση της Διοίκησης σε τεχνικά θέματα και θέματα που απαιτούν ειδικές γνώσεις, γίνεται καταρχήν αποδεκτή, εκτός αν αποδειχθεί πλάνη περί τα πράγματα ή κακή χρήση της διακριτικής ευχέρειας. Η αυτή προσέγγιση επιβεβαιώθηκε αργότερα από το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο στην Δήμος Λευκωσίας ν. Κοινοπραξία CYBARCO LTD -A. ARISTOTELOUS CONSTRUCTIONS LTD, Ε.Δ.Δ. 19/17, ημερ. 31.10.2023, αλλά και στην Χρίστος Πρωτοπαπάς ν. Δημοκρατίας, Ε.Δ.Δ. 39/17, ημερ. 17.10.2023, όπου επισημάνθηκε ότι δεν ελέγχονται από το ακυρωτικό Δικαστήριο θέματα τεχνικής φύσεως και ότι η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου εξαντλείται στην εξέταση τυχόν πλάνης περί τα πράγματα, κακής χρήσης της διακριτικής ευχέρειας, καθώς και έλλειψης αιτιολογίας (βλ. και Δημοκρατία ν. Παπαξενόπουλου κ.α., Α.Ε. 114/13 ημερ. 6.10.2016, Αν. Οικονομίδης κ.α. ν. Α.Η.Κ., Α.Ε. 140/2013, ημερ. 8.5.2020, ECLI:CY:AD:2020:C147 και Ολυμπία Πιερίδη ν. Δημοκρατία κ.α. (2007) 3 Α.Α.Δ. 543), ζητήματα που εδώ δεν εντοπίζω να υφίστανται.
Εν πάση όμως περιπτώσει, κρίνω ότι εν προκειμένω, οι πιο πάνω όροι είναι πράγματι ουσιώδεις όροι των εγγράφων του Διαγωνισμού. Αφορούν στις ίδιες τις απαιτήσεις υλοποίησης του αντικειμένου της σύμβασης, εξ’ ου άλλωστε και εμπίπτουν στη σχετική ενότητα με τίτλο «1.1.4 Περιγραφή Απαιτήσεων υλοποίησης του Αντικειμένου της Σύμβασης». Εξάλλου, και από το ίδιο το λεκτικό των συγκεκριμένων όρων, προκύπτει ξεκάθαρα ότι πρόκειται για όρους, τους οποίους απαιτείται («θα πρέπει», όπως ρητώς αναγράφεται) να πληροί ο υπό κάθε προσφοροδότη προσφερόμενος εξοπλισμός. Ενόψει των πιο πάνω, οι προεκτεθέντες αποτελούν, πράγματι, ουσιώδεις όρους, η τήρηση των οποίων ήταν αποφασιστικής σημασίας για τη λήψη και το περιεχόμενο της απόφασης για την κατακύρωση της προσφοράς (Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου, Ε.Δ.Δ. 101/2018, ανωτέρω, P. STEFF & CO, ανωτέρω, Tamasos Tobacco Suppliers, ανωτέρω).
Περαιτέρω, και χωρίς να υπεισέρχομαι σε θέματα τεχνικής φύσεως, διαπιστώνω από σχετικά έγγραφα του διοικητικού φακέλου ότι, πράγματι, ο προσφερόμενος εξοπλισμός, που αποτελεί το τηλεφωνικό σύστημα, ήταν του ίδιου κατασκευαστή και δη της εταιρείας 3CX LTD, ως επιτάσσουν οι προεκτεθέντες όροι 1.1.4.1.4 και 1.1.4.1.5. Αυτό προκύπτει και από τα Ερυθρά 245-194 του διοικητικού φακέλου που κατατέθηκε και σημειώθηκε ως «Τεκμήριο 1Δ» κατά τις διευκρινίσεις: στα εν λόγω Ερυθρα περιέχεται επιστολή-απάντηση του κατασκευαστή του εν λόγω εξοπλισμού, ήτοι της εταιρείας 3CX LTD, ημερομηνίας 15.2.2022, προς προηγηθείσα επιστολή της Αναθέτουσας Αρχής, ημερομηνίας 10.2.2022, αναφορικά με τις τεχνικές και άλλες προδιαγραφές του προσφερόμενου εξοπλισμού και τη συμμόρφωσή τους με τις απαιτήσεις των όρων του Διαγωνισμού. Από τα εν λόγω έγγραφα, προκύπτει, μεταξύ άλλων, ότι πράγματι ο κατασκευαστής του προσφερόμενου εξοπλισμού ήταν η εταιρεία 3CX LTD (βλ. χαρακτηριστικά Ερ. 244), ενώ το ότι ενδεχομένως να υπήρξε συνεργασία της εταιρείας 3CX LTD με άλλο κατασκευαστή, ήτοι την Fanvil IP Phones (βλ. Ερ. 196), δεν αναιρεί το γεγονός ότι ο προσφερόμενος εξοπλισμός προέρχεται από τον ίδιο κατασκευαστή, σύμφωνα με τους όρους των εγγράφων του Διαγωνισμού.
Ούτε και μπορώ να συμφωνήσω με τον ισχυρισμό ότι οι καθ’ ων η αίτηση αναιτιολόγητα, μετά και τις παρατηρήσεις της αιτήτριας, έκριναν ότι ο επιτυχών προσφοροδότης πληρούσε τους προαναφερθέντες όρους του Διαγωνισμού. Προκύπτει από τα ενώπιον μου τεθέντα ότι οι καθ’ ων η αίτηση αιτιολόγησαν την επίδικη κρίση τους. Σχετική είναι η Έκθεση της Επιτροπής Αξιολόγησης, ημερομηνίας 17.2.2022 (παράρτημα 4 στο δικόγραφο της Ένστασης), στην οποία παρατίθενται οι λόγοι και τα κριτήρια (μεταξύ άλλων και η αξιολόγηση της τεχνικής προσφοράς εκάστου προσφοροδότη), στη βάση των οποίων η Επιτροπή κατέληξε στην εισήγησή της προς το Συμβούλιο Προσφορών για κατακύρωση του Διαγωνισμού στον επιτυχόντα προσφοροδότη.
Έτι δε περαιτέρω, η αιτιολογία της επίδικης απόφασης συμπληρώνεται και από τα πρακτικά της συνεδρίας και την απόφαση του Συμβουλίου Προσφορών, ημερομηνίας 21.2.2022, όπου εκτίθενται και οι λόγοι υιοθέτησης της εισήγησης της Επιτροπής Αξιολόγησης (βλ. Ερ. 342-341 στον φάκελο «Τεκμήριο 1Δ»).
Επιπρόσθετα, και λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, αλλά και πρόσθετων σχετικών εγγράφων του διοικητικού φακέλου που κατατέθηκε και σημειώθηκε ως «Τεκμήριο 1Δ» κατά τις διευκρινίσεις (βλ. Ερ. 340-246), μπορεί να λεχθεί ότι η αιτιολογία της κρίσης των καθ’ ων η αίτηση αναφορικά με τη συμμόρφωση της προσφοράς του επιτυχόντα προσφοροδότη προς τους ουσιώδεις όρους του Διαγωνισμού, συμπληρώνεται, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 29(1) του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου (Ν.158(Ι)/1999), από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου, κατά τρόπο που να καθίσταται εφικτή η διενέργεια του δικαστικού ελέγχου (L.A.S. BOATING LTD, ν. Δημοκρατίας, ΕΔΔ 37/2017, ημερ. 26.10.2023, Στέφανος Φράγκου ν. Δημοκρατίας (1998) 3 Α.Α.Δ., 270, Σανταφιανός ν. Δημοκρατίας, Α.Ε. 108/2015, ημερ. 3.6.2022, ECLI:CY:AD:2022:C227,).
Ως εκ των πιο πάνω, κρίνονται αβάσιμοι και απορρίπτονται και οι λόγοι ακύρωσης περί εμφιλοχώρησης πλάνης και ελλιπούς αιτιολογίας. Αντίθετα, λαμβανομένων υπόψη των ενώπιον μου τεθέντων στοιχείων, αλλά και της προεκτεθείσας πάγιας νομολογίας, κρίνω ότι η προσβαλλόμενη απόφαση υπήρξε σε κάθε περίπτωση εύλογα επιτρεπτή και εντός των ορίων της ορθής ενάσκησης της διακριτικής ευχέρειας της Διοίκησης, με αποτέλεσμα να μη χωρεί επέμβαση του Δικαστηρίου.
Κατά συνέπεια, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Επιδικάζονται €1800 έξοδα υπέρ του καθ’ ου η αίτηση και εναντίον της αιτήτριας, πλέον Φ.Π.Α.. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται συμφώνως του Άρθρου 146.4(α) του Συντάγματος.
Φ. ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Π.Δ.Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο