ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ                                 

 

(Υπόθεση Αρ. 79/2022)

 

 19 Ιουνίου 2026

  [ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Πρόεδρος]

 

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

 

                        ΕΠΙΠΛΩΣΕΙΣ ΝΟΡΑ ΛΙΜΙΤΕΔ   

                                Αιτητές                                                                                                         

                                                  ΚΑΙ

 

   ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΜΕΣΩ ΥΦΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑΣ, ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

 

Καθ’ ων η Αίτηση

 

 

Α. Καρλσιάδου (κα), για Μιχάλης Μιχαήλ & Σια Δ.Ε.Π.Ε., για Αιτητές

Κ. Παπαδοπούλου (κα), για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για Καθ’ ων η Αίτηση

ΑΠΟΦΑΣΗ

 

ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Π.Δ.Δ.: Προσβάλλεται ως άκυρη, παράνομη και στερημένη οποιουδήποτε εννόμου αποτελέσματος η πράξη και/ή απόφαση των καθ’ ων η αίτηση, η οποία γνωστοποιήθηκε στους αιτητές με σχετική επιστολή ημερομηνίας 11.11.2021 και σύμφωνα με την οποία οι αιτητές αποκλείστηκαν από τον Διαγωνισμό [.] για την προμήθεια, συναρμολόγηση και τοποθέτηση Γραφείων, Συρταριέρων, Βιβλιοθηκών, Τραπεζιών και Καθισμάτων και άλλων Επίπλων στο Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής («ο Διαγωνισμός») και με την οποία ο Διαγωνισμός κατακυρώθηκε στην εταιρεία ΤΑΚΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ & ΣΙΑ ΛΤΔ (ενδιαφερόμενο μέρος (ΕΜ)) αντί στους αιτητές.

 

Το Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής («το Υφυπουργείο») προκήρυξε τον Διαγωνισμό στις 22.10.2021 μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος σύναψης συμβάσεων (eProcurement), στη βάση των διατάξεων του περί της Ρύθμισης των Διαδικασιών Σύναψης Δημοσίων Συμβάσεων και για Συναφή Θέματα Νόμου (Ν.73(Ι)/2016), ως αυτός ίσχυε κατά τον ουσιώδη χρόνο («ο Νόμος»). Καταληκτική ημερομηνία για υποβολή προσφορών ήταν η 3.11.2021. Η δε εκτιμώμενη αξία, ως πιθανή δαπάνη για την υλοποίηση του αντικειμένου της σύμβασης, ανερχόταν, σύμφωνα με τα έγγραφα του Διαγωνισμού, σε €113.000 συν Φ.Π.Α..

 

Υποβλήθηκαν συνολικά τρεις (3) προσφορές, μεταξύ των οποίων και αυτές των αιτητών και του Ε.Μ..

 

Για την αξιολόγηση των προσφορών ορίστηκε, στις 22.10.2021, τριμελής Επιτροπή Αξιολόγησης δυνάμει των διατάξεων των περί του Συντονισμού των Διαδικασιών Σύναψης Δημοσίων Συμβάσεων, Προμηθειών, Έργων και Υπηρεσιών (Γενικών) Κανονισμών του 2007 (Κ.Δ.Π. 201/2007). Η Επιτροπή Αξιολόγησης προέβη στην αξιολόγηση των προσφορών στις συνεδρίες της, ημερομηνίας 4.11.2021 και 9.11.2021, και υπέβαλε την εισήγηση κατακύρωσης του Διαγωνισμού στο Ε.Μ.. Το πρακτικό με την εισήγηση για ανάθεση της σύμβασης στο Ε.Μ. επικυρώθηκε από τον Γενικό Διευθυντή της αναθέτουσας αρχής, ήτοι του Υφυπουργείου, στις 10.11.2021.

 

Τόσο οι αιτητές όσο και ο τρίτος προσφοροδότης τέθηκαν εκτός Διαγωνισμού, καθότι οι καθ’ ων η αίτηση έκριναν ότι η προσφορά τους παρουσίαζε ουσιώδεις αποκλίσεις από τα έγγραφα του Διαγωνισμού-τεχνικές προδιαγραφές. Ενημερώθηκαν δε αυτοί, όπως και το Ε.Μ., για την απόφαση κατακύρωσης του Διαγωνισμού στο Ε.Μ. (με συνολικό ποσό κατακύρωσης τις €112.778, χωρίς Φ.Π.Α.), με την επίδικη επιστολή ημερομηνίας 11.11.2021.

 

Οι αιτητές αντέδρασαν και, αρχικά δι’ επιστολής τους ημερομηνίας 11.11.2021, υπέβαλαν αίτημα για επαναξέταση και επαναξιολόγηση των προσφορών από την Επιτροπή Αξιολόγησης. Η απάντηση της αναθέτουσας αρχής, δια της οποίας οι καθ’ ων η αίτηση ενέμειναν στην αρχική τους απόφαση, εστάλη στους αιτητές δι’ επιστολής ημερομηνίας 24.11.2021 και τελικά, στις 14.1.2022, καταχωρήθηκε η υπό κρίση προσφυγή.

Δια της αρχικής γραπτής αγόρευσης των συνηγόρων τους, οι αιτητές προωθούν τρεις λόγους ακύρωσης.

 

Εν πρώτοις, ισχυρίζονται ότι εσφαλμένα και κατά παράβαση και/ή εσφαλμένη ερμηνεία των προνοιών των εγγράφων του Διαγωνισμού, οι καθ’ ων η αίτηση έκριναν ότι η προσφορά τους παρουσίαζε ουσιώδεις αποκλίσεις από τα έγγραφα - τεχνικές προδιαγραφές του Διαγωνισμού και απέρριψαν την προσφορά τους, η οποία και ήταν η φθηνότερη.

 

Περαιτέρω, οι αιτητές προβάλλουν ότι χωρίς επαρκή έρευνα και υπό καθεστώς πλάνης οι καθ’ ων η αίτηση έκριναν ότι το Ε.Μ. πληρούσε όλους τους όρους του Διαγωνισμού, παραγνωρίζοντας την υπό του Ε.Μ. παράβαση και/ή μη τήρηση ουσιωδών όρων και/ή προϋποθέσεων του Διαγωνισμού.

 

Προωθείται επίσης, ως αυτοτελής λόγος ακύρωσης, και ο ισχυρισμός περί παραβίασης της αρχής της χρηστής διοίκησης και ίσης μεταχείρισης των προσφοροδοτών, με τη χρήση άνισου μέτρου κρίσης από την αναθέτουσα αρχή.

 

Επιπρόσθετα, δια συμπληρωματικής γραπτής αγόρευσης της συνηγόρου των αιτητών, ημερομηνίας 10.9.2024, για την οποία δόθηκε άδεια καταχώρησης απο το παρόν Δικαστήριο στις 23.5.2024, εγείρονται και λόγοι ακύρωσης περί (α) μη διενέργειας της δέουσας έρευνας από τους καθ’ ων η αίτηση σε σχέση με τον αποκλεισμό των αιτητών από το Διαγωνισμό, αλλά και σε σχέση με την κατακύρωση αυτού στο Ε.Μ., (β) εμφιλοχώρησης πραγματικής και νομικής πλάνης τόσο ως προς τον αποκλεισμό των αιτητών από το Διαγωνισμό, όσο και σε σχέση με την κατακύρωση αυτού στο Ε.Μ., (γ) έλλειψης επαρκούς και/ή της δέουσας αιτιολογίας της επίδικης απόφασης και (δ) παραβίασης των αρχών της χρηστής διοίκησης, της καλής πίστης, κατάχρησης εξουσίας και κακής ενάσκησης της διακριτικής εξουσίας των καθ’ ων η αίτηση.

 

Η ευπαίδευτη συνήγορος για τους καθ’ ων η αίτηση, αντικρούοντας όλους τους πιο πάνω ισχυρισμούς, προβάλλει ότι η επίδικη απόφαση είναι ορθή και σύννομη, επαρκώς και/ή δεόντως αιτιολογημένη, λήφθηκε δε αυτή μετά από διενέργεια της δέουσας έρευνας και ουδεμία πλάνη εμφιλοχώρησε κατά τη λήψη της. Επισημαίνει η κα Παπαδοπούλου ότι η τελική κατάληξη της αναθέτουσας αρχής υπήρξε εύλογα επιτρεπτή και εντός της διακριτικής ευχέρειας της Διοίκησης, η οποία καθόλα ορθά κατέληξε στην επίδικη απόφαση, στηριζόμενη στο σύνολο των στοιχείων που είχε ενώπιον της, τα οποία και αξιολογήθηκαν δεόντως. Επιχειρηματολογεί, επίσης, εν εκτάσει η συνήγορος των καθ’ ων η αίτηση υπέρ του ανέλεγκτου της τεχνικής κρίσης της Διοίκησης, την οποία το ακυρωτικό Δικαστήριο δεν δύναται να υποκαταστήσει, ενώ επισημαίνει και την στενή και αυστηρή ερμηνεία των όρων ενός διαγωνισμού.

Κατ’ εφαρμογή των πιο πάνω, ως υποβάλλει η κα Παπαδοπούλου, οι καθ’ ων η αίτηση ορθώς αξιολόγησαν και απέρριψαν την προσφορά των αιτητών, εφόσον αυτή παρουσίασε ουσιώδεις αποκλίσεις από τους όρους του Διαγωνισμού, σε αντίθεση με την προσφορά του Ε.Μ..

 

Τέλος, δια της δικής της συμπληρωματικής γραπτής αγόρευσης, η συνήγορος των καθ’ ων η αίτηση αντικρούει τους ισχυρισμούς των αιτητών περί (α) μη διενέργειας της δέουσας έρευνας σε σχέση με τον αποκλεισμό των αιτητών από το Διαγωνισμό, αλλά και σε σχέση με την κατακύρωση αυτού στο Ε.Μ., (β) εμφιλοχώρησης πραγματικής και νομικής πλάνης ως προς τον αποκλεισμό των αιτητών από το Διαγωνισμό, αλλά και σε σχέση με την κατακύρωση αυτού στο Ε.Μ., (γ) έλλειψης επαρκούς και/ή της δέουσας αιτιολογίας της επίδικης απόφασης και (δ) παραβίασης των αρχών της χρηστής διοίκησης, της καλής πίστης, κατάχρησης εξουσίας και κακής ενάσκησης της διακριτικής εξουσίας των καθ’ ων η αίτηση.

 

Έχω εξετάσει με τη δέουσα προσοχή την προσβαλλόμενη απόφαση, λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, τα οποία αποτέλεσαν το υπόβαθρο για προώθηση των εκατέρωθεν θέσεων, είτε υπέρ είτε κατά της νομιμότητας αυτής.

 

Με τον πρώτο λόγο ακύρωσης που προωθείται, οι αιτητές βάλλουν κατά της απόφασης αποκλεισμού τους από τον Διαγωνισμό, εφόσον, ως προβάλλουν, οι καθ’ ων η αίτηση εσφαλμένα και κατά παράβαση και/ή εσφαλμένη ερμηνεία των όρων και/ή προνοιών των εγγράφων του Διαγωνισμού, έκριναν ότι η προσφορά των αιτητών παρουσίαζε ουσιώδεις αποκλίσεις από τα έγγραφα - τεχνικές προδιαγραφές του Διαγωνισμού. Επί της ουσίας, οι αιτητές ισχυρίζονται ότι οι καθ' ων η αίτηση προχώρησαν σε εσφαλμένη και/ή μη εύλογη ερμηνεία του όρου 8.3.2 του Μέρους Α’ των Εγγράφων του Διαγωνισμού (Οδηγίες προς τους Οικονομικούς Φορείς) και του Εντύπου 8 του Προσαρτήματος, με αποτέλεσμα τον αποκλεισμό τους. Σημειώνεται ότι στο εν λόγω Έντυπο περιγράφονται τα γενικά και ειδικά χαρακτηριστικά που πρέπει να έχουν τα ζητούμενα προϊόντα.

 

Κρίνω ότι αυτός ο εγειρόμενος λόγος ακύρωσης στερείται βασιμότητας.

 

Τονίζεται εξ’ αρχής ότι κατά πάγια νομολογία, η κρίση της Διοίκησης επί ζητημάτων τεχνικής φύσης και σε διαπιστώσεις που αποτελούν απόρροια τεχνικών γνώσεων, όπως είναι εν πολλοίς οι ισχυρισμοί των αιτητών στην υπό κρίση περίπτωση, είναι γενικά ανέλεγκτη και εκφεύγει του ακυρωτικού ελέγχου του Δικαστηρίου (FIRST ELEMENTS EUROCONSULTANTS LTD ν. Δημοκρατίας, Α.Ε. 34/2012, ημερ. 15.12.2017, Κυριάκου Ανδρέα Κκαḯλα ν. Οργανισμού Γεωργικής Ασφάλισης, Α.Ε. 268/2012, ημερ. 1.11.2018, WTE WASSERTECHNIK GMBH ν. Δημοκρατίας, Α.Ε. 118/2011, ημερ. 23.1.2018, Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου Επικρατείας 1929-1959, σελ. 227).

Στην LELLA KENTONIS INVESTMENT CO LTD ν. Δημοκρατίας, Α.Ε. 138/10 κ.α., ημερ. 21.12.2016, τονίστηκε εκ νέου ότι η ουσιαστική κρίση της Διοίκησης σε τεχνικά θέματα και θέματα που απαιτούν ειδικές γνώσεις, γίνεται καταρχήν αποδεκτή, εκτός αν αποδειχθεί πλάνη περί τα πράγματα ή κακή χρήση της διακριτικής ευχέρειας. Η αυτή προσέγγιση επιβεβαιώθηκε πιο πρόσφατα από το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο στην Δήμος Λευκωσίας ν. Κοινοπραξία CYBARCO LTD -A. ARISTOTELOUS CONSTRUCTIONS LTD, Ε.Δ.Δ. Αρ. 19/17, ημερ. 31.10.2023, αλλά και στην Χρίστος Πρωτοπαπάς ν. Δημοκρατίας, Ε.Δ.Δ. 39/17, ημερ. 17.10.2023, όπου επισημάνθηκε ότι δεν ελέγχονται από το ακυρωτικό Δικαστήριο θέματα τεχνικής φύσεως και ότι η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου εξαντλείται στην εξέταση τυχόν πλάνης περί τα πράγματα, κακής χρήσης της διακριτικής ευχέρειας, καθώς και έλλειψης αιτιολογίας, ζητήματα που εδώ δεν εντοπίζω να υφίστανται.

 

Εν προκειμένω, δε χωρεί αμφιβολία ότι οι υπό αναφορά όροι 16.1 έως και 16.8, οι οποίοι αποτελούν τμήμα του Εντύπου 8 του Προσαρτήματος των Εγγράφων του Διαγωνισμού με τίτλο «Πίνακας προσφοράς και συμμόρφωσης με τις τεχνικές προδιαγραφές» του προϊόντος, αφορούν ξεκάθαρα σε τεχνικά ζητήματα και/ή κατασκευαστικές απαιτήσεις (συγκεκριμένο είδος γυαλιού [καπάκι] επιφάνειας εργασίας) για έπιπλα γραφείου (τραπέζια, καθίσματα). Επισημαίνεται συναφώς ότι, παρόλο που η αναθέτουσα αρχή, εις απάντηση σχετικής διευκρινιστικής ερώτησης που είχε υποβληθεί από ενδιαφερόμενο οικονομικό φορέα, ανέφερε ότι «Τα γυαλιά που θα χρησιμοποιηθούν θα πρέπει να είναι tempered», στην ανάλυση της προσφοράς των αιτητών γίνεται αναφορά σε «γυάλινο βαμμένο καπάκι» και όχι σε «γυάλινο καπάκι tempered», ως η σχετική απαίτηση των τεχνικών προδιαγραφών των Εγγράφων του Διαγωνισμού.

 

Αυτή ήταν και η διαπίστωση της Επιτροπής Αξιολόγησης στη συνεδρία της ημερομηνίας 4.11.2021, όπως προκύπτει από το σχετικό πρακτικό (παράρτημα 5 στο δικόγραφο της ένστασης), κατά τη διενέργεια του τεχνικού ελέγχου, όπου διαπιστώθηκε η ουσιώδης απόκλιση της προσφοράς των αιτητών από τους όρους του Διαγωνισμού, η οποία έγκειται στο ότι «δεν προσφέρεται tempered glass» για τα προϊόντα τύπου Γ1, Γ2, Γ3, Γ4, Τ1, Τ2 και Τ3, εφόσον αυτό είναι κρίσιμο και καθοριστικό για λόγους ασφάλειας και υγείας. Παρομοίως, και για το προϊόν Κάθισμα για αίθουσες συνεδριάσεων και γραφεία λειτουργών, η Επιτροπή Αξιολόγησης έκρινε ότι υφίστατο ουσιώδης απόκλιση από τα Έγγραφα του Διαγωνισμού (τεχνικές προδιαγραφές), εφόσον διαπίστωσε ότι η προσκομισθείσα από τους αιτητές πιστοποίηση ήταν για άλλο προϊόν και όχι για το υπό αναφορά.

 

Σε κάθε όμως περίπτωση, επαναλαμβάνεται εκ νέου η επισήμανση του παρόντος Δικαστηρίου ότι οι ισχυρισμοί που προβάλλει η πλευρά των αιτητών προς υποστήριξη του συγκεκριμένου εγειρόμενου λόγου ακύρωσης περί εσφαλμένων και/ή αυθαίρετων κριτηρίων και/ή όρων και/ή περί μη εύλογης και μη αντικειμενικής ερμηνείας των προαναφερθέντων όρων των Εγγράφων του Διαγωνισμού, αφορούν στην κρίση της Διοίκησης επί τεχνικών θεμάτων και/ή ειδικών γνώσεων που σχετίζονται με τις προδιαγραφές του γραφειακού εξοπλισμού και δη με την επιλογή συγκεκριμένου είδους γυαλιού, ήτοι με τις τεχνικές προδιαγραφές του Διαγωνισμού, κρίση η οποία εκφεύγει του ακυρωτικού ελέγχου του Δικαστηρίου τούτου. Πράγματι, οι ισχυρισμοί των αιτητών επ' αυτών των ζητημάτων, κατά τον τρόπο που αναπτύσσονται στη γραπτή τους αγόρευση, δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο εξέτασης από το Δικαστήριο, εφόσον άπτονται ειδικών και/ή τεχνικών γνώσεων και/ή θεμάτων, τα οποία έτυχαν εξέτασης από ειδικούς εμπειρογνώμονες με εξειδικευμένες γνώσεις και για τα οποία το Δικαστήριο δεν μπορεί να διαμορφώσει κρίση. Διαφορετική προσέγγιση, θα ισοδυναμούσε με ανεπίτρεπτη ανάληψη δικαιοδοσίας ελέγχου της ουσιαστικής κρίσης της Διοίκησης επί ζητημάτων τεχνικής φύσεως και/ή ειδικών γνώσεων.

 

Ως εκ των πιο πάνω, ο πρώτος προβαλλόμενος λόγος ακύρωσης απορρίπτεται ως αβάσιμος.

 

Παρομοίως, στη βάση όλων των πιο πάνω, κρίνονται αβάσιμοι και απορριπτέοι και οι ισχυρισμοί, που προωθούνται αυτοτελώς δια της συμπληρωματικής γραπτής αγόρευσης των αιτητών, περί μη διενέργειας της δέουσας έρευνας εκ μέρους των καθ’ ων η αίτηση και εμφιλοχώρησης νομικής και πραγματικής πλάνης στην κρίση τους αναφορικά με τον αποκλεισμό τους από τον Διαγωνισμό και την κατακύρωση αυτού στο Ε.Μ..

 

Αντίθετα, λαμβανομένων υπόψη των ενώπιον μου τεθέντων στοιχείων, αλλά και της προεκτεθείσας πάγιας νομολογίας, κρίνω ότι η προσβαλλόμενη απόφαση υπήρξε σε κάθε περίπτωση εύλογα επιτρεπτή και εντός των ορίων της ορθής ενάσκησης της διακριτικής ευχέρειας των καθ' ων η αίτηση και δεν εντοπίζεται ούτε πλάνη στην κρίση των καθ' ων η αίτηση, αλλ' ούτε κενό έρευνας, με αποτέλεσμα να μη χωρεί επέμβαση του Δικαστηρίου.

 

Εν πρώτοις, ο ισχυρισμός περί εμφιλοχώρησης πλάνης στην κρίση των καθ’ ων η αίτηση, αφορά στην αξιολόγηση και απόρριψη της προσφοράς των αιτητών. Οι αιτητές διατείνονται ότι είχαν συμπληρώσει και/ή καταγράψει στο προαναφερθέν Έντυπο 8 ότι πληρούσαν τις προδιαγραφές των εγγράφων του Διαγωνισμού. Πράγματι, οι αιτητές είχαν καταγράψει στο εν λόγω Έντυπο 8 ότι πληρούσαν τις προδιαγραφές των εγγράφων του Διαγωνισμού. Ωστόσο, ως έχει προεκτεθεί, από το σύνολο των στοιχείων που είχαν υποβληθεί, διαπιστώθηκε από τους καθ’ ων η αίτηση ότι δεν υπήρχε συμμόρφωση της προσφοράς των αιτητών με τους ουσιώδεις όρους του Διαγωνισμού. Ειδικότερα, αναφέρεται στο Έντυπο 8 η συμμόρφωση της προσφοράς των αιτητών με τις τεχνικές προδιαγραφές για «γυαλί tempered», σε σχέση με τα προϊόντα τύπου Γ1, Γ2, Γ3, Γ4, Τ1, Τ2 και Τ3. Ωστόσο, στη συνέχεια, στην παραπομπή των αιτητών στην ανάλυση της προσφοράς τους, γίνεται, σε όλους τους υπό αναφορά τύπους, αναφορά σε «γυάλινο βαμμένο καπάκι» και όχι σε «γυάλινο καπάκι tempered», εκτός του τύπου Τ.2, στο οποίο αναφέρεται ρητά προσφορά με το «γυάλινο καπάκι tempered», όπως ήταν η απαίτηση στις τεχνικές προδιαγραφές των Εγγράφων του Διαγωνισμού. Αυτή η διαπίστωση καταγράφηκε ρητώς στη συνεδρία της Επιτροπής Αξιολόγησης, ημερομηνίας 4.11.2021, όπως προκύπτει και από το σχετικό πρακτικό, η οποία και διαπίστωσε ότι η προσφορά των αιτητών παρουσίαζε αποκλίσεις από τους όρους του Διαγωνισμού.

 

Επιπρόσθετα, στο πλαίσιο του ίδιου εγειρόμενου λόγου ακύρωσης, οι αιτητές ισχυρίζονται ότι δεν απαιτείτο από τους όρους του Διαγωνισμού η προσκόμιση του Πιστοποιητικού σε σχέση με την καταλληλότητα των προτεινόμενων από αυτούς προϊόντων, καθώς και ότι δεν μπόρεσαν οι καθ’ ων η αίτηση να αντιληφθούν και να ερμηνεύσουν ορθά το περιεχόμενο του εν λόγω Πιστοποιητικού. Με αποτέλεσμα, ως εισηγούνται, υπό καθεστώς πλάνης οι καθ’ ων η αίτηση να κρίνουν ότι η προσφορά των αιτητών δεν ανταποκρινόταν στους όρους του Διαγωνισμού και να αποκλείσουν τους αιτητές από το Διαγωνισμό.

 

Ούτε με αυτό τον ισχυρισμό μπορώ να συμφωνήσω. Όπως προκύπτει και από το πρακτικό της συνεδρίας της Επιτροπής Αξιολόγησης, ημερομηνίας 4.11.2021, οι καθ’ ων η αίτηση, κατά τη διαμόρφωση της επίδικης κρίσης τους, έλαβαν υπόψη τους και/ή αξιολόγησαν και το εν λόγω Πιστοποιητικό, το οποίο ωστόσο δεν κρίθηκε ότι ανταποκρινόταν στους όρους του Διαγωνισμού και, συνακόλουθα, δεν μπορούσε να γίνει αποδεκτό, καθώς η πιστοποίηση που προσφερόταν ήταν για άλλο προϊόν και όχι για το κάθισμα που προνοούσαν οι όροι των εγγράφων του Διαγωνισμού.

 

Όσον δε αφορά στην προσφορά του Ε.Μ., ισχυρίζονται οι αιτητές ότι εμφιλοχώρησε πλάνη, καθότι οι καθ’ ων η αίτηση δεν αξιολόγησαν και/ή αγνόησαν τους λόγους, για τους οποίους η προσφορά του θα έπρεπε να είχε αποκλειστεί. Ωστόσο, όπως προκύπτει από τα ενώπιον μου τεθέντα (βλ. χαρακτηριστικά τα πρακτικά της συνεδρίας της Επιτροπής Αξιολόγησης, ημερομηνίας 4.11.2021), οι καθ’ ων η αίτηση αξιολόγησαν και την προσφορά του Ε.Μ. και διαπίστωσαν τη συμμόρφωση και/ή συμβατότητά της με όλους τους όρους των εγγράφων του Διαγωνισμού.

 

Εντός του ιδίου πλαισίου, οι αιτητές ισχυρίζονται ότι η προσφορά του Ε.Μ. δεν πληρούσε τον όρο 2.1.2 του Παραρτήματος ΙΙ: «Όροι εντολής - Τεχνικές Προδιαγραφές- Προδιαγραφές 2.1. Τεχνικά χαρακτηριστικά», ο οποίος απαιτούσε όπως όλα τα προϊόντα έχουν εγγύηση για περίοδο πέντε (5) χρόνων από την ημερομηνία της οριστικής παραλαβής τους.

Το Παράρτημα ΙΙ του Μέρους Β: «Συμφωνία- Ειδικοί όροι Σύμβασης των Εγγράφων του Διαγωνισμού», περιλαμβάνει τους όρους εντολής και τις τεχνικές προδιαγραφές των προϊόντων. Στον όρο 2.1.2 προβλέπεται ότι:

 

«2.1.2  Όλα τα προϊόντα θα πρέπει να έχουν εγγύηση για περίοδο πέντε (5) χρόνων από την ημερομηνία της οριστικής παραλαβής τους, που θα πραγματοποιηθεί σύμφωνα με το άρθρο 19 στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΒΑΣΗΣ. Κατά την περίοδο αυτή ο Ανάδοχος έχει υποχρέωση να επιδιορθώνει και αντικαθιστά οτιδήποτε απαιτηθεί για την κανονική λειτουργία και χρήση των προσφερόμενων προϊόντων. Για το σκοπό αυτό ο ανάδοχος, θα υποβάλει εγγυητική Επιστολή Καλής Λειτουργίας για περίοδο πέντε (5) χρόνων, σύμφωνα με το άρθρο 6 στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΒΑΣΗΣ, κατά την οποία θα επιδιορθώνει και αποκαθιστά οποιασδήποτε ζημιά υποστούν τα προϊόντα από την κανονική χρήση τους. Στην περίπτωση που η ζημιά δεν μπορεί να επιδιορθωθεί, ο Ανάδοχος θα έχει την υποχρέωση να αντικαταστήσει το συγκεκριμένο προϊόν με άλλο πανομοιότυπο ή καλύτερο από αυτό, της έγκρισης του Υπεύθυνου Συντονιστή του Έργου. Το κόστος επιδιόρθωσης/αποκατάστασης/αντικατάστασης των προϊόντων κατά την περίοδο της εγγύησης θα περιλαμβάνεται στο ποσό της προσφοράς του. Στην περίπτωση που ο Ανάδοχος δεν ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του που απορρέουν από τη Σύμβαση, η Εγγύηση αυτή θα καταπίπτει αυτοδικαίως υπέρ της Αναθέτουσας Αρχής».

 

Σύμφωνα δε με τον όρο 4 του Παραρτήματος ΙΙ του Μέρους Β: «Συμφωνία- Ειδικοί όροι Σύμβασης των Εγγράφων του Διαγωνισμού», αναφορικά με την προβλεπόμενη περίοδο εγγύησης προϊόντων και την εγγύηση του κατασκευαστή-

 

«Χωρίς περιορισμό στις απαιτήσεις των παραγράφων 1.2 και 3 του Άρθρου 16 των Γενικών Όρων (Παράρτημα Ι), ο Ανάδοχος θα προμηθεύσει εγγύηση του κατασκευαστή για τις προμήθειες για τουλάχιστον 24 μήνες, από την ημερομηνία παράδοσης των προμηθειών. Η εγγύηση θα περιλαμβάνει και τη συντήρηση, επιδιόρθωση και αντικατάσταση των προμηθειών για την ίδια περίοδο, σε περίπτωση που τα προβλήματα παρουσιαστούν και κριθούν ότι οφείλονται στην ποιότητα του υλικού».

 

Εν προκειμένω, η Εγγύηση κατασκευαστή που δόθηκε από το Ε.Μ. ενέπιπτε στην παράγραφο 4.1 του Παραρτήματος ΙΙ, η οποία αναφέρεται σε χρονική περίοδο εγγύησης 24 μηνών και, συνεπώς, πληρούσε τον σχετικό όρο.

 

Ισχυρίζονται επιπρόσθετα οι αιτητές ότι, στην προσφορά του, το Ε.Μ., ενώ προτείνει την καρέκλα της Εταιρείας DROMEAS S.A., επισυνάπτει Πιστοποιητικό άλλης εταιρείας, ήτοι της PROFIRM. Δεν μπορώ να συμφωνήσω: ανατρέχοντας στα σχετικά έγγραφα της προσφοράς του Ε.Μ. (βλ. σελ. 266 της προσφοράς), προκύπτει ότι πράγματι το σχετικό Πιστοποιητικό προέρχεται από την κατασκευαστική εταιρεία DROMEAS S.A., ενώ παρατηρώ ότι και στη σελίδα 125 των εγγράφων της προσφοράς του Ε.Μ., αναφέρεται ότι το συγκεκριμένο μοντέλο παρέχεται από την εν λόγω εταιρεία.

 

Περαιτέρω, οι αιτητές ισχυρίζονται ότι η υπό του Ε.Μ. συμπλήρωση του Εντύπου 9 δεν έγινε κατά τον τρόπο που απαιτούσαν τα Έγγραφα του Διαγωνισμού. Ούτε αυτός ο ισχυρισμός ευσταθεί. Σύμφωνα με την παράγραφο 3 του όρου 8.3.2.1 του Μέρους Α των Εγγράφων του Διαγωνισμού -

 

«3. Σε περίπτωση που τα προϊόντα κατασκευάζονται ολικά ή μερικά από κατασκευαστή  που είναι άλλος από τον Προσφέροντα, Πίνακα με στοιχεία των κατασκευαστών αυτών, ο οποίος θα είναι σύμφωνος με το Έντυπο 9, το οποίο περιλαμβάνεται στο Προσάρτημα των Εγγράφων Διαγωνισμού».

 

Όπως προκύπτει από το πρότυπο του Εντύπου 9, αυτό πρέπει να περιέχει το πλήρες όνομα του κατασκευαστή και πληροφορίες αναφορικά με την εταιρεία και τις χώρες που δραστηριοποιείται, τα συστήματα ποιότητας και στοιχεία σχετικά με το όνομα του υπογράφοντος και τη θέση του στην κατασκευάστρια εταιρεία. Το Έντυπο ρητώς αναφέρεται σε «Δήλωση ή Εξουσιοδότηση». Εν προκειμένω, προκύπτει ότι το Έντυπο 9 που παρουσίασε το Ε.Μ., υπογράφεται από πρόσωπο που έχει την ιδιότητα του πωλητή στην κατασκευάστρια εταιρεία, κατ’ εξουσιοδότηση αυτής, ενώ και η συμπλήρωσή του είναι πλήρως σύμφωνη με τα όσα ζητούνται από τα έγγραφα του Διαγωνισμού.

 

Συνεπώς, ούτε και σε σχέση με την επιλογή της προσφοράς του Ε.Μ. εντοπίζεται πλάνη. Υπενθυμίζεται στο σημείο αυτό ότι, κατά πάγια νομολογία, προκειμένου η πλάνη να επιφέρει ακύρωση μιας πράξης, αυτή θα πρέπει να είναι ουσιώδης. Το βάρος απόδειξης του σχετικού ισχυρισμού, ως επίσης και το βάρος απόδειξης του γεγονότος ότι η πλάνη ήταν ουσιώδης, το έχει ο αιτητής (Μολέσκη ν. Δημοκρατίας, Α.Ε. 118/2014, ημερ. 2.6.2020).

 

Περαιτέρω, ούτε κενό έρευνας εντοπίζεται.

 

Στη βάση του συνόλου των ενώπιον μου τεθέντων, και δη από τα παραρτήματα της ένστασης, προκύπτει ότι η συσταθείσα Επιτροπή Αξιολόγησης προέβη σε επαρκή έρευνα του συνόλου της προσφοράς των αιτητών, την οποία αξιολόγησε, καταγράφοντας αιτιολογημένα τη διαπίστωσή της περί απόκλισης της εν λόγω προσφοράς από ουσιώδεις όρους των Εγγράφων του Διαγωνισμού.

 

Είναι δε ορθή η θέση της συνηγόρου των καθ’ ων η αίτηση ότι δεν είχε υποχρέωση η αναθέτουσα αρχή να προβεί σε επαλήθευση της προσφοράς των αιτητών, σε περίπτωση αμφιβολίας, όσον αφορά στην πλήρωση των ουσιωδών όρων του Διαγωνισμού. Αντίθετη υπήρξε επ’ αυτού η θέση της πλευράς των αιτητών, με αναφορά στο άρθρο 67(5)(3) του Νόμου 73(Ι)/2016[1].

Όπως ορθώς παρατηρεί η συνήγορος των καθ’ ων η αίτηση, το άρθρο 67 του Νόμου 73(Ι)/2016 βρίσκεται στο Μέρος ΙΙ του εν λόγω Νόμου. Σύμφωνα με το άρθρο 9 του Νόμου, το Μέρος ΙΙ εφαρμόζεται σε δημόσιες συμβάσεις, των οποίων η εκτιμώμενη αξία, εκτός φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ), είναι ίση προς ή ανώτερη από τα κατώτατα όρια που καθορίζονται στο άρθρο 9. Στην υπό κρίση περίπτωση, η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης ανερχόταν στο ποσό των €113.000, ήτοι ποσό μικρότερο από τα όρια που θέτει ο Νόμος.

 

Πέραν όμως των αμέσως πιο πάνω, επισημαίνεται ότι το εν λόγω άρθρο 67(5) εφαρμόζεται μόνο στην περίπτωση που οι αναθέτουσες αρχές διατηρούν αμφιβολίες ως προς την ακρίβεια των πληροφοριών και των αποδείξεων που παρέχουν οι προσφοροδότες. Εν προκειμένω, δεν προέκυπτε αμφιβολία και/ή οι προδιαγραφές των εγγράφων του Διαγωνισμού ήταν σαφείς σε σχέση με την ποιότητα του γυαλιού που θα έπρεπε να προσφερθεί. Η Επιτροπή Αξιολόγησης, προέβη σε έρευνα και/ή αξιολόγηση της προσφοράς των αιτητών και δεν είχε αμφιβολίες όσον αφορά το γεγονός ότι η προσφορά αυτή δεν πληρούσε ουσιώδεις όρους των εγγράφων του Διαγωνισμού.

 

Ούτε και όφειλε η αναθέτουσα αρχή να αναζητήσει διευκρινίσεις αναφορικά με το κατά πόσον η προσφορά των αιτητών πληρούσε ή όχι τους ουσιώδεις όρους των Εγγράφων του Διαγωνισμού. Σύμφωνα με την παράγραφο 5 του όρου 8.3.1.1 του Μέρους Α των εγγράφων του Διαγωνισμού, στην οποία αναφέρονται οι αιτητές-

 

«Η Αναθέτουσα Αρχή δύναται να ζητήσει από τους Προσφέροντες τη διασαφήνιση ή τη συμπλήρωση ελλείψεων των υποβληθέντων δικαιολογητικών, και οι Προσφέροντες στην περίπτωση αυτή υποχρεούνται, με ποινή αποκλεισμού εάν δεν το πράξουν, να τα συμπληρώσουν εντός ευλόγου χρονικής προθεσμίας που θα τους ζητηθεί».

 

Στον πιο πάνω όρο ρυθμίζεται η περίπτωση που δικαιολογητικό, το οποίο υποβλήθηκε, παρουσιάζει ελλείψεις. Σε αυτήν την περίπτωση, η αναθέτουσα αρχή έχει διακριτική ευχέρεια (δύναται) να ζητήσει την συμπλήρωση των ελλείψεων αυτών. Ωστόσο, εν προκειμένω, ως έχει ήδη λεχθεί, δεν τίθεται ζήτημα έλλειψης που να παρουσιάζεται σε δικαιολογητικό, αλλά ζήτημα μη τήρησης τεχνικής προδιαγραφής, με αποτέλεσμα η πιο πάνω διάταξη να μην εφαρμόζεται.

 

Επιπρόσθετα, σε σχέση με τις παραγράφους 2 και 3 του όρου 9.3 του Μέρους Α των εγγράφων του Διαγωνισμού, οι οποίες, κατά τους αιτητές τυγχάνουν εφαρμογής, επισημαίνεται εξ’ αρχής η δυνατότητα της αναθέτουσας αρχής να ζητά διευκρινίσεις από τους προσφοροδότες, όταν από τα υποβληθέντα προκύπτει ασάφεια, αοριστία ή έλλειψη καθαρότητας και σε καμία περίπτωση για συμπλήρωση άκυρης προσφοράς, τηρουμένης της αρχής της ίσης μεταχείρισης των προσφοροδοτών (Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου ν. Hydrotech Water and Environmental Eng. Ltd (1999) 3 ΑΑΔ 333, C.V. Philippou Ltd. v. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 387/2005, ημερ. 24.1.2007). Επισημαίνεται περαιτέρω ότι η Διοίκηση, κατά την αξιολόγηση των προσφορών, έχει δικαίωμα να ζητά διευκρινίσεις και υποβολή στοιχείων. Αυτό όμως το δικαίωμα δεν εκτείνεται στην αναζήτηση στοιχείων που είναι ουσιώδη, ούτε δύναται με αυτή την διαδικασία η Διοίκηση να επεμβαίνει για να διορθώνει τα λάθη ή τις παραλείψεις ενός προσφοροδότη, όταν μια τέτοια ενέργεια δεν δικαιολογείται από τους όρους της προσφοράς (Hydrotech Water, ανωτέρω). Εκείνο που πρέπει να εξετάζεται είναι κατά πόσον τα στοιχεία που ζητήθηκαν είναι ουσιώδη και αποσκοπούν στο να διορθώσουν ουσιαστικές αποκλίσεις από όρους, η τήρηση των οποίων ήταν αποφασιστικής σημασίας για την λήψη της απόφασης. Το κατά πόσον κάποια προσφορά ικανοποιεί ή μη τους όρους του διαγωνισμού κρίνεται αυστηρά και μόνο στη βάση των εν λόγω όρων και δεν θα μπορούσε να προκύψει υποχρέωση των καθ' ων η αίτηση να αναζητούν διευκρινίσεις σε κάθε περίπτωση (Μ.Ε. Λεωφορεία Αμμοχώστου κ.α. ν. Δημοκρατίας, Συνεκδ. Υποθ. 1788/2019 κ.α., ημερ. 7.4.2020).

 

Εν προκειμένω, δεδομένου ότι η αναθέτουσα αρχή δεν είχε αμφιβολία ότι η προσφορά των αιτητών δεν πληρούσε ουσιώδεις απαιτήσεις των εγγράφων του Διαγωνισμού, είχε τη δυνατότητα, στο πλαίσιο ενάσκησης της διακριτικής της ευχέρειας, να μην αναζητήσει διευκρινίσεις, όπερ και έπραξε.

Ως εκ των πιο πάνω, κρίνω ότι οι ενέργειες της Επιτροπής Αξιολόγησης και κατ’ επέκταση των καθ’ ων η αίτηση, ήσαν, σε κάθε περίπτωση, εύλογα επιτρεπτές και σύννομες και εντός των ορίων της διακριτικής τους ευχέρειας.

 

Είναι, θεωρώ, εδώ το κατάλληλο σημείο να υπομνησθεί ότι κατά πάγια νομολογία, το Δικαστήριο δεν υποκαθιστά τις αποφάσεις της Διοίκησης, ούτε προβαίνει σε επανεκτίμηση γεγονότων, εφόσον κρίνει ότι η έρευνα, την οποία διενήργησε το διοικητικό όργανο, ήταν σε κάθε περίπτωση επαρκής. Επαρκής θεωρείται η έρευνα εφόσον εκτείνεται στη διερεύνηση κάθε σχετικού γεγονότος (Motorways Ltd ν. Δημοκρατίας (1999) 3 Α.Α.Δ. 447). Η δε έκταση και η μορφή της έρευνας είναι συνυφασμένες με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης και η τελική εκτίμηση των γεγονότων και η λήψη της σχετικής απόφασης αποτελεί καθήκον και υποχρέωση του αρμοδίου οργάνου. Το κριτήριο για την πληρότητα της έρευνας έγκειται στη συλλογή και διερεύνηση των ουσιωδών στοιχείων, τα οποία παρέχουν βάση για ασφαλή συμπεράσματα (Δημοκρατία ν. Κοινότητας Πυργών κ.ά. (1996) 3 Α.Α.Δ. 503, Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας ν Ζάμπογλου (1997) 3 Α.Α.Δ. 270, Ράφτης ν Δημοκρατίας (2002) 3 Α.Α.Δ. 345, Χουλιώτης ν Δημοκρατίας (2013) 3 Α.Α.Δ. 524). Το κατά πόσον μια έρευνα είναι ή όχι επαρκής είναι θέμα γεγονότων και συνεπώς κρίνεται στη βάση των εκάστοτε ενώπιον του Δικαστηρίου περιστατικών (Χρίστος Ηροδότου ν Δημοκρατίας (2010) 3 Α.Α.Δ. 220). Το ουσιώδες που εξετάζεται σε κάθε περίπτωση, είναι το κατά πόσον έχει ερευνηθεί κάθε πτυχή του θέματος που τείνει να αποκαλύψει το διερευνώμενο γεγονός (Ευαγόρας Νικολαΐδης και Άλλοι ν. Δρα. Μιχαλάκη Μηνά και Άλλων (1994) 3 Α.Α.Δ. 321). Συναφώς, και σε άμεση συνάρτηση με τα αμέσως πιο πάνω, θα πρέπει να υπομνησθεί ότι το ακυρωτικό Δικαστήριο δεν εξετάζει, ούτε αποφασίζει πρωτογενώς γεγονότα, ούτε βεβαίως και υποκαθιστά την κρίση της Διοίκησης, αλλά η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου εξαντλείται στην εξέταση τυχόν πλάνης περί τα πράγματα, κακής χρήσης της διακριτικής ευχέρειας και έλλειψης αιτιολογίας (Αν. Οικονομίδης κ.α. ν. Α.Η.Κ., Α.Ε. 140/2013, ημερ. 8.5.2020, Ολυμπία Πιερίδη ν. Δημοκρατία κ.α. (2007) 3 Α.Α.Δ. 543, LELLA KENTONIS INVESTMENT CO LTD ν. Δημοκρατίας, Α.Ε. 138/10 κ.α., ημερ, 21.12.2016, Δημοκρατία ν. Παπαξενόπουλου κ.α., Α.Ε. 114/13 ημερ. 6.10.2016). Όπως χαρακτηριστικά λέχθηκε στην FIRST ELEMENTS EUROCONSULTANTS LTD ν. Δημοκρατίας, Α.Ε. 34/2012, ημερ. 15.12.2017, η εξουσία του Δικαστηρίου περιορίζεται στον έλεγχο νομιμότητας της διοικητικής πράξης, ως εύλογα επιτρεπτής υπό τις περιστάσεις και δεν επεκτείνεται στην ουσιαστική κρίση του διοικητικού οργάνου, έστω και αν το ίδιο θα μπορούσε εύλογα να καταλήξει σε διαφορετικά συμπεράσματα.

 

Επιπρόσθετα, κρίνεται αβάσιμος και ο ισχυρισμός περί έλλειψης επαρκούς αιτιολογίας της προσβαλλόμενης απόφασης. Τόσο η απόφαση αποκλεισμού των αιτητών από τον Διαγωνισμό, όσο και η απόφαση κατακύρωσης του Διαγωνισμού στο Ε.Μ. είναι επαρκώς αιτιολογημένη. Προκύπτει εν προκειμένω με την απαιτούμενη επάρκεια η αιτιολόγηση της επίδικης απόφασης, κατά τρόπο που να καθίσταται εφικτή η διενέργεια του δικαστικού ελέγχου (Στέφανος Φράγκου ν. Δημοκρατίας (1998) 3 Α.Α.Δ. 270). Σύμφωνα με το άρθρο 28(1) του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου (Ν.158(Ι)/1999), «η αιτιολογία μιας διοικητικής πράξης πρέπει να είναι σαφής, ώστε να μην αφήνει αμφιβολίες ως προς το ποιος ήταν ο πραγματικός λόγος που οδήγησε το διοικητικό όργανο στη λήψη της απόφασης». Με άλλα λόγια, η αιτιολογία πρέπει να παρέχει στο Δικαστήριο τα απαραίτητα εκείνα, ειδικά και συγκεκριμένα στοιχεία, που να οδηγούν στη διακρίβωση της νομιμότητας της διοικητικής πράξης. Πρέπει να εκτίθενται σε αυτήν οι πραγματικοί και νομικοί λόγοι που οδήγησαν στην έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης και να παρατίθενται τα κριτήρια με βάση τα οποία λήφθηκε η εν λόγω απόφαση, ώστε να καθίσταται εφικτός ο δικαστικός έλεγχος (L.A.S. BOATING LTD ν. Δημοκρατίας, ΕΔΔ 37/2017, ημερ. 26.10.2023, Λ. Σκυλλουριώτης v. Δήμου Λευκωσίας, Ε.Δ.Δ. 38/2016, ημερ. 1.7.2022, Eurofarm (P. Neophytou) Ltd ν. Δημοκρατίας Α.Ε.142/2015, ημερ. 4.4.2023, ANDRELIA PAPHOS LTD ν. Δημοκρατίας, ΕΔΔ 49/2019, ημερ. 23.10.2023).

 

Στην υπό κρίση περίπτωση, δεν εντοπίζεται κενό αιτιολόγησης. Η επίδικη απόφαση αποκλεισμού των αιτητών και κατακύρωσης του Διαγωνισμού στο Ε.Μ., συμπληρώνεται από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου κατά τρόπο που να προκύπτει με σαφήνεια τι είχε υπόψη του το διοικητικό όργανο κατά τη λήψη της απόφασής του (Χρίστος Παναγιωτίδης ν. Δημοκρατίας  (1998) 3 Α.Α.Δ. 342, Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου κ.α. ν. Δημοκρατίας (1990) 3 Α.Α.Δ. 1171, Διογένους ν. Δημοκρατίας (1999) 4 Α.Α.Δ., 371) και να καθίσταται εντέλει ευχερής η διενέργεια του απαιτούμενου δικαστικού ελέγχου. Ιδιαίτερη αναφορά μπορεί να γίνει στα πρακτικά της συνεδρίας της Επιτροπής Αξιολόγησης (παράρτημα 5 στο δικόγραφο της ένστασης), όπου με σαφήνεια παρατίθενται οι λόγοι που απέληξαν στη διαμόρφωση της επίδικης κρίσης.

 

Ούτε με τον ισχυρισμό περί παραβίασης της αρχής της χρηστής διοίκησης αλλά και της ίσης μεταχείρισης, κατά παράβαση του Άρθρου 28 του Συντάγματος και του άρθρου 38 του Νόμου 158(Ι)/1999, μπορώ να συμφωνήσω. Κατά τον σχετικό ισχυρισμό, οι καθ’ ων η αίτηση, κατά παράβαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης των προσφοροδοτών, ζήτησαν διευκρινίσεις μόνον από το Ε.Μ. και όχι και από τους αιτητές.

 

Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από τα γεγονότα της υπόθεσης, η Επιτροπή Αξιολόγησης (βλ. πρακτικά συνεδρίας ημερ. 4.11.2021), αναφέρει στις παραγράφους 2.3 και 2.4 ότι το Ε.Μ., ως προέκυπτε από τα παραρτήματα της προσφοράς του, ήταν ο μοναδικός προσφοροδότης που πληρούσε, εκ πρώτης όψεως, τις βασικές απαιτήσεις των τεχνικών προδιαγραφών, χωρίς ουσιώδεις αποκλίσεις από τα έγγραφα Διαγωνισμού - Τεχνικές απαιτήσεις. Εντούτοις, προτού καταλήξει σε τελική απόφαση, η Επιτροπή απέστειλε σχετική διευκρινιστική επιστολή προς το Ε.Μ. Εν συνεχεία, η Επιτροπή έκρινε ότι δεν χρειαζόταν περαιτέρω διευκρινίσεις από τους οικονομικούς φορείς, οι οποίοι και αποκλείστηκαν για λόγους μη συμμόρφωσης με τις προδιαγραφές.

 

Το Ε.Μ. παρέσχε τις διευκρινίσεις που τού είχαν ζητηθεί και η Επιτροπή Αξιολόγησης, με σχετικό πρακτικό της ημερ. 9.11.2021, εξέτασε τις σχετικές απαντήσεις, τις έκρινε ικανοποιητικές και προχώρησε στην κατακύρωση του Διαγωνισμού.

 

Οι πιο πάνω ενέργειες κρίνονται εύλογες και δεν εντοπίζεται παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης των προσφοροδοτών, αφού τόσο η προσφορά των αιτητών όσο και αυτή του Ε.Μ. αξιολογήθηκαν  κατά παρόμοιο τρόπο και κρίθηκε η μεν πρώτη ότι δεν συμμορφωνόταν με ουσιώδεις όρους του Διαγωνισμού, σε αντίθεση με τη δεύτερη, για την οποία όμως απαιτείτο η παροχή συγκεκριμένων διευκρινίσεων.

 

Εξάλλου, όπως έχει ήδη λεχθεί πιο πάνω, κατά πάγια νομολογία, η αναθέτουσα αρχή, έχει το δικαίωμα να ζητά διευκρινίσεις από τους προσφέροντες, όταν από τα υποβληθέντα προκύπτει ασάφεια, αοριστία ή έλλειψη καθαρότητας, όχι όμως για συμπλήρωση άκυρης προσφοράς, τηρουμένης της αρχής της ίσης μεταχείρισης των προσφερόντων.  Έχει επίσης κατ’ επανάληψη νομολογηθεί ότι η Διοίκηση, κατά την αξιολόγηση των προσφορών, έχει δικαίωμα να ζητά διευκρινίσεις και υποβολή στοιχείων. Τούτο το δικαίωμα, βεβαίως, δεν εκτείνεται στην αναζήτηση στοιχείων που είναι ουσιώδη, ούτε δύναται με αυτή την διαδικασία η Διοίκηση να επεμβαίνει για να διορθώνει τα λάθη ή τις παραλείψεις ενός προσφέροντα. Εκείνο που πρέπει να εξετάζεται είναι κατά πόσον τα στοιχεία που ζητήθηκαν είναι ουσιώδη και αποσκοπούν στο να διορθώσουν ουσιαστικές αποκλίσεις από όρους, η τήρηση των οποίων ήταν αποφασιστικής σημασίας για την λήψη της απόφασης (ΕΤΑΙΡΕΙΑ EL.NI.A. KOKKINOS LTD ν. Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών, Υποθ. Αρ. 75/2010, ημερ. 4.7.2011). Είναι δε επιτρεπτή η απλή διευκρίνιση στοιχείων της προσφοράς ή η κατ’ εξαίρεση διόρθωση ή κατά περίπτωση συμπλήρωση των δεδομένων της προσφοράς, υπό τον όρο ότι η τροποποίηση αυτή δεν συνεπάγεται στην πράξη την υποβολή νέας προσφοράς. Και βεβαίως, εντός αυτού του πλαισίου, το δικαίωμα των καθ’ ων η αίτηση να αναζητούν διευκρινίσεις από τους προσφοροδότες, δεν καθιερώνει και υποχρέωσή τους να αναζητούν διευκρινίσεις, ιδιαιτέρως όταν δεν έχουν αμφιβολίες όσον αφορά το περιεχόμενο των προσφορών .

 

Τέλος, δεν μπορώ να συμφωνήσω ούτε με τον ισχυρισμό περί παραβίασης της αρχής της καλής πίστης και της χρηστής διοίκησης εκ μέρους των καθ’ ων η αίτηση. Δεδομένης της ύπαρξης συγκεκριμένου κανονιστικού πλαισίου και δη της βάσης των όρων του Διαγωνισμού, δυνάμει των οποίων ενήργησε η καθ' ης η αίτηση στην υπό εξέταση υπόθεση, είναι αρκετό να υπομνησθεί εν προκειμένω ότι η αρχή της καλής πίστης, ναι μεν σκοπεί στον αποκλεισμό της αυθαιρεσίας στη διοικητική λειτουργία, δεν υπερφαλαγγίζει, ωστόσο, και δεν μπορεί να μεταβάλει την αρχή της σύννομης λειτουργίας της Διοίκησης, ώστε να οδηγεί σε καταστρατήγηση της αρχής της νομιμότητας (Δημοκρατία ν. Παπαφώτη (1997) 3 Α.Α.Δ. 191) και έχει συμπληρωματικό χαρακτήρα, όπου υφίσταται σχετική πρόνοια δικαίου, όπως συμβαίνει στην υπό κρίση περίπτωση (Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου ν. Γιαννάκης Τσικκουρής κ.α., Α.Ε.19/11, ημερ. 22.12.2016). Στην O LYKOS SERVICES AND SECURITY SYSTEMS-PRIVATE INVESTIGATORS LTD κ.α. ν. Δημοκρατίας, Ε.Δ.Δ. αρ. 1/16, ημερ. 20.7.2021, επισημάνθηκε ότι «οι έννοιες της ίσης μεταχείρισης και της καλής πίστης, ως γενικές από τη φύση τους αρχές, δεν μπορούν να αποτελούν εύκολο όπλο χρήσης τους» (βλ. και τις αποφάσεις του παρόντος Δικαστηρίου στις S.E. v. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 490/2024 (i-Justice), ημερ. 17.5.2024, Δ.Ν. ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 1626/2021, ημερ. 19.4.2024 και HERMES AIRPORTS LTD ν. Επιτροπή Προστασίας του Ανταγωνισμού, Υποθ. Αρ. 1123/2015, ημερ. 14.10.2021).

 

Ως εκ των πιο πάνω, κρίνω ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι ορθή και σε κάθε περίπτωση εύλογα επιτρεπτή και εντός των ορίων της διακριτικής ευχέρειας των καθ’ ων η αίτηση. Δεν εντοπίζεται ούτε παράβαση νόμου, ούτε κακή ερμηνεία και/ή εφαρμογή των όρων του Διαγωνισμού, ούτε κενό έρευνας, ούτε εμφιλοχώρηση πλάνης και, γενικότερα, δεν εντοπίζεται λόγος ακύρωσής της, με αποτέλεσμα να μη χωρεί επέμβαση του Δικαστηρίου.

 

Κατά συνέπεια, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Επιδικάζονται €1650 έξοδα εναντίον των αιτητών και υπέρ των καθ’ ων η αίτηση. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται συμφώνως του Άρθρου 146.4(α) του Συντάγματος.

 

 

 

 

Φ. ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Π.Δ.Δ.