ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(Υπόθεση αρ. 983/2023(iJ))
16 Φεβρουαρίου 2026
[ΓΑΒΡΙΗΛ, Δ.Δ.Δ.]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ AΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
CUMHUR OMAY
Αιτητής,
v.
ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ
1. ΥΠΟΥΡΓΟΎ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ
2. ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΕΙΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ
3. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΔΙΑ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΠΡΕΣΒΕΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ
Καθ’ ων η αίτηση.
……………………………
Άντης Γεωργίου, για Άντης Γεωργίου & Συνεργάτες, για τον αιτητή.
Κυριακή Παπαδοπούλου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τους καθ’ ων η αίτηση.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΓΑΒΡΙΗΛ, Δ.Δ.Δ.: Με την προσφυγή του, ο αιτητής αξιώνει ακύρωση της απόφασης των καθ’ ων η αίτηση, με την οποία απορρίφθηκε η αίτηση ημερομηνίας 29.6.2018 για απόκτηση της κυπριακής υπηκοότητας, δυνάμει εγγραφής, όπως αυτή του γνωστοποιήθηκε με επιστολή ημερομηνίας 17.1.2023.
Ο αιτητής είναι υπήκοος Τουρκίας. Στις 15.9.2012, τέλεσε γάμο με Κύπρια πολίτιδα και έκτοτε διαμένουν μόνιμα στην Τουρκία. Υπέβαλε στις 29.6.2018 αίτηση για απόκτηση της κυπριακής υπηκοότητας με εγγραφή (Μ125). Η εν λόγω αίτηση, απεστάλη μέσω διπλωματικού σάκου από την Πρεσβεία των Αθηνών στον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εξωτερικών και το Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, προκειμένου να επιληφθούν.
Με επιστολή ημερομηνίας 18.9.2020, το Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, ζήτησε από τον Διοικητή της ΚΥΠ, εάν υπάρχουν οποιεσδήποτε πληροφορίες σε σχέση με το άτομο του αιτητή. Η ΚΥΠ απέστειλε στις 12.8.2021 προς το Τμήμα ενημέρωση πως, από αναφορά που βρίσκεται εντός γενικού διαβαθμισμένου φακέλου με αρ. 05.12.004/14 με ένδειξη «Α», ο αιτητής «εισήλθε και διέμενε παράνομα» στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Σχετικό σημείωμα, με απορριπτική εισήγηση ετοιμάστηκε από Λειτουργό του Τμήματος Μετανάστευσης, το οποίο υπεβλήθη προς τον Υπουργό Εσωτερικών για έγκριση, τονίζοντας την παράνομη είσοδο και παράνομη παραμονή του αιτητή στην Δημοκρατία. Ο Υπουργός Εσωτερικών ενέκρινε την εισήγηση για απόρριψη της υποβληθείσας αιτήσεως, στις 6.7.2022. Η απορριπτική απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών γνωστοποιήθηκε στον αιτητή με την επιστολή ημερομηνίας 12.12.2022, η νομιμότητα της οποίας αποτελεί το αντικείμενο της υπό κρίση προσφυγής. Ειδικότερα, αναφέρθηκαν τα εξής:-
«Έχω οδηγίες να αναφερθώ στην επιστολή σας […] ημερ. 29/06/2018 σχετικά με το πιο πάνω θέμα και να σας πληροφορήσω ότι η εν θέματι αίτηση τέθηκε ενώπιον του Υπουργού Εσωτερικών και εξετάσθηκε με τη δέουσα προσοχή, αλλά δυστυχώς απορρίφθηκε βάσει της 2ης επιφύλαξης του άρθρου 110(2) του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου 141(Ι)/2002, καθότι ο κος CUMHAR OMAY είχε παράνομη είσοδο και παραμονή στη Δημοκρατία».
Διατείνεται ο ευπαίδευτος δικηγόρος του, πως ο αιτητής πληρούσε όλες τις προϋποθέσεις που θέτει το άρθρο 110(2) του Ν. 141(Ι)/2002, αφού έδωσε την κατάλληλη διαβεβαίωση πίστης την Κυπριακή Δημοκρατία και είναι πατέρας Κύπριου πολίτη, το οποίο απέκτησε με την σύζυγό του. Σύμφωνα με τις θέσεις του, η απόρριψη της αίτησης, ελήφθη υπό πλάνη, αφού ο ίδιος ουδέποτε καταδικάστηκε για το ποινικό αδίκημα της παράνομης εισόδου και παραμονής στο έδαφος της Δημοκρατίας, είτε βάσει του Κεφ. 154, είτε του Κεφ. 105, γεγονός που δεικνύει κακόβουλη και ρατσιστική θέση της διοίκησης. Ισχυρίζεται πως δεν εξειδικεύονται οι απόρρητες πληροφορίες που έχουν τεθεί ενώπιον της διοίκησης, ούτε ποιος τις διενήργησε, ούτε κατά πόσον αυτές έχουν εξακριβωθεί, ούτε γίνεται αναφορά στην περίοδο της ισχυριζόμενης παράνομης εισόδου και παραμονής.
Κατά δεύτερον, υποστηρίζει ο ευπαίδευτος συνήγορος του αιτητή πως, ακόμα και στην περίπτωση που εισήλθε από παράνομο σημείο, εντούτοις, αυτό δεν σημαίνει αυτόματα ότι εισήλθε παράνομα στη Δημοκρατία, κάνοντας αναφορά στην Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας (2004) 1 Α.Α.Δ. 1516 και στις διατάξεις του Κανονισμού 866/2004 του Συμβουλίου, υποβάλλοντας ταυτόχρονα πως οι καθ’ ων η αίτηση δεν άσκησαν την διακριτική τους ευχέρεια, ούτε και αξιολόγησαν δεόντως τις προσωπικές του περιστάσεις, όπως την διάρκεια της ισχυριζόμενης παράνομης παραμονής στη Δημοκρατία, την φύση και τον σκοπό των επισκέψεων, την μακροχρόνια έγγαμη σχέση του με Κύπρια πολίτιδα, όπως και το γεγονός της πατρότητας Κύπριου πολίτη. Αυτά, με αναφορά και στις διατάξεις του περί του Δικαιώματος των Πολιτών της Ένωσης και των Μελών των Οικογενειών τους να Κυκλοφορούν και να Διαμένουν Ελεύθερα στη Δημοκρατία, Ν. 7(Ι)/2007, εισηγήθηκε πως δεν υπήρξε η δέουσα διερεύνηση για τον λόγο που αποφασίστηκε η απόρριψη της αίτησης.
Τέλος, αποτέλεσε θέση του πως ο μόνος λόγος για τον οποίο η διοίκηση απέρριψε την αίτηση που υπεβλήθη, είναι το γεγονός ότι ο αιτητής είναι Τουρκικής υπηκοότητας, κατά παράβαση του Ν. 59(Ι)/2004.
Απάντηση σε όλους τους ισχυρισμούς του αιτητή, έδωσε η ευπαίδευτη δικηγόρος της Δημοκρατίας, τονίζοντας εξαρχής το κυρίαρχο δικαίωμα και την ευρεία εξουσία του κράτους να ρυθμίζει θέματα που αφορούν την εγγραφή πολιτών τρίτων χωρών, ως Κύπριων πολιτών, όπως επίσης και το δικαίωμα κάθε αλλοδαπού να αιτηθεί εγγραφή ή πολιτογράφηση, το οποίο όμως δεν είναι απόλυτο. Αφού παρέθεσε τις σχετικές νομοθετικές διατάξεις του άρθρου 110(2) του Ν. 141(Ι)/2002, όπως και τα κριθέντα στην Yousife Mohamad ν. Δημοκρατίας (2010) 3 Α.Α.Δ. 18, υπέβαλε πως ο αιτητής δεν αρνήθηκε την παράνομη είσοδο και παραμονή στη Δημοκρατία, αλλά διατείνεται πως δεν δόθηκαν περαιτέρω στοιχεία για την εν λόγω πληροφορία, τονίζοντας, σε κάθε περίπτωση, την δέσμια αρμοδιότητα του Υπουργού Εσωτερικών, εφόσον συντρέχει ζήτημα παράνομης εισόδου και παραμονής.
Σημειώνεται πως κατά το στάδιο των διευκρινίσεων, ο διοικητικός φάκελος του Υπουργείου Εσωτερικών, κατατέθηκε και σημειώθηκε ως Τεκμήριο 1.
Οι σχετικές νομοθετικές διατάξεις για τη δυνατότητα του Υπουργού Εσωτερικών να εγγράψει, ως πολίτη της Δημοκρατίας, οποιοδήποτε πρόσωπο, παρατίθενται ως ακολούθως:-
«110.—(1) […]
(2) Τηρουμένων των διατάξεων του εδαφίου (4), ο Υπουργός μπορεί, όταν υποβληθεί αίτηση κατά τον καθορισμένο τρόπο και δοθεί διαβεβαίωση πίστεως στη Δημοκρατία στον τύπο ο οποίος καθορίζεται στο Δεύτερο Πίνακα, να μεριμνήσει για
την εγγραφή ως πολίτη της Δημοκρατίας, οιουδήποτε προσώπου, που είναι ενήλικο και πλήρους ικανότητας πρόσωπο και που ικανοποιεί τον Υπουργό ότι—
(α) Είναι ο/η σύζυγος ή ο χήρος ή η χήρα πολίτη της Δημοκρατίας ή, ήταν ο/η σύζυγος προσώπου το οποίο, αν δεν είχε αποβιώσει, θα είχε καταστεί ή θα είχε δικαίωμα να καταστεί πολίτης της Δημοκρατίας·
(β) διαμένει με το/τη σύζυγο του στην Κύπρο για χρονικό διάστημα όχι μικρότερο των τριών χρόνων·
(γ) είναι καλού χαρακτήρα· και
(δ) προτίθεται να εξακολουθήσει να διαμένει στη Δημοκρατία ή, ανάλογα με την περίπτωση, να διατελεί στη δημόσια υπηρεσία της Δημοκρατίας ή στην εκπαιδευτική υπηρεσία της Δημοκρατίας ή στην Αστυνομική Δύναμη της Δημοκρατίας και μετά την εγγραφή του ως πολίτη της Δημοκρατίας:
Νοείται ότι […]
Νοείται περαιτέρω ότι οι διατάξεις του παρόντος εδαφίου δεν εφαρμόζονται στις περιπτώσεις που ο αλλοδαπός εισέρχεται ή παραμένει παράνομα στη Δημοκρατία:
Νοείται έτι περαιτέρω ότι, ο Υπουργός δύναται να εξαιρέσει από την εφαρμογή των διατάξεων της πιο πάνω επιφύλαξης αλλοδαπό/ή σύζυγο Κύπριου πολίτη που παρέμενε παράνομα στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές: […]»[1]
Η απορριπτική κατάληξη του Υπουργού Εσωτερικών, στηρίχθηκε στη μη πλήρωση της δεύτερης επιφύλαξης της παραγράφου (2) του άρθρου 110 του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου, Ν. 141(Ι)/2002, αφού διαπιστώθηκε πως ο αιτητής εισήλθε και διέμενε παράνομα στη Δημοκρατία. Αυτή την πληροφόρηση έλαβε το Υπουργείο Εσωτερικών στις 12.8.2021 (σελίδωση 25 Τεκμηρίου 1) από την ΚΥΠ, στην οποία αποτάθηκε το Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης για λήψη πληροφοριών που αφορούν το άτομο του αιτητή.
Μέσα από την γραπτή του αγόρευση, ο αιτητής δεν αρνείται αυτή την πληροφόρηση, αλλά υποστηρίζει πως δεν δόθηκαν περισσότερες πληροφορίες για το ποιος τις διενήργησε, για ποια περίοδο αυτή αφορά και εάν αυτή έχει εξακριβωθεί. Η διοίκηση, προτού αποφασίσει την έγκριση ή την απόρριψη της αιτήσεως, οφείλει να προβεί σε διερεύνηση για το κατά πόσον πληρούνται οι σχετικές, νομοθετικά προβλεπόμενες, προϋποθέσεις για την εγγραφή προσώπου ως πολίτη της Δημοκρατίας. Στην προκείμενη περίπτωση, οι καθ’ ων η αίτηση, αποτάθηκαν στο αρμόδιο εθνικό όργανο, ήτοι την ΚΥΠ, η οποία είναι η εθνική υπηρεσία πληροφοριών της Δημοκρατίας, υπεύθυνη, μεταξύ άλλων, για την συλλογή και ανάλυση πληροφοριών. Με την λήψη αυτών των δεδομένων, δεν απαιτείτο οποιαδήποτε άλλη διερεύνηση, αφού οι διατάξεις του Νόμου, είναι ξεκάθαρες, ήτοι δεν εφαρμόζονται τα του άρθρου 110(2), εφόσον ο εκάστοτε αιτητής εισέρχεται ή παραμένει στη Δημοκρατία παράνομα. Και εφόσον υπάρξει αυτή η πληροφόρηση, δεν τίθεται θέμα διακριτικής ευχέρειας του Υπουργού Εσωτερικών ως προς την εξέταση της αίτησης, παρά μόνον δέσμια αρμοδιότητα για την απόρριψή της, ως εισηγείται κι η ευπαίδευτη συνήγορος της Δημοκρατίας.
Δεν συμφωνώ με τις θέσεις που προωθεί ο αιτητής πως ο ίδιος ουδέποτε καταδικάστηκε για το ποινικό αδίκημα της παράνομης εισόδου και παραμονής στην Δημοκρατίας. Δεν προκύπτει εκ του Νόμου τέτοια προϋπόθεση για ύπαρξη ποινικής καταδίκης, αλλά αρκεί η διαπίστωση και μόνον περί ύπαρξης παράνομης εισόδου και παραμονής.
Ούτε με βρίσκει σύμφωνη η παραπομπή που γίνεται από τον ευπαίδευτο συνήγορο του αιτητή, στην Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας (2004) 1 Α.Α.Δ. 1516. Εκείνη η περίπτωση, αφορούσε σε εντελώς διαφορετικά ζητήματα και ειδικότερα αφορούσε σε αίτηση για έκδοση προνομιακών ενταλμάτων της φύσεως Certiorari και Mandamus σε σχέση με ποινική υπόθεση που ασκήθηκε δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 12(1) του Κεφ. 105, ως ίσχυε τότε, αναφορικά με πρόσωπο που είχε παραδεχθεί ενοχή για είσοδο στην Δημοκρατία από μη εγκεκριμένο αεροδρόμιο και εντούτοις, παρά την παραδοχή του, δεν του είχε επιβληθεί ποινή από το Δικαστήριο. Το Ανώτατο Δικαστήριο απορρίπτοντας την αίτηση, υπέδειξε πως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, δεν μπορούσε να ελεγχθεί με προνομιακά εντάλματα.
Ομοίως, η παραπομπή που γίνεται από τον αιτητή στις διατάξεις του Κανονισμού 866/2004 του Συμβουλίου για το καθεστώς βάσει του άρθρου 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 10 της πράξης προσχώρησης, είναι άσχετη με το επίδικο ζήτημα, καθότι, δι’ αυτής ρυθμίζονται κυρίως τα θέματα της διευκόλυνσης του εμπορίου μεταξύ των περιοχών που βρίσκονται υπό τον αποτελεσματικό έλεγχο της Κυβέρνησης και των ευρισκόμενων περιοχών εκτός αυτού. Αλλά σε κάθε περίπτωση, στο άρθρο 2 του Κανονισμού, αναφέρεται ρητά πως επιτρέπεται η διέλευση της γραμμής από υπηκόους τρίτων χωρών, μόνον εφόσον διαθέτουν είτε άδεια παραμονής που εκδόθηκε από την Κυπριακή Δημοκρατία, είτε εφόσον έχουν έγκυρο ταξιδιωτικό έγγραφο και εφόσον απαιτείται, έγκυρη θεώρηση εισόδου, από την Κυπριακή Δημοκρατία, διέλευση που επιτρέπεται, μόνον, από τα σημεία διέλευσης που επιτρέπουν οι αρμόδιες αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας, βάσει του Παραρτήματος Ι αυτού, ήτοι από το Λήδρα Πάλας και τον Άγιο Δομέτιο.
Απορριπτέος είναι ο ισχυρισμός του αιτητή πως η διοίκηση δεν έλαβε υπόψη της πως ο ίδιος συζεί με την Κύπρια σύζυγο του και πως είναι πατέρας Κύπριου πολίτη. Τα δύο πιο πάνω, όμως, αναφερόμενα δεδομένα, δεν αποτελούν, ούτε λόγο έγκρισης της αιτήσεως, αλλά ούτε και συνιστούν κριτήρια ή προϋποθέσεις εκ του Νόμου καθοριζόμενα για εξέταση αυτού του είδους αιτήσεων. Ομοίως, καμία αναφορά έγινε στην υπηκοότητα του αιτητή, προκεμένου να διαφανεί οποιαδήποτε κακόβουλη ή ρατσιστική αντιμετώπιση, ως ισχυρίζεται ο δικηγόρος του.
Ο Υπουργός Εσωτερικών μπορεί, σύμφωνα με το άρθρο 110(2) του Ν.141(Ι)/2002, να μεριμνήσει για εγγραφή ως πολίτη της Δημοκρατίας, οιουδήποτε ενήλικου προσώπου ο οποίος ικανοποιεί συγκριμένες προϋποθέσεις. Από τα πιο πάνω, είναι φανερό πως ο αιτητής δεν πληροί τις απαιτήσεις του Νόμου, αφού εισήλθε και διέμεινε παράνομα στη Δημοκρατία σε παρελθόντα χρόνο.
Η προσέγγιση της νομολογίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου αναφορικά με αιτήσεις για απόκτηση της ιδιότητας πολίτη της Δημοκρατίας με εγγραφή, σκιαγραφήθηκε στην Mohamad (ανωτέρω), τα κριθέντα της οποίας υιοθετήθηκαν και στην Δημοκρατία ν. Ζ.Μ. (2011) 3Α Α.Α.Δ. 20.
Όπως κρίθηκε, η πολιτογράφηση, συνιστά μία εξουσία που ανάγεται στην κυρίαρχη φύση του κράτους, το οποίο μπορεί να παραχωρήσει υπηκοότητα σε πρόσωπα τα οποία επιθυμεί, με μόνο περιορισμό την ανάγκη επίδειξης καλής πίστης. Λέχθηκε, πρόσθετα, πως η έννοια της λέξης «παραμένει παράνομα στη Δημοκρατία», όπως αυτή αναφέρεται στην δεύτερη επιφύλαξη της παραγράφου (2)(δ) του άρθρου 110 του Νόμου, ερμηνεύεται πως καλύπτει και παράνομη παραμονή στη Δημοκρατία που έλαβε χώρα στο παρελθόν, ενώ η παράνομη παραμονή στη Δημοκρατία, δεν καθίσταται νόμιμη εκ του γεγονότος ότι εγκρινόταν μεταγενέστερα αίτημα προσωρινής παραμονής. Επίσης, στην Motilla v. Δημοκρατίας (2008) 3 Α.Α.Δ. 29, κρίθηκε πως ο ίδιος ο νόμος, δεν παρέχει, ούτε στη διοίκηση, αλλά ούτε και στο Δικαστήριο περιθώρια άσκησης διακριτικής ευχέρειας ανάλογα με το πόσο μακρά ή σύντομη υπήρξε η διακοπή της νόμιμης παραμονής στη Δημοκρατία.
Το θέμα πολιτογράφησης άπτεται των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Δημοκρατίας και το Δικαστήριο δύσκολα επεμβαίνει στην άσκηση μιας τέτοιας εξουσίας. Κανένας δεν έχει απόλυτο νομικό δικαίωμα να καταστεί πολίτης της Δημοκρατίας, αλλά μόνο δικαίωμα, ως ανέφερε και ο αιτητής, να καταστεί πολίτης της Δημοκρατίας, εφ’ όσον, όμως, ικανοποιήσει τον Υπουργό Εσωτερικών ότι συντρέχουν στην περίπτωσή του οι προϋποθέσεις του άρθρου 110(2), κάτι που ο αιτητής δεν πέτυχε στην παρούσα υπόθεση. Τα ίδια επαναλήφθηκαν και προσφάτως από το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο στην Ε.Δ.Δ. 124/21 Mahmout El Husseini El Sayed El Wan El Dib ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 10.12.2025.
Σημειώνω επίσης και την υπόθ. αρ. 1418/2019 Kabbani ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 31.10.2022, στην οποία με παρέπεμψε η ευπαίδευτη δικηγόρος της Δημοκρατίας, όπου είχαν τεθεί όμοια ζητήματα παράνομης εισόδου και παραμονής στο έδαφος της Δημοκρατίας, η οποία επίσης είχε απορριπτική κατάληξη.
Στη βάση όλων των πιο πάνω, καταλήγω πως η διοίκηση διεξήγαγε δέουσα έρευνα, αφού έλαβε υπόψη της, όλα τα ενώπιον της στοιχεία και ορθά και νόμιμα απέρριψε την υποβληθείσα αίτηση, εντός των πλαισίων της καλής πίστης και της χρηστής διοίκησης.
Με γνώμονα τα πιο πάνω, η προσφυγή απορρίπτεται με €1.900 έξοδα εναντίον του αιτητή. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται, δυνάμει του Άρθρου 146.4(α) του Συντάγματος.
Γαβριήλ, Δ.Δ.Δ.
[1] Η έμφαση προστέθηκε από το Δικαστήριο.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο