ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Υπόθεση Αρ. 138/24
26 Φεβρουαρίου, 2026
[X. ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
Ν. S. I.
Αιτητή
-και-
Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου
Καθ' ων η αίτηση.
............................................
Ο αιτητής εμφανίζεται προσωπικά
Αντιγόνη Παπαδοπούλου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας για τους καθ' ων η αίτηση
[Παρούσα η κα Μέλπω Σταύρου για πιστή μετάφραση από Γαλλικά σε Ελληνικά και αντίστροφα]
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Χ. Μιχαηλίδου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Ο αιτητής προσφεύγει με την παρούσα αίτηση ακυρώσεως εναντίον της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου ημερομηνίας 01/12/2023, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά του για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας.
Όπως προκύπτει από την Ένσταση που καταχωρήθηκε από την ευπαίδευτη συνήγορο που εκπροσωπεί τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, τα γεγονότα της υπό εξέταση περίπτωσης έχουν ως κατωτέρω: Ο αιτητής είναι υπήκοος της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό (εφεξής: «Λ.Δ.Κ.») και υπέβαλε αίτηση για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας στις 09/08/2023, αφού εισήλθε παράνομα στις ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές. Αυθημερόν παρέλαβε Βεβαίωση Υποβολής Αιτήματος Διεθνούς Προστασίας («Confirmation of Submission of an Application for International Protection»).
Στις 13/10/2023 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του αιτητή από αρμόδιο λειτουργό του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο (European Union Agency for Asylum στο εξής: E.U.A.A.). Ο αρμόδιος λειτουργός του E.U.A.A. ετοίμασε Έκθεση-Εισήγηση ημερομηνίας 30/11/2023 προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου εισηγούμενος την απόρριψη του αιτήματος του αιτητή. Την 01/12/2023, ο Προϊστάμενος της Υπηρεσίας Ασύλου υιοθέτησε την εισήγηση για απόρριψη της αίτησης. Στις 22/12/2023 η Υπηρεσία Ασύλου εξέδωσε επιστολή, στην οποία συμπεριέλαβε την απορριπτική της απόφαση σχετικά με το αίτημα του αιτητή, η οποία παραλήφθηκε από τον αιτητή αυθημερόν. Στις 16/01/2024 ο αιτητής καταχώρησε την υπό εξέταση προσφυγή αμφισβητώντας την προαναφερόμενη απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας.
Ο αιτητής με το έντυπο της προσφυγής του προέβαλε ότι ενίσταται κατά της απορριπτικής απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου λόγω του ότι δεν μπορεί να επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του διότι σε περίπτωση που επιστρέψει θα αποβιώσει γιατί η οικογένειά του επιθυμούν να τον παντρέψουν με την ξαδέρφη του.
Περαιτέρω, μέσω της Γραπτής του Αγόρευσης πρόβαλε πραγματικούς λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του. Ειδικότερα ισχυρίστηκε ότι ο πατέρας του και η οικογένειά του σε δύο διαφορετικές περιπτώσεις, χωρίς ο ίδιος να γνωρίζει το λόγο, του αρνήθηκαν να συνάψει γάμο με τις συντρόφους του με τις οποίες απέκτησε παιδιά. Ακολούθως τον εξανάγκασαν να παντρευτεί την ξαδέρφη του παρόλο που η αιμομιξία δεν τον βρίσκει σύμφωνο ούτε τον ίδιο ούτε την κοπέλα. Ο λόγος που τον εξανάγκαζαν να παντρευτεί την ξαδέρφη του ήταν για να κληρονομήσει τις δυνάμεις του πατέρα του, να μυηθεί δηλαδή στη μαύρη μαγεία. Συνεπεία της άρνησής του να αποδεχτεί το γάμο αυτό, η ξαδέρφη του απεβίωσε μετά από μερικές ημέρες αφού ο θάνατος ήταν η μοναδική τους καταδίκη. Όπως επιπρόσθετα κατέγραψε, επειδή φοβήθηκε ότι θα έχει την ίδια κατάληξη με την αδερφή του ή ότι θα γινόταν σκλάβος της μαύρης μαγείας την οποία δεν συμμερίζεται, διέφυγε και έφτασε στην Κυπριακή Δημοκρατία για να βρει την ελευθερία του και να προστατευτεί. Όπως κατέγραψε επιθυμεί να διαβιεί ελεύθερα σε μια δημοκρατική χώρα. Ο αιτητής ερωτήθηκε προς διευκρίνιση εάν αναφερόταν στην αδελφή του ή στην εξαδέλφη του. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι αναφερόταν στην εξαδέλφη του, επισημαίνοντας ότι, σύμφωνα με τα πολιτισμικά δεδομένα της χώρας καταγωγής του στην Αφρική, είναι σύνηθες οι εξάδελφοι να αποκαλούνται «αδέλφια», λόγω της στενής οικογενειακής σχέσης.
Η ευπαίδευτη συνήγορος των καθ' ων η αίτηση, υποστηρίζει τη νομιμότητα της προσβαλλόμενης απόφασης και αναφέρει ότι λήφθηκε ορθά και νόμιμα, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Συντάγματος και των Νόμων, κατόπιν δέουσας έρευνας και σωστής ενάσκησης των εξουσιών που δίνει ο Νόμος στο αρμόδιο όργανο. Επιπρόσθετα, ανέφερε πως η προσβαλλόμενη απόφαση είναι επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη και ότι η υπό εξέταση προσφυγή θα πρέπει να απορριφθεί από το Δικαστήριο.
Κατά τις διευκρινίσεις ενώπιον του Δικαστηρίου ο αιτητής δήλωσε τη διαφωνία του με την απόφαση των καθ’ ων η αίτηση και πρόσθεσε ότι στη χώρα του δεν έχει την επιλογή να ζει ελεύθερος. Επανέλαβε ότι ο λόγος που εγκατέλειψε τη χώρα του ήταν γιατί ο πατέρας του, του επέβαλλε να παντρευτεί συγκεκριμένη κοπέλα χωρίς να λάβει υπόψη την επιλογή του ίδιου του αιτητή για τη σύντροφό του. Εξήγησε περαιτέρω ότι αρχικά ο ίδιος δεν γνώριζε τους λόγους της απαγόρευσης από τον πατέρα του να τελέσει γάμο με τη σύντροφό του. Ακολούθως όμως κατάλαβε ότι οι λόγοι αυτοί συνδέονταν με οικογενειακές θρησκευτικές πρακτικές, όπου επιβαλλόταν ο αιτητής να παντρευτεί μια συγγενή του. Μετά την άρνηση και του αιτητή αλλά και της ξαδέρφης του εξάσκησαν κατά του αιτητή και της ξαδέρφης του μαύρη μαγεία που είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο της τελευταίας.
Θα πρέπει να επισημανθεί ότι, σύμφωνα με τον περί Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμο του 2018 (Ν.73(Ι)/2018), το Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας έχει την εξουσία να εξετάσει την παρούσα υπόθεση και επί της ουσίας και όχι μόνο ως ακυρωτικό Δικαστήριο. Το γεγονός αυτό, οφείλεται στο ότι η υπό εξέταση υπόθεση αφορά αίτηση που χρονικά εμπίπτει στις προϋποθέσεις του άρθρου 11(2) και (3), του περί Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018 (Ν.73(Ι)/2018), οι οποίες δίδουν στο Δικαστήριο την υποχρέωση ελέγχου νομιμότητας και ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης.
Ο αιτητής στα πλαίσια της Γραπτής του Αγόρευσης δεν προωθεί οποιοδήποτε νομικό ισχυρισμό, αλλά προέβαλε πραγματικούς ισχυρισμούς οι οποίοι παρατέθηκαν με λεπτομέρεια πιο πάνω. Θεωρώ χρήσιμο να καταγραφούν όλοι οι ισχυρισμοί που πρόβαλε ο αιτητής σε όλα τα στάδια εξέτασης του αιτήματός του, προκειμένου να εξετάσω την ορθότητα της προσβαλλόμενης απόφασης, αλλά και για να διαφανεί εάν το αρμόδιο όργανο αποφάσισε μετά από δέουσα έρευνα, ορθά, νόμιμα και εντός των πλαισίων της σχετικής νομοθεσίας.
Ο αιτητής στην αίτησή του για διεθνή προστασία, κατέγραψε ότι εγκατέλειψε τη χώρα του λόγω οικογενειακών προβλημάτων που στοίχισαν τη ζωή πολλών προσώπων. Ο πατέρας του είναι πολιτικός και η οικογένεια του, για να συνεχιστεί η παραδοσιακή πρακτική του ζητούσε να παντρευτεί την ξαδέρφη του όμως και οι δύο αρνιόντουσαν. Η ξαδέρφη του αιτητή απεβίωσε τρεις μέρες μετά και ο αιτητής φοβάται ότι αυτό θα συμβεί και στον ίδιο, έτσι η μητέρα του τον βοήθησε να εγκαταλείψει τη χώρα (ερυθρό 1 του διοικητικού φακέλου).
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του ως προς τα προσωπικά του στοιχεία, ο αιτητής επιβεβαίωσε πως έχει καταγωγή από την Λ.Δ.Κ., προερχόμενος από την πόλη Kinshasa, και συγκεκριμένα την κοινότητα Ngaliema, η οποία αποτελεί τόσο τόπο γέννησης όσο και προηγούμενης συνήθους διαμονής του (ερυθρό 38 του διοικητικού φακέλου). Περαιτέρω, δήλωσε πως είναι χριστιανός, απόφοιτος πανεπιστημίου και ομιλεί την Lingala και την Γαλλική γλώσσα (ερυθρά 42 και 40 του διοικητικού φακέλου). Αναφορικά με την οικογενειακή του κατάσταση, δήλωσε άγαμος, πατέρας δύο παιδιών τα οποία βρίσκονται με τη μητέρα τους στην κοινότητα Kinsenso της πόλης Kinshasa της Λ.Δ.Κ. Ως προς την οικογένεια του, ο αιτητής δήλωσε ότι έχει 4 νεαρότερους αδερφούς οι οποίοι βρίσκονται στην πόλη Kinshasa στην κοινότητα Ngalliema όπως επίσης στην Kinshasa βρίσκονται και οι γονείς του. Ο αιτητής ανέφερε ότι διατηρεί επικοινωνία μόνο με τον ένα από τους αδερφούς του και τη μητέρα του (ερυθρά 40 και 39 του διοικητικού φακέλου). Ως προς την εργασιακή του εμπειρία, ο αιτητής ανέφερε ότι εργαζόταν στην εταιρεία του πατέρα του στο τμήμα επικοινωνιών από το 2018 μέχρι το 2020 (ερυθρό 39 του διοικητικού φακέλου).
Ως προς τους λόγους που τον ώθησαν να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής του, ο αιτητής κατά το στάδιο της ελεύθερης του αφήγησης δήλωσε ότι όλα ξεκίνησαν το 2018, έτος κατά το οποίο αποφοίτησε από το σχολείο. Η σύντροφός του γέννησε το παιδί τους και ο αιτητής ήταν έτοιμος να αναλάβει την ευθύνη του, όμως ο πατέρας του, του το απαγόρευσε επιμένοντας να συνεχίσει στο πανεπιστήμιο επειδή ήταν ακόμη πολύ νέος διατηρώντας τη σχέση του με τη σύντροφό του. Το 2020, ενώ εργαζόταν στην επιχείρηση του πατέρα του, είχε πλέον δικό του μισθό, και τη δική του οικία. Θεωρώντας ότι πλέον ήταν ώριμος και οικονομικά ανεξάρτητος, μίλησε ξανά στον πατέρα του για να εγκρίνει τον γάμο του με τη σύντροφό του. Μαζί με τη σύντροφό του, που ήταν ερωτευμένοι, αποφάσισαν να αποκτήσουν δεύτερο παιδί, ελπίζοντας ότι αυτό θα έκανε τον πατέρα του να δεχτεί τον γάμο. Στις 20/11/2020, ο αιτητής επισκέφθηκε τον πατέρα του για να συζητήσουν ξανά το θέμα του γάμου. Ο πατέρας του ήταν έντονα αναστατωμένος και εξέφρασε την αντίθεσή του. Επεσήμανε στον αιτητή ότι η σύντροφός του προερχόταν από φτωχή οικογένεια, ενώ οι ίδιοι ήταν πλούσιοι και δεν μπορούσαν να συνδεθούν με μια οικογένεια που δεν είχε καλή φήμη. Ο αιτητής ανέφερε, ότι επειδή είχε εμπιστοσύνη στον πατέρα του, τον πίστεψε.
Στα τέλη του 2020 αποφάσισε να χωρίσει με τη φίλη του και πήραν τον πρώτο τους γιο στο σπίτι του πατέρα του, ενώ εκείνη, έγκυος στο δεύτερο παιδί, επέστρεψε στην οικογένειά της. Το 2021, κατά το τελευταίο έτος του στο πανεπιστήμιο, ο αιτητής επικεντρώθηκε περισσότερο στις σπουδές του και ήρθε ακόμη πιο κοντά με τον πατέρα του, με τον οποίο ταξίδευαν συχνά για επαγγελματικούς λόγους. Μετά την αποφοίτησή του, ο πατέρας του ζήτησε να λήξει το ενοικιαστήριό του και του παραχώρησε διαμέρισμα σε δικό του κτίριο για να διαμένει, πρόταση που ο αιτητής αποδέχτηκε. Στα τέλη του 2021, ο αιτητής ανέφερε ότι γνώρισε τη νέα του σύντροφο σκοπεύοντας να δημιουργήσει οικογένεια. Θεωρώντας ότι αυτή προερχόταν από «καλή» και όχι φτωχή οικογένεια, πίστεψε πως αυτή τη φορά ο πατέρας του θα την αποδεχόταν. Κατά τη συνάντηση γνωριμίας τους με την οικογένειά του στο πατρικό του σπίτι, ο πατέρας του τους αγνόησε και δεν έδειξε κανένα ενδιαφέρον για τη σύντροφο του αιτητή.
Όπως περαιτέρω ανέφερε ο αιτητής, η μητέρα του ήταν πολύ στενοχωρημένη και ο ίδιος απογοητευμένος και πληγωμένος από τη στάση του πατέρα του. Λίγες μέρες αργότερα, ο αιτητής μίλησε ξανά με τον πατέρα του, ο οποίος του ανέφερε πως δεν εγκρίνει τη σχέση του και δεν του επιτρέπει να έχει σύντροφο, με τον αιτητή να αντιδρά και να του υπογραμμίζει ότι έχει όλα όσα χρειάζεται για να δημιουργήσει οικογένεια, όμως ο πατέρας του αρνήθηκε χωρίς να δώσει εξήγηση. Ο αιτητής ακολούθως απευθύνθηκε στη μητέρα του ζητώντας της να μεσολαβήσει. Τότε ο αιτητής συνειδητοποίησε ότι βασικό εμπόδιο και στην προηγούμενη σχέση του ήταν ο πατέρας του και κατάλαβε ότι η μητέρα του γνώριζε τον πραγματικό λόγο, αλλά δεν είχε το θάρρος να του τον αποκαλύψει και παρέμενε διαρκώς στεναχωρημένη. Ο αιτητής επιπρόσθετα ανέφερε ότι προσέγγισε άλλα μέλη της οικογένειας και η μητέρα του κάλεσε τον αδελφό της από το χωριό για να του εξηγήσει τι πραγματικά συμβαίνει. Του αποκάλυψαν ότι ο πατέρας του έχει στενές σχέσεις με την κυβέρνηση από το 2006 και ότι υπήρξε υποψήφιος για το Κοινοβούλιο και στη συνέχεια γραμματέας πανεπιστημίου που εργάζεται για την κυβέρνηση.
Ο θείος του ήταν το πρόσωπο που του αποκάλυψε την αλήθεια, ότι δηλαδή στην οικογένεια υπάρχει μια παραδοσιακή πρακτική που συνδέεται με τη διαδοχή της εξουσίας και απαιτεί αιμομιξία. Του είπε ότι είχε επιλεγεί να διαδεχθεί τον πατέρα του, αλλά για να γίνει αυτό έπρεπε να συμμετάσχει σε αυτή την πρακτική. Ο αιτητής, που μεγάλωσε στην Kinshasa και ζούσε μακριά από τις παραδόσεις του χωριού, δυσκολεύτηκε να το κατανοήσει και αρνήθηκε, καθώς ως χριστιανός δεν αποδεχόταν κάτι που θεωρούσε συνδεδεμένο με μαύρη μαγεία.
Στη συνέχεια, μεσολάβησε ο αρχηγός του χωριού και του ανακοίνωσαν ότι είχε επιλεγεί να αναλάβει τη θέση του πατέρα του, αλλά έπρεπε να παντρευτεί την ξαδέλφη του, κόρη του θείου του, με την οποία μεγάλωναν σαν αδέλφια και ο αιτητής αρνήθηκε αμέσως. Τότε ο αρχηγός τον προέτρεψε να ρωτήσει τη μητέρα του ποια είναι. Έτσι αποκαλύφθηκε ότι οι γονείς τους ήταν αδέλφια και είχαν προχωρήσει σε αιμομιξία για να διατηρηθεί η εξουσία στην οικογένεια. Σοκαρισμένος και μπερδεμένος από την αποκάλυψη, ο αιτητής εγκατέλειψε την οικία. Ο θείος του τον συμβούλεψε να είναι προσεκτικός, ενώ την ίδια μέρα ενημέρωσαν και την ξαδέλφη του η οποία επίσης αρνήθηκε, λέγοντας ότι έχουν το ίδιο αίμα. Στις 20/12/2022 η οικογένεια συγκεντρώθηκε στο σπίτι του θείου του για να διευθετήσουν το γάμο τους, όμως και οι δύο δήλωσαν ανοιχτά ότι δεν θα το αποδεχτούν, έτσι ο αιτητής έφυγε από τη συνάντηση. Η μητέρα του τον ακολούθησε κλαίγοντας και τον προειδοποίησε ότι αν αρνηθεί, θα πεθάνει, όπως κατά τα λεγόμενά της συνέβη και με άλλους που είχαν αρνηθεί στο παρελθόν, με τον αιτητή να απαντά ότι προτιμά να πεθάνει και να χάσει τα πάντα παρά να συμμετάσχει σε μια τέτοια πρακτική.
Πέντε ημέρες αργότερα, ενώ η ξαδέλφη του ετοιμαζόταν να παντρευτεί, άρχισε να εμφανίζει έντονους πονοκεφάλους. Όταν ο αιτητής επέστρεψε στο σπίτι του, βρήκε ένα λευκό κοτόπουλο μπροστά από την πόρτα του και όταν το κοίταξε έτρεξε εντός του δωματίου, παρά το ότι η πόρτα ήταν κλειδωμένη. Όταν ο αιτητής εισήλθε στο δωμάτιο αντίκρυσε το κοτόπουλο κομμένο σε τρία κομμάτια και αίματα υπήρχαν παντού. Ο θείος του αιτητή έφτασε στο σπίτι του και τον πληροφόρησε ότι το περιστατικό αυτό σχετίζεται με την άρνησή του να παντρευτεί και τον συμβούλεψε να φύγει. Στις 2 Ιανουαρίου 2023 η ξαδέρφη του αιτητή απεβίωσε. Εξήγησε πρόσθετα ότι το πρόβλημα των κεφαλαλγιών που είχε η ξαδέρφη του ξεκίνησε στις 25 Δεκεμβείου 2022, στις 28 Δεκεμβρίου μετέβη στο νοσοκομείο και ακολούθως απεβίωσε. Η μητέρα του αιτητή του εξήγησε ότι αυτό οφειλόταν στην άρνησή του να την παντρευτεί. Ο θείος του, του πρότεινε να εγκαταλείψει τη χώρα γιατί σε περίπτωση που παρέμενε, θα τον έβρισκαν σε όποιο μέρος και αν πήγαινε.
Ο αιτητής επικοινώνησε με φίλο του ο οποίος βρισκόταν στις μη ελεγχόμενες από την Κυπριακή Δημοκρατία περιοχές και με την οικονομική συνδρομή της μητέρας του διευθέτησε την αποχώρηση του από τη χώρα του. Ωστόσο, όπως τέλος πρόσθεσε, προτού εγκαταλείψει τη χώρα, αποφάσισε να εγκατασταθεί κάπου μακριά στη χώρα του και συγκεκριμένα στην κοινότητα Kasangulu για χρονική περίοδο ενός μηνός (ερυθρά 37-35 του διοικητικού φακέλου). Στη συνέχεια, ερωτηθείς ο αιτητής τι πιστεύει ότι θα του συμβεί σε περίπτωση που επιστρέψει στη χώρα του, δήλωσε ότι σίγουρα θα τον σκοτώσουν. Κληθείς να επιβεβαιώσει αν ο λόγος που θα τον σκοτώσουν σχετίζεται με τη μαύρη μαγεία και την άρνησή του να παντρευτεί την ξαδέρφη του, ο αιτητής απάντησε θετικά (ερυθρό 34 του διοικητικού φακέλου).
Κατά το στάδιο των διευκρινίσεων που ακολούθησε, δόθηκε η ευκαιρία στον αιτητή μέσω πρόσθετων ερωτήσεων να εμπλουτίσει την επιχειρηματολογία του και να αποσαφηνίσει τα κρίσιμα γεγονότα της αφήγησής του. Αναφορικά με την πρακτική της παράδοσής τους να τελούνται γάμοι μεταξύ συγγενών για να λάβουν την εξουσία, ο αιτητής δήλωσε ότι στη μητρική τους διάλεκτο, η πρακτική αυτή ονομάζεται «Kinzudi». Εξήγησε ότι αυτό συμβαίνει για να διατηρήσουν τη δύναμη εντός της οικογένειας. Ερωτηθείς για τη δύναμη/εξουσία που ο ίδιος θα λάμβανε, ο αιτητής αποκρίθηκε ότι ως χριστιανός πιστεύει ότι μόνο ο θεός είναι δύναμη, η δύναμη στην οποία επιθυμούσαν να τον μυήσουν είναι διαφορετική από αυτή που πιστεύει ο ίδιος, τη δύναμη του θεού. Όταν ο αιτητής ρωτήθηκε γιατί επιλέχθηκε αυτός για να παντρευτεί την ξαδέρφη του εξήγησε ότι, ως πρωτότοκος γιος της οικογένειας, η εξουσία έπρεπε να μεταφερθεί στο γιο. Όσον αφορά τη συνέχιση της πρακτικής της αιμομιξίας στη φυλή των Yaka, ο αιτητής επιβεβαίωσε ότι εξακολουθεί να εφαρμόζεται (ερυθρό 34 του διοικητικού φακέλου).
Κατόπιν σχετικών ερωτήσεων για τη μαύρη μαγεία, ο αιτητής δήλωσε ότι τέλεσαν την μαγεία «ξόρκι» σε αυτόν, μετά την άρνησή του να ακολουθήσει την παράδοση της αιμομιξίας. Κληθείς να περιγράψει το «ξόρκι» που του έριξαν, ο αιτητής απάντησε ότι αυτό επιφέρει το θάνατο και επανέλαβε ότι αυτό συμβαίνει σε όποιον αρνηθεί να ακολουθήσει την παράδοση «Kinzugi» (ερυθρό 34 του διοικητικού φακέλου).
Ακολούθως, ο αιτητής κλήθηκε να απαντήσει σε ερωτήματα σχετικά με την εμπειρία του όταν επιστρέφοντας στο σπίτι του, αντίκρυσε ένα κοτόπουλο. Συγκεκριμένα αναφερόμενος σε ένα παράδειγμα δήλωσε ότι η πόρτα ήταν κλειστή, μπήκαν στο σπίτι και είδαν το κοτόπουλο σε άλλο δωμάτιο, κομμένο σε τρία κομμάτια. Ζητηθείς να εξηγήσει αυτό που περιέγραψε ανέφερε ότι ήταν ένα μήνυμα για το θάνατο που θα ακολουθούσε. Μετά από αυτό, η ξαδέρφη του απεβίωσε. Ο αιτητής ανέφερε ότι το κομμένο κοτόπουλο είναι μαύρη μαγεία (ερυθρό 34 του διοικητικού φακέλου).
Ερωτηθείς, ο αιτητής ποιος πιστεύει ότι τέλεσε μαύρη μαγεία σε αυτόν και στην ξαδέρφη του, εξήγησε ότι το «ξόρκι» υφίσταται όταν κάποιος αρνείται να ακολουθήσει την πρακτική, επισημαίνοντας επιπλέον ότι ο ίδιος παραβίασε τις συστάσεις του χωριού και της οικογένειας, κάτι που οδηγεί στο θάνατο. Σε ερώτηση για το αν υπάρχει κάποιος άλλος λόγος για τις κακές σχέσεις του με την οικογένεια, απάντησε ότι όλοι στην οικογένεια συμφώνησαν για αυτή την πρακτική. Επιβεβαίωσε ότι η οικογένειά του ακολουθεί αυτή την πρακτική για να εξασφαλίζει ότι οι θέσεις εξουσίας παραμένουν στα μέλη της ίδιας οικογένειας.
Κληθείς να αναφέρει αν γνωρίζει μετά την αναχώρησή του από τη χώρα αν ορίστηκε άλλος διάδοχος, ο αιτητής αποκρίθηκε ότι δε γνωρίζει και ότι δεν τον ενδιαφέρει. Όταν του ζητήθηκε να εξηγήσει γιατί δεν τον ενδιαφέρει η διαδοχή της εξουσίας, παρόλο που σχετίζεται με τους λόγους που αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη χώρα, απάντησε ότι οι γονείς του είναι αδέλφια και δεν επιθυμεί να έχει καμία πληροφορία σχετικά με αυτό.
Όταν ρωτήθηκε γιατί πιστεύει ότι το μαγικό «ξόρκι» θα εξακολουθήσει να υφίσταται εναντίον του σε περίπτωση που επιστρέψει στη Λ.Δ.Κ, εξήγησε ότι επειδή έχει εξαπατήσει ολόκληρη την κοινότητα αν επιστρέψει, η κοινότητα θα καταλάβει την παρουσία του, αφού έχει «το αίμα τους». Επιβεβαίωσε ότι οπουδήποτε στη Λ.Δ.Κ. το «ξόρκι» θα μπορούσε να τον βρει και να τον σκοτώσει. Όταν ρωτήθηκε γιατί το «ξόρκι» δεν θα σταματούσε αν βρισκόταν σε άλλη περιοχή της ΛΔΚ, απάντησε ότι η μαύρη μαγεία θα ακολουθούσε τη θέση του και οι μαγείες σε διαφορετικές περιοχές θα συνεργάζονταν για να τον σκοτώσουν. Στο τέλος, εξήγησε ότι για αυτό ζήτησε άσυλο, προκειμένου να προστατευτεί από το «ξόρκι». Επιπρόσθετα ανέφερε ότι αν υπήρχε τρόπος να εξουδετερώσει το «ξόρκι» δε θα κατέφθανε στην Κυπριακή Δημοκρατία. Η αναχώρησή του από τη χώρα του ήταν η μόνη του επιλογή (ερυθρό 33 του διοικητικού φακέλου). Συγκεκριμένα, κατά την αρχική του αίτηση για διεθνή προστασία, είχε δηλώσει ότι μέλη της οικογένειάς του απεβίωσαν λόγω της εν λόγω πρακτικής και οικογενειακών προβλημάτων, με τον αιτητή να απαντά ότι δεν είχε καταγράψει κάτι τέτοιο στην αίτησή του (ερυθρό 33 του διοικητικού φακέλου).
Ο αρμόδιος λειτουργός αξιολογώντας τους ισχυρισμούς που παρέθεσε στην αφήγησή του ο αιτητής, διέκρινε στην Έκθεση-Εισήγησή του δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς, οι οποίοι προκύπτουν από τις δηλώσεις του ως κατωτέρω: (1) την ταυτότητα, το προφίλ και τη χώρα καταγωγής του αιτητή και (2) ο ισχυρισμός του ότι του έχουν ρίξει ξόρκι μαύρης μαγείας, λόγω της άρνησης του να τελέσει γάμο με την ξαδέρφη του. Ο αρμόδιος λειτουργός έκανε αποδεκτό τον ισχυρισμό του αιτητή ως προς τα προσωπικά του στοιχεία, καθώς οι δηλώσεις του αιτητή κρίθηκαν σαφείς, συνεκτικές ενώ διασταυρώθηκαν από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης.
Αντιθέτως, ο αρμόδιος λειτουργός απέρριψε το δεύτερο ισχυρισμό του αιτητή, καθώς έκρινε τις δηλώσεις του ως μη συγκεκριμένες, μη λεπτομερείς και μη ευλογοφανείς. Ειδικότερα, καταγράφεται ότι ως προς το αφήγημά του για τη μαύρη μαγεία που του επιβλήθηκε λόγω της άρνησής του να παντρευτεί τη ξαδέρφη του, ο λειτουργός έκρινε τις δηλώσεις του αόριστες και ανεπαρκώς τεκμηριωμένες. Κληθείς να αναφερθεί στο ξόρκι, ο αιτητής αρκέστηκε να απαντήσει μόνο ότι επιφέρει το θάνατο.
Σχετικά με τα αποτελέσματα της μαύρης μαγείας που ο αιτητής ισχυρίστηκε ότι δέχτηκε, ο λειτουργός έκρινε τις περιγραφές του ως μη πειστικές. Συγκεκριμένα κληθείς να εξηγήσει το περιστατικό με το κοτόπουλο που αντίκρυσε στο σπίτι του και ακολούθως το είδε κομμένο κρίθηκε από τον λειτουργό αόριστη η απάντησή του ότι αυτό αποτελεί μαύρη μαγεία χωρίς να είναι σε θέση να εισφέρει κάποια εξήγηση δεδομένου ότι δήλωσε ότι ήταν μόνος στο σπίτι, αποδίδοντας το γεγονός σε μαγεία χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις. Επιπρόσθετα, ο λειτουργός έκρινε ως μη ικανοποιητική την απάντηση πως δεν γνωρίζει τι έγινε μετά την αναχώρηση του με τη διαδοχή, παρότι η διαδοχή συνδέεται άμεσα με τους λόγους που αναχώρησε από τη χώρα καταγωγής του. Κατά συνέπεια, η εσωτερική αξιοπιστία των δηλώσεων του δεν τεκμηριώθηκε.
Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού, ο λειτουργός προέβη σε έρευνα αναφορικά με τέλεση γάμων μεταξύ μελών της ίδιας οικογένειας στη Λ.Δ.Κ. και παρά το ότι εντοπίστηκαν πληροφορίες που επιβεβαιώνουν την εν λόγω παράδοση, δεν ήταν δυνατό να εντοπιστούν πληροφορίες σχετικά με μαύρη μαγεία που έχει επιβληθεί σε άτομα που αρνούνται να παντρευτούν τα αδέλφια ή τους συγγενείς τους. Επιπλέον λήφθηκε υπόψη από το λειτουργό ότι ο αιτητής δεν τεκμηρίωσε τον ισχυρισμό του ότι του έχει επιβληθεί μαύρη μαγεία, επειδή αρνήθηκε να παντρευτεί την ξαδέλφη του και ως εκ τούτου, δεν έκανε αποδεκτό τον εν λόγω ισχυρισμό.
Υπό το φως του μοναδικού αποδεκτού ισχυρισμού σχετικά με τα προσωπικά στοιχεία του αιτητή και λαμβάνοντας υπόψη ως τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του την πόλη Kinshasha της Λ.Δ.Κ., ο αρμόδιος λειτουργός συνήγαγε κατά την αξιολόγηση κινδύνου, αφού παρέθεσε πληροφορίες αναφορικά με την επικρατούσα κατάσταση στη χώρα καταγωγής του και λαμβάνοντας υπόψη το προσωπικό προφίλ του αιτητή, ότι δεν προκύπτει εύλογη πιθανότητα ο αιτητής να υποστεί μεταχείριση που ισοδυναμεί με δίωξη ή σοβαρή βλάβη σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του.
Προχωρώντας στη νομική ανάλυση, ο λειτουργός κατέληξε ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις υπαγωγής του αιτητή σε έναν από τους λόγους που εξαντλητικά προβλέπονται από το άρθρο 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου και στο άρθρο 1Α της Σύμβασης της Γενεύης του 1951 και ως εκ τούτου, κατέληξε πως δεν δικαιούται προσφυγικό καθεστώς. Αναφορικά με το άρθρο 19(2) του περί Προσφύγων Νόμου, του Ν. 6 (Ι)/2000, και το άρθρο 15 της Ευρωπαϊκής Οδηγίας (2011/95/EΕ), ο αρμόδιος λειτουργός κατέληξε ότι δεν υφίστανται ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, σε περίπτωση επιστροφής του στην Kinshasha της Λ.Δ.Κ., ο αιτητής θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη, εφόσον στην Kinshasa δεν παρατηρούνται συνθήκες ένοπλων συγκρούσεων. Ως εκ τούτου, ο λειτουργός κατέληξε ότι ο αιτητής δεν δύναται να υπαχθεί ούτε σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας και συνεπώς το αίτημα του απορρίφθηκε στο σύνολό του. Το περιεχόμενο της υπό αναφορά Έκθεσης-Εισήγησης υιοθέτησε ο αρμόδιος εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών λειτουργός που εκτελεί καθήκοντα Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου και απέρριψε το αίτημα του αιτητή.
Στα πλαίσια εξέτασης της ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης, προχωρώ να εξετάσω κατ' ουσίαν το αίτημα του αιτητή λαμβάνοντας υπόψη βεβαίως όλα όσα τέθηκαν ενώπιον μου από τον ίδιο τον αιτητή αλλά και από τη συνήγορο που εκπροσωπεί τους καθ' ων η αίτηση. Με τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό, ο οποίος ορθά έγινε αποδεκτός, δεν θεωρώ αναγκαίο να ασχοληθώ, εφόσον ούτως ή άλλως δεν αμφισβητείται από τον αιτητή.
Αναφορικά με το δεύτερο ισχυρισμό του αιτητή, διαπιστώνω ότι οι δηλώσεις του υπήρξαν αόριστες και στερούμενες ουσιαστικών λεπτομερειών. Ο αιτητής δεν κατόρθωσε να παρέχει σαφείς και συγκεκριμένες εξηγήσεις αναφορικά με τον κίνδυνο που ισχυρίστηκε ότι διατρέχει. Παρά τις ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν κατά τη συνέντευξη, οι απαντήσεις του παρέμειναν γενικόλογες, επαναλαμβανόμενες και χωρίς καμία ουσιαστική εξειδίκευση. Δεν κατέστη δυνατό από τα λεγόμενά του να τεκμηριώσει το φόβο του ότι θα τεθεί σε κίνδυνο σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του. Σημειώνεται πως στην ενώπιον μου δικαστική διαδικασία, κατά την ακρόαση της προσφυγής, δεν ανέφερε οτιδήποτε επιπρόσθετο, παρά μόνο επανέλαβε τα όσα είχε αναφέρει κατά το προγενέστερο στάδιο εξέτασης του αιτήματός του. Ενόψει τούτων, καταλήγω ότι η εσωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού δεν τεκμηριώνεται.
Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία των δηλώσεών του, ανέτρεξα σε έγκυρες εξωτερικές πηγές πληροφόρησης από όπου σχετικά με την παραδοσιακή πρακτική «Kinzundi» και την μαγεία γενικότερα στη Λ.Δ.Κ. εντοπίστηκαν τα ακόλουθα: Σύμφωνα με έκθεση του 2024 της EUAA, η πρακτική των Kintwidi [1] που γράφεται επίσης ως Kintuidi, Kinzud, Kitshul, Kintshui, Kinsudi, Kitiuli αφορά τις συζυγικές σχέσεις από την μητρική καταγωγή στην εθνοτική ομάδα Yansi, που ζει κυρίως στην επαρχία Kwilu και ακολουθούσε μια μητρογραμμική δομή. Πηγές δείχνουν ότι αυτή η πρακτική λαμβάνει χώρα και στις εθνοτικές ομάδες Mbala και Mbun. Αυτή η πρακτική συνίσταται στο να παντρεύεται ένα κορίτσι ή μια γυναίκα Yansi τον θείο της από την πλευρά της μητέρας της, αλλά αν ο θείος είναι σε προχωρημένη ηλικία, θα μπορούσε να αποφασίσει να «παραχωρήσει τα συζυγικά του δικαιώματα» στον γιο του ή σε έναν ανιψιό του.
Επιπρόσθετα, αναφορικά με την επικράτηση των πεποιθήσεων για τη μαγεία στη Λ.Δ.Κ. εξωτερικές πηγές και συγκεκριμένα η GALLUP, μια αμερικανική εταιρεία ανάλυσης και παροχής συμβουλών, διεξήγαγε έρευνα για τις πεποιθήσεις περί μαγείας σε 18 αφρικανικές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της ΛΔΚ, το 2010. Η έρευνα αποκάλυψε ότι η μαγεία είναι ευρέως διαδεδομένη στην υποσαχάρια Αφρική. Στη ΛΔΚ, περίπου το 76% του πληθυσμού δήλωσε ότι πίστευε προσωπικά στη μαγεία ενώ ο μέσος όρος όσων πιστεύουν σε ολόκληρη την περιοχή στη μαγεία ανήλθε σε 55%[2].
Παρά τις ανωτέρω πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής του αιτητή σε σχέση με την αναφερόμενη από τον αιτητή παραδοσιακή πρακτική «Kinsudi», αλλά και τις πεποιθήσεις για τη μαγεία στη Λ.Δ.Κ. αυτό δεν είναι αρκετό για να τεκμηριωθεί ο ουσιώδης ισχυρισμός λαμβανομένου υπόψη και της μη στοιχειοθέτησης της εσωτερικής αξιοπιστίας του αιτητή, ο οποίος ως ανωτέρω αναφέρθηκε, οι δηλώσεις του ήταν γενικές και αόριστες και δεν παρείχε επαρκείς πληροφορίες για τα βιώματα του σε σχέση με τον πυρήνα του αιτήματός του και ως εκ τούτου, ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός κρίνεται ανεπαρκώς θεμελιωμένος, αναξιόπιστος και κατά συνέπεια δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός.
Όλο το πιο πάνω ιστορικό στο οποίο στηρίζεται το αίτημα διεθνούς προστασίας που υπέβαλε ο αιτητής δεν παρουσιάζει οποιοδήποτε βάσιμο και δικαιολογημένο φόβο δίωξης στη χώρα καταγωγής του.O αιτητής είχε την ευκαιρία στην ενώπιον μου δικαστική διαδικασία να προσκομίσει οτιδήποτε θεωρούσε ότι έπρεπε να γνωρίζει το Δικαστήριο πράγμα που δεν έπραξε. Όπως προκύπτει από το πιο πάνω ιστορικό, ο αιτητής δεν προώθησε κανένα απολύτως ισχυρισμό που να εμπίπτει στις προϋποθέσεις αναγνώρισης προσώπου ως πρόσφυγα. Τα στοιχεία αυτά, δεν θα μπορούσαν να εντάξουν τον αιτητή στην έννοια του πρόσφυγα έτσι όπως αυτή η έννοια ερμηνεύεται από την Σύμβαση της Γενεύης του 1951 και από το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6 (Ι)/2000.
Το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6 (Ι)/2000 προβλέπει πως (υπογράμμιση του παρόντος Δικαστηρίου): «Ως πρόσφυγας αναγνωρίζεται το πρόσωπο που, λόγω βάσιμου φόβου καταδίωξης του για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας ή ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων, είναι εκτός της χώρας της ιθαγενείας του και δεν είναι σε θέση, ή, λόγω του φόβου αυτού, δεν είναι πρόθυμο, να χρησιμοποιήσει την προστασία της χώρας αυτής».
Είναι ξεκάθαρο τόσο από το προαναφερόμενο άρθρο, όσο και από το άρθρο 1Α της Σύμβασης της Γενεύης του 1951, πως για να αναγνωριστεί πρόσωπο ως πρόσφυγας θα πρέπει να αποδεικνύεται βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης, του οποίου τόσο το υποκειμενικό όσο και το αντικειμενικό στοιχείο πρέπει να εκτιμηθούν από το αρμόδιο όργανο προτού καταλήξει σε απόφαση (§37,38 του Εγχειριδίου για τις διαδικασίες και τα κριτήρια καθορισμού του καθεστώτος των προσφύγων της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών).
Από τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον μου, διαφαίνεται πως ο αιτητής δεν πληροί τις προϋποθέσεις για αναγνώριση του καθεστώτος του πρόσφυγα (άρθρο 3, του περί Προσφύγων Νόμου, Ν.6(Ι)/2000). Ο «Πρακτικός Οδηγός της ΕΑΣΟ: Αξιολόγηση των Αποδεικτικών Στοιχείων» (Μάρτιος 2015) καθορίζει πως στη βάση της συλλογής πληροφοριών θα πρέπει να προσδιορίζονται τα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά τα οποία στη συνέχεια θα πρέπει να συνδέονται με τις απαιτήσεις του ορισμού του πρόσφυγα και αν δεν υπάρχει κατάληξη ότι μπορεί να δοθεί προσφυγικό καθεστώς, τότε το αρμόδιο όργανο θα πρέπει να εκτιμήσει εάν τα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά συνδέονται με τις απαιτήσεις του ορισμού του προσώπου που δικαιούται επικουρική προστασία.
Η μελέτη των στοιχείων του διοικητικού φακέλου δεν στοιχειοθετούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 19 του Ν. 6 (Ι)/2000 για να παραχωρηθεί στον αιτητή το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, εφόσον δεν αποδείχθηκε ότι συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αναφορικά με τον κίνδυνο να υποστεί σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του.
Για τη διαπίστωση αυτού του πραγματικού κινδύνου θα πρέπει να υπάρχουν, όπως ρητά προνοεί το άρθρο 19(1) του Ν. 6 (Ι)/2000, «ουσιώδεις λόγοι». Περαιτέρω, σοβαρή βλάβη ή σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη κατά το εδάφιο (2) του άρθρου 19 του Ν. 6 (Ι)/2000, σημαίνει κίνδυνο αντιμετώπισης θανατικής ποινής, βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας ή να υπάρχει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης. (βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, Υποθ. Αρ. 685/2012, ημερομηνίας 23/04/13 και Mushegh Grigoryan κ.α. v. Κυπριακή Δημοκρατία, Υποθ. Αρ. 851/2012, ημερομηνίας 22/9/2015), ECLI:CY:AD:2015:D619, ECLI:CY:AD:2015:D619, ECLI:CY:AD:2015:D619.
Υπό το φως των εν λόγω δεδομένων στα πλαίσια βεβαίως της ex nunc δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου και προς εκπλήρωση της υποχρέωσης του Δικαστηρίου για έλεγχο της ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης, θα διεξάγω έρευνα σε πηγές πληροφόρησης, για σκοπούς πληρότητας σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στον τόπο καταγωγής και συνήθους διαμονής του αιτητή, όπου αναμένεται ότι θα επιστρέψει.
Σύμφωνα με το portal RULAC (Rule of Law in Armed Conflict) της Ακαδημίας της Γενεύης, «η Λαϊκή Δημοκρατία του Κογκό είναι αναμεμειγμένη σε διάφορες μη- διεθνείς ένοπλες συγκρούσεις στην επικράτειά της εναντίον αριθμού μη κρατικών ένοπλων ομάδων»[3]. To International Crisis Group, σε έκθεση για τη ΛΔΚ το 2024 αναφέρει ότι ένοπλες συγκρούσεις εξακολουθούν να εντοπίζονται στις ανατολικές περιοχές της Λ.Δ.Κ. πως το Nord-Kivu, το Sud-Kivu και το Ituri, χωρίς να γίνεται καμία αναφορά είτε στην πόλη Kinshasa ή στην ομώνυμη περιφέρεια όπου αναμένεται ο αιτητής να επιστρέψει[4] Έκθεση του Amnesty International η οποία καλύπτει το έτος 2023 επιβεβαιώνει πως δεκάδες ένοπλες ομάδες παρέμειναν ενεργές, κυρίως στις ανατολικές επαρχίες Ituri, Nord-Kivu και Sud-Kivu[5]. Στο ίδιο πλαίσιο και έκθεση του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών του Ιουνίου 2024 αναφέρει πως η κατάσταση ασφαλείας και η ανθρωπιστική κατάσταση στο ανατολικό Κονγκό συνέχισε να χειροτερεύει.
Αναφορικά με την Kinshasa, έκθεση της Cedoca εστιασμένη στην κατάσταση ασφαλείας στην Λ.Δ.Κ. καταγράφει πως κατά το έτος 2024 αναφέρθηκαν σποραδικά περιστατικά ασφαλείας, όπως διαδηλώσεις, μια απόπειρα πραξικοπήματος, απόδραση από τις φυλακές Makala, καθώς και ορισμένα επεισόδια στην αγροτική περιοχή της κοινότητας Maluku, εξαιτίας της σύγκρουσης που εκτυλίσσεται στη γειτονική επαρχία Mai-Ndombe [.]. Από την επιδείνωση της κατάστασης ασφαλείας στα ανατολικά το 2025, εκτός από τις διαδηλώσεις προς τις δυτικές πρεσβείες, δεν έχουν αναφερθεί περιστατικά ασφαλείας στην Kinshasa[6]. Στις 29 Ιανουαρίου 2025, αγανακτισμένοι διαδηλωτές βανδάλισαν δυτικές πρεσβείες διαμαρτυρόμενοι για την αδράνεια της διεθνούς κοινότητας απέναντι στην διαμάχη που μαίνεται στην Goma[7].
Έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας αναφορικά με την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη ΛΔΚ, η οποία καλύπτει το έτος 2024, αναφέρει ότι «η ένοπλη σύγκρουση στα ανατολικά συνεχίστηκε καθώς οι πολιτικές διαδικασίες είχαν σταματήσει. Σε εθνικό επίπεδο, πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις —μεταξύ άλλων και στην πρωτεύουσα Kinshasa σχετικά με τη σύγκρουση ανάμεσα στο Κίνημα της 23ης Μαρτίου (M23), ένοπλη οργάνωση που φέρεται να υποστηρίζεται από τη Ρουάντα και τις κυβερνητικές δυνάμεις της Λ.Δ.Κ. και τους συμμάχους τους. Οι διαδηλώσεις είχαν επίσης στόχο τη φερόμενη υποστήριξη από δυτικές χώρες, όπως η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ. Η διακοινοτική βία επεκτάθηκε στις επαρχίες Κασάι, Κουάνγκο, Κουίλου, Μάι-Ντόμπε καιΤσόπο, προκαλώντας περαιτέρω σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων».[8]
Σύμφωνα με έρευνα στη βάση δεδομένων ACLED κατά το τελευταίο έτος (ημερομηνία τελευταίας ανανέωσης 13/02/2026) σημειώθηκαν στην πόλη Kinshasa συνολικά 154 περιστατικά ασφαλείας (διαδηλώσεις, πολιτική βία, ανταρσία, καταστολή) τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα 63 ανθρώπινες απώλειες[9]. O συνολικός πληθυσμός της πόλης Κinshasa ανέρχεται στους 18.552,800 κατοίκους, σύμφωνα με επίσημες εκτιμήσεις του 2026[10].
Αποτιμώντας τα προαναφερόμενα δεδομένα, δεν καταδεικνύεται εύλογη πιθανότητα ο αιτητής να αντιμετωπίσει κατά την επιστροφή του κίνδυνο σοβαρής βλάβης, καθότι η συχνότητα περιστατικών ασφαλείας στον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής του όπου αναμένεται να επιστρέψει, δεν είναι τέτοιας έντασης ώστε να διατρέχει κίνδυνο εξαιτίας και μόνο της παρουσίας του να τεθεί σε κίνδυνο η ζωή του. Εξετάζοντας περαιτέρω τις προσωπικές περιστάσεις του αιτητή, παρατηρώ ότι αυτός είναι άνδρας, ενήλικος, υγιής, πλήρως ικανός προς εργασία και χωρίς στοιχεία ευαλωτότητας. Ο αιτητής δεν έχει θέσει οποιαδήποτε ατομικά χαρακτηριστικά στην ενώπιον μου δικαστική διαδικασία, που να υποδηλώνουν ότι μπορεί να έχει τεθεί με οποιονδήποτε τρόπο σε δυσμενή θέση ή σε κίνδυνο δίωξης ή βλάβης.
Λαμβάνοντας υπόψη τα όσα ανωτέρω παρατέθηκαν και το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον μου, καταλήγω ότι ορθώς κρίθηκε επί της ουσίας ότι ο αιτητής δεν κατάφερε να αποδείξει ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του στο καθεστώς του πρόσφυγα ή για την παραχώρηση σε αυτόν συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει των προνοιών του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6 (Ι)/2000 και της Σύμβασης της Γενεύης του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων.
Κατά πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, δέουσα έρευνα κρίνεται από το Δικαστήριο ότι έγινε, όταν το αρμόδιο όργανο εξετάζει κάθε σχετικό με την υπόθεση γεγονός (Βλ. Motorways Ltd v. Υπουργού Οικονομικών (1999) 3ΑΑΔ 447). Ορθή και πλήρης έρευνα θεωρείται αυτή που εκτείνεται στη διερεύνηση των ουσιωδών στοιχείων της υπόθεσης (Βλ. Νικολαΐδη v. Μηνά (1994) 3ΑΑΔ 321, Τουσούνα ν. Δημοκρατίας (2013) 3 Α.Α.Δ. 151, Χωματένος ν. Δημοκρατίας κ.α. (2 Α.Α.Δ. 120). Η έκταση της έρευνας εξαρτάται πάντοτε από τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης (Βλ. Δημοκρατία v. Ευαγγέλου κ.α. (2013) 3ΑΑΔ 414) και το αρμόδιο όργανο οφείλει να βρει τον κατάλληλο τρόπο για να εκπληρώσει την υποχρέωσή του για δέουσα έρευνα.
Από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου και το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον μου, κρίνω ότι ακολουθήθηκε η ορθή διερευνητική διαδικασία και ορθώς το αίτημα του αιτητή για αναγνώριση καθεστώτος διεθνούς προστασίας έχει απορριφθεί. Οι καθ' ων η αίτηση, στα πλαίσια εξέτασης και αξιολόγησης του αιτήματος του αιτητή, συνεκτίμησαν και αξιολόγησαν όλα τα στοιχεία που είχαν ενώπιόν τους προτού καταλήξουν στην προσβαλλόμενη απόφαση και ενόψει των ισχυρισμών που πρόβαλε ο αιτητής, προέβησαν στη δέουσα υπό τις περιστάσεις έρευνα.
Με βάση λοιπόν το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον μου, καταλήγω ότι η προσφυγή του αιτητή εξετάστηκε με επάρκεια και επιμέλεια και υπήρξε επαρκής αιτιολόγηση της προσβαλλόμενης απόφασης εκ μέρους του αρμόδιου οργάνου. Το περιεχόμενο της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, η οποία συμπληρώνεται από την αιτιολογημένη Έκθεση-Εισήγηση του αρμόδιου λειτουργού της Υπηρεσίας Ασύλου, στην οποία εκτίθενται λεπτομερώς οι λόγοι της απόρριψης του αιτήματος, αποκαλύπτει ότι η απόφασή της είναι απόλυτα ορθή και στα πλαίσια της σχετικής νομοθεσίας.
Ως εκ τούτου, η προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται, με έξοδα €600 υπέρ των καθ' ων η αίτηση, και εναντίον του αιτητή.
Χ. Μιχαηλίδου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
[1] EUAA, COI Query, “Forced marriage, including the Kintwidi practice; prevalence; legislation; possibility to refuse such a marriage; state protection; and support services” Reference Period: 1 April 2021 to 14 February 2024, 19 February 2024, σελ. 4, διαθέσιμο σε: 240221352_COIQuery.pdf
[2] GALLUP, Witchcraft Believers in Sub-Saharan Africa Rate Lives Worse, 25 August 2010, https://news.gallup.com/poll/142640/Witchcraft-Believers-Sub-Saharan-Africa-Rate-Lives-Worse.aspx
[3] RULAC, Non-international Armed Conflicts in Democratic Republic of Congo, Last updated: Tuesday 14th February 2023, available at: https://www.rulac.org/browse/conflicts/non-international-armed-conflict-in-democratic-republic-of-congo#collapse1accord
[4] International Crisis Group's Crisis Watch, Conflict in focus, DRC, January 2024, διαθέσιμο σε https://www.crisisgroup.org/crisiswatch/february-alerts-and-january-trends-2024#democratic-republic-of-congo
[5] Amnesty International: The State of the World's Human Rights; Democratic Republic of the Congo 2023, 24 April 2024 https://www.ecoi.net/en/document/2107871.html
[6] CGRS-CEDOCA - Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (Belgium), COI unit: Republique Democratique du Congo; Situation s?curitaire, 25 February 2025
https://www.ecoi.net/en/file/local/2122509/coi_focus_rdc._situation_securitaire_20250225_0.pdf
[7] Aljazeera, Tyres burned, embassies attacked in DR Congo's Kinshasa protests, 29/01/2025, https://www.aljazeera.com/gallery/2025/1/29/tyres-burned-embassies-attacked-in-dr-congos-kinshasa-protests
[8] Amnesty International: The State of the World's Human Rights; Democratic Republic of the Congo 2024, 29 April 2025 https://www.ecoi.net/en/document/2124713.html
[9] Πλατφόρμα ACLED explorer, Country Democratic Republic of Congo, Kinshasa Events/Fatalities, Past Year, διαθέσιμη σε: https://acleddata.com/platform/explorer
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο