ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
Υπ. Αρ. 1460/2018
30 Ιουλίου, 2026
[Φ. ΚΑΜΕΝΟΣ, ΔΔΔ.]
Αναφορικά με τα Άρθρα 146, 12, 30 του Συντάγματος
1. Έλενα Οικονομίδου κ.α
Αιτητές
Και
Καθ' ων η Αίτηση
Και ως τροποποιήθη δυνάμει διατάγματος ημερ. 03.06.2025
1. Έλενα Οικονομίδου κ.α
Αιτητές
Και
Επαρχιακού Οργανισμού Αυτοδιοίκησης Λεμεσού
Καθ' ων η Αίτηση
------
Αίτηση ημερομηνίας 10.03.2026 για προσαγωγή μαρτυρίας και/ή αντεξέταση
Χριστίνα Παρασκευά με Ειρήνη Σκίτσα, για Λ. Παπαφιλίππου & ΣΙΑ ΔΕΠΕ για το ΕΜ (Αιτητές στην αίτηση ημερ. 10.03.2026)
Γιώργος Α. Καραπατάκης, Δικηγόρος για Αιτητές (Καθ’ ων η αίτηση στην αίτηση ημερ. 10.03.2026)
Ανδρέας Μ. Δαμιανού, Δικηγόρος για Καθ' ων η αίτηση (στην Προσφυγή),
ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ
Φ. Καμένος, ΔΔΔ.: Στις 20.05.2024, το παρόν εξέδωσε ενδιάμεση απόφαση επί αίτησης ημερ. 02.12.2022, με την οποία δόθηκαν οδηγίες όπως οι Αιτητές, διά της Αιτήτριας 1, προσκομίσουν μαρτυρία υπό μορφή ένορκης δήλωσης, ως προς τον χρόνο και τρόπο λήψης γνώσης των επίδικων, στην κυρίως αίτηση, αδειών. Η αίτηση ημερ. 02.12.2022 ακολούθησε σχετική προδικαστική ένσταση που ετέθη από τους Καθ΄ων η αίτηση και το ΕΜ ότι η προσφυγή είναι εκπρόθεσμη.
Κατόπιν της εν λόγω ενδιάμεσης απόφασης ημερ.20.05.2024, η Αιτήτρια 1 καταχώρισε την ένορκη δήλωση με την μαρτυρία της και ακολούθως κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου, τυγχάνοντας αντεξέτασης από τους ευπαίδευτους συνηγόρους των Καθ΄ων η αίτηση και του ΕΜ. Η αντεξέταση ολοκληρώθηκε στις 09.12.2025.
Στις 10.03.2026, το ΕΜ καταχώρησε την υπό κρίση αίτηση (η «Αίτηση») με την οποία αξιώνει όπως δοθεί άδεια να παρουσιασθεί στο Δικαστήριο για να δώσει μαρτυρία και/ή αντεξετασθεί η θυγατέρα της Αιτήτριας 1 καθώς και οι 3 εναπομείναντες Αιτητές (Αιτητές με α/α 3,4 και 7 επί του δικογράφου της αίτησης ακυρώσεως) ως προς τα γεγονότα που έθεσε ενώπιον του δικαστηρίου η Αιτήτρια 1 μέσω της ένορκης δήλωσής της και κατά την αντεξέτασή της.
Την Αίτηση συνοδεύει ένορκη δήλωση (εφεξής η «ΕΔ») δικηγόρου που εργάζεται στο γραφείο των δικηγόρων του ΕΜ. Στις παραγράφους 6-12 της ΕΔ καταγράφονται οι λόγοι που, κατά την εισήγηση, δικαιολογούν την επιτυχία της Αίτησης. Αναφέρουν συγκεκριμένα:
6. Στα πλαίσια της αντεξέτασής της, η Αιτήτρια κατά την αναφορά της στην επιστολή που φέρει ημ. 17/07/2018, αποκάλυψε για πρώτη φορά πως αυτή συντάχθηκε από τη θυγατέρα της κα Γ.Ο, της οποίας η συμβολή ήταν καθοριστικής σημασίας.
7. Κατά τη διήγηση του χρονικού σύνταξης της εν λόγω επιστολής, η Αιτήτρια προέβη σε αντιφατικές δηλώσεις, πολλές εκ των οποίων αφορούσαν την εμπλοκή της θυγατέρας της κα Γ.Ο στη σύνταξη της επιστολής. Οι αντιφάσεις αυτές σχετίζονται με τις συνθήκες και το χρονοδιάγραμμα στο πλαίσια των οποίων συντάχθηκε η επιστολή.
8. Καθώς οι αντιφάσεις αυτές δημιουργούν σοβαρά ερωτηματικά ως προς το πότε πράγματι συντάχθηκε η επιστολή και κάτω από ποιες συνθήκες, παραμένει και δημιουργείται πρόσθετη αβεβαιότητα ως προς το πότε πράγματι έλαβαν γνώση η Αιτήτρια 1 και/ή οι λοιποί Αιτητές για τις επίμαχες άδειες.
9. Σκοπός της κλήτευσης της θυγατέρας της Αιτήτριας 1 θα είναι η αντεξέταση της μόνο επί της εμπλοκής της στη σύνταξη της επιστολής, προκειμένου να διαφανούν και να καταδειχθούν οι ασαφείς ή/και αντιφατικές δηλώσεις. Με την κλήση της θυγατέρας της Αιτήτριας 1 για μαρτυρία, επιχειρείται η αναζήτηση της ουσιαστικής αλήθειας και η διαλεύκανση των ζητημάτων που θα δώσουν φως στην υπόθεση για να διαφανεί το εμπρόθεσμο ή όχι της προσφυγής. Παράλληλα, η κλήση της έχει ως σκοπό και γνώμονα να διασφαλιστεί η ορθή και πλήρης απονομή δικαιοσύνης.
10. Παράλληλα, κατά την αντεξέτασή της η Αιτήτρια 1, αναφερόμενη στο χρονικό σύνταξης και ετοιμασίας της επιστολής προέβη σε αντιφατικές ή/και ασαφείς δηλώσεις που αφορούσαν την εμπλοκή των Αιτητών υπ. αρ. 3, 4 και 7, ήτοι της Νίκης Λοΐζου, του Λοίζου Π. Λοίζου και της Σαλώμης Μαραγκού αντίστοιχα, στη σύνταξη της επιστολής. Οι αντιφάσεις αυτές αφορούσαν τις συνθήκες υπογραφής της εν λόγω επιστολής από τους προαναφερόμενους Αιτητές και το βαθμό εμπλοκής τους.
11. Ταυτόχρονα, κατά την Αντεξέτασή της, η ίδια η Αιτήτρια παραδέχθηκε πως για το χρόνο λήψης γνώσης των επίμαχων αδειών, μπορεί με βεβαιότητα να πει την αλήθεια για τον εαυτό της και όχι για τους υπόλοιπους Αιτητές.
12. Συνεπώς, σκοπός της παρουσίας των Αιτητών υπ. αρ. 3, 4 και 7 για να δώσουν μαρτυρία ή/και να αντεξεταστούν ως προς τα όσα ανέφερε για αυτούς η Αιτήτρια 1 με την ένορκη δήλωση της ημ. 28/05/2024 και μέσω της αντεξέτασής της στις 09/12/2025, θα είναι να διαφανούν και να καταδειχθούν οι ασαφείς ή/και αντιφατικές δηλώσεις προκειμένου να διαφανεί η ουσιαστική αλήθεια ως προς τη λήψη γνώσης των επίμαχων αδειών και να διασφαλιστεί η ορθή και πλήρης απονομή δικαιοσύνης».
Η αίτηση έτυχε της ένστασης των Αιτητών όπου με τους λόγους ένστασης τίθεται, μεταξύ άλλων, κυρίαρχα η θέση ότι η Αίτηση είναι καταχρηστική και ότι η Αιτήτρια 1 δεν αποκάλυψε οποιοδήποτε ουσιώδες γεγονός που δικαιολογεί κλήτευση νέου προσώπου οι δε όποιες ισχυριζόμενες από το ΕΜ αντιφάσεις στην μαρτυρία της αφορούν την αξιολόγηση της μαρτυρίας και την αποδεικτική της αξία.
Ακολούθως τα μέρη κατέθεσαν γραπτά υπομνήματα προς προώθηση των θέσεων τους.
Εξέτασα τις υποβολές τους και δη όσα αναφέρονται στην Αίτηση, την ένσταση και τις ένορκες δηλώσεις που τις συνοδεύουν και καταλήγω στα ακόλουθα:
Από τα όσα αναφέρονται στην ΕΔ ουσιαστικά προτάσσεται η θέση ότι πρέπει να επιτραπεί η προσαγωγή μαρτυρίας επειδή από την μαρτυρία της Αιτήτριας 1 προέκυψαν αντιφάσεις στην εμπλοκή ενός τρίτου προσώπου, ήτοι της θυγατέρας της και του χρόνου λήψης γνώσης των υπολοίπων τριών αιτητών με αρ. 3, 4 και 7.
Καταρχάς λοιπόν θεωρώ ότι τα όσα αναφέρονται στο ανωτέρω απόσπασμα της ΕΔ περί αντιφάσεων δεν είναι αρκούντως συγκεκριμένα αλλά εν γένει αόριστα, άρα δε θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην αποδοχή της Αίτησης. Δε θεωρώ δηλαδή απλά την αναφορά ή ισχυρισμό περί αντίφασης στη δοθείσα μαρτυρία ως ικανοποιητική ώστε να ασκήσω διακριτική ευχέρεια υπέρ αποδοχής της Αίτησης. Είναι δε νομολογημένο ότι η μαρτυρία που επιχειρείται να κατατεθεί πρέπει να είναι συγκεκριμένη ώστε να αξιολογηθεί και η σχετικότητά της με το εκάστοτε επίδικο ζήτημα καθώς και ότι στο περιεχόμενο της αίτησης και της ένορκης δήλωσης (και όχι στις αγορεύσεις) πρέπει να αναφέρονται τα όσα θα επιτρέψουν στο Δικαστήριο να αποφασίσει αν πράγματι πληρούνται οι προϋποθέσεις για να επιτρέψει τη προσαγωγή της (βλ. σχετικά Πρ. Αρ. 52/2009 Μιχαήλ ν. Δημοκρατίας ημερ. 30.12.2010). Στην Υπ. Αρ. 300/03 Χρίστος Ιωσηφίδης ν. Ρ.Ι.Κ. ημερ. 20.11.2003 το Ανώτατο Δικαστήριο (Εντ. Δ. Καλλής) ανέφερε (η έμφαση είναι του παρόντος):
«Κυρίαρχο στοιχείο είναι κατά πόσο η προτεινόμενη μαρτυρία είναι εύλογα σχετική προς οποιοδήποτε επίδικο θέμα και αποδεικτική οποιουδήποτε επιδίκου θέματος. Έχω την άποψη πως για να κριθεί η σχετικότητα πρέπει η προτεινόμενη μαρτυρία να συγκεκριμενοποιείται στην αίτηση. Στην παρούσα υπόθεση δεν έχει γίνει τέτοια συγκεκριμενοποίηση. Η ένορκη δήλωση η οποία συνοδεύει την αίτηση (έχει παρατεθεί στις σελ. 4-6, πιο πάνω) περιέχει τις απόψεις και διαπιστώσεις του ομνύσαντα επί του κατά πόσο ο αιτητής ικανοποιεί τις προϋποθέσεις (δ) του άρ. 2 του πιο πάνω Νόμου 212/87. Είναι αλήθεια ότι ο αιτητής έχει εξειδικεύσει και συγκεκριμενοποιήσει την προτεινόμενη μαρτυρία στη διάρκεια της αγόρευσης του (βλ. σελ. 7-8, πιο πάνω). Ωστόσο αυτό δεν ικανοποιεί τις απαιτήσεις της Νομολογίας. Είναι απαραίτητο όπως η σχετική εξειδίκευση γίνεται στην αίτηση και στην ένορκη δήλωση που τη συνοδεύει. Εν όψει των ανωτέρω θεωρώ ότι δεν έχει τεθεί ενώπιον μου το υλικό που είναι απαραίτητο για να αποφασισθεί κατά πόσο η προτεινόμενη μαρτυρία είναι εύλογα σχετική με τα επίδικα θέματα της προσφυγής. Για το λόγο αυτό η αίτηση δεν μπορεί να πετύχει».
Κατ' έφεση, στην Ιωσηφίδης ν. Ρ.Ι.Κ. (2006) 3 Α.Α.Δ. 677, το Ανώτατο Δικαστήριο επικυρώνοντας την πιο πάνω κρίση ανέφερε (η έμφαση είναι του παρόντος):
«Προβάλλεται ως λόγος έφεσης ότι η ενδιάμεση απόφαση, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημα του εφεσείοντος για προσαγωγή μαρτυρίας, είναι εσφαλμένη. Ο λόγος αυτός δεν ευσταθεί. Ορθά ο συνάδελφος απέρριψε το αίτημα πάνω στη βάση ότι ο εφεσείων δεν είχε, με την αίτηση και την ένορκο δήλωση, συγκεκριμενοποιήσει την προτεινόμενη μαρτυρία, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να κριθεί η σχετικότητα της με οποιαδήποτε από τα επίδικα θέματα».
Περαιτέρω βέβαια να σημειώσω ότι, ειδικά ως προς την κλήτευση των Αιτητών με αρ. 3, 4 και 7 είχα εξαρχής με την ενδιάμεση απόφαση ημερ. 20.05.2024 κρίνει ότι είναι επιτρεπτό η Αιτήτρια 1 να μαρτυρήσει, πέραν της προσωπικής της πληροφόρησης και όλα όσα της ανέφεραν οι υπόλοιποι Αιτητές, μαρτυρία που εδύνατο να δοκιμαστεί στην ακροαματική διαδικασία, όπως και έγινε.
Ορθά, δε, θεωρώ εν προκειμένω ο κ. Καραπατάκης θέτει ότι η όποια ισχυριζόμενη αντίφαση στη μαρτυρία της Αιτήτριας 1, είναι ζήτημα αξιολόγησης από το Δικαστήριο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ζήτημα αξιολόγησης κατά την κρίση της προδικαστικής ένστασης (εκπρόθεσμο), την οποία η μαρτυρία επιχειρεί να αντικρούσει. Και εφόσον πράγματι διαπιστωθεί αντίφαση ουσιώδης και ικανή να οδηγήσει σε επιτυχία την προδικαστική ένσταση είτε αναφορικά με την Αιτήτρια 1 είτε με τους υπολοίπους Αιτητές, προφανώς αυτοί (ή οποιοσδήποτε εξ αυτών) θα επωμιστούν το βάρος των συνεπειών της αντίφασης αυτής.
Με γνώμονα τα ανωτέρω, η Αίτηση δε μπορεί να επιτύχει και απορρίπτεται.
Η προσφυγή ορίζεται για προγραμματισμό στις 17.09.2026, ώστε ώριμη, ίσως ύπερ του δέοντως, ούσα να οριστεί ακολούθως για διευκρινίσεις αφού δοθεί η ευκαιρία στα μέρη εφόσον επιθυμούν (ως έχουν ήδη επιφυλαχθεί) να σχολιάσουν γραπτώς τη μαρτυρία της Αιτήτριας 1.
Τα έξοδα της παρούσας επιδικάζονται υπέρ των Αιτητών (στην κυρίως αίτηση) και εναντίον του ΕΜ και θα καθοριστούν με τα λοιπά έξοδα κατά την απόφαση του παρόντος επί της κυρίως αίτησης.
Φ. Καμένος, ΔΔΔ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο