ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
Υπόθεση Αρ. 884/2026 (K) iJustice
7 Οκτωβρίου, 2026
[Φ. ΚΑΜΕΝΟΣ, ΔΔΔ.]
Αναφορικά με το Άρθρο 146 του Συντάγματος
Κ.Τ.
Αιτητής
και
Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω
1. Υφυπουργού Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας
2. Διευθύντρια του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης
Καθ' ων η Αίτηση
.........
Κασσάνδρα Κουππαρή, Δικηγόρος Αιτητή
Μαρίνα Φιλίππου, Δικηγόρος για Καθ' ων η αίτηση
Δικαστήριο: Στα γεγονότα της υπόθεσης εμπλέκονται ανήλικα πρόσωπα, στα οποία έχει αναγνωριστεί καθεστώς πρόσφυγα, ως εκ τούτου η παρούσα δημοσιεύεται ανωνυμοποιημένη.
ΑΠΟΦΑΣΗ
Φ. Καμένος, ΔΔΔ.: Ο Αιτητής είναι υπήκοος Καμερούν, ο οποίος την 06.04.2019, υπέβαλε αίτηση για διεθνή προστασία, η οποία απορρίφθηκε στις 28.11.2023 η δε Προσφυγή του στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας (ΔΔΔΠ) με αριθμό 474/2024 εναντίον της απόφασης αυτής απορρίφθηκε την 20.11.2024.
Στις 11.08.2026 ο Αιτητής συνελήφθη στη Λευκωσία για το αδίκημα της παράνομης παραμονής στη Δημοκρατία.
Την ιδία (11.09.2026), οι τότε Δικηγόροι του Αιτητή έστειλαν επιστολή προς τους Καθ΄ων η αίτηση, με αίτημα για άμεση απελευθέρωση του. Στην εν λόγω επιστολή αναφέρθηκε ότι ο Αιτητής είναι σύντροφος ομοεθνούς του, με την οποία έχουν αποκτήσει τρία ανήλικα τέκνα που σε όλους (σύντροφο και τέκνα) έχει αναγνωριστεί καθεστώς πρόσφυγα. Περαιτέρω αναφέρεται ότι όλη η οικογένεια (Αιτητής, σύντροφος και τρία τέκνα) διαμένουν σε συγκεκριμένο χωριό της Επαρχίας Λευκωσίας επισυνάπτοντας βεβαίωση του Κοινοτάρχη του εν λόγω χωριού, στην οποία αναφέρεται η διεύθυνσή του στο χωριό και ότι διαμένει με την εν λόγω σύντροφό του. Περαιτέρω επισυνάπτονται και άλλα έγγραφα όπως πιστοποιητικά γέννησης των τέκνων, ταυτότητες τέκνων και συντρόφου, απόφαση της υπηρεσίας ασύλου για την αναγνώριση του καθεστώτος στη σύντροφο και τέκνα.
Την 12.08.2026 ο Αιτητής κηρύχθηκε απαγορευμένος μετανάστης και εναντίον του εκδόθηκαν διατάγματα κράτησης και απέλασης και η απαγόρευση εισόδου του στη Δημοκρατία και στα λοιπά κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της ΕΖΕΣ για περίοδο πέντε (5) ετών.
Κατόπιν της έκδοσης των εν λόγω πράξεων, αλλά την ίδια ημέρα (12.08.2026) στάληκε από τους Καθ΄ων η αίτηση επιστολή στις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας για τις απόψεις τους σύμφωνα με το άρθρο 18ΟΖ του Περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου (Κεφ. 105).
Σημειώνεται ότι, ως προκύπτει από τον διοικητικό φάκελο της υπηρεσίας ασύλου αναφορικά με τον Αιτητή, τον Μάιο 2026, δηλαδή πριν τη σύλληψη και έκδοση των προσβαλλομένων, ο Αιτητής είχε υποβάλει μεταγενέστερη αίτηση διεθνούς προστασίας επικαλούμενος τα ανήλικα τέκνα και τη σύντροφό του. Παράλληλα, η συνήγορος του Αιτητή επεσύναψε στην προσφυγή προηγηθείσα επιστολή ημερ. 20.06.2025 προς τη διοίκηση από αναφερόμενο μη κυβερνητικό οργανισμό όπου ζητείτο επανεξέταση της περίπτωσης του Αιτητή ενόψει της αναγνώρισης καθεστώτος πρόσφυγα στη σύντροφο και τέκνα του αναφέροντας ότι με τη σύντροφο του ήταν μαζί από τη χώρα καταγωγής του και είχαν έκτοτε αποκτήσει τέκνο.
Στις διευκρινίσεις, και αφού έλαβα υπόψη μου την απόφαση του ΔΔΔΠ στην προσφυγή αρ. 474/2024, στην οποία επίσης αναφερόταν ότι ο Αιτητής είχε αναφέρει στις αρχές την ύπαρξη συντρόφου και τέκνων, και κατόπιν ερωτήματος μου προς τις ευπαίδευτες συνηγόρους, επιβεβαιώθηκε η ύπαρξη της εν λόγω οικογένειας από τη χώρα καταγωγής τους (έκτοτε η οικογένεια μεγάλωσε εφόσον ακολούθησε η γέννηση των επόμενων τέκνων τους στη Δημοκρατία).
Στο μεταξύ στις 09.09.2026, οι ΥΚΕ επανήλθαν με τις απόψεις τους, στις οποίες ανέφεραν τα ακόλουθα:
« • Η κ. Ν.Β λαμβάνει επίδομα Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος (ΕΕΕ) από τον Δεκέμβριο 2024, ποσό ύψους 912 ευρώ μηνιαίως για την κάλυψη των βασικών αναγκών διαβίωσης της ίδιας και των παιδιών. Πριν την κράτησή του ο πατέρας εργαζόταν και κάλυπτε όλες τις ανάγκες της οικογένειας.
• Από το 2025 ο γιος του ζευγαριού, M. S. M. K., εντάχθηκε στον παιδικό σταθμό της περιοχής. Άρχισε να εμφανίζει δυσκολία στην έκφραση, στην χρήση λέξεων και της ομιλίας, κάτι το οποίο, σύμφωνα με την μητέρα, του προκαλεί αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές με χτυπήματα του κεφαλιού στον τοίχο ή προσπάθεια να σπάσει τα δάχτυλα των χεριών του. Σύμφωνα με τη N. B, ο κ. T. ήταν αυτός που κινητοποιήθηκε άμεσα για αξιολόγηση του παιδιού από ειδικό και το μετέφερε ανελλιπώς στα προγραμματισμένα ραντεβού, σύμφωνα με το θεραπευτικό πρόγραμμα του. Στο παρόν στάδιο η μητέρα αδυνατεί να συνεχίσει το πρόγραμμα του παιδιού αφού δεν έχουν υποστηρικτικό δίκτυο στην Κύπρο. (επισυνάπτεται σχετική βεβαίωση).
• Ο κ. T. χαρακτηρίζεται από την, σύζυγό του ως πολύ καλός πατέρας που ενδιαφέρετε και αγαπά τα παιδιά του. Τα τρία παιδιά τον αγαπούν και τον αναζητούν διαρκώς από την ημέρα της σύλληψής του. Ιδιαίτερη είναι η σχέση του M. S. M. K με τον πατέρα, ο οποίος ζητά από την μητέρα να τον πάρει να μείνει "στο σπίτι του μπαμπά”. Η οικογένεια επισκέπτεται τον αναφερόμενο σε εβδομαδιαία βάση στα κρατητήρια.
• Η κ. Ν.Β., εντός των πλαισίων της ενσωμάτωσής της στην χωρά, έχει λάβει επιστολή, από την Υπηρεσία Επιδομάτων Πρόνοιας (ΥΔΕΠ), βάση τής οποίας από τις 10/09/2026 υποχρεούται να εγγραφει σε μαθήματα εκμάθησης της Ελληνική γλώσσας. Εάν δεν προβεί στην ανωτέρω ενέργεια τότε θα διακοπεί το επίδομα που λαμβάνει. Η ίδια αναφέρει δυσκολία στη φύλαξη των παιδιών κατά την απουσία της. Εκφράζει την ανάγκη, της παρουσίας και βοήθειας του πατέρα των παιδιών για σκοπούς φροντίδας, φύλαξης και κάλυψης των αναγκών τους, οι οποίες είναι αυξημένες και οι οποίες εντείνονται λόγω της απόστασης της κατοικίας τους από το αστικό δίκτυο με την ταυτόχρονη απουσία ιδιωτικού μεταφορικού μέσους.
Βάση των ανωτέρω και έπειτα από την συνεργασία με την οικογένεια στην κατ' οικον επίσκεψη, διαπιστώθηκε ότι ο ρόλος του πατέρα είναι σημαντικός τόσο προς, την οικογενειακή σταθερότητα, όσο και προς το βέλτιστο συμφέρον των παιδιών. Ειδικότερα, στο παρόν στάδιο όσον αφορά το γιό τους, M. S. M. K, χρειάζεται, η ουσιαστική συνεισφορά και στήριξη ταυ πατέρα για την λήψη της απαραίτητης θεραπείας».
Με τα Αιτητικά Α-Γ της παρούσας προσφυγής, ο Αιτητής προσβάλλει αντίστοιχα τις πράξεις κήρυξής του ως απαγορευμένου μετανάστη (υπό Αιτητικό Α) και τα διατάγματα κράτησης (Αιτητικό Β) και απέλασης/απαγόρευση εισόδου του στη Δημοκρατία για περίοδο πέντε (5) ετών (Αιτητικό Γ). Με το Αιτητικό Δ ο Αιτητής προσβάλλει εκ νέου το διάταγμα απέλασής του λόγω ισχυριζόμενης παράβασης της αρχής της μη επαναπροώθησης.
Ως προς το Αιτητικό Δ, έχει αποφασιστεί σε αρκετές αποφάσεις του Διοικητικού Δικαστηρίου (βλ. ενδεικτικώς Πρ. Αρ. 640/2017 TΗUY ν Δημοκρατίας απόφαση ημερ. 31.08.2017), ότι η πρακτική να ζητείται η ακύρωση της ίδιας πράξης με πολλαπλά αιτητικά δεν είναι δικονομικώς ορθή και πρέπει να αποφεύγεται. Ασφαλώς, η νομιμότητα του διατάγματος απέλασης θα εξεταστεί εφόσον προσβάλλεται ήδη με το Αιτητικό Γ της προσφυγής.
Με την αγόρευση της η ευπαίδευτη συνήγορος του Αιτητή εγείρει διάφορους λόγους ακύρωσης αναφορικά με τη νομιμότητα των διαταγμάτων κράτησης και απέλασης. Θέτει ότι είναι προϊόν(τα) ελλείψεως δέουσας ερευνάς, ανεπαρκούς αιτιολογίας και πλάνης περί τα πράγματα και τον νόμο λόγω αγνόησης των ουσιωδών δεδομένων που υπήρχαν στον φάκελο της διοίκησης και δεν ελήφθησαν υπόψη. Δεν έλαβαν υπόψη τη σύντροφο και τα τέκνα του, όλοι αναγνωρισμένοι πρόσφυγες, με τους οποίους συμβιώνει με ενεργό συμμετοχή στην ανατροφή τους ούτε τη μεταγενέστερη αίτησή του για επανάνοιγμα. Επίσης ειδικά για το διάταγμα κράτησης πεπλανημένα εξεδόθη αντί εναλλακτικών της κράτησης μέτρων και δε λήφθηκε υπόψη η σταθερή του διαμονή του (εγείρεται και παράβαση του άρθρου 18ΠΣΤ του Κεφ). Περαιτέρω τίθεται ότι τα προσβαλλόμενα διατάγματα εκδόθηκαν κατά παράβαση του άρθρου 18ΟΖ και 18ΟΗ του Κεφ. 105 εφόσον δεν έγινε οποιαδήποτε μνεία στα ανήλικα τέκνα του, τα οποία είναι αναγνωρισμένοι πρόσφυγες. Εγείρεται περαιτέρω παράβαση των αρχών της μη επαναπροώθησης, χρηστής διοίκησης και αναλογικότητας και στο δικαίωμα οικογενειακής ζωής ενώ επικουρικώς και πέραν των ανωτέρω, προβάλλεται ότι η υπόθεση πρέπει να εξεταστεί υπό το φως των νέων νομοθετικών ρυθμίσεων του περί Προσφύγων Νόμου και ειδικότερα του άρθρου 60 του Νόμου αυτού.
Από την πλευρά τους οι Καθ΄ων η αίτηση με την αγόρευση της ευπαίδευτης συνηγόρου τους, απορρίπτουν τους ως άνω ισχυρισμούς του Αιτητή, επιμένοντας στη νομιμότητα και το αιτιολογημένο της προσβαλλόμενης.
Αφού εξέτασα τους ισχυρισμούς των μερών υπό το φως και των διοικητικών φακέλων αλλά και των εγγράφων, στα οποία με παραπέμψαν οι συνήγοροι καταλήγω στα ακόλουθα:
Καταρχάς, ως ανέφερα, το σύνολο των ισχυρισμών του Αιτητή επικεντρώνεται σε λόγους ακύρωσης που αφορούν την κράτηση και την απέλασή του και όχι την κήρυξή του ως απαγορευμένου μετανάστη. Ως εκ τούτου η εν λόγω πράξη κήρυξής του ως απαγορευμένου μετανάστη επικυρώνεται, άλλωστε είναι σαφές ότι κατά την έκδοση της πράξης αυτής, ο Αιτητής δεν είχε διευθετήσει την παραμονή του, το δε Εφετείο έχει αποφανθεί, ότι εκ της καταχώρησης της μεταγενέστερης αιτήσεως δεν επανακτάται το νόμιμο καθεστώς του αιτούντος διεθνούς προστασίας με δικαίωμα νόμιμης παραμονής (σχετ. με τα πιο πάνω είναι η απόφαση στην Ε.Δ.Δ Αρ. 20/2024 Ruth Nsah v. Κυπριακής Δημοκρατίας ημερ. 22.10.2024).
Από την άλλη μεριά, όσο αφορά τα διατάγματα κράτησης και απέλασης, θα συμφωνήσω με την πλευρά του Αιτητή, ότι υπό τις ιδιαίτερες περιστάσεις του Αιτητή, ως εκτίθενται από τα έγγραφα, σε κάποια εκ των οποίων αναφέρθηκα πιο πάνω, και υπήρχαν ενώπιον των Καθ΄ων η αίτηση πριν την έκδοση των επίδικων διαταγμάτων, τίθεται εν αμφιβόλω η αιτιολογία και έρευνα που προηγήθηκε αυτών, που δεν μπορεί να αποκλείσει την ενδεχόμενη πλάνη ως προς την πρόνοια του άρθρου 18ΟΖ του Κεφ. 105.
Πρώτα αναφορικά με την οικογένεια και τα ανήλικα τέκνα του. Υπήρξε ήδη στο διοικητικό φάκελο η απόφαση του ΔΔΔΠ στην προσφυγή αρ. 474/2024 με τις πληροφορίες για την οικογένεια. Περαιτέρω δεν αμφισβητήθηκε η αποστολή επιστολής έτους 2025 όπου ζητείτο η επανεξέταση της περίπτωσης του, ενόψει της αναγνώρισης καθεστώτος πρόσφυγα στη σύντροφο και τέκνα του ενώ εντός του φακέλου είναι και η άμεση με τη σύλληψή του και πριν την έκδοση των εδώ προσβαλλομένων αποστολή επιστολής εκ μέρους των τότε δικηγόρων του, όπου αναφέρονταν εκ νέου και λεπτομερώς τα δεδομένα αυτά μαζί με συνημμένα έγγραφα περιλαμβανομένων πιστοποιητικών, βεβαίωσης του κοινοτάρχη κ.α όλα χρονικά πρωθύστερα (χρονικά πρωθύστερα και της επιστολής ημερ. 11.08.2026).
Ουδέν όμως από τα ανωτέρω (παρότι δεν τέθηκαν υπόψη της διοίκησης όψιμα), απασχόλησε τη διοίκηση πριν την έκδοση των προσβαλλόμενων διαταγμάτων απέλασης και κράτησης, άλλα οι όποιες ενέργειες έγιναν επακόλουθα της έκδοσή τους.
Αν δε, και είναι αντιληπτό, ότι η τοποθέτηση των ΥΚΕ ημερ. 09.09.2026 είναι στοιχείο μεταγενέστερο των εδώ προσβαλλομένων, το οποίο δε μπορεί να ληφθεί υπόψη για σκοπούς αμφισβήτησης της νομιμότητας των εδώ προσβαλλομένων (βλ. Έφεση ΔΔ Αρ. 126/2021 M. S. A. Limon v. Δημοκρατίας ημερ. 20.04.2022) εντούτοις δε μπορώ παρά έστω και εν παρόδω να σημειώσω ότι και εκεί, όσα αναφέρονται, μάλλον δεν φανερώνουν όψιμη επίκληση της οικογενειακής κατάστασης αλλά δεικνύουν ενεργή ενασχόληση του Αιτητή, όπου καταγράφεται η συμμετοχή του στις θεραπείες του τέκνου του από το έτος 2025, πολύ προ τη λήψη των εδώ προσβαλλομένων ενώ έγινε και λόγος στο ότι συμμετείχε με την εργασία του στην κάλυψη των εξόδων της οικογένειας, οικογένεια που, επαναλαμβάνεται, κατέχει καθεστώς προστασίας (πλην του Αιτητή) και παράλληλα με την εργασία του Αιτητή φαίνεται ότι λαμβάνει και ΕΕΕ.
Περεταίρω και ειδικότερα αναφορικά με το διάταγμα κράτησης, διαπιστώνω ότι και εκεί υπάρχει αντιφατικότητα αιτιολογίας. Αυτό διότι, παρά τις περί του αντιθέτου εισηγήσεις στον διοικητικό φάκελο (πχ Κ.45/113 όπου αναφέρεται ότι ο κίνδυνος διαφυγής εδράζεται στην προηγούμενη εξαφάνιση του), εντούτοις στο διοικητικό φάκελο υπάρχει σταθερή διεύθυνση διαμονής στη συγκεκριμένη οικία του συγκεκριμένου χωριού. Σχετικά εν προκειμένω είναι τα έγγραφα που αφορούν την οικογένεια ημερ. 23.09.2024 (Κ. 64) και μηχανογραφημένο-Κ. 16 και τον Αιτητή ημερ. 08.12.2025 (Κ.61) και το μηχανογραφημένο-Κ.7, στο οποίο οι Καθ΄ων η αίτηση καταγράφουν την ίδια διεύθυνση του Αιτητή από το 2021 στην εν λόγω κατοικία του συγκεκριμένου χωριού.
Ως εκ των ανωτέρω θεωρώ ορθή τη θέση του Αιτητή ότι οι προσβαλλόμενες υπό Β και Γ αιτητικό πράξεις είναι προϊόντα πλημμελούς έρευνας και πλάνης με αποτέλεσμα να μη μπορεί να αποκλειστεί ενδεχόμενη πλάνη της διοίκησης. Παρέλκει η εξέταση των λοιπών λόγων ακύρωσης.
Η προσφυγή επιτυγχάνει ως προς τα Αιτητικά Β και Γ αυτής. Λόγω της μερικής επιτυχίας, κρίνω εύλογο όπως επιδικάσω μειωμένα έξοδα, ήτοι 1.000 ευρώ πλέον ΦΠΑ υπέρ του Αιτητή.
Φ. Καμένος, ΔΔΔ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο