ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ  

   (Υπόθεση αρ. 795/2026(Κ))

23 Οκτωβρίου 2026

[ΓΑΒΡΙΗΛ, Πρόεδρος Δ.Δ.]

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ AΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

 

ASHU EGBE BETRAND,

Aιτητής,

v.

 

ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ

ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ

 

Καθ’ ων η αίτηση.

……………………………

Άγγελος Ιωάννου, για τον αιτητή.

Μαρίνα Φιλίππου, για Βρυωνίδου, Αναστασιάδη & Φιλίππου, για τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τους καθ’ ων η αίτηση.

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

ΓΑΒΡΙΗΛ, Π.Δ.Δ.: Αντικείμενο της υπό κρίση προσφυγής, αποτελεί η νομιμότητα της απόφασης των καθ’ ων η αίτηση, ημερομηνίας 13.7.2026, με την οποία ο αιτητής κηρύχθηκε ως απαγορευμένος μετανάστης, δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 6(1)(κ) του Κεφ. 105, λόγω παράνομης παραμονής του στη Δημοκρατία από τις 15.2.2023, όταν η προσφυγή που άσκησε ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας (στο εξής «ΔΔΔΠ»), κατά της απορριπτικής απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, είχε απορριπτική κατάληξη. Ομοίως, επιζητείται έλεγχος νομιμότητας και των διαταγμάτων κράτησης και απέλασης, ίδιας ημερομηνίας. Σημειώνεται πως η προσφυγή έχει καταχωριστεί στις 23.7.2026.

 

  Σύντομη αναδρομή στα γεγονότα. Ο αιτητής κατάγεται από το Καμερούν. Στις 24.2.2020 υπέβαλε ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου αίτηση για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας, αίτηση η οποία απερρίφθη στις 6.9.2021 και του γνωστοποιήθηκε στις 30.9.2021. Κατά της εν λόγω απορριπτικής διοικητικής αποφάσεως, υπέβαλε ενώπιον του ΔΔΔΠ την προσφυγή με αρ. 7305/2021, η οποία απερρίφθη στις 15.2.2023, λόγω μη προώθησης. Έκτοτε, ο αιτητής δεν διευθέτησε με οποιονδήποτε τρόπο την παραμονή του στη Δημοκρατία.

 

  Στις 12.7.2026, αυτός συνελήφθη στην Κοφίνου, καθώς υπήρχαν εναντίον του, καταγγελίες για ενδοοικογενειακή βία κατά της συμβίας του. Κατά τη διερεύνηση της παραμονής του, διαπιστώθηκε πως αυτός διέμενε παράνομα στο έδαφος της Δημοκρατίας και ως εκ τούτου, δεν ασκήθηκε εναντίον του ποινική δίωξη, αλλά εκδόθηκαν στις 13.7.2026 τα εδώ επίδικα διατάγματα κράτησης και απέλασης, αφού κηρύχθηκε ως απαγορευμένος μετανάστης, δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 6(1)(κ) του Κεφ. 105.

 

  Σημειώνεται πως, την ίδια μέρα, δηλαδή στις 13.7.2026, η Διευθύντρια του Τμήματος Μετανάστευσης, ανέστειλε την εκτέλεση του διατάγματος απέλασης, εν αναμονή των απόψεων των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας. Ο αιτητής συνέχισε να παραμένει υπό κράτηση, βάσει του διατάγματος κράτησης, η εκτέλεση του οποίου δεν ανεστάλη. Οι δε απόψεις των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, αναζητήθηκαν από το Τμήμα Μετανάστευσης, με την επιστολή ημερομηνίας 30.7.2026. Αναφορά στο εν λόγω ζήτημα θα ακολουθήσει στη συνέχεια.

 

  Προς ακύρωση των επίδικων διοικητικών αποφάσεων, ο ευπαίδευτος δικηγόρος του αιτητή υποστήριξε πως κατά τον χρόνο έκδοσης των προσβαλλόμενων αποφάσεων, η διοίκηση γνώριζε για την ύπαρξη οικογένειας του αιτητή στη Δημοκρατία και συγκεκριμένα, για την ύπαρξη της συμβίας του και του ανήλικου τέκνου τους και είναι γι΄ αυτό το λόγο που η εκτέλεση του διατάγματος απέλασης ανεστάλη την ίδια μέρα της έκδοσής του, εν αναμονή των απόψεων των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, οι οποίες ζητήθηκαν 17 ημέρες μετά τον ουσιώδη χρόνο. Υποστηρίζει πως υπήρξε παράβαση των προνοιών του άρθρου 18ΟΖ του Κεφ. 105, αφού κατά την εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 18ΟΔ μέχρι 18ΠΘ, η διοίκηση οφείλει να τηρεί την αρχή της μη επαναπροώθησης και να λαμβάνει υπόψη το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου και την οικογενειακή ζωή, κοινωνική αξιολόγηση όμως που δεν είχε ολοκληρωθεί κατά τον χρόνο έκδοσης των επίδικων αποφάσεων.

 

  Περαιτέρω, σε σχέση με το διάταγμα κράτησης, υποβάλλεται η θέση πως δεν δίδεται επαρκής αιτιολόγηση, για την αναγκαιότητα της κράτησής του και τον κίνδυνο διαφυγής που έχει επικαλεστεί η διοίκηση, κίνδυνος που δεν έχει εξατομικευτεί, αφού ο ίδιος εντοπίστηκε στην Κοφίνου, στον τόπο δηλαδή όπου διαμένει με τη συμβία του και το ανήλικο τέκνο τους, τόπος γνωστός προς τη διοίκηση και συνεπώς, μπορούσε να εξεταστεί η δυνατότητα εφαρμογής εναλλακτικών της κράτησης μέτρων.

 

  Πλήρως υποστηρικτική της νομιμότητας των επίδικων διοικητικών αποφάσεων, υπήρξε η θέση της άλλης πλευράς. Η ευπαίδευτη συνήγορος των καθ’ ων η αίτηση, υπέβαλε πως στην περίπτωση του αιτητή, δεν τυγχάνει εφαρμογής η αρχή της μη επαναπροώθησης, αφού οι ισχυρισμοί του περί σοβαρού κινδύνου να υποστεί δίωξη ή και παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εξετάστηκαν και απορρίφθηκαν από την Υπηρεσία Ασύλου και είναι γι΄αυτό το λόγο που η αίτηση ασύλου που είχε υποβάλει, απερρίφθη. Ως προς την αναζήτηση των απόψεων των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, οι οποίες ζητήθηκαν από τους καθ’ ων η αίτηση στις 30.7.2026, η ευπαίδευτη συνήγορος των καθ’ ων η αίτηση, επιφυλάχθηκε να τις θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου, μόλις αυτές εξασφαλιστούν. Αναφορά, εκ μέρους της, γίνεται και στην έκθεση της ΥΑΜ Λάρνακας, στην οποία περιγράφεται το περιστατικό οικογενειακής βίας μεταξύ του αιτητή και της συμβίας του, υποστηρίζοντας πως η απομάκρυνση του πατέρα, ενδεχομένως να εξυπηρετεί το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού του. Περαιτέρω, υπέβαλε πως το διάταγμα κράτησης του αιτητή είναι πλήρως αιτιολογημένο, εφόσον υπήρξε διαπίστωση κινδύνου διαφυγής, λόγω της μη επιθυμίας του να επαναπατριστεί, ακόμα και εάν του δινόταν χρηματικό κίνητρο, ενώ δεν διαμένει σε καμία από τις δηλωθείσες διευθύνσεις.

 

  Όπως έχει ήδη αναφερθεί, οι προσβαλλόμενες αποφάσεις έχουν εκδοθεί στις 13.7.2026. Την ίδια μέρα, η Διευθύντρια του Τμήματος Μετανάστευσης, ανέστειλε την εκτέλεση του διατάγματος απέλασης, καθότι αναμένονταν οι απόψεις των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας. Ο αιτητής συνέχισε να παραμένει υπό κράτηση. Οι εν λόγω απόψεις, ζητήθηκαν με επιστολή ημερομηνίας 30.7.2026. Στο μεταξύ, η νομιμότητα της κήρυξης του αιτητή ως απαγορευμένου μετανάστη, καθώς και η έκδοση διαταγμάτων κράτησης, αλλά και της απέλασης, προσεβλήθη με την υπό εκδίκαση προσφυγή, η οποία καταχωρίστηκε, όπως προανέφερα, στις 23.7.2026.

 

  Ο κύριος ισχυρισμός που προωθήθηκε από τον αιτητή, άπτεται της θέσης περί παράβασης των διατάξεων του άρθρου 18ΟΖ του Κεφ. 105, δεδομένης της γνώσης της διοίκησης, κατά τη σύλληψη του αιτητή, περί ύπαρξης ανήλικου τέκνου και οικογένειας στη Δημοκρατία. Πράγματι, τα προσωπικά αυτά πραγματικά περιστατικά και οικογενειακά δεδομένα του αιτητή, ήταν εις γνώση της διοίκησης, όπως προκύπτει και από την έκθεση της ΥΑΜ Λάρνακας, ημερομηνίας 13.7.2026, έκθεση η οποία τέθηκε υπόψη της Διευθύντριας, ως προκύπτει από την υπογραφή της, την ίδια μέρα, στην οποία έκθεση γίνεται αναφορά και στο καθεστώς της συντρόφου του αιτητή, η οποία έχει δικαίωμα παραμονής στη Δημοκρατία, εν αναμονή προσφυγής η οποία εκκρεμεί ενώπιον του ΔΔΔΠ, σε σχέση με το καθεστώς της. Και είναι στη βάση των πιο πάνω που έλαβε χώρα η αναστολή της εκτέλεσης του διατάγματος απέλασης, την μέρα της έκδοσής του.

 

  Η ευπαίδευτη συνήγορος των καθ’ ων η αίτηση, ενημέρωσε το Δικαστήριο, κατά τις προφορικές διευκρινίσεις ημερομηνίας 19.10.2026, πως οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας απέστειλαν προς τη Διευθύντρια του Τμήματος Μετανάστευσης την έκθεση ημερομηνίας 24.8.2026, έκθεση η οποία αναρτήθηκε στην επικοινωνία του ηλεκτρονικού φακέλου της υπόθεσης.

 

  Ήταν πράγματι εις γνώση της διοίκησης η ύπαρξη οικογένειας του αιτητή από τον χρόνο της σύλληψης του και πριν την έκδοση των προσβαλλόμενων αποφάσεων.

 

  Όπως δήλωσε η Διευθύντρια του Τμήματος Μετανάστευσης στις 13.7.2026, το διάταγμα απέλασης του αιτητή για την χώρα του, αναστάλθηκε, εν αναμονή λήψης των απόψεων των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας.

 

  Εντούτοις, μετά τη λήψη της εν λόγω εκθέσεως, η οποία αναμενόταν, δεν ελήφθη οποιαδήποτε ενέργεια εκ μέρους της Διευθύντριας προς οποιαδήποτε κατεύθυνση.

 

   Λαμβανομένων υπόψη των όσων προνοούνται στις νομοθετικές διατάξεις του Κεφ. 105 και ειδικότερα, στις διατάξεις του άρθρου 18ΟΖ, όταν η διοίκηση λάβει γνώση για την ύπαρξη οικογένειας και ανήλικων τέκνων, τότε οφείλει να μεριμνήσει, το ταχύτερο, για την αναζήτηση των απόψεων των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, Υπηρεσίες οι οποίες οφείλουν να εκπονήσουν  σχετική έκθεση, στην οποία να γίνεται αναφορά στον αντίκτυπο που θα είχε στην οικογένεια, τυχόν επαναπατρισμός του ενός γονέα, περιλαμβανομένου του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού.

  Βάσει του άρθρου 18ΟΖ, η εν λόγω έκθεση, συνιστά προπαρασκευαστικό έγγραφο για την έκδοση, τόσο του διατάγματος κράτησης, όσο και του διατάγματος απέλασης (E.Δ.Δ. 3/2026 S.I.U. ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 16.7.2026, απόφαση Διοικητικού Εφετείου).

 

  Επομένως, από τη στιγμή που η διοίκηση - ΥΑΜ Λάρνακας ομοίως και η Διευθύντρια, όπως διαφαίνεται από τις σελιδώσεις 64 και 63 του Τεκμηρίου 1 - γνώριζε την ύπαρξη οικογένειας, όφειλε να αναζητήσει τις απόψεις των Υπηρεσιών, κάτι που στην προκείμενη περίπτωση, έγινε μετά και όχι πριν την έκδοση των επίδικων αποφάσεων.

 

  Επανερχόμενη στα δεδομένα της υπό κρίση περίπτωσης, η έκθεση των Υπηρεσιών τέθηκε υπόψη της Διευθύντριας στις 24.8.2026, εκτός, δηλαδή, του ουσιώδους χρόνου.

 

  Αυτό, όμως, κρίνεται πως δεν μπορεί να επηρεάσει την υποχρέωση της διοίκησης να την εξετάσει και να την λάβει υπόψη της, καθότι σε αντίθετη περίπτωση, το κατά πόσον έδρασε νόμιμα ή όχι η διοίκηση, θα παρέμενε πάντοτε ανέλεγκτο, υπό το πρίσμα του αντίλογου του εκτός ουσιώδους χρόνου. Ομοίως και στην παρούσα περίπτωση, που το διάταγμα απέλασης ανεστάλη, εν αναμονή των θέσεων της Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, οι οποίες ελήφθησαν, ενόσω ακόμα εκκρεμούσε η εκδίκαση της προσφυγής.    

 

  Λαμβανομένου υπόψη πως το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού και η οικογενειακή ζωή, σε περιπτώσεις απομάκρυνσης παρανόμως διαμένοντα υπηκόου τρίτης χώρας, σε εκτέλεση απόφασης επιστροφής που έχει καταστεί απρόσβλητη[1], εξετάζεται από το Δικαστήριο ακόμα και αυτεπάγγελτα (C-313/25 GB ν. Minister van Asiel en Migratie, ημερομηνίας 4.9.2025), η Διευθύντρια οφείλει και πρέπει να συνεκτιμήσει και να εξετάσει το περιεχόμενο της έκθεσης που υποβλήθηκε, προκειμένου να διαπιστώσει τυχόν επηρεασμό του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου και της οικογενειακής ζωής, από την έκδοση, τόσο διατάγματος κράτησης, όσο και διατάγματος για την απομάκρυνση, με την εκτέλεση του διατάγματος απέλασης.

 

  Ακόμα, θα πρέπει να λεχθεί πως, σε περίπτωση που η έκθεση των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, ως η αρμόδια καθ΄ ύλην Υπηρεσία, δεν συνδράμει επαρκώς για τη διαπίστωση αυτή, η Διευθύντρια οφείλει να αναζητήσει διευκρινίσεις ή και περαιτέρω πληροφόρηση. Και τούτο, διότι όπως λέχθηκε πιο πάνω, η έκθεση των Υπηρεσιών, συνιστά προπαρασκευαστικό έγγραφο και στάδιο για την έκδοση, τόσο του διατάγματος κράτησης, αλλά και του διατάγματος απέλασης, διαδικασία που πρέπει να προηγηθεί.

 

  Στην προκείμενη περίπτωση, αυτό το στάδιο, αναζήτησης δηλαδή και λήψης της έκθεσης των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, δεν προηγήθηκε, αλλά ακολούθησε την έκδοση των διαταγμάτων κράτησης και απέλασης, κατά παράβαση των όσων ορίζει το άρθρο 18ΟΖ του Κεφ. 105.

  Καταλήγω, βάσει των ανωτέρω, πως τα επίδικα διατάγματα, θα πρέπει να ακυρωθούν, αφού δεν τηρήθηκε στάδιο που έπρεπε διαδικαστικά να προηγηθεί των ενεργειών της διοίκησης που οδήγησαν στην κράτηση του αιτητή και έκδοση απόφασης για την απέλασή του.

 

  Βάσει όλων των πιο πάνω, αναμένεται από την διοίκηση, η προηγούμενη συνεκτίμηση του περιεχομένου της έκθεσης των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, των καθ’ ύλην δηλαδή Υπηρεσιών για να τοποθετηθούν ως προς την οικογενειακή ζωή και το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού, έτσι ώστε να αποφασιστούν οι περαιτέρω ενέργειες της διοίκησης που θα ακολουθήσουν σε σχέση με τον αιτητή.

 

  Η βεβιασμένη λήψη αποφάσεων της διοίκησης, προτού αναζητηθούν και ληφθούν οι θέσεις των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, ενώ ήταν εις γνώσιν τους τα οικογενειακά δεδομένα του αιτητή, κρίνεται πως συνιστά παραβίαση των ρητών διατάξεων του άρθρου 18ΟΖ, ενώ φαίνεται, πως η αναστολή του διατάγματος απέλασης, εν αναμονή των απόψεων των Υπηρεσιών, δεν εξυπηρέτησε, στην ουσία, οποιοδήποτε σκοπό.

 

  Λαμβανομένων υπόψη των πιο πάνω, η προσφυγή επιτυγχάνει και τα προσβαλλόμενα διατάγματα ακυρώνονται, βάσει του Άρθρου 146.4(β) του Συντάγματος.

 

 Επιδικάζονται υπέρ του αιτητή και εναντίον των καθ’ ων η αίτηση €1.900 πλέον Φ.Π.Α.

 

                       

 

                   Γαβριήλ, Π.Δ.Δ.