ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ  

   (Υπόθεση αρ. 705/2022 (iJ))

17 Μαρτίου 2026

[ΓΑΒΡΙΗΛ, Δ.Δ.Δ.]

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ AΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

 

ΜΑΡΙΑ ΚΟΥΣΙΑΠΠΗ

Αιτήτρια,

v.

 

ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ

Καθ’ ων η αίτηση.

……………………………

Σωτηρούλα Νικολάου, για Στυλιανός Κ. Αυγουστή, για την αιτήτρια.

Ιωάννα Κοτζιάπασιη, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τους καθ’ ων η αίτηση.

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

ΓΑΒΡΙΗΛ, Δ.Δ.Δ.: Με την υπό εκδίκαση προσφυγή, η αιτήτρια αξιώνει από το Δικαστήριο ακύρωση της απόφασης της Υπουργού Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, η οποία της γνωστοποιήθηκε με επιστολή ημερομηνίας 25.1.2022, βάσει της οποίας απερρίφθη η ένσταση που υπέβαλε κατά της απορριπτικής απόφασης ημερομηνίας 15.12.2020, για ένταξη στο Σχέδιο Προστασίας της Κύριας Κατοικίας – «Σχέδιο Εστία».

 

  Η αίτηση που υπέβαλε η αιτήτρια για ένταξή της στο Σχέδιο Εστία, υπεβλήθη στο Υπουργείο Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, στις 10.11.2020.

 

  Η υποβληθείσα αίτηση απερρίφθη, όπως αυτό γνωστοποιήθηκε στην αιτήτρια δια επιστολής ημερομηνίας 15.12.2020, μέρος της οποίας παρατίθεται, κατωτέρω, αυτούσιο:-

«Αναφορικά με την αίτησή σας για ένταξη στο Σχέδιο Εστία θα ήθελα να σας πληροφορήσω ότι με βάση τα στοιχεία και παραστατικά που έχετε υποβάλει η αίτησή σας απορρίπτεται για τους πιο κάτω λόγους:

1.   Έχει κριθεί από την Εταιρεία Εξαγοράς Πιστώσεων στην οποία έχετε το Δάνειο σας ότι δεν πληρείται το κριτήριο των Πιστωτικών Διευκολύνσεων όπως ορίζεται στην παράγραφο 2.1.1. του Σχεδίου Εστία. Για περισσότερες διευκρινίσεις αναφορικά με το λόγο απόρριψης, αποταθείτε στην Εταιρεία Εξαγοράς Πιστώσεων σας.

2.   Έχει διαπιστωθεί ότι το ακίνητο του οποίου ζητείται την προστασία μέσα στα πλαίσια του Σχεδίου, εκτός της Κύριας Κατοικίας σας περιλαμβάνει και άλλην οικία.

3.   Έχει διαπιστωθεί ότι δεν προσκομίσατε όλα τα απαραίτητα παραστατικά τα οποία απαιτούνται για την αξιολόγηση της αίτησής σας, παρά το ότι σας έχουν ζητηθεί από Εταιρεία Εξαγοράς Πιστώσεων στην οποία την υποβάλατε. Συγκεκριμένα δεν έχει προσκομισθεί συμφωνία διανομής και αποδεικτικό κατάθεσης της στο κτηματολόγιο για το κτήμα αριθμός εγγραφής 5/1429 και ελεγμένες οικονομικές καταστάσεις για τα τελευταία τρία (3) χρόνια της Εταιρείας PAMPOS KOUSIAPPIS TOOLS LTD».

 

  Κατά της απορριπτικής αυτής απόφασης, η αιτήτρια υπέβαλε ένσταση ημερομηνίας 5.2.2021. Όπως αναφέρεται στην εν λόγω ένσταση:-

«Πρώτος λόγος. Έχει κριθεί από την Αλταμίρα Λτδ ότι δεν πληρείται το κριτήριο των πιστωτικών διευκολύνσεων όπως ορίζεται στην παράγραφο 2.1.1 του Σχεδίου Εστία.

Ύστερα από διερεύνηση που ζητήσαμε από την Τράπεζα μας πληροφόρησαν ότι στο δάνειο μας δεν υπήρξε καθυστέρηση 90 ημερών μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2017, όπως είναι το κριτήριο της παραγράφου 2.1.1.

Πράγματι μετά από πολλές προσπάθειες καταφέραμε να μην δημιουργηθούν περισσότερες από 90 μέρες καθυστερήσεων, μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2017. Το σημαντικό σημείο όμως είναι ότι η δόση την οποία πληρώναμε ήταν η μειωμένη δόση όπως προέκυψε από τις εκάστοτε τροποποιητικές συμφωνίες που έκανα με το τραπεζικό ίδρυμα, τις οποίες έχω επισυνάψει με την αίτηση της ένταξης μου στο Σχέδιο Εστία. Συγκεκριμένα, δεν έχω πληρώσει ποτέ ποσό δόσης μεγαλύτερο των €1500, ενώ η δόση σύμφωνα με την αρχική συμφωνία ήταν €2500 περίπου. Ουδέποτε είχα την οικονομική δυνατότητα, να πληρώνω την αρχική δόση.  

Δεύτερος λόγος. Έχει διαπιστωθεί ότι το ακίνητο του οποίου ζητείτε την προστασία μέσα στα πλαίσια του Σχεδίου, εκτός της κύριας κατοικίας, περιλαμβάνει κι άλλη κατοικία. Πράγματι στο εν λόγω ακίνητο βρίσκονται 2 κατοικίες στο όνομα μου. Μία ισόγειος και μία ανώγειος κατοικία. Η ανώγειος αποτελεί την κύρια κατοικία μου, ενώ στην ισόγειο κατοικεί η κόρη μου Έλενα με την οικογένεια της. Γι αυτό και η επιθυμία μου ήταν να μεταβιβάσω στην Έλενα την κατοικία της, όπως εξάλλου είναι και η φυσιολογική διαδοχή των πραγμάτων. Μας έχουν πληροφορήσει από την Altamira ότι δεν μπορούμε να προβούμε στην εν λόγω μεταβίβαση και ότι αυτό πρέπει να γίνει μετά την έγκριση για ένταξη στο Σχέδιο Εστία.

Τρίτος λόγος Έχει διαπιστωθεί ότι δεν προσκομίσαμε ελεγμένες οικονομικές καταστάσεις σχετικά με την εταιρεία “PAMPOS KOUSIAPPIS TOOLS LTD’’ για τα τελευταία τρία χρόνια, καθώς και αποδεικτικό κατάθεσης συμφωνίας διανομής για το κτήμα με αρ. εγγραφής 5/1429. Επισυνάπτω ελεγμένες λογαριασμούς για τα έτη 2016, 2017, 2018. Επισυνάπτω επίσης αποδεικτικό κατάθεσης της σχετικής συμφωνίας διανομής»[1].

 

    Η υποβληθείσα ένσταση εξετάστηκε από την Τριμελή Επιτροπή Εξέτασης Ενστάσεων, η οποία υπέβαλε προς την Υπουργό Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, απορριπτική εισήγηση.

 

  Όπως αναφέρεται στο Έντυπο Αξιολόγησης της Ένστασης:-

«Η αιτήτρια προσκόμισε ελεγμένες οικονομικές καταστάσεις για τα έτη 2016, 2017, 2018 αναφορικά με την εταιρεία που γίνεται αναφορά στην επιστολή απόρριψης καθώς και συμφωνία διανομής κατατεθειμένη στο κτηματολόγιο.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι σχετικά με τον 2^ο λόγο απόρριψης το δάνειο της αιτήτριας έχει αναδιαρθρωθεί στο διάστημα 1/10/2017 – 30/6/2019 σύμφωνα με την συμμετέχουσα. Η συμμετέχουσα δεν έχει σημειώσει καθυστερήσεις ούτε στο πεδίο 30/09/2017 αλλά ούτε και 30/06/2019 στην πλατφόρμα. (επισυνάπτεται το εν λόγω παραστατικό).

Λαμβάνοντας υπόψη την επιστολή απόφαση το γραφείο του Γενικού Διευθυντή του ΥΠΟΙΚ ημερομηνίας 09/02/2021 προς τον Γενικό Διευθυντή του ΥΕΠΚΑ τονίζεται ξεκάθαρα ‘οι πιστωτικές διευκολύνσεις που κατέστησαν εξυπηρετούμενες μετά τις 30.09.2017 δεν δύνανται να ενταχθούν στο Σχέδιο ΕΣΤΙΑ καθώς αυτό αφορά αντιμετώπιση του προβλήματος μη επιλέξιμων πιστωτικών διευκολύνσεων και όχι εξυπηρετούμενων διευκολύνσεων μετά την ημερομηνία αναφοράς.

Ως εκ τούτου κρίνεται ότι ΔΕΝ πληρείται το κριτήριο των επιλέξιμων πιστωτικών διευκολύνσεων σε αυτή την περίπτωση.

Σχετικά με τον 3^ο λόγο στην επιστολή απόρριψης αναφέρεται ξεκάθαρα ότι εντοπίζονται δύο οικίες στο μερίδιο που αναλογεί στην αιτήτρια, μία στο ισόγειο, μία στον 1^ο όροφο και στούντιο στον 2^ο όροφο. Τα προαναφερθέντα είναι σε πλήρη αντίθεση με τις πρόνοιες του σχεδίου ΕΣΤΙΑ όπου προνοείται η προστασία μόνο της Κύριας κατοικίας […]

Λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω γίνεται εισήγηση για απόρριψη της ένστασης».

 

  Με την εν λόγω απορριπτική εισήγηση, συμφώνησε η Υπουργός Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, στις 20.1.2022.

 

  Η απορριπτική απόφαση, η οποία αποτελεί το αντικείμενο της υπό κρίση προσφυγής, γνωστοποιήθηκε στην αιτήτρια με επιστολή ημερομηνίας 25.1.2022, το περιεχόμενο της οποίας παραθέτω αυτούσιο:-

«Έχω οδηγίες να αναφερθώ στην ένστασή σας, με ημερομηνία 05/02/2021, αναφορικά με το πιο πάνω θέμα και να σας ενημερώσω ότι, αφού λήφθηκαν υπόψη όλα τα στοιχεία που υποβλήθηκαν με την ένστασή σας, αποφασίστηκε η απόρριψή της για τους πιο κάτω λόγους:

·          Το ακίνητο του οποίου ζητείται η προστασία μέσα στα πλαίσια του Σχεδίου περιλαμβάνει πέραν της μιας κατοικίας.

·          Έχει κριθεί από το Τραπεζικό Ίδρυμα ότι δεν πληρείται το κριτήριο των Πιστωτικών Διευκολύνσεων, σύμφωνα με την παράγραφο 2.1.1.(α) του Σχεδίου.»

 

  Πρώτος ισχυρισμός που προτάθηκε από την ευπαίδευτη συνήγορο της αιτήτριας, προς ακύρωση της επίδικης απόφασης, άπτεται της θέσης περί αόριστης και ελλιπούς αιτιολογίας, αλλά και πλάνης, αφού δεν απαγορεύεται από το Σχέδιο Εστία η ένταξη ακινήτου στο οποίο περιλαμβάνονται δύο κατοικίες, εκ των οποίων να ζητείται η προστασία της μίας. Υποστηρίζεται πως η αιτήτρια πληρούσε όλες τις προϋποθέσεις για ένταξη στο Σχέδιο Εστία, υπέβαλε όλα τα απαραίτητα έγγραφα και πληρούσε τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια που ορίζονταν σε αυτό, ενώ κατά τις εισηγήσεις, η ύπαρξη άλλης κατοικίας εντός του ακινήτου που βρίσκεται η δική της κύρια κατοικία, συνιστά κριτήριο άσχετο που δεν επηρέαζε, ούτε και σχετιζόταν με το δάνειο ή/και την προστασία της κύριας κατοικίας της. Όπως υπέδειξε, η άλλη κατοικία ανήκει στην θυγατέρα της, παρότι δεν υπάρχει ξεχωριστός τίτλος ιδιοκτησίας.

 

  Κατά δεύτερον, υποστηρίζει πως πληρούνταν οι προϋποθέσεις του κριτηρίου των πιστωτικών διευκολύνσεων, υπό παράγραφο 2.1.1. (α) του Σχεδίου και πως οι καθ’ ων η αίτηση υπό πλάνη απέρριψαν την υπό κρίση αίτηση. Κατά τις εισηγήσεις, η περίπτωσή της καλυπτόταν από την  ανακοίνωση ημερομηνίας 9.2.2022, η οποία περιλάμβανε περιπτώσεις που προηγείτο υποτυπώδης αναδιάρθρωση του δανείου, για καταβολή αρχικά χαμηλής δόσης, χωρίς να καλύπτονται οι τόκοι και δόση κεφαλαίου, με αποτέλεσμα το δάνειο της να ήταν εξυπηρετούμενο κατά την 30.9.2017, ωστόσο, η εν λόγω δόση στη συνέχεια αυξήθηκε και κατά τις 30.9.2019 το δάνειο της ήταν μη εξυπηρετούμενο. Γι’ αυτή την αυξημένη δόση δανείου, δεν υπήρχε εκ μέρους της αιτήτριας δυνατότητα καταβολής του ποσού του δανείου, κατά τρόπο που παρουσιάστηκε μη σκόπιμη υπερημερία.

 

  Αντίθετη υπήρξε η προσέγγιση της ευπαιδεύτου συνηγόρου της Δημοκρατίας. Μέσα στην γραπτή της αγόρευση, παρέθεσε επεξήγηση του σχετικού νομοθετικού πλαισίου του Σχεδίου Εστία, το οποίο διέπεται από τις διατάξεις, τόσο του περί Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος και Γενικότερα περί Κοινωνικών Παροχών Νόμου, Ν. 109(Ι)/2014 και του περί Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος και Γενικότερα περί Κοινωνικών Παροχών Νόμου (Υποβολή Αίτησης Άλλης Κοινωνικής Παροχής – Σχέδιο ΕΣΤΙΑ) Διατάγματος του 2019, Κ.Δ.Π. 226/2019, όσο και της σχετικής Απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου με αρ. 87.759, ημερομηνίας 26.6.2019, στη βάση συγκεκριμένων κριτηρίων που προνοούνται στο σχετικό Σχέδιο. Τόνισε πως στόχος του Σχεδίου είναι η προστασία της πρώτης κατοικίας και άμβλυνση του προβλήματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων που υπάρχουν στο κυπριακό τραπεζικό σύστημα.

 

  Επί της ουσίας, υποστηρίζοντας πλήρως της νομιμότητα της επίδικης απόφασης, τόνισε αφενός πως η αίτηση δεν πληρούσε τις απαιτήσεις της παραγράφου 2.1.1(α) του Σχεδίου σε σχέση με το κριτήριο των πιστωτικών διευκολύνσεων, καθότι το δάνειο της αιτήτριας ήταν εξυπηρετούμενο, και κατά δική της παραδοχή, τόσο κατά την 30.9.2017, όσο και κατά την 30.6.2019. Αφετέρου, κατά παραδοχή και πάλιν της αιτήτριας, εντός του ακινήτου, υπήρχαν δύο κατοικίες επ’ ονόματί της, κάτι που προσέκρουε στις πρόνοιες του Σχεδίου, στόχος του οποίου είναι η προστασία μόνον της κύριας κατοικίας του εκάστοτε αιτητή.

 

  Σημειώνεται πως προδικαστική ένσταση σε σχέση με ζήτημα του εκπροθέσμου που εγέρθηκε στην γραπτή αγόρευση της Δημοκρατίας, απεσύρθη από την ευπαίδευτη δικηγόρο της καθ’ ης η αίτηση κατά το στάδιο των προφορικών διευκρινίσεων, ενώ κατά το στάδιο των προφορικών διευκρινίσεων, προσκομίστηκε στο Δικαστήριο ο σχετικός διοικητικός φάκελος, που σημειώθηκε ως Τεκμήριο 1.

 

  Όπως προκύπτει από τα ενώπιον μου έγγραφα, η επίδικη αίτηση είχε αρχικά απορριφθεί από τους καθ’ ων η αίτηση, για τρεις λόγους. Πρώτον, λόγω μη πλήρωσης των κριτηρίων των πιστωτικών διευκολύνσεων κατά τα αναφερόμενα στην παράγραφο 2.1.1(α) του Σχεδίου, δεύτερον, εντός του ακινήτου του οποίου ζητείτο η προστασία της κύριας κατοικίας υπήρχε και δεύτερη κατοικία και τρίτον, λόγω μη προσκόμισης συμφωνίας διανομής του ακινήτου του οποίου η αιτήτρια κατείχε το ½ μερίδιο με τρίτο πρόσωπο και μη παρουσίασης των ελεγμένων λογαριασμών των τριών τελευταίων χρόνων της εταιρείας Pampos Kousiappis Tools Ltd.

 

  Κατόπιν υποβολής ένστασης και παρουσίασης εκ μέρους της αιτήτριας, των αιτούμενων ελεγμένων λογαριασμών και της συμφωνίας διανομής σε σχέση με το άλλο ½ μερίδιο του ακινήτου, η αίτηση και πάλιν απερρίφθη, για τους δύο πρώτους λόγους: μη πλήρωση της παραγράφου 2.1.1(α) του Σχεδίου, αφού το δάνειο της ήταν εξυπηρετούμενο, τόσο κατά την 30.9.2017, όσο και κατά την 30.6.2019, ενώ εντός του δικού της ½ μεριδίου, υπήρχε και δεύτερη κατοικία επ’ ονόματί της, η οποία ανήκει στην θυγατέρα της, χωρίς όμως να έχει εκδοθεί ξεχωριστός τίτλος ιδιοκτησίας.

 

  Ως προς τον πρώτο λόγο για τον οποίο η αίτηση έτυχε απόρριψης, διαπιστώνω πως δεν ευσταθούν οι εισηγήσεις της αιτήτριας, περί ελλιπούς έρευνας, πλάνης και αόριστης αιτιολογίας. Όπως αναφέρεται στην παράγραφο 2.1.1(α) του Σχεδίου «Κριτήρια Πιστωτικών Διευκολύνσεων», το Σχέδιο αφορά Πιστωτικές Διευκολύνσεις που κατά την 30.9.2017 ήταν μη εξυπηρετούμενες. Αποτελούσε γεγονός, παραδεκτό εξάλλου και από την ίδια την αιτήτρια, πως το δάνειο κατά την 30.9.2017, ημερομηνία δημοσιοποίησης του προωθούμενου σχεδίου, ήταν εξυπηρετούμενο. Στην γραπτή της αγόρευση, γίνεται για πρώτη φορά αναφορά σε ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου ημερομηνίας 9.2.2022, βάσει της οποίας, εντάχθηκαν στις πρόνοιες του Σχεδίου και περιπτώσεις που το δάνειο ήτο αρχικά εξυπηρετούμενο κατά την 30.9.2017, λόγω υποτυπώδους αναδιάρθωσης που προνοούσε την καταβολή χαμηλής δόσης, αλλά στη συνέχεια, όταν η δόση αυξήθηκε, αυτό κατέστη μη εξυπηρετούμενο.

 

  Όπως προανέφερα, το δάνειο της αιτήτριας κατά την 30.9.2017, ήταν παραδεκτώς και από την ίδια, εξυπηρετούμενο. Τα όσα αναφέρονται μέσα στην γραπτή της αγόρευση σε σχέση με την ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου, δεν βοηθούν την θέση της. Αφενός, λόγω του ότι η σχετική ανακοίνωση που αφορά το δελτίο τύπου σε σχέση με Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου ημερομηνίας 2.2.2022, ήτοι Απόφαση η οποία είναι εκτός του ουσιώδους χρόνου, αφού η απορριπτική απόφαση επί της υποβληθείσας ένστασης, έλαβε χώρα προηγουμένως και συγκεκριμένα στις 25.1.2022. Αφετέρου, ακόμα και να υπήρχε ενδεχόμενο εφαρμογής της εν λόγω Απόφασης, αυτή έθετε ως προαπαιτούμενο όπως το δάνειο να ήταν εξυπηρετούμενο μεν κατά την 30.9.2017, αλλά μη εξυπηρετούμενο κατά την 30.6.2019, ημερομηνία προκήρυξης του Σχεδίου. Κάτι που δεν ίσχυε για την περίπτωση της αιτήτριας, όπου, από την πλατφόρμα του Σχεδίου Εστία (Παράρτημα 6 της Ένστασης), προέκυπτε πως το δάνειο ήταν επίσης εξυπηρετούμενο και κατά την 30.6.2019.

 

  Ως προς τον δεύτερο λόγο απόρριψης της αιτήσεως, αποτελεί επίσης παραδεκτό γεγονός, που προκύπτει και από τον ένσταση που υπέβαλε, πως εντός του ½ μεριδίου του ακινήτου που ανήκει στην αιτήτρια, υπήρχε πέραν της κατοικίας στην οποία διαμένει η ίδια και δεύτερη κατοικία εγγεγραμμένη και πάλιν στο όνομά της, στην οποία διαμένει η θυγατέρα της, χωρίς όμως να έχει εκδοθεί ξεχωριστός τίτλος ιδιοκτησίας. Όπως προκύπτει από την υποβληθείσα αίτηση (Παράρτημα 1 της Ένστασης), η αίτηση που υπέβαλε η αιτήτρια, αφορούσε την προστασία της κατοικίας που βρίσκεται επί του ½ μεριδίου του ακινήτου που της ανήκει, χωρίς να διευκρινίζεται ανώγειος ή ισόγειος κατοικία, αφ’ ης στιγμής δεν υπήρξε έκδοση ξεχωριστού τίτλου ιδιοκτησίας για την οικοδομή. Σε συμφωνία με τις εισηγήσεις της Δημοκρατίας, βασικός στόχος του Σχεδίου Εστία, αποτελεί η προστασία της κύριας κατοικίας του ιδιοκτήτη αυτής, κατά την έννοια της «Κύριας κατοικίας» του Παραρτήματος Α του Σχεδίου και λαμβανομένου υπόψη πως και για τις δύο κατοικίες, ιδιοκτήτρια ήταν η αιτήτρια, ορθά η αίτηση έτυχε απόρριψης και γι΄αυτό τον πρόσθετο λόγο.

 

  Δεν εντοπίζω να υπεισήλθε πλάνη στην κρίση της διοίκησης, αλλά αντιθέτως, διαπιστώνω να υπήρξε πλήρης εφαρμογή των απαιτήσεων που προδιαγράφονται στις διατάξεις του Σχεδίου, μετά από εμπεριστατωμένη έρευνα που προηγήθηκε, παρέχοντας ξεκάθαρα και τους λόγους για τους οποίους η υποβληθείσα αίτηση, ως επίσης και η ένσταση που υπεβλήθη, έτυχαν απόρριψης από τους καθ’ ων η αίτηση.   

  Βάσει όλων των πιο πάνω, η προσφυγή απορρίπτεται με €2.000 έξοδα εναντίον της αιτήτριας. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται, δυνάμει του Άρθρου 146.4(α) του Συντάγματος.                  

 

                       

 

         Γαβριήλ, Δ.Δ.Δ.