ΣΥΛΒΙΑΣ ΘΕΟΧΑΡΟΥΣ κ.α. ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ, Συνεκδ. Υποθέσεις αρ.883/19, 884/19 και 885/19, 5/11/2026
print
Τίτλος:
ΣΥΛΒΙΑΣ ΘΕΟΧΑΡΟΥΣ κ.α. ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ, Συνεκδ. Υποθέσεις αρ.883/19, 884/19 και 885/19, 5/11/2026

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ  

                              (Συνεκδ. Υποθέσεις αρ.883/19, 884/19 και 885/19)

 

                                    5 Νοεμβρίου 2026

                           [ΚΕΛΕΠΕΣΙΗ, Δ.Δ.Δ.]

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ AΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

 

(Υπόθεση αρ. 883/2019)

1.    ΣΥΛΒΙΑΣ ΘΕΟΧΑΡΟΥΣ

2.   ΘΩΜΑ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ

3.   ΝΑΣΙΑΣ ΜΑΥΡΗ

4.   ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΛΑΣ ΜΑΛΑΘΟΥΡΑ

Αιτητών,

                                             και

ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ

Καθ’ ης η αίτηση

 

ΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΔΥΝΑΜΕΙ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΗΜΕΡ. 14.11.2019

 

5.   ΣΥΛΒΙΑΣ ΘΕΟΧΑΡΟΥΣ

6.   ΘΩΜΑ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ

7.   ΝΑΣΙΑΣ ΜΑΥΡΗ

8.   ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΛΑΣ ΜΑΛΑΘΟΥΡΑ

Αιτητών,

                                             και

1.ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ

2.ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΣΦΑΛΙΣΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Ο.Α.Υ)

Καθ’ ων η αίτηση

__________________________________

(Υπόθεση αρ. 884/2019)

                          ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

Αιτήτρια,

                                              και

ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ

Καθ’ ης η αίτηση

 

ΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΔΥΝΑΜΕΙ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΗΜΕΡ. 13.11.2019

                       

                            ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

Αιτήτρια,

                                                και

1.ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ

2.ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΣΦΑΛΙΣΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Ο.Α.Υ)

Καθ’ ων η αίτηση

                       __________________________________

(Υπόθεση αρ. 885/2019)

QUALITYLINK LTD

Αιτήτρια,

και

ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ

Καθ’ ης η αίτηση

 

ΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΔΥΝΑΜΕΙ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΗΜΕΡ. 15.4.2021

 

QUALITYLINK LTD

Αιτήτρια,

και

1.ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ

2.ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΣΦΑΛΙΣΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Ο.Α.Υ)

Καθ’ ων η αίτηση

                       __________________________________

Π. Παναγιώτου, για Κωνσταντίνου-Παναγιώτου & ΣΙΑ ΔΕΠΕ, δικηγόρος για τους αιτητές σε όλες τις Προσφυγές.

Δ. Εργατούδη (κα), Ανώτερη Δικηγόρος της Δημοκρατίας, δικηγόρος για την καθ’ ης η αίτηση αρ.1

Θ. Ραφτοπούλου (κα) για Αλέκος Ευαγγέλου & ΣΙΑ Δ.Ε.Π.Ε, δικηγόροι για

για τον καθ’ ου η αίτηση αρ.2.

 

                         Α Π Ο Φ Α Σ Η

 

ΚΕΛΕΠΕΣΙΗ,Δ.Δ.Δ.: Οι αιτητές στην Προσφυγή αρ.883/19 αιτούνται δικαστικής απόφασης, ως ακολούθως:

 

«Α. Διακήρυξη του Δικαστηρίου ότι η πράξη και/ ή απόφαση της Καθ’ ης η Αίτηση 1 για την οποία έλαβαν γνώση οι Αιτητές με τα αντίγραφα των δελτίων πληρωμής τους από τον εργοδότη τους, τα οποία επισυνάπτονται ως Παραρτήματα «Α1», «Α2», «Α3» και «Α4» της Προσφυγής αντίστοιχα για έκαστο των Αιτητών, με την οποία η Καθ’ ης η Αίτηση 1 εφάρμοσε τις πρόνοιες του περί Γενικού Συστήματος Υγείας Νόμου, Ν. 89(Ι)/2001, ως έχει μέχρι σήμερα τροποποιηθεί, και υποχρέωσε τον εργοδότη τους όπως αποκόψει από τους μισθούς τους και/ ή τους Αιτητές όπως συνεισφέρουν  από τον μηνιαίο τους μισθό, και προς όφελος και/ ή για λογαριασμό του Καθ’ ου η Αίτηση αρ.2 ποσοστό 1,70% επί των μηνιαίων αποδοχών τους, πέραν του ποσοστού 1,85% επί των αποδοχών που κλήθηκε να καταβάλει ο εργοδότης τους ως συνεισφορά, σε αντίθεση με άλλες κατηγορίες πολιτών και/ ή ακόμη και της ίδιας της Κυβέρνησης που κλήθηκαν να καταβάλουν μικρότερα ποσοστά εισφορών, και/ ή όπως το εν λόγω ποσοστό τροποποιείται από καιρού εις καιρό σύμφωνα με τις εκάστοτε εν ισχύ πρόνοιες του 19 και 68 του Ν. 89(Ι)/2001, είναι αντισυνταγματική και/ ή παράνομη και/ ή άκυρη και/ ή στερημένη οιουδήποτε εννόμου αποτελέσματος.»

 

Με την Προσφυγή αρ.884/2019, η αιτήτρια επιζητεί την ακόλουθη θεραπεία:

 

«Α. Διακήρυξη του Δικαστηρίου ότι η πράξη και/ ή απόφαση της Καθ’ ης η Αίτηση 1 για την οποία έλαβε γνώση η Αιτήτρια με την κατάσταση πληρωμών στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων κατά/ή περί την 08.05.2019, Παράρτημα «Α» της Προσφυγής, και με την οποία η Καθ’ ης η Αίτηση 1 εφάρμοσε τις πρόνοιες του περί  Γενικού Συστήματος Υγείας Νόμου, Ν. 89(Ι)/2001, ως έχει μέχρι σήμερα τροποποιηθεί και υποχρέωσε την Αιτήτρια να καταβάλει εισφορά για το εν λόγω Σύστημα, και προς όφελος και/ ή για λογαριασμό του Καθ’ ου η Αίτηση αρ. 2, ποσοστό 2,55% επί των αποδοχών της, ήτοι ποσό €15,56 σε αντίθεση με άλλες κατηγορίες πολιτών και/ ή ακόμη και της ίδιας της Κυβέρνησης που κλήθηκαν να καταβάλουν μικρότερα ποσοστά εισφορών, και/ ή όπως το εν λόγω ποσοστό τροποποιείται από καιρού εις καιρό σύμφωνα με τις εκάστοτε εν ισχύ πρόνοιες του 19 και 68 του Ν. 89(Ι)/2001, είναι αντισυνταγματική και/ ή παράνομη και/ ή άκυρη και/ ή στερημένη οιουδήποτε εννόμου αποτελέσματος.»

 

Με την Προσφυγή αρ.885/19 η αιτήτρια εταιρεία αιτείται δικαστικής απόφασης, ως ακολούθως:

 

«Α. Διακήρυξη του Δικαστηρίου ότι η πράξη και/ή απόφαση της Καθ’ ης η Αίτηση αρ. 1, για την οποία έλαβε γνώση η Αιτήτρια με την κατάσταση πληρωμών της ως εργοδότη στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων,  κατά/ ή περί την 22.04.2019, Παράρτημα «Α» της Προσφυγής, και με την οποία η Καθ’ ης η Αίτηση αρ. 1 εφάρμοσε τις πρόνοιες του περί  Γενικού Συστήματος Υγείας Νόμου, Ν. 89(Ι)/2001, ως έχει μέχρι σήμερα τροποποιηθεί και υποχρέωσε την Αιτήτρια ως εργοδότη να καταβάλει εισφορά για το εν λόγω Σύστημα, και προς όφελος και/ ή για λογαριασμό του Καθ’ ου η Αίτηση αρ. 2 ποσοστό 1,70% επί των αποδοχών κάθε μισθωτού της, ήτοι ποσό €772,55, σε αντίθεση με άλλες κατηγορίες πολιτών και/ ή ακόμη και της ίδιας της Κυβέρνησης που κλήθηκαν να καταβάλουν μικρότερα ποσοστά εισφορών, και/ ή όπως το εν λόγω ποσοστό τροποποιείται από καιρού εις καιρό σύμφωνα με τις εκάστοτε εν ισχύ πρόνοιες του 19 και 68 του Ν. 89(Ι)/2001, είναι αντισυνταγματική και/ ή παράνομη και/ ή άκυρη και/ ή στερημένη οιουδήποτε εννόμου αποτελέσματος.»

 

Οι αιτητές στην Προσφυγή αρ.883/2019 είναι μισθωτοί και εργάζονται στην εταιρεία Qualitylink Ltd, αιτήτρια στην Προσφυγή αρ.885/19.

 

Η αιτήτρια στην Προσφυγή αρ.884/2019 είναι αυτοτελώς εργαζόμενη και εργάζεται ως δασκάλα στα προαιρετικά ολοήμερα σχολεία.

 

Η αιτήτρια στην Προσφυγή αρ.885/2019 είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης δια μετοχών ευθύνης, η οποία εργοδοτεί αριθμό υπαλλήλων, μεταξύ των οποίων, ως ήδη σημειώθηκε και τους αιτητές στην Προσφυγή αρ.883/2019.

 

Το 2001 δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας ο περί Γενικού Συστήματος Υγείας Νόμος Ν.89(Ι)/2001 (εφεξής «ο Νόμος»).

 

Σκοπός του εν λόγω Νόμου σύμφωνα με το άρθρο 2 Α αυτού είναι η εισαγωγή γενικού συστήματος υγείας στη Δημοκρατία ως σύστημα κοινωνικής ασφάλισης για παροχές υγείας και η εγκαθίδρυση Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας (εφεξής «ο ΟΑΥ») για την εφαρμογή, παρακολούθηση και διαχείριση του Συστήματος, ώστε να προάγεται η κοινωνική αλληλεγγύη, η ισότιμη πρόσβαση και η αποδοτική χρήση των πόρων.

 

Από την 1η Μαρτίου 2019 τέθηκε σε εφαρμογή η υποχρέωση καταβολής εισφορών, ως αυτές καθορίστηκαν στο άρθρο 19 του Νόμου και η οποία μεταξύ άλλων αφορά κάθε μισθωτό, εργοδότη και αυτοτέλως εργαζόμενο.

Συναφώς στο άρθρο 68 του Νόμου προβλέπονται τα ακόλουθα αναφορικά με το ύψος των καταβλητέων εισφορών σε σχέση με τον ουσιώδη χρόνο που αφορούν οι προσβαλλόμενες με τις Προσφυγές πράξεις: 

 

«68-(1) Τηρουµένων των διατάξεων του εδαφίου (2), ο παρών Νόµος τίθεται σε ισχύ από την ηµεροµηνία δηµοσίευσής του στην Επίσηµη Εφηµερίδα της ∆ηµοκρατίας.

(2) Ανεξάρτητα από τις διατάξεις του εδαφίου (1)-

(α) Η ισχύς των άρθρων 34, 35 και 35Α αρχίζει την 1η Ιανουαρίου 2019,

(β) η ισχύς του άρθρου 19 αρχίζει την 1η Μαρτίου 2019 και για την περίοδο από 1η Μαρτίου 2019 και µέχρι την 1η Μαρτίου 2020 τα ποσοστά εισφορών που αναφέρονται στο άρθρο 19 τροποποιούνται ως ακολούθως:

 (i) Κάθε µισθωτός σε ποσοστό 1,70% επί των αποδοχών του·

(ii) κάθε εργοδότης σε ποσοστό 1,85% επί των αποδοχών κάθε µισθωτού του·

(iii) κάθε αυτοτελώς εργαζόµενος σε ποσοστό 2,55% επί των αποδοχών του·

 (iv) κάθε συνταξιούχος σε ποσοστό 1,70% επί του ποσού της σύνταξής του·

(v) κάθε πρόσωπο που κατέχει ή ασκεί οποιοδήποτε αξίωµα σε ποσοστό 1,70% επί των αποδοχών του·

(vi) η ∆ηµοκρατία ή κάθε φυσικό ή νοµικό πρόσωπο που είναι υπεύθυνο για την καταβολή σε αξιωµατούχο των προβλεπόµενων από το διορισµό ή την εκλογή του αποδοχών, καταβάλλει εισφορά σε ποσοστό 1,85% επί των αποδοχών του·

 (vii) κάθε εισοδηµατίας σε ποσοστό 1,70% επί του εισοδήµατός του·

 (viii) το Πάγιο Ταµείο της ∆ηµοκρατίας σε ποσοστό 1,65% επί των αποδοχών και των συντάξεων των προσώπων που αναφέρονται στις υποπαραγράφους (i), (iii), (iv) και (v) [..]»

(η έμφαση προστέθηκε)

 

Οφείλει δε να υπομνησθεί ότι δια των υπό κρίση Προσφυγών οι αιτητές, ως οι ίδιοι το θέτουν, δεν αμφισβητούν την εφαρμογή του ΓΕΣΥ αλλά τον τρόπο εφαρμογής των νομοθεσιών και δη το ύψος των εισφορών που οφείλουν να αποκοπούν και/ή να καταβληθούν, το οποίο κατά τους αιτητές δημιουργεί άνιση μεταχείριση.

 

Δεδομένου ότι με την καταχωρηθείσα ένσταση του καθ΄ου η αίτηση αρ. 2 στην Προσφυγή είχε εγερθεί αριθμός προδικαστικών ενστάσεων, οι οποίες άπτονται του παραδεκτού της ίδιας Προσφυγής και με την ένσταση του καθ΄ου η αίτηση αρ.1 έτερη προδικαστική ένσταση ότι δεν θα έπρεπε να είναι διάδικο μέρος στις Προσφυγές, κρίθηκε ότι προέχει η εξέταση και εκδίκαση των προδικαστικών αυτών ενστάσεων. Ως προς τούτο καταχωρήθηκαν εκατέρωθεν αγορεύσεις από τα μέρη.

 

Με την πρώτη προδικαστική ένσταση η πλευρά του καθ΄ου η αίτηση αρ.2 υποστήριξε ότι οι αιτητές στερούνται εννόμου συμφέροντος να προωθούν τις παρούσες Προσφυγές καθότι αποδέκτηκαν την εφαρμογή των επίδικων νομοθεσιών ανεπιφύλακτα και/ή χωρίς την επιφύλαξη των δικαιωμάτων τους. Με τη δεύτερη προδικαστική ένσταση ηγέρθηκε και πάλι ζήτημα έλλειψης εννόμου συμφέροντος, υπό άλλη όμως πτυχή, ήτοι ότι οι αιτητές, πλην της αιτήτριας εταιρείας στην Προσφυγή αρ.885/19, ανεπίτρεπτα επιδοκιμάζουν και αποδοκιμάζουν αφού όλοι συμμετέχουν και χρησιμοποιούν το Γενικό Σύστημα Υγείας αποκομίζοντας οφέλη από τη συμμετοχή τους σε αυτό ενώ παράλληλα συνεχίζουν να προωθούν τις παρούσες Προσφυγές. Περαιτέρω και δια έτερης προδικαστικής ένστασης υποστηρίχθηκε ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν είναι δεκτική προσβολής καθότι δεν αποτελεί εκτελεστή διοικητική πράξη εντός της έννοιας του Άρθρου 146.1 του Συντάγματος, αλλά πράξη πληροφοριακού χαρακτήρα.

 

Σημειώνεται ότι πρόσθετη προδικαστική ένσταση, τρίτη κατά σειρά, δια της οποίας εγείρετο ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν είναι προϊόν ενάσκησης διακριτικής εξουσίας αλλά δέσμιας αρμοδιότητας του Οργανισμού αποσύρθηκε από την πλευρά του καθ΄ου η αίτηση αρ.2 κατά το στάδιο των διευκρινήσεων.

 

Καθίσταται εν προκειμένω σαφές ότι προέχει η ενασχόληση και εξέταση αναφορικά με το κατά πόσον οι αιτητές κατέχουν το απαιτούμενο έννομο συμφέρον προς άσκηση και προώθηση των Προσφυγών τους, αφού είναι αυτή ακριβώς η ύπαρξη του εννόμου συμφέροντος που ενεργοποιεί την αναθεωρητική δικαιοδοσία του Δικαστηρίου και ως τέτοιο θεμελιακό ζήτημα πρέπει να αποφασίζεται, ως η νομολογία επιτάσσει, κατά προτεραιότητα (Δημοκρατία v Βάσω Ανδρέου (Ε.Δ.Δ Αρ. 132/2018, ημερομηνίας 15/2/24) Χριστοδούλου v. Πανεπιστήμιο Κύπρου (Α.Ε. 155/2014 ημερ.17.3.21), ECLI:CY:AD:2021:C100 Ιωαννίδης v Υπουργού Εσωτερικών, ως Κηδεμόνα Τουρκοκυπριακών Περιουσιών (Α.Ε αρ. 49/2015, ημερομηνίας 9/3/22), ECLI:CY:AD:2022:C102 Ανδρέας Μιχαήλ και Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου (Ε.Δ.Δ Αρ. 82/2018 σχετική με 83/2018, ημερομηνίας 11/1/2024). 

 

Συνεπώς η πρώτη και δεύτερη προδικαστική ένσταση θα εξεταστούν από κοινού.

 

Ειδικότερα η πλευρά του καθ’ ου η αίτηση αρ.2 και προς υποστήριξη της θέσης της ότι οι αιτητές στερούνται του απαιτούμενου εννόμου συμφέροντος για προώθηση των Προσφυγών τους ισχυρίζεται ότι οι αιτητές αποδέχτηκαν την εφαρμογή των επίδικων νομοθεσιών ανεπιφύλακτα και/ή χωρίς την επιφύλαξη των δικαιωμάτων τους και συγκεκριμένα ότι «η καταβολή των μηνιαίων εισφορών έγινε και εξακολουθεί να γίνεται ανεπιφύλακτα» .Συνεπώς υποβάλλεται  υπάρχει εξ αντικειμένου αποδοχή των προνοιών του άρθρου 19 και του άρθρου 68 του Νόμου που επιβάλλουν την υποχρέωση για καταβολή των εν λόγω εισφορών, η δε παράλειψη των αιτητών να επιφυλάξουν τα δικαιώματα τους συνιστά αποδοχή της αποκοπής μέρους της αμοιβής τους και τους στερεί το δικαίωμα προώθησης της Προσφυγής τους. Πρόσθετα, προβάλλεται η θέση ότι οι αιτητές στερούνται του απαιτούμενου εννόμου συμφέροντος  να  αμφισβητούν το ύψος των εισφορών που ο Νόμος επιβάλλει αφού οι εκπροσώποι τους ήτοι οι εκπροσώποι των εργοδοτουμένων και των εργοδοτών (ΣΕΚ, ΠΕΟ, ΔΕΟΚ, ΠΑΣΥΔΥ και ΚΕΒΕ) κατέληξαν σε μια αρχική συμφωνία (Διακήρυξη Αρχών) με το Υπουργείο Υγείας αποδεχόμενοι το ποσοστό των συνεισφορών της κάθε πλευράς, όπως αυτό καθορίστηκε μετέπειτα στο άρθρο 19 του Νόμου. Περαιτέρω αποτελεί θέση της πλευράς του ΟΑΥ ότι παραβιάζεται το δόγμα της ταυτόχρονης επιδοκιμασίας και αποδοκιμασίας γεγονός που αποστερεί από τους αιτητές το απαιτούμενο έννομο συμφέρον. Τούτο διότι όλοι οι αιτητές πλην της αιτήτριας εταιρείας στην Προσφυγή αρ.885/2019 από τη μια συμμετέχουν, χρησιμοποιούν και επωφελούνται των υπηρεσιών που προσφέρει το ΓΕΣΥ και από την άλλη συνεχίζουν παράλληλα και προωθούν τις παρούσες Προσφυγές προσβάλλοντας τη νομιμότητα του ύψους των μηνιαίων εισφορών που απαιτείται να καταβάλλουν κατά την εφαρμογή του. Σημειώνεται δε ότι προς υποστήριξη της θέσης της η πλευρά του ΟΑΥ επισυνάπτει σχετικά αποδεικτικά από το σύστημα του ΓΕΣΥ για έκαστο αιτητή.

 

Η πλευρά των αιτητών απορρίπτοντας τη βασιμότητα των προδικαστικών ενστάσεων και προς αντίκρουση τους, εν πρώτοις, αντιτείνει ότι οι αιτητές συμμετέχουν στο Γενικό Σύστημα Υγείας ως πολίτες της Δημοκρατίας και ότι με την παρούσα προσφυγή δεν αποδοκιμάζουν το ίδιο το Γενικό Σύστημα Υγείας αλλά τον τρόπο εφαρμογής των νομοθεσιών, οι οποίες δημιουργούν μια άνιση και δυσμενή κατάσταση ένεκα της διαφοροποίησης στα ποσοστά εισφορών εκάστης κατηγορίας. Υποβάλλει δε ότι η υποχρεωτική καταβολή εισφοράς αποκόπτεται απευθείας από τον εργοδότη χωρίς την συμμετοχή ή την παρεμβολή των αιτητών εργοδοτουμένων και επομένως δεν είναι δυνατό να εγείρεται προδικαστική ένσταση περί αποδοχής της πράξης και επιδοκιμασίας και αποδοκιμασίας αυτής. Σημειώνει δε η πλευρά των αιτητών ότι σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία «η μη καταβολή των εισφορών θα είχε δυσμενείς για τους αιτητές συνέπειες, εφόσον η μη καταβολή αποτελεί ποινικό αδίκημα και ότι είναι προφανές ότι οι Αιτητές δεν αποδέχθηκαν τις επίδικες πράξεις εφόσον έχουν καταχωρίσει εναντίον της ισχύος τους τις υπό εκδίκαση Προσφυγές». Συνεπώς, συνεχίζει ο ευπαίδευτος συνήγορος, δεν μπορεί να εγείρεται προδικαστική ένσταση περί αποδοχής της πράξης και εφαρμογής του δόγματος της ταυτόχρονης επιδοκιμασίας και αποδοκιμασίας εφόσον οι αιτητές και/ή ο εργοδότης τους συμμορφώνονται με μια εκ του νόμου επιβαλλόμενη υποχρέωση, η μη συμμόρφωση με την οποία επισύρει και ποινική ευθύνη. Περαιτέρω και προς απάντηση του ισχυρισμού περί έλλειψης εννόμου συμφέροντος των αιτητών ένεκα της υπογραφής συμφωνίας του αρμόδιου Υπουργείου με διάφορες συντεχνίες, υποβάλλεται ότι αφενός ουδείς εκ των αιτητών που είναι φυσικό πρόσωπο μετέχει σε οποιαδήποτε συντεχνία για να μπορεί να θεωρηθεί ότι εκφράστηκε η οποιαδήποτε σύμφωνη γνώμη τους και/ ή ότι εν πάση περιπτώσει η υπογραφή της όποιας συντεχνίας τους δεσμεύει, αφετέρου δε ότι ακόμη και στην περίπτωση που οι αιτητές μετείχαν σε οποιαδήποτε τέτοια συντεχνία δεν θα μπορούσε να γίνει δεκτό ότι η ιδιότητα μέλους μιας συντεχνίας αποστερεί από ένα πρόσωπο το έννομο του συμφέρον  προς προσβολή μιας πράξης η οποία επηρεάζει δυσμενώς τα δικαιώματά του. Τελικώς και αναφορικά με τη θέση του ΟΑΥ οι αιτητές έχουν χρησιμοποιήσει τις υπηρεσίες του Γε.Σ.Υ. και επομένως τυγχάνει εφαρμογής το δόγμα της ταυτόχρονης επιδοκιμασίας και αποδοκιμασίας η πλευρά των αιτητών- και πέραν της υποβληθείσας διαμαρτυρίας της ότι ανεπίτρεπτα ο καθ΄ου η αίτηση αρ.2 έχει προσκομίσει χωρίς τη συγκατάθεση των αιτητών ιατρικά τους δεδομένα, τα οποία συνιστούν ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα- επισημαίνει ότι  αυτό που οι αιτητές προσβάλλουν είναι την ανισότητα στην αποκοπή της συνεισφοράς και όχι την ίδια την εφαρμογή του ΓΕΣΥ. Εν πάση περιπτώσει υποβάλλεται οι όποιες υπηρεσίες έχουν παρασχεθεί στους αιτητές έχουν λάβει χώρα μετά την καταχώριση των Προσφυγών των αιτητών και επομένως αφού έχουν ήδη αμφισβητήσει το ποσοστό που τους αποκόπτεται.

 

Έχω εξετάσει με προσοχή τις εκατέρωθεν θέσεις των διαδίκων σε σχέση με το υπό εξέταση ζήτημα.

 

Δεδομένης της διαφορετικής ιδιότητας των αιτητών υπό την οποία καταβάλλονται οι  επίδικες εισφορές ήτοι του εργοδότη, του αυτοτελώς εργαζόμενου και του εργοδοτουμένου, καθίσταται αναγκαία η εξέταση του ζητήματος με βάση τα δεδομένα έκαστης περίπτωσης.

 

Ως προς τούτου, οφείλει να υπομνησθεί, σύμφωνα άλλωστε και με τα προβλεπόμενα στα άρθρα 19 και 20 του Νόμου αλλά και στους συναφείς Κανονισμούς (περί Γενικού Συστήματος Υγείας (Διαδικασία Είσπραξης, Καταβολής και Παρακράτησης Εισφορών) Κανονισμοί του 2019, Κ.Δ.Π. 37/2019) ότι οι εργοδότες και οι αυτοτελώς εργαζόμενοι οφείλουν οι ίδιοι να προβαίνουν στην καταβολή των καθοριζομένων εισφορών, οι μεν πρώτοι καταβάλλοντας εισφορά, επί των αποδοχών κάθε μισθωτού, οι μεν δεύτεροι επί των δικών τους αποδοχών. Πρόσθετα δε οι εργοδότες οφείλουν να προβούν και στην πληρωμή των εισφορών που ο ίδιος ο εργοδοτούμενος οφείλει να καταβάλει επί των δικών του αποδοχών, αποκόπτοντας το ανάλογο ποσοστό από το μισθό έκαστο μισθωτού και αποδίδοντας την εισφορά. Εξού άλλωστε και ο ευπαίδευτος συνήγορος των αιτητών επισύναψε ως Παράρτημα Α στις Προσφυγές της εργοδότριας εταιρείας και της αυτοτελώς εργαζομένης (Προσφυγές αρ. 885/19 και 884/19 αντίστοιχα) την απόδειξη είσπραξης εισφορών και τέλους που αυτές έλαβαν κατά την πληρωμή των εισφορών από το Επαρχιακό Γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων ενώ σε σχέση με την Προσφυγή αρ.883/19 επισύναψε ως Παράρτημα Α αντίγραφα των δελτίων πληρωμών των αιτητών από τον εργοδότη τους.

 

Ως προς την αιτήτρια στην Προσφυγή αρ.885/19 (εργοδότρια εταιρεία) και την αιτήτρια στην Προσφυγή αρ.884/19 (αυτοτελώς εργαζόμενη) κρίνω ότι η προδικαστική ένσταση περί έλλειψης απαιτούμενου εννόμου συμφέροντος ευσταθεί αφού ως επιβεβαιώνεται από το αντίστοιχο Παράρτημα Α εκάστης Προσφυγής οι ίδιες οι αιτήτριες προχώρησαν και κατέβαλαν στις 22.4.2019 και 8.5.2019 αντίστοιχα τα εν λόγω ποσά των οφειλόμενων εκ μέρους τους εισφορών, χωρίς όμως να έχουν προβεί, ως είναι παραδεκτό, σε οποιαδήποτε επιφύλαξη ή διαμαρτυρία, με αποτέλεσμα η ενέργεια τους αυτή να συνιστά ανεπιφύλακτη αποδοχή της καταβολής των οφειλόμενων εισφορών τους.

 

Απολύτως σχετικά είναι τα όσα λέχθηκαν από το Ανώτατο Δικαστήριο στην  P. FRANCESKIDES AND CO LTD v. Δημοκρατίας (2008) 4 Α Α.Α.Δ 325) στα πλαίσια της οποίας αποφασίσθηκε ότι οι αιτητές στερούντο του απαιτούμενου εννόμου συμφέροντος να προσβάλλουν τον επιβληθέντα φόρο προστιθέμενης αξίας ένεκα της ανεπιφύλακτης από μέρους τους πληρωμής του, η οποία συνιστούσε αποδοχή της ίδιας της διοικητικής πράξης. Κρίθηκε δε ότι το γεγονός ότι η καταβολή του βεβαιωθέντος Φ.Π.Α. συνιστούσε νομική υποχρέωση των αιτητών δεν συνεπαγόταν ότι οι αιτητές δεν μπορούσαν να το καταβάλουν με πλήρη επιφύλαξη των δικαιωμάτων τους. Παραθέτω το ακόλουθο απόσπασμα:

 

«Στις 17.2.2006 οι αιτητές πλήρωσαν το ποσό των £4.380 που αντιπροσώπευε τον οφειλόμενο Φ.Π.Α., χωρίς να επιφυλάξουν τα δικαιώματά τους. Στη συνέχεια, πλέον του μηνός αργότερα, απέστειλαν επιστολή με την οποία ανέφεραν ότι διαφωνούσαν με την πιο πάνω απόφαση. Τέλος οι αιτητές στις 11.4.2006 κατέβαλαν το ποσό των £1.185,00 για τη χρηματική επιβάρυνση και τους τόκους, σημειώνοντας όμως αυτή τη φορά επί της απόδειξης τη φράση «paid under protest».

 

Οι καθ’ ων η αίτηση υποστηρίζουν ότι οι αιτητές δεν κέκτεινται εννόμου συμφέροντος αναφορικά με το ποσό των £4.380,00 που αφορά το βεβαιωθέντα και ανεπιφυλάκτως καταβληθέντα φόρο προστιθέμενης αξίας, αφού κατέβαλαν το ποσό χωρίς διαμαρτυρία και χωρίς οποιαδήποτε επιφύλαξη των δικαιωμάτων τους. Η καταβολή του ποσού χωρίς επιφύλαξη δικαιωμάτων, επισημαίνουν οι καθ’ ων η αίτηση, αποδεικνύει ότι οι αιτητές αποδέχτηκαν ή συναίνεσαν στην επιβολή του Φ.Π.Α. ελεύθερα και οικειοθελώς και συνεπώς δεν έχουν έννομο συμφέρον να το αμφισβητήσουν.

 

Οι αιτητές αντικρούοντας την πιο πάνω θέση, υποστηρίζουν ότι το ζήτημα της αποδοχής μιας διοικητικής πράξης δεν πρέπει να αποφασίζεται με βάση μόνο τα εξωτερικά στοιχεία ή φαινόμενα και να εγείρεται απλώς ως εργαλείο για την έγερση προδικαστικών επιχειρημάτων. Είναι απαραίτητο, ισχυρίζονται, να προκύπτει  συμφωνία του διοικούμενου με τη διοικητική ενέργεια και αυτή είναι η έννοια του όρου «αποδοχή» σε αντιδιαστολή ίσως με τον όρο «συμμόρφωση». Υποστηρίζουν ότι ήταν υποχρεωμένοι να καταβάλουν τους συγκεκριμένους φόρους γιατί η μη καταβολή τους συνεπαγόταν σοβαρές συνέπειες. Εξάλλου, συνεχίζουν, με την επιστολή των δικηγόρων τους ημερ. 27.3.2006, αμφισβήτησαν ολόκληρη τη διοικητική ενέργεια.

 

Θα συμφωνήσω ότι πράγματι οι αιτητές στερούνται εννόμου συμφέροντος  να προσβάλουν τη συγκεκριμένη διοικητική πράξη, γιατί ακριβώς η ανεπιφύλακτη πληρωμή από μέρους τους της φορολογίας που τους επιβλήθηκε, συνιστά αποδοχή του μέρους της πράξης της Διευθύντριας του Τμήματος Τελωνείων, ημερ. 14.2.2006, δηλαδή της προσβαλλόμενης απόφασης, όσον αφορά τη βεβαίωση του φόρου προστιθέμενης αξίας.

 

Όπως έχει επισημανθεί και στην υπόθεση Μεσαρίτης ν. Δημοκρατίας (Αρ. 2) (2004) 3 Α.Α.Δ. 121, 124, δεν υπάρχει οποιαδήποτε μαρτυρία που να δείχνει ότι η πληρωμή της φορολογίας είχε διενεργηθεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο με επιφύλαξη δικαιωμάτων, με αποτέλεσμα, σύμφωνα με τη νομολογία, οι αιτητές να μη διατηρούν πλέον το  έννομό τους συμφέρον.

 

Το γεγονός ότι η καταβολή του βεβαιωθέντος Φ.Π.Α. ήταν νομική υποχρέωση των αιτητών δεν σημαίνει ότι δεν μπορούσαν να τον καταβάλουν με πλήρη επιφύλαξη των δικαιωμάτων τους, όπως εξ άλλου έπραξαν και για το άλλο σκέλος της προσβαλλόμενης απόφασης, αυτού που αναφερόταν στη χρηματική επιβάρυνση και τους τόκους.»

(η έμφαση προστέθηκε)

 

Στην υπόθεση Handy Andy Co. Ltd v. Δημοκρατίας (Υπόθεση Αρ. 796/1999, ημερομηνίας 1.2.2002) το Ανώτατο Δικαστήριο αποδεχόμενο σχετική προδικαστική ένσταση περί έλλειψης εννόμου συμφέροντος της αιτήτριας να προωθεί την Προσφυγή της λόγω της ανεπιφύλακτης καταβολής του επίδικου εισαγωγικού δασμού στην οποία η ίδια προέβη, υπόμνησε και τα ακόλουθα:

 

«Ο δικηγόρος του Τμήματος Τελωνείων πρόβαλε την προδικαστική ένσταση ότι η αιτήτρια στερείται εννόμου συμφέροντος για προσβολή της επίδικης απόφασης επειδή την αποδέχτηκε χωρίς να εγείρει οποιαδήποτε επιφύλαξη ή έστω να εκδηλώσει με οποιονδήποτε άμεσο ή έμμεσο τρόπο τη διαφωνία ή διαμαρτυρία της όπως π.χ. σημειώνοντας την επιφύλαξή της πάνω στη διασάφηση της 5.4.1999.

 

Έχω την άποψη ότι η προβαλλόμενη ένσταση ευσταθεί.

 

Σύμφωνα με τη νομολογία η αποδοχή με ελεύθερη βούληση διοικητικής απόφασης στερεί τον διοικούμενο του απαραίτητου εννόμου συμφέροντος για προσφυγή, εκτός όπου επηρεάζονται θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα. (Βλέπε, μεταξύ άλλων, Piperis v. R. (1967) 3 CLR 295, Tompoli v. CYTA (1982) 3 CLR 149, Christodoulides v. R. (1985) 3 CLR 1979, Γρηγορίου ν. Δήμου Λευκωσίας (1991) 4 ΑΑΔ 3005, G. Alexandrou Best & Less Clothing Ltd v. Δημοκρατίας, Προσφυγή Αρ. 564/99, ημερομηνίας 31.10.2000 και Ελένης Σάρδου ν. Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου, Προσφυγή Αρ. 1491/1999, ημερομηνίας 17.10.2001). Το ακόλουθο απόσπασμα από το Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου, 8η Έκδοση, 1997, του Ε. Σπηλιωτόπουλου, στην παράγραφο 458, συνοψίζει την ορθή νομική προσέγγιση:

«Το έννομο συμφέρον που υπάρχει κατά την έκδοση της προσβαλλόμενης πράξης ή την άσκηση της αίτησης ακυρώσεως εκλείπει, παύει να υπάρχει, από αντικειμενικούς λόγους, εάν διακόπηκε ο νομικός δεσμός που συνδέει τον αιτούντα με την προσβαλλόμενη πράξη (ΣΕ 2473/1970), καθώς και με αποδοχή της πράξης από τον αιτούντα (ΣΕ 2612/1982). Η αποδοχή μπορεί να είναι ρητή, δηλαδή, να προκύπτει από σχετική δήλωση του αιτούντος, ή σιωπηρή, δηλαδή, να συνάγεται από συμπεριφορά του, η οποία δεν αφήνει αμφιβολία για την έννοια της (ΣΕ 432/1983, 3547/1987), όπως π.χ. είναι ανεπιφύλακτη συμμετοχή στη διαδικασία έκδοσης της πράξης (ΣΕ 1674, 2836/1987). Η αποδοχή πρέπει: i) να είναι σαφής και ανεπιφύλακτη (ΣΕ 480/1970, 1745/1977), ii) να μην έγινε από νόμιμη υποχρέωση (ΣΕ 4528/1976, 4071/1990) ή λόγω οικονομικής ανάγκης (ΣΕ 2407/1970) ή λόγω παράνομης βίας ή απειλής (ΣΕ 2013/1959) ή διότι η παράλειψή της θα είχε για τον αιτούντα δυσμενείς συνέπειες (ΣΕ 1568/1960) και iii) να προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλλου (ΣΕ 2087/1970) ή, όταν δεν είναι ρητή, να συνάγεται από αναμφισβήτητες πράξεις (ΣΕ 1341/1966).»(Βλέπε, επίσης, Γ. Σιούτη, Το Έννομο Συμφέρον στην Αίτηση Ακυρώσεως (1998), σελίδες 207-208).

Στην προκείμενη περίπτωση δεν έχει τεθεί ενώπιόν μου οποιαδήποτε ενέργεια του Τμήματος Τελωνείων από την οποία να προκύπτει ότι ασκήθηκε παράνομη βία ή απειλή επί της αιτήτριας. Έστω και αν δεχθώ ότι η πληρωμή του εισαγωγικού δασμού και της έκτακτης προσφυγικής επιβάρυνσης έγινε από την αιτήτρια για το λόγο ότι η παράλειψη πληρωμής θα είχε ως συνέπεια την απαγόρευση εκτελώνισης του εμπορεύματος, δεν βλέπω να συνέτρεχε οποιοσδήποτε λόγος ο οποίος να εμπόδιζε την αιτήτρια από του να προβεί στην πληρωμή με πλήρη επιφύλαξη δικαιωμάτων. Δεν το έπραξε. Πλήρωσε χωρίς οποιαδήποτε επιφύλαξη ενώ είχε όλη την ευχέρεια και δυνατότητα εύκολα να εγείρει επιφύλαξη.»

 

Ο δικαστικός λόγος της P. FRANCESKIDES AND CO LTD (ανωτέρω) και της Handy Andy Co. Ltd (ανωτέρω) υιοθετήθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο στην PETROLINA (HOLDINGS) PUBLIC LTD v Υπουργού Οικονομικών κ.α (Υπόθεση αρ.1021/2009, ημερομηνίας 29/10/10) στα πλαίσια της οποίας λέχθηκαν και τα ακόλουθα:

 

«Με το αιτητικό μέρος της προσφυγής τους, οι αιτητές επιζητούν την ακύρωση ως παράνομης και/ή εσφαλμένης της απόφασης των καθ΄ων η αίτηση να προβούν στην Εκ των Υστέρων Βεβαίωση Τελωνειακής και Άλλης Τελωνειακής Οφειλής αρ. 220/2009, με την οποία βεβαιώθηκε οφειλή από τους αιτητές ύψους €792.00 και επιβάρυνση ύψους €79.00, πλέον τόκο.[..]. Με την προδικαστική ένσταση την οποία ήγειραν, οι καθ΄ων η αίτηση θέτουν θέμα έλλειψης εννόμου συμφέροντος από πλευράς των αιτητών, ενόψει ακριβώς της αδιαμαρτύρητης και ανεπιφύλακτης καταβολής από αυτούς στις 25.5.2009 των οφειλομένων ποσών.[..]

 

Αντίθετα, η συνήγορος των αιτητών, ζητώντας την απόρριψη της προδικαστικής ένστασης, υπέβαλε ότι στην υπό εξέταση περίπτωση η πληρωμή χωρίς επιφύλαξη δεν ισοδυναμούσε με αποδοχή αλλά συμμόρφωση προς την προσβαλλόμενη απόφαση και έγινε κατόπιν παραπλάνησης των αιτητών από τους καθ΄ων η αίτηση οι οποίοι προειδοποίησαν τους αιτητές ότι αν δεν πλήρωναν εντός 21 ημερών, θα κινούνταν εναντίον τους με δικαστικές διαδικασίες.

 

Βρισκόμενος επί του τελευταίου τούτου σημείου θα πρέπει να επισημάνω κάποια εμφανή παρεξήγηση ή παρερμηνεία της προδικαστικής ένστασης που υποβλήθηκε από τους καθ΄ων η αίτηση. Με την ένσταση δεν προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι εφόσον οι αιτητές πλήρωσαν την οφειλή δεν εδικαιούντο να προσβάλουν την απόφαση της βεβαίωσής τους. Ούτε βέβαια προβάλλεται ο ισχυρισμός ή εξυπονοείται έστω, ότι οι αιτητές δεν έπρεπε να πληρώσουν ή έπρεπε να μην πληρώσουν, έτσι ώστε να είχαν έννομο συμφέρον να προσβάλουν την απόφαση. Όλες οι νομικές, νομολογιακές αρχές και αυθεντίες επί του θέματος ομιλούν περί της δημιουργίας κωλύματος προσβολής διοικητικής πράξης, όχι λόγω συμμόρφωσης προς αυτήν και τις επιταγές της, αλλά λόγω της αποκαλυπτόμενης άμεσης ή έμμεσης συναινετικής αποδοχής της νομιμότητάς της. Στην προκείμενη περίπτωση, οι καθ΄ων η αίτηση, ενεργώντας δυνάμει των Άρθρων 20, 23 και 25 του περί Φόρων Κατανάλωσης Νόμου αρ. 91(Ι)/2004 και των άρθρων 5(4), 20(α) και 13 του περί Φόρου Προστιθέμενης Αξίας Νόμου αρ. 95(Ι)/2000, βεβαίωσαν την οφειλή και στη σχετική επιστολή τους προς τους αιτητές, ημερομηνίας 14.5.2009, τους ενημέρωσαν ότι σε περίπτωση που το οφειλόμενο ποσό δεν καταβληθεί εντός 21 ημερών, συμφώνως των προνοιών του Νόμου, επίκειτο η λήψη δικαστικών μέτρων εναντίον τους. Αυτή η ενημέρωση ως προς τη νενομισμένη προθεσμία καταβολής των βεβαιωθέντων ως οφειλομένων ποσών, πολύ απέχει από του να μπορεί να χαρακτηρισθεί ως παραπλάνηση των αιτητών.

 

Η νομική θεώρηση του πράγματος συνοψίστηκε, μεταξύ άλλων, και στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Υπόθεση Αρ.796/1999, Handy Andy Co. Ltd v. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 1.2.2002[..] Στην Υπόθεση Αρ. 756/2006, L.P. FRANKESKIDES AND CO LTD ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 20.5.2008,[..]

 

Ακριβώς η ίδια αρχή εφαρμόζεται και στην προκείμενη περίπτωση. Κανένας δεν ισχυρίζεται ότι οι αιτητές δεν έπρεπε να πληρώσουν τη βεβαιωθείσα οφειλή ή ότι δεν ήσαν υπόχρεοι να συμμορφωθούν προς τις υποχρεώσεις τους. Αφ΄ ης όμως στιγμής δεν αποδέχονταν τη νομιμότητά της, μπορούσαν και έπρεπε να εκδηλώσουν τη διαφωνία τους, επιφυλάσσοντας τα δικαιώματά τους ή με άλλο νομικά αποδεκτό τρόπο. Αυτή η παράλειψή τους συνιστά έμμεση αποδοχή και συμφωνία προς την προσβαλλόμενη διοικητική πράξη, γεγονός που αποστερεί από τους αιτητές το απαραίτητο έννομο συμφέρον.»

( η έμφαση προστέθηκε)

 

Συνεπώς και στη βάση των ανωτέρω δεν θα μπορούσε να γίνει δεκτή η εισήγηση των αιτητών ότι επειδή η μη καταβολή των οφειλόμενων εισφορών συνιστά στη βάση της κείμενης νομοθεσίας ποινικό αδίκημα, οι αιτητές διατηρούν εκ του λόγου αυτού έννομο συμφέρον για προώθηση των Προσφυγών τους, παρά το αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι προχώρησαν στην ανεπιφύλακτη πληρωμή τους. Με άλλα λόγια η υποχρέωση συμμόρφωσης των αιτητών για καταβολή των εν λόγω εισφορών δεν εξουδετερώνει την ανάγκη κατά την καταβολή των εν λόγω ποσών να τίθεται οποιαδήποτε σχετική επιφύλαξη ή διαμαρτυρία από μέρους τους, κάτι που οι αιτητές ουδόλως έπραξαν.

 

Η απόφαση Θεοδώρου κ.α. ν. Δημοκρατίας (Προσφυγή αρ. 230/06 (2009) 3 Α.Α.Δ. 44) την οποία επικαλείται η πλευρά των αιτητών και στα πλαίσια της οποίας κρίθηκε ότι οι εκεί αιτητές διατηρούσαν έννομο συμφέρον να προσφύγουν κατά της απόφασης τερματισμού της υπηρεσίας τους παρόλο που είχαν αποδεχθεί να εισπράξουν όλα τα σχετικά συνταξιοδοτικά ωφελήματα σαφώς και διακρίνεται από τα δεδομένα της παρούσας υπόθεσης. Τούτο διότι αφού σ΄ εκείνη την περίπτωση οι αιτητές δεν είχαν προβεί σε οποιαδήποτε ανεπιφύλακτη πληρωμή οποιουδήποτε οφειλόμενου ποσού άλλα τουναντίον επρόκειτο για ποσά τα οποία καταβλήθηκαν προς τους αιτητές ως συνταξιοδοτικά και άλλα ωφελήματα. Άλλωστε και ως επισημάνθηκε από το ίδιο το Ανώτατο Δικαστήριο, η καταχώρηση της Προσφυγής σ΄ εκείνη  την περίπτωση είχε προηγηθεί της παραχώρησης των συνταξιοδοτικών ωφελημάτων, εν αντιθέσει ως παρατηρώ, με την υπό κρίση περίπτωση όπου οι αιτητές προχώρησαν πρώτα, ως δεικνύεται από τις σχετικές αποδείξεις είσπραξης (Παράρτημα Α στις Προσφυγές αρ.884/19 και 885/19) στην ανεπιφύλακτη καταβολή των εισφορών τους και μετά στην καταχώρηση των Προσφυγών τους.

 

Εν προκειμένω, καθίσταται φανερό, ότι δια της ανεπιφύλακτης καταβολής των εν λόγω ποσών οι αιτήτριες αποδέχτηκαν πλήρως και το καθορισθέν ύψος των καταβληθέντων εισφορών, γεγονός που αποστερεί από τις αιτήτριες το απαιτούμενο έννομο συμφέρον να ασκούν και να προωθούν τις παρούσες Προσφυγές(BP EASTERN MEDITERRANEAN LTD v Δημοκρατίας (Αναθεωρητική Έφεση αρ. 68/13, ημερομηνίας 26/9/2019).

 

Κατά συνέπεια οι Προσφυγές αρ.884/19 και 885/19 κρίνονται απαράδεκτες και απορρίπτονται.

 

Ωστόσο δεν είναι η ίδια η κατάληξη μου σε σχέση με την Προσφυγή αρ. 883/19. Εν αντιθέσει με ό,τι κρίθηκε ανωτέρω σε σχέση με την περίπτωση της εργοδότριας εταιρείας και της αυτοτελώς εργαζόμενης, οι αιτητές, οι οποίοι υπέχουν την ιδιότητα των εργοδοτουμένων, δεν προχώρησαν οι ίδιοι σε οποιαδήποτε ενέργεια ανεπιφύλακτης καταβολής οποιουδήποτε ποσού αλλά είναι, ως ήδη λέχθηκε, ο ίδιος ο εργοδότης που προέβηκε στην αποκοπή μέρους του μισθωτού τους και το απέδωσε ως εισφορές.

 

Με δεδομένο ότι δεν παρεμβάλλεται οποιαδήποτε ενέργεια από μέρους των αιτητών η οποία θα μπορούσε να εκληφθεί ως από μέρους τους ανεπιφύλακτη αποδοχή της καταβολής των ποσών που αποκόπηκαν, δεν μπορεί να τίθεται βασίμως ζήτημα, υπό αυτή την πτυχή, περί  ανεπιφύλακτης αποδοχής της πράξης και περί αποστέρησης του απαιτούμενου εννόμου συμφέροντος για προώθηση της Προσφυγής τους.

 

Ούτε και όμως μπορεί να γίνει δεκτή η έτερη θέση που προβλήθηκε από τον καθ΄ου η αίτηση αρ.2 ήτοι ότι η συμφωνία που έλαβε χώρα μεταξύ των συνδικαλιστικών οργανώσεων και του αρμόδιου Υπουργείου μπορεί άνευ ετέρου να προκαλέσει τέτοια δέσμευση ώστε να αποστερήσει από τους αιτητές το άμεσο και προσωπικό έννομο συμφέρον που κέκτηνται προς αμφισβήτηση του ύψους των εισφορών που αποκόπηκαν από τον ίδιο τον μισθό τους. Τούτο δε πολύ περισσότερο, όταν μάλιστα, δεν αποδείχθηκε ότι οι αιτητές είναι πράγματι μέλη των εν λόγω συντεχνιών που μετείχαν στην υπό αναφορά συμφωνία.

 

Στις συνεκδικαζόμενες υποθέσεις αρ.350/12 κ.α Φραγκίσκος Φραγκόπουλος κ.α και Γενικό Λογιστή του Κράτους κ.α, ημερομηνίας 14/9/16, ο Δικαστής Γ. Σεραφείμ (ως ήταν τότε Δ.Δ.Δ) ανέφερε τα ακόλουθα σχετικά:

 

«Περαιτέρω υποστηρίζει, ότι οι εκπρόσωποι της συντεχνίας των κυβερνητικών ιατρών («ΠΑΣΥΚΙ») δήλωσαν ότι δεν ετίθετο από αυτούς θέμα/αίτημα αναθεώρησης του σχετικού επιδόματος..[..]

 

Καταρχήν, οι αιτητές δεν υπέβαλαν κανένα αίτημα οι ίδιοι σε σχέση με το ύψος των υπερωριακών απολαβών τους, αλλά ο Διευθυντής της Πνευμονολογικής Κλινικής, ο οποίος, βέβαια, δεν μπορεί να τους δεσμεύει (βλ. σκεπτικό κατά την εξέταση των προδικαστικών ενστάσεων, ανωτέρω στην παρούσα)[..]. Όπως, βέβαια, δεν έχει αποδειχθεί, κατά πόσο οι συγκεκριμένοι αιτητές είναι μέλη της συντεχνίας των κυβερνητικών ιατρών ΠΑΣΥΚΙ και από πότε και κατά πόσο εξουσιοδότησαν τους εκπροσώπους αυτής να τους εκπροσωπούν επί του θέματος στη συνεδρία ημερομηνίας 25.1.2010, την οποία επικαλείται η πλευρά των καθ’ ων η αίτηση (βλ. Συνημμένο 5 στην αγόρευση της).[.]Και βέβαια, σύμφωνα με τη νομολογία, συνδικαλιστικές ενέργειες (αιτήματα, δηλώσεις, παραλείψεις κλπ.) δεν έχουν κανένα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα που γεννούν διοικητική διαφορά. Βρίσκονται ολότελα έξω από το πεδίο του διοικητικού δικαίου (βλ. ΠΑ.ΣΥ.ΝΟ ν. Δημοκρατίας, (1997) 4 Α.Α.Δ. 2484).»

 

Συναφώς στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου Νίκου και Συμβούλιου Υδατοπρομήθειας  Λευκωσίας (Υπόθεση αρ.1068/12, ημερομηνίας 15/5/15) αποφασίστηκαν τα ακόλουθα:

 

«Ως εκ της φύσεως των πιο πάνω ισχυρισμών, οι εν λόγω ενστάσεις πρέπει να εξεταστούν πριν από οποιονδήποτε άλλο θέμα[.]Αναφερόμενη στο (β) θέμα, ως άνω, κρίνω ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι εάν μια απόφαση συνιστά ικανοποίηση αιτήματος συντεχνίας, (έστω και αν στη συντεχνία αυτή μέλος είναι ο αιτητής), αυτοδύναμα τούτο έχει τέτοια δυναμική ώστε να αφαιρέσει το έννομο συμφέρον ενός προσώπου άνευ ετέρου.»

 

Ούτε όμως μπορώ να συμφωνήσω με τον Οργανισμό ότι τίθεται βασίμως ζήτημα επιδοκιμασίας και αποδοκιμασίας επειδή οι αιτητές από τη μια χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες του ΓΕΣΥ αποκομίζοντας όφελος και από την άλλη αμφισβητούν το ύψος των εισφορών που τους αποκόπτονται και συνεπώς αποδίδονται, ώστε οι αιτητές να αποστερούνται του απαιτούμενου εννόμου συμφέροντος για έγερση και προώθηση της Προσφυγής τους. Τούτο διότι είναι σαφές από την ίδια την αιτούμενη θεραπεία της Προσφυγής ότι οι αιτητές δεν αμφισβητούν την ίδια την ύπαρξη και εφαρμογή του συστήματος και την υποχρέωση καταβολής εισφορών αλλά το ίδιο το ύψος των επιβληθέντων εισφορών. Είναι δε εξ αυτού, ως εισηγούνται, που επηρεάζονται τα δικαιώματα τους αφού, κατά την εισήγηση, οι αιτητές καλούνται να συνεισφέρουν υψηλότερο ποσοστό επί των αποδοχών τους σε σχέση με άλλες κατηγορίες πολιτών με τις ίδιες αποδοχές.

Συνεπώς οι προδικαστικές ενστάσεις περί έλλειψης εννόμου συμφέροντος των αιτητών στην Προσφυγή αρ.883/19 απορρίπτονται.

 

Προχωρώ να εξετάσω την έτερη εγερθείσα προδικαστική ένσταση δια της οποίας προβάλλεται ότι η επίδικη απόφαση δεν είναι εκτελεστή αλλά πληροφοριακού χαρακτήρα καθότι, κατά την εισήγηση, δεν προσβάλλεται οποιαδήποτε απόφαση του καθ'ου η αίτηση αρ.2 για εφαρμογή των επίμαχων διατάξεων του Νόμου.

 

Η πλευρά των αιτητών απορρίπτοντας τη βασιμότητα της εν λόγω προδικαστικής ένστασης αντέτεινε, μεταξύ άλλων, ότι με την προσβαλλόμενη απόφαση υπήρχε εφαρμογή από τους καθ’ ων η αίτηση των προνοιών του περί  Γενικού Συστήματος Υγείας Νόμου, Ν. 89(Ι)/2001 και υποχρέωσε τον εργοδότη τους όπως αποκόψει από τους μισθούς τους και τους αιτητές όπως συνεισφέρουν από τον μηνιαίο τους μισθό ποσοστό 1,70% επί των μηνιαίων αποδοχών τους. Σημειώνει δε ότι αντικείμενο των Προσφυγών είναι το ποσοστό αποκοπής από τις μηνιαίες μισθοδοσίες των αιτητών και όχι οι ίδιες οι μηνιαίες μισθοδοσίες ως αναφέρει η πλευρά του ΟΑΥ.

 

Η προδικαστική ένσταση δεν ευσταθεί και συνεπώς απορρίπτεται. Ως λέχθηκε στην Δημοκρατία ν. Sunoil Bunkering Ltd. (1994) 3 ΑΑΔ 26) το κριτήριο για την εκτελεστότητα διοικητικής πράξης ή απόφασης είναι η παραγωγή έννομων αποτελεσμάτων, δηλαδή η γένεση εξ αυτής δικαιωμάτων και υποχρεώσεων. Εν προκειμένω σαφώς και παρήχθησαν έννομα αποτελέσματα αφ΄ εαυτών καθοριστικά για τις υποχρεώσεις των αιτητών αφού αποκόπηκαν από τη μισθοδοσία των αιτητών τα συγκεκριμένα ποσοστά προκειμένου να καταβληθούν ως εισφορές στους καθ΄ων η αίτηση κατ΄ εφαρμογή των προβλεπόμενων στο Νόμο. Το γεγονός ότι η απόδοση συγκεκριμένης εισφοράς προνοείται εκ του Νόμου και εκτελείται μέσω του εργοδότη ο οποίος, προς συμμόρφωση με τις πρόνοιες του Νόμου και των σχετικών Κανονισμών, αποκόπτει και καταβάλλει τα εν λόγω ποσά στις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων ώστε μετέπειτα αυτά να καταβληθούν στο Ταμείο του Οργανισμού, δεν αναίρει το γεγονός ότι εξ΄ αυτής της ενέργειας παράγονται έννομα αποτελέσματα, τα οποία αντανακλώνται ευθέως στη μηνιαία κατάσταση μισθοδοσίας των αιτητών. Το δε γεγονός ότι οι καθ΄ων η αίτηση λαμβάνουν δεσμίως και κατ΄ εφαρμογή των όσων νομοθετικά προβλέπονται τα εν λόγω ποσά, δεν αναιρεί την παραγωγή των εννόμων αποτελεσμάτων.  Στη Δημοκρατία v Βασίλη Χριστοφίδη κ.α (Αναθεωρητική Έφεση αρ. 104/15, ημερομηνίας 4/7/222) η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου με παραπομπή στη Δημοκρατία ν. Αγαθαγγέλου και Άλλου (1997) 3 Α.Α.Δ. 198, 201) υπέδειξε ότι «η Ολομέλεια - παρόλο που οι εφεσείοντες εγκατέλειψαν στην έφεση το θέμα της ύπαρξης εκτελεστής διοικητικής πράξης αναθεωρήσιμης κατά το Αρθρο 146 του Συντάγματος- επεξήγησε ότι όντως η επίδικη πράξη «…συντελέστηκε, δεσμίως μεν, αλλά με εκτελεστή πράξη της διοίκησης…».

 

Σε συνάρτηση με τα ανωτέρω και χωρίς να παραβλέπω τις θέσεις της κας Εργατούδη δεν κρίνω ορθό, τουλάχιστον σ’ αυτό το στάδιο, να αποδεχθώ τη θέση καθ’ ης η αίτηση αρ.1 περί αναγκαιότητας διαγράφης της ως διάδικου. Τούτο δε αφού εκ πρώτης όψεως φαίνεται -και με δεδομένο μάλιστα ότι ο διοικητικός φάκελος της υπόθεσης δεν έχει κατατεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου- ότι η καθ΄ης η αίτηση αρ.1 συμμετείχε στην υλοποίηση των προβλεπόμενων στο Νόμο (βλ. άρθρο 20 του Νόμου), έστω και δεσμίως, για σκοπούς είσπραξης των εισφορών.

 

Στην απόφαση Χριστοδούλου και άλλοι και Δημοκρατίας, μέσω Εφόρου Φορολογίας 2. Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου (Υπόθεση αρ. 490/19, ημερομηνίας 19/1/22)  όπου αντικείμενο ήταν η ενδιάμεση αίτηση για διαγραφή του Εφόρου Φορολογίας ως διάδικου η Δικαστής Α. Ευσταθίου (ως ήταν τότε Δ.Δ.Δ) υπόμνησε τα ακόλουθα, τα οποία με βρίσκουν σύμφωνη και υιοθετώ:

«Σύμφωνα με τη νομολογία (βλ. Mepa Underwriting Management Limited κ.ά. (1997) 1 Α.Α.Δ. 772):

 

«.......το δικαστήριο διαθέτει ευρεία διακριτική ευχέρεια να κάμει οποιεσδήποτε αναγκαίες τροποποιήσεις σε σχέση με τους διαδίκους με το να τους προσθέσει, να τους διαγράψει ή να τους αντικαταστήσει και να επιφέρει τέτοιες αλλαγές όσες είναι αναγκαίες για να καταστήσει δυνατή την αποτελεσματική εκδίκαση όλων των μεταξύ των διαδίκων επίδικων θεμάτων (Βλ. Van Gelder, Apsimon & Co v. Sowerby Bridge United District Flour Society [1890] 44 Ch D 374, C.A., Montgomery v. Foy, Morgan & Co [1895] 2 Q.B. 321, C.A., Bennetts & Co v. McIlwraith & Co [1896] 2 Q.B. 464, C.A., Ideal Films Ltd v. Richards [1927] 1 K.B. 374, C.A., Wilson v. Balcarres [1893] 1 Q.B. 422, Robinson v. Geisel [1894] 2 Q.B. 688).

 

......Το δικόγραφο το οποίο διευκρινίζει και προσδιορίζει την αιτία αγωγής εναντίον ενός εναγομένου είναι η έκθεση απαιτήσεως. Πρέπει ένας να διαβάσει την έκθεση απαιτήσεως για να αντιληφθεί για ποιό λόγο κάποιος έχει καταστεί διάδικος (Βλ. Wilson v. Church [1878] 9 Ch. 552, 557).

 

Είναι επίσης , ότι η διαγραφή διαδίκου ως εξαιρετικό μέτρο θα πρέπει να ασκείται με φειδώ και μόνο σε ξεκάθαρες περιπτώσεις. Εφόσον υπάρχουν διαφορές ως προς τα νομικά και πραγματικά θέματα, αυτές πρέπει να εκδικάζονται και αποφασίζονται από το Δικαστήριο κατά την ακρόαση της αγωγής και όχι σε ενδιάμεσο στάδιο όπου η μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου είναι οι ένορκες δηλώσεις (βλ. P.T. Kiani Kertas v. Interorient Navigation Company Limited (2001) 1 A.A.Δ., 300.

 

Δεν θεωρώ ότι η παρούσα περίπτωση είναι η κατάλληλη για διαγραφή διαδίκου στο παρόν στάδιο.

 

Ανατρέχοντας στην Προσφυγή των αιτητών, διαπιστώνω ότι τόσο στους νομικούς λόγους όσο και στα πραγματικά γεγονότα, γίνεται αναφορά και προβάλλονται ισχυρισμοί περί εμπλοκής του Εφόρου Φορολογίας και ειδικότερα ότι το ΤΕΠΑΚ αιφνίδια στις 22/1/2019 ενημέρωσε τους αιτητές ότι βάσει απόφασης του Τμήματος Φορολογίας, καθ' ων η αίτηση 1, φορολογείται το κατ' αποκοπή επίδομα οδοιπορικών εξόδων το οποίο καταβλήθηκε από το ΤΕΠΑΚ και θα αναζητηθεί από τους αιτητές.  Η δε θέση του ΤΕΠΑΚ, όπως αυτή εκφράζεται στην Ένσταση, είναι ότι το ΤΕΠΑΚ ενήργησε κατά δέσμια αρμοδιότητα και ότι είχε αποστείλει ένσταση στο Τμήμα Φορολογίας σχετικά με την επιβολή της φορολογίας και ότι μόνη εκτελεστή είναι η απόφαση του Εφόρου Φορολογίας.

 

Συνεπώς κρίνω ως αναγκαία τη παραμονή των καθ' ων η αίτηση 1., Εφόρου Φορολογίας ως διάδικου, εφόσον διαφαίνεται ότι υπάρχουν διαφορές ως προς τα νομικά και πραγματικά θέματα, που θα πρέπει να εξεταστούν και αποφασιστούν όταν το Δικαστήριο θα έχει ενώπιον του όλα τα αναγκαία στοιχεία που περιβάλλουν την εξεταζόμενη περίπτωση.

 

Έχει λεχθεί στην P. T. Kiami Kertas (ανωτέρω) ότι:

 

«Όπως όμως δείχνει η νομολογία, η εξουσία του Δικαστηρίου να διατάξει τη διαγραφή εναγομένου, επιφέροντας τη δραστική συνέπεια της απόρριψης της αγωγής εναντίον του, όχι μόνο πρέπει να ασκείται με φειδώ, αλλά και μπορεί να ασκείται μόνο σε καθαρή περίπτωση».

 

Υπό το φως των ανωτέρω, οι Προσφυγές αποσυνενώνονται. Η Προσφυγή αρ. 883/19 ορίζεται για Οδηγίες στις 10.11.2026.

 

Οι Προσφυγές αρ.884/19 και 885/19 και για όλους τους λόγους που επεξηγήθηκαν αποτυγχάνουν και απορρίπτονται ως απαράδεκτες. Επιδικάζονται έξοδα ύψους €1000 πλέον Φ.Π.Α, εάν υπάρχει, εναντίον έκαστης αιτήτριας και υπέρ των καθ’ ων η αίτηση (εξιμησείας).

 

                                                      Κελεπέσιη, Δ.Δ.Δ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο