ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(Υπόθεση αρ. 548/2023 (iJ))
18 Ιουνίου 2026
[ΓΑΒΡΙΗΛ, Δ/στής Δ.Δ.]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ AΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
ΜΑΡΙΟΣ ΣΑΒΒΙΔΗΣ,
Αιτητής,
v.
ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ
ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ
Καθ’ ης η αίτηση.
……………………………
Κατερίνα Παναγιώτου, για Ανδρέας Σ. Αγγελίδης Δ.Ε.Π.Ε., για τον αιτητή.
Κάτια Χατζηδημητρίου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας Α΄, για τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για την καθ’ ης η αίτηση.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΓΑΒΡΙΗΛ, Δ.Δ.Δ.: Με την προσφυγή του, ο αιτητής αξιώνει από το Δικαστήριο την εξής θεραπεία:-
«Α. Απόφαση του Σεβαστού Δικαστηρίου ότι η πράξη και/ή απόφαση της Καθ’ ης η αίτηση που περιέχεται στην επιστολή ημερομηνίας 31.3.2023 (Παράρτημα Α) και με την οποία διατάχθηκε και/ή οριστικοποιήθηκε η νέα διαθεσιμότητα του Αιτητή (ως έκρινε από 28.3.2023) για περίοδο ενός μηνός παρά και/ή ως συνέχεια προκλητικής περιφρόνησης έναντι της προηγηθείσας ακυρωθείσας διαθεσιμότητας με την προσφυγή 2184/22 (Απόφαση ημερ. 21.3.2023) για τους αβάσιμους λόγους που έθεσε η από 28.3.2023 η Αρμόδια Αρχή, είναι άκυρη, παράνομη και στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος.
Β. Απόφαση του Σεβαστού Δικαστηρίου ότι η πράξη και/ή απόφαση της Καθ’ ης η αίτηση που περιέχεται στην επιστολή ημερομηνίας 28.3.2023 (Παράρτημα Β) και με την οποία διατάχθηκε η αποκοπή του 30% των απολαβών του Αιτητή κατά τη διάρκεια της περιόδου διαθεσιμότητας είναι άκυρη, παράνομη και στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος».
Κατά τον ουσιώδη χρόνο, ο αιτητής κατείχε τη θέση Δεσμοφύλακα, στις Κεντρικές Φυλακές. Σοβαρό περιστατικό που συνέβη στις 27.10.2022, σε πτέρυγα των Κεντρικών Φυλακών, που σχετίζεται με θάνατο Τουρκοκύπριου κρατούμενου, οδήγησε το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, ως αρμόδια αρχή, στη διεξαγωγή πειθαρχικής έρευνας, σε σχέση με παραλείψεις, που ενδεχομένως να είχαν σημειωθεί, από τις οποίες τέθηκε σε κίνδυνο η ασφάλεια των κρατουμένων και κυρίως του Τουρκοκύπριου κρατούμενου που είχε αποβιώσει.
Στα πλαίσια της πειθαρχικής έρευνας που είχε διαταχθεί, η ΕΔΥ έθεσε τον αιτητή, όπως και αριθμό άλλων δεσμοφυλάκων, σε διαθεσιμότητα, για λόγους δημοσίου συμφέροντος, με σκοπό τη διευκόλυνση της έρευνας και τη διασφάλιση της μη καταστροφής ή αλλοίωσης του μαρτυρικού υλικού και αποτροπή επηρεασμού μαρτύρων. Η περίοδος της διαθεσιμότητας αφορούσε το χρονικό διάστημα 31.10.2022 έως 30.1.2022 συμπεριλαμβανομένης.
Κατά της νομιμότητας της προαναφερόμενης διοικητικής αποφάσεως, ο αιτητής άσκησε την προσφυγή με αρ. 2184/2022 (iJ) στα πλαίσια της οποίας εκδόθηκε ακυρωτική απόφαση (υπόθ. αρ. 2184/22 Μ.Σ. ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 21.3.2023).
Σύμφωνα με τις κρίσεις του Δικαστηρίου, δεν είχαν αποκαλυφθεί οι λόγοι και τα στοιχεία που λήφθηκαν υπόψη για τον χρόνο που ζητήθηκε να τεθεί ο αιτητής σε διαθεσιμότητα για την περίοδο των τριών μηνών. Δεν υπήρξε καμία αναφορά σε κατ΄εκτίμηση αριθμό μαρτύρων, ούτε αναφορά στο εύρος του μαρτυρικού υλικού, έτσι ώστε να γίνει κάποια συσχέτιση με τη χρονική διάρκεια που απαιτήθηκε να παραμείνει ο αιτητής σε διαθεσιμότητα. Όπως κρίθηκε, δεν αρκούσε η αναφορά της ΕΔΥ στη σοβαρότητα των γεγονότων και της ανάγκης λεπτών χειρισμών στον ιδιαίτερο εργασιακό χώρο των Κεντρικών Φυλακών, χωρίς να προηγηθεί συσχέτιση του αριθμού των μαρτύρων και του εύρους του μαρτυρικού υλικού.
Σημειώνεται πως η έκδοση της ακυρωτικής απόφασης κατά της αρχικής περιόδου της τρίμηνης διαθεσιμότητας του αιτητή, συμπαρέσυρε και την μετέπειτα παράταση που είχε ζητηθεί και εγκριθεί μέχρι τις 31.3.2023.
Της έκδοσης της προαναφερόμενης ακυρωτικής αποφάσεως, ακολούθησε νέα πρόταση της αρμόδιας αρχής προς την ΕΔΥ για διαθεσιμότητα του αιτητή.
Ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, με επιστολή ημερομηνίας 28.3.2023 προς τον Πρόεδρο της ΕΔΥ, υπέβαλε πρόταση όπως, βάσει του άρθρου 85 του Ν. 1/90, ο αιτητής τεθεί σε διαθεσιμότητα, δεδομένου ότι εναντίον του εξακολουθεί να διεξάγεται πειθαρχική έρευνα που αφορά τυχόν παραλείψεις του, από τις οποίες τέθηκαν σε κίνδυνο η ασφάλεια των κρατουμένων κι ειδικότερα του Τουρκοκύπριου κρατούμενου που απεβίωσε στην πτέρυγα που υπηρετούσε στις 27.10.2022.
Στην εν λόγω πρόταση, έγινε αναφορά και στην παράταση που δόθηκε από τον Υπουργό Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, για την ολοκλήρωση της πειθαρχικής έρευνας, με νέο χρονικό ορίζοντα την 30.4.2023, αντί την 31.3.2023, αφού όπως αναφέρθηκε, υπολειπόταν η λήψη περίπου τριών καταθέσεων κρατουμένων και έξι καταθέσεων υπαλλήλων που διερευνώνται. Όπως αναφέρθηκε, η ανάγκη για τη λήψη τριών επιπλέων καταθέσεων από τους κρατούμενους, προέκυψε από την εκ νέου παρακολούθηση και ανάλυση του οπτικού υλικού του κλειστού κυκλώματος παρακολούθησης των Φυλακών.
Στην εν λόγω πρόταση, επεξηγήθηκαν διάφοροι παράγοντες που οδήγησαν στο αίτημα για παράταση της ολοκλήρωσης της πειθαρχικής έρευνας. Όπως αναφέρθηκε, η έρευνα δεν είχε ολοκληρωθεί, διότι αναμένετο γνωμάτευση από τη Νομική Υπηρεσία στο κατά πόσον θα μπορούσε να γνωστοποιηθεί στον αιτητή το περιεχόμενο της γραπτής περιγραφής του υλικού που είχε εξαχθεί από τις κάμερες παρακολούθησης της συγκεκριμένης πτέρυγας, μαζί με την απεικόνιση των στιγμιότυπων, με τις κινήσεις και ενέργειες του αιτητή, καθώς και των άλλων πέντε συναδέλφων του, που επίσης διερευνώνται. Αναφέρθηκε πως εφόσον δοθεί το συγκεκριμένο μαρτυρικό υλικό στον αιτητή, θα πρέπει να τους δοθεί το δικαίωμα ακρόασης, τουλάχιστον 15 ημερών, προκειμένου να δώσουν κατάθεση και εφόσον αυτή δοθεί, απαιτείται περαιτέρω χρόνος μελέτης, εις αντιπαραβολή με τις υπόλοιπες ήδη ληφθείσες καταθέσεις.
Η εισήγηση της αρμόδιας αρχής προς την ΕΔΥ, ήταν όπως ο αιτητής τεθεί σε διαθεσιμότητα από την μέρα της υποβολής της πρότασης, 28.3.2023, για ένα μήνα, δηλαδή μέχρι τις 30.4.2023.
Ακολούθησε την ίδια μέρα, 28.3.2023 συνεδρία της ΕΔΥ, προς εξέταση του υποβληθέντος αιτήματος, κατά την οποία έκρινε πως συντρέχουν λόγοι δημοσίου συμφέροντος για να τεθεί ο αιτητής σε διαθεσιμότητα, μέχρι και την 30.4.2023.
Στη συνέχεια, η ΕΔΥ εξέτασε και κατέληξε πως συντρέχουν εξαιρετικές περιστάσεις για να τεθεί σε διαθεσιμότητα αμέσως, συμφώνως των όσων ορίζονται στο άρθρο 85(1Β)(α) του Ν. 1/90, αφού ενημερωθεί για το γεγονός, με δικαίωμα υποβολής παραστάσεων, μέχρι την 31.3.2023 και τυχόν επανεξέταση εκ μέρους της ΕΔΥ. Πρόσθετα, η ΕΔΥ αποφάσισε όπως ο αιτητής λαμβάνει το 70% των απολαβών του, κατά τη διάρκεια της διαθεσιμότητάς του.
Η εν λόγω απόφαση της ΕΔΥ ημερομηνίας 28.3.2023, γνωστοποιήθηκε στον αιτητή αυθημερόν, γνωστοποιώντας του το δικαίωμα προς υποβολή παραστάσεων / γραπτής ένστασης έως τις 31.3.2023.
Οι δικηγόροι του αιτητή απέστειλαν στις 29.3.2023 την γραπτή ένσταση κατά της απόφασης να τεθεί αυτός άμεσα σε διαθεσιμότητα. Αναφορά έγινε στην ακυρωτική απόφαση και τη μη αποκατάσταση των δικαιωμάτων του. Πως η αρμόδια αρχή δεν ενημέρωσε την ΕΔΥ για το κατά πόσον έχει ασκηθεί, εν τέλει, ποινική δίωξη κατά των υπό διερεύνηση δεσμοφυλάκων και φυλακισμένων, που, σύμφωνα με τα όσα εκεί αναφέρονται, η ποινική έρευνα για τους έξι δεσμοφύλακες και φυλακισμένους περατώθηκε, χωρίς όμως να περατωθεί η πειθαρχική έρευνα εναντίον του αιτητή. Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται, αυτός δεν υπηρετούσε στην πτέρυγα κατά την 27.10.2022 και έκανε λόγο για αδικαιολόγητη καταδίωξή του.
Ακολούθησε η δεύτερη συνεδρία της ΕΔΥ, ημερομηνίας 31.3.2023, κατά την οποία εξετάστηκαν οι λόγοι της ένστασης που υποβλήθηκε. Όπως ανέφερε η ΕΔΥ, παρά την έκδοση της ακυρωτικής απόφασης, υπάρχει η δυνατότητα να τεθεί ο αιτητής εκ νέου σε διαθεσιμότητα, εφόσον δεν συμπληρώθηκε το διάστημα των έξι μηνών και εφόσον τούτο δικαιολογείται υπό τις περιστάσεις. Ανέφερε πως η πειθαρχική κι η αστυνομική έρευνα, αποτελούν δύο ξεχωριστές και διακριτές έρευνες, που εξετάζονται στη βάση διαφορετικών απαιτήσεων και δεδομένων. Αφού επεσήμανε πως σε εκείνο το στάδιο δεν κρίνεται η ενοχή του αιτητή, αλλά εξετάζεται το κατά πόσον εξυπηρετείται το δημόσιο συμφέρον να τεθεί σε διαθεσιμότητα, κατέληξε πως δεν παρατέθηκε κανένας λόγος για αναθεώρηση της ήδη ληφθείσας απόφασης.
Η εν λόγω απόφαση, γνωστοποιήθηκε στον αιτητή με επιστολή της ΕΔΥ ημερομηνίας 31.3.2023, η νομιμότητα της οποίας αποτελεί το αντικείμενο της υπό κρίση προσφυγής.
Η ευπαίδευτη συνήγορος του αιτητή, προβάλλει ισχυρισμό ύπαρξης πλάνης της απόφασης της ΕΔΥ να τον θέσει σε διαθεσιμότητα, υποβάλλοντας πως η διοίκηση είχε στη διάθεσή της όλο τον αναγκαίο χρόνο να διερευνήσει την υπόθεση, χωρίς να προκύψει οτιδήποτε εναντίον του, σε αντίθεση με τους άλλους συναδέλφους του για τους οποίους εκκρεμεί ποινική διαδικασία. Επανέλαβε πως ο αιτητής δεν βρίσκονταν σε υπηρεσία την μέρα που έλαβε χώρα το συμβάν του θανάτου του Τουρκοκύπριου, πως η νέα απόφαση για διαθεσιμότητα βασίζεται σε γενικότητες και πιθανολόγηση επηρεασμού των ερευνών, χωρίς να γίνεται εξειδίκευση των πραγματικών γεγονότων και πως υπήρξε δέσμια υιοθέτηση των όσων αναφέρονται στην πρόταση του Υπουργείου, χωρίς να προβεί σε δική της έρευνα.
Στη γραπτή αγόρευση του αιτητή, υποστηρίζεται η θέση πως, εν προκειμένω, έγινε δήθεν επανεξέταση, χωρίς όμως η νέα απόφαση να διαφοροποιείται ουσιαστικά από την προηγούμενη.
Τρίτον, προβάλλεται η εισήγηση πως η απόφαση να τεθεί σε διαθεσιμότητα, δεν εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον, το οποίο δεν συγκεκριμενοποιείται, ούτε και εξειδικεύεται.
Τέταρτον, υποστήριξε πως η επίδικη απόφαση παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας και αντίκειται στην αρχή της αμεροληψίας, αφού μπορούν να ληφθούν λιγότερο επαχθή μέτρα, ενώ αγνοήθηκαν πλήρως οι προσωπικές περιστάσεις του αιτητή με την απόφαση της ΕΔΥ να αποκόπτεται το 30% του μισθού του, που με τα μηνιαία έξοδα της οικογένειάς του, το οικιστικό του δάνειο και τους άλλους λογαριασμούς κοινής ωφελείας, παρέμενε στην ουσία χωρίς εισόδημα.
Τέλος, προβάλλεται η θέση πως δεν τηρήθηκαν πλήρη και άρτια πρακτικά, αφού υπήρξε δέσμια υιοθέτηση της εισήγησης της αρμόδιας αρχής.
Από την άλλη, η ευπαίδευτη συνήγορος της Δημοκρατίας, υποστήριξε πλήρως τη νομιμότητα της επίδικης απόφασης, απορρίπτοντας όλες τις θέσεις του αιτητή, τονίζοντας πως στην παρούσα περίπτωση, πρόκειται για νέα διαθεσιμότητα του αιτητή και όχι για επανεξέταση ή για παράταση της ήδη ακυρωθείσας. Υποβάλλει πως δόθηκε σαφής αιτιολογία, καθώς και εξειδίκευση των λόγων δημοσίου συμφέροντος που επέβαλλαν την λήψη της απόφασης να τεθεί ο αιτητής σε διαθεσιμότητα, όπως και πλήρης εξειδίκευση των εξαιρετικών περιστάσεων που επέβαλλαν την άμεση ισχύ της διαθεσιμότητάς του. Τόνισε πως η διαθεσιμότητα αποτελεί προληπτικό μέτρο και όχι τιμωρητικό και πως αποφασίζεται αφού ληφθεί υπόψη το συμφέρον της αποτελεσματικότητας της υπηρεσίας, ο μη επηρεασμός μαρτύρων και μη απώλεια εγγράφων και μαρτυρικού υλικού. Τέλος, ως προς τις προσωπικές του περιστάσεις, η καθ’ ης η αίτηση τόνισε πως αυτές προβάλλονται για πρώτη φορά ενώπιον του Δικαστηρίου, αφού δεν είχαν τεθεί ενώπιον της ΕΔΥ, μέσω των παραστάσεων του.
Οι νομοθετικές διατάξεις, βάσει των οποίων η ΕΔΥ έχει εξουσία να θέσει ένα υπάλληλο σε διαθεσιμότητα, είναι γνωστές. Τέτοια εξουσία, προβλέπεται στις διατάξεις του άρθρου 85 του Ν. 1/90. Όπως εκεί αναφέρεται, εάν διαταχθεί έρευνα πειθαρχικού παραπτώματος εναντίον κάποιου υπαλλήλου, ή με την έναρξη αστυνομικής έρευνας με σκοπό την ποινική του δίωξη, η ΕΔΥ, μπορεί, εάν το δημόσιο συμφέρον το απαιτεί, να θέσει τον υπάλληλο σε διαθεσιμότητα, κατά την διάρκεια της προαναφερόμενης έρευνας, ενεργώντας, είτε κατά τα όσα ορίζονται την παράγραφο (1Α), είτε κατά τα οριζόμενα στην παράγραφο (1Β) του άρθρου 85. Και ειδικότερα:-
«85.—(1) Αν διαταχθεί έρευνα πειθαρχικού παραπτώματος, δυνάμει των διατάξεων της παραγράφου (β) του άρθρου 81, εναντίον κάποιου υπαλλήλου ή με την έναρξη αστυνομικής έρευνας με σκοπό την ποινική δίωξη εναντίον του, η Επιτροπή μπορεί, αν το δημόσιο συμφέρον το απαιτεί, να θέσει σε διαθεσιμότητα τον υπάλληλο κατά τη διάρκεια της έρευνας και σε τέτοια περίπτωση ενεργεί δυνάμει του εδαφίου (1Α), εκτός σε εξαιρετικές περιπτώσεις που ενεργεί δυνάμει του εδαφίου (1Β):
Νοείται ότι η διάρκεια της διαθεσιμότητας στην οποία τίθεται ο υπάλληλος κατά τη διάρκεια της έρευνας δεν μπορεί να υπερβεί τους τρεις μήνες, μπορεί όμως να παραταθεί, αν συντρέχει σοβαρός λόγος, για άλλους τρεις μήνες.
(1Α) Αν η Επιτροπή προτίθεται να θέσει τον υπάλληλο σε διαθεσιμότητα τον ενημερώνει για την πρόθεσή της αυτή και ταυτόχρονα τον καλεί, αν επιθυμεί, να υποβάλει, εντός τεσσάρων εργάσιμων ημερών, γραπτές παραστάσεις και αφού τις μελετήσει, αν υποβληθούν, αποφασίζει ευθύς αμέσως κατά πόσο θα θέσει ή µη τον υπάλληλο σε διαθεσιμότητα.
(1Β) (α) Παρά τις διατάξεις του άρθρου 43 του περί Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου του 1999, η Επιτροπή δύναται, σε εξαιρετικές περιπτώσεις προκειμένου να διασφαλιστεί ότι δε θα επηρεαστεί µε οποιονδήποτε τρόπο η ομαλή διεξαγωγή της έρευνας, να θέσει αμέσως τον υπάλληλο σε διαθεσιμότητα δυνάμει του εδαφίου (1), χωρίς να προβεί στις ενέργειες που αναφέρονται στο εδάφιο (1Α), παρέχοντας ταυτόχρονα στον υπάλληλο αυτό το δικαίωμα να υποβάλει, αν το επιθυμεί, το αργότερον εντός τεσσάρων εργάσιμων ημερών από την ημέρα της επίδοσης της απόφασής της, γραπτή ένσταση για την απόφασή της να τον θέσει σε διαθεσιμότητα.
(β) Σε περίπτωση που υποβληθεί ένσταση δυνάμει της παραγράφου (α), η Επιτροπή, αφού μελετήσει τους λόγους που περιέχονται σ’ αυτήν αποφασίζει ευθύς αμέσως κατά πόσο θα διατάξει τη συνέχιση ή τον τερματισμό της διαθεσιμότητας και αν η Επιτροπή τερματίσει τη διαθεσιμότητα του υπαλλήλου αυτός επανακτά, από την ημέρα έναρξης της διαθεσιμότητας, όλες τις εξουσίες και τα ωφελήματα που αναστάληκαν δυνάμει του εδαφίου (3) του παρόντος άρθρου.
(2) Αν μετά το τέλος της έρευνας αποφασιστεί η ποινική ή η πειθαρχική δίωξη του υπαλλήλου, η Επιτροπή μπορεί, αν το δημόσιο συμφέρον το απαιτεί, να θέσει σε διαθεσιμότητα τον υπάλληλο μέχρι την τελική συμπλήρωση της υπόθεσης εφαρμόζοντας τις διατάξεις του εδαφίου (1Α) […]».
Στην προκείμενη περίπτωση, η ΕΔΥ, κατά τη συνεδρία της ημερομηνίας 28.3.2023, επέλεξε να κάνει χρήση των εξουσιών που της δίδονται από τις διατάξεις του άρθρου 85(1Β)(α) του Νόμου και να θέσει άμεσα τον αιτητή σε διαθεσιμότητα, καλώντας τον, σε περίπτωση που αυτός επιθυμούσε, να υποβάλει ένσταση, μέχρι τις 31.3.2023.
Αυτό που θα πρέπει εξαρχής να τονιστεί, είναι πως η εδώ προσβαλλόμενη διοικητική απόφαση της διαθεσιμότητας του αιτητή, δεν αποτελεί διαδικασία επανεξέτασης, μετά την έκδοση της ακυρωτικής απόφασης του Δικαστηρίου ημερομηνίας 21.3.2023. Ούτε πρόκειται για την παράταση εκείνης της περιόδου διαθεσιμότητας του αιτητή, παράταση που συμπαρασύρθηκε σε ακύρωση.
Η απόφαση της ΕΔΥ να θέσει τον αιτητή σε διαθεσιμότητα, από 28.3.2023 μέχρι την 30.4.2023, αποτελεί νέα διοικητική απόφαση, στηριγμένη στην νέα πρόταση που υπέβαλε η αρμόδια αρχή, ήτοι το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, πρόταση ημερομηνίας 28.3.2023, αναφορά στην οποία θα γίνει στη συνέχεια. Συνεπώς, οι αντίστοιχες θέσεις του αιτητή, απορρίπτονται.
Βάσει των σχετικών νομοθετικών διατάξεων, αλλά και της πάγιας νομολογίας του Δικαστηρίου, η ΕΔΥ οφείλει να εξετάσει και να ικανοποιηθεί πως εναντίον του αιτητή έχει διαταχθεί έρευνα για ενδεχόμενη διάπραξη πειθαρχικού παραπτώματος ή υπήρξε έναρξη αστυνομικής έρευνας, με σκοπό την ποινική του δίωξη. Ακολούθως, οφείλει να εξακριβώσει το κατά πόσον, στη βάση όλων των διαθέσιμων στοιχείων και γεγονότων, το δημόσιο συμφέρον απαιτεί όπως ο υπάλληλος τεθεί σε διαθεσιμότητα και να αποφασίσει κατά πόσον θα ενεργήσει δυνάμει των διατάξεων του εδαφίου (1Α) ή του εδαφίου (1Β) του άρθρου 85. Εφόσον κρίνει πως πρόκειται περί εξαιρετικής περίπτωσης, μπορεί να ενεργοποιήσει τις διατάξεις του εδαφίου (1Β) και να θέσει αμέσως τον υπάλληλο σε διαθεσιμότητα, κάτι που συνέβη στην προκείμενη περίπτωση, καλώντας τον, εφόσον το επιθυμεί, να υποβάλει γραπτή ένσταση, την οποία αφού μελετήσει η ΕΔΥ, μπορεί να αναθεωρήσει.
Συνεπώς, αυτό που πρέπει πρωτίστως να εξεταστεί, είναι το κατά πόσον, υπό τα όσα τέθηκαν υπόψη της ΕΔΥ από την αρμόδια αρχή, το δημόσιο συμφέρον επέβαλλε να τεθεί ο αιτητής σε νέα διαθεσιμότητα.
Ως προς τούτο, η πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, επιβάλλει όπως η επίκληση του δημοσίου συμφέροντος, η οποία δεν αποτελεί έννοια υπεράνω του Συντάγματος και των Νόμων, συγκεκριμενοποιείται, με αναφορά στα πραγματικά γεγονότα και σε περιστατικά από τα οποία να αποκαλύπτεται ο συλλογισμός και να επιτρέπεται ο δικαστικός έλεγχος (Panayiotis Georghiou (Catering Ltd v. Δημοκρατίας (1997) 3 Α.Α.Δ. 221, Seco Ltd v. Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λευκωσίας (1998) 3 Α.Α.Δ. 553 και Ζίττης κ.ά. v. Δημοκρατίας (2000) 3 Α.Α.Δ. 198, Φεσσά κ.α. ν. Χαραλαμπίδη κ.α. (2006) 3 Α.Α.Δ. 65, Α.Ε. 89/2014, Κοινοτικό Συμβούλιο Βορόκλινης ν. Ζακχαίος κ.ά., ημερομηνίας 10.12.2020, Α.Ε. 94/2015 Συμβούλιο Αποχετεύσεων Λάρνακας ν. Telmen Ltd, ημερομηνίας 14.6.2022).
Η ΕΔΥ κατά τη συνεδρία της ημερομηνίας 28.3.2026, ανέφερε τα ακόλουθα:-
«Σύμφωνα με την ενημέρωση της αρμόδιας αρχής, υπολείπεται η λήψη τριών καταθέσεων κρατουμένων και των έξι καταθέσεων των υπό διερεύνηση υπαλλήλων. Από τη μελέτη και αξιολόγηση των καταθέσεων, πιθανόν να προκύψει η ανάγκη λήψης και επιπρόσθετων καταθέσεων, ενώ αναμένεται και η γνωμάτευση της Νομικής Υπηρεσίας για το θέμα του υλικού που θα δοθεί και αφορά το υλικό που έχει εξαχθεί από τις κάμερες.
Η Επιτροπή επαναλαμβάνει ότι υπάρχει μια πολύ σοβαρή υπόθεση, που χρήζει αντικειμενικής και απρόσκοπτης διερεύνησης. Στις 27.10.2022 και κατά ή περί τις 20:55 κρατούμενος ειδοποίησε τους δεσμοφύλακες που ήταν καθήκον ότι άλλος κρατούμενος στον πιο πάνω όροφο της πτέρυγας 1Α ήταν άρρωστος. Κλήθηκε ασθενοφόρο και η ιατρός των Φυλακών, η οποία διαπίστωσε το θάνατό του. Πρόκειται για τον Τουρκοκύπριο κρατούμενο […] και ο θάνατός του προήλθε από κακώσεις στο σώμα από συγκρατούμενούς του. Ο Σαββίδης ήταν καθήκον στις κρίσιμες μέρες και ώρες που πιθανόν να έλαβε χώρα το περιστατικό και με παραλείψεις του πιθανόν να ευθύνεται πειθαρχικά, αφού ήταν καθήκον του να εντοπίζει έγκαιρα και να αποτρέπει ανάλογα περιστατικά.
Η Επιτροπή, αφού έλαβε υπόψη τη φύση και σοβαρότητα των πειθαρχικών παραπτωμάτων που πιθανόν να διέπραξε ο υπάλληλος, τη θέση που κατέχει και την ευθύνη που είχε κατά τον ουσιώδη χρόνο, καθώς και την πιθανότητα και/ή δυνατότητα επηρεασμού της ομαλής διεξαγωγής της έρευνας, είτε με τον επηρεασμό μαρτύρων, είτε με την αλλοίωση ή εξαφάνιση μαρτυρικού υλικού, αφού η έρευνα διεξάγεται και/ή διεξάγεται κυρίως στο χώρο των Φυλακών, έκρινε ότι συντρέχουν λόγοι δημοσίου συμφέροντος για να τεθεί ο Σαββίδης σε διαθεσιμότητα.
Στη συνέχεια η Επιτροπή εξέτασε κατά πόσο συντρέχουν εξαιρετικές περιστάσεις για να τεθεί ο υπάλληλος σε διαθεσιμότητα αμέσως, χωρίς να του δοθεί το δικαίωμα να ακουστεί, σύμφωνα με το άρθρο 85(1Β)(α) των περί Δημόσιας Υπηρεσίας Νόμων. Η Επιτροπή, αφού έλαβε υπόψη τις συνθήκες και ιδιαιτερότητες του χώρου των Φυλακών, τη σοβαρότητα του περιστατικού που χρήζει διερεύνησης, αφού κρατούμενος έχασε τη ζωή του και/ή δολοφονήθηκε, καθώς και το γεγονός ότι η όλη διερεύνηση της υπόθεσης θα πραγματοποιηθεί στο χώρο των Φυλακών και/ή κυρίως εκεί, με αποτέλεσμα να υπάρχει υψηλός κίνδυνος επηρεασμού της ομαλής διεξαγωγής της έρευνας από την παραμονή και/ή επιστροφή του στα καθήκοντά του, έκρινε ότι συντρέχουν εξαιρετικές περιστάσεις και τυγχάνει εφαρμογής η πρόνοια 85(ΙΒ) των περί Δημόσιας Υπηρεσίας Νόμων.
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή έκρινε ότι συντρέχουν λόγοι δημοσίου συμφέροντος για να τεθεί ο υπάλληλος σε διαθεσιμότητα και ότι συντρέχουν εξαιρετικές περιστάσεις σύμφωνα με το άρθρο 85(1Β)(α) των περί Δημόσιας Υπηρεσίας Νόμων και αποφάσισε, δυνάμει του άρθρου 85(1) και (1Β), να θέσει τον ΣΑΒΒΙΔΗ Μάριο, Δεσμοφύλακα, Φυλακές, σε διαθεσιμότητα από σήμερα, 28.03.2023, και μέχρι τις 30.04.2023, εκτός εάν η απόφαση της Επιτροπής διαφοροποιηθεί όταν θα επανεξετάσει το θέμα, αφού λάβει υπόψη τις παραστάσεις που τυχόν θα υποβάλει ο υπάλληλος ή και σε περίπτωση που η πειθαρχική έρευνα ολοκληρωθεί ενωρίτερα και/ή προκύψουν εξελίξεις που να δικαιολογούν τερματισμό της διαθεσιμότητάς του».
Λαμβανομένων υπόψη των προαναφερθέντων, υπό το φως της πρότασης που υπεβλήθη από το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, ίδιας ημερομηνίας, διαπιστώνω πως η ΕΔΥ εξέτασε, αρχικά, το κατά πόσον συντρέχουν λόγοι δημοσίου συμφέροντος να τεθεί ο αιτητής σε διαθεσιμότητα.
Επ΄αυτού, έλαβε υπόψη πως υπολείπεται η λήψη τριών καταθέσεων κρατουμένων και έξι καταθέσεων των υπό διερεύνηση υπαλλήλων, καθώς και το ενδεχόμενο να προκύψει ανάγκη λήψης και επιπρόσθετων καταθέσεων, εν αναμονή και της γνωμάτευσης της Νομικής Υπηρεσίας για το θέμα του οπτικού υλικού που έχει εξαχθεί από τις κάμερες των Φυλακών. Τόνισε τη σοβαρότητα της υπόθεσης και της κατάληξης που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο κρατούμενου, που προήλθε από κακώσεις στο σώμα του από συγκρατούμενούς του, την ευθύνη που έχει ο υπάλληλος που εργάζεται στο χώρο, την πιθανότητα ή δυνατότητα επηρεασμού μαρτύρων και της ομαλής διεξαγωγής της έρευνας, ή και πιθανότητα εξαφάνισης ή αλλοίωσης μαρτυρικού υλικού.
Εξ αυτών, διαπιστώνω πως η ΕΔΥ έχει προβεί σε συγκεκριμενοποίηση, τόσο των πραγματικών γεγονότων και περιστατικών, όσο και των ενεργειών που αναμένονται να ακολουθήσουν, με συγκεκριμένη αναφορά σε αριθμό καταθέσεων που υπολείπονται, καθώς και των συγκεκριμένων ενεργειών που θα ακολουθήσουν, αναλόγως γνωμάτευσης της Νομικής Υπηρεσίας, κατά τρόπο που αποκαλύπτεται ο συλλογισμός και καθίσταται επιτρεπτός ο δικαστικός έλεγχος.
Ομοίως, διαπιστώνω να έχει προβεί και σε εξέταση του κατά πόσον συντρέχουν εξαιρετικές περιστάσεις, προκειμένου ο αιτητής να τεθεί άμεσα σε διαθεσιμότητα, χωρίς να του δοθεί το δικαίωμα να ακουστεί προηγουμένως, σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στη σχετική νομοθετική διάταξη, εδάφιο (1Β). Και ως τέτοιες εξαιρετικές περιστάσεις, έλαβε υπόψη τις συνθήκες και ιδιαιτερότητες του χώρου των Φυλακών, τη σοβαρότητα του περιστατικού που χρήζει διερεύνησης, η οποία θα πραγματοποιηθεί στο χώρο των Φυλακών, με αποτέλεσμα να υπάρχει υψηλός κίνδυνος επηρεασμού της ομαλής διεξαγωγής της έρευνας από την παραμονή του ή επιστροφή του στο χώρο της εργασίας του.
Βάσει των πιο πάνω, καταλήγω πως η ΕΔΥ προχώρησε στην απαιτούμενη συγκεκριμενοποίηση του δημοσίου συμφέροντος, συμφώνως των όσων απαιτούνται από την νομολογία, όπως επίσης και στην παράθεση των εξαιρετικών εκείνων περιστάσεων που επέβαλλαν την άμεση διαθεσιμότητά του.
Συνεπώς, κρίνεται πως η ΕΔΥ συμμορφώθηκε με τις απαιτήσεις της νομολογίας, για αναφορά με λεπτομέρεια σε συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά, κατά τρόπο που αποκαλύπτεται ο συλλογισμός της και καθίσταται εφικτός ο δικαστικός έλεγχος.
Τα πιο πάνω, δικαιολογούν και την απόρριψη της θέσης του αιτητή περί μη τήρησης, εκ μέρους της ΕΔΥ, άρτιων πρακτικών.
Δεν εντοπίζω πλάνη της ΕΔΥ, ούτε και απλή υιοθέτηση των θέσεων που υπεβλήθησαν με την πρόταση της αρμόδιας αρχής. Τα όσα παρατέθηκαν από την τελευταία στην πρόταση ημερομηνίας 28.3.2023, τα οποία, δεν συμφωνώ πως πρόκειται για γενικότητες, εξετάστηκαν και εξειδικεύθηκαν από το αρμόδιο διοικητικό όργανο. Οι περί του αντιθέτου ισχυρισμοί του αιτητή, απορρίπτονται.
Ερχόμενη στον τελευταίο λόγο ακύρωσης, που συσχετίζεται με το αιτητικό της παραγράφου Β της προσφυγής, πως η αποκοπή ποσοστού 30% των απολαβών του παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας και πως αγνοήθηκαν πλήρως οι προσωπικές του περιστάσεις του αιτητή και τα μηνιαία έξοδα της οικογένειάς του, τείνω να συμφωνήσω με τις θέσεις της Δημοκρατίας, πως αυτοί οι ισχυρισμοί τέθηκαν το πρώτον ενώπιον του Δικαστηρίου, αφού στην ένσταση που υπέβαλε, ημερομηνίας 29.3.2023, ουδεμία αναφορά έγινε από τον δικηγόρο του, ενώ ήδη γνώριζε πως θα ελάμβανε το 70% του μισθού του.
Εξάλλου, στις διατάξεις του άρθρου 85(3) του Ν. 1/90, προνοείται ότι τα ωφελήματα του υπαλλήλου αναστέλλονται κατά τη διάρκεια της περιόδου της διαθεσιμότητας και η ΕΔΥ, κάτω από την επιφύλαξη του ιδίου άρθρου, επιτρέπει στον υπάλληλο να λαμβάνει μέρος των απολαβών της θέσης του, όχι λιγότερο από της μισές. Αφ΄ης στιγμής, ο αιτητής δεν έθεσε τίποτε ενώπιον της ΕΔΥ με την ένστασή του, ως προς αυτή την κατεύθυνση, δεν εντοπίζω οτιδήποτε το μεμπτό, ιδίως, λαμβανομένου υπόψη πως το Δικαστήριο δεν επεμβαίνει στην ουσιαστική κρίση του αρμοδίου οργάνου και στην εκτίμηση των γεγονότων που βρίσκονται ενώπιόν του.
Βάσει όλων των πιο πάνω, η επίδικη διοικητική απόφαση κρίνεται ως νόμιμη και εύλογη υπό το φως των πιο πάνω αναφερόμενων στοιχείων και δεδομένων.
Η προσφυγή απορρίπτεται με €1.900 έξοδα εναντίον του αιτητή. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται, δυνάμει του Άρθρου 146.4(α) του Συντάγματος.
Γαβριήλ, Δ.Δ.Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο