ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Υπόθ. Αρ.: 2529/24
5 Φεβρουαρίου, 2026
[Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΔΔΔΔΠ.]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
A. S. K.
Αιτήτρια
-και-
Υπηρεσίας Ασύλου
Καθ' ων η Αίτηση
Η Αιτήτρια εμφανίζεται αυτοπροσώπως
Χρ. Δημητρίου κα), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η Αίτηση.
[Παρούσα η μεταφράστρια κα Ζωή Αγαπίου, για πιστή μετάφραση από τα ελληνικά στα αγγλικά και αντίστροφα.)
ΑΠΟΦΑΣΗ
Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π: Με την παρούσα προσφυγή η Αιτήτρια προσβάλλει την απόφαση των Καθ' ων η Αίτηση, ημερομηνίας 14/06/2024, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά της για διεθνή προστασία ως άκυρη, αντισυνταγματική, παράνομη, στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος και χωρίς νομικό αποτέλεσμα.
Γεγονότα
Τα ουσιώδη γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, ως έχουν εκτεθεί στην Ένσταση των Καθ' ων η Αίτηση και υποστηρίζονται από τον διοικητικό φάκελο, έχουν ως ακολούθως:
Η Αιτήτρια είναι υπήκοος Σιέρρα Λεόνε, εισήλθε παράτυπα στην Κυπριακή Δημοκρατία και υπέβαλλε αίτηση για διεθνή προστασία στις 28/04/2024.
Στις 11/06/2024, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη της Αιτήτριας από αρμόδιο λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου. Στις 12/06/2024, o εν λόγω λειτουργός συνέταξε Εισηγητική Έκθεση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου όπως απορριφθεί το αίτημα της Αιτήτριας για διεθνή προστασία. Εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών ως ο Νόμος ορίζει, λειτουργός της Υπηρεσίας Ασύλου ενέκρινε για λογαριασμό του Προϊστάμενου την ανωτέρω εισήγηση την 14/06/2024.
Η εν λόγω απορριπτική απόφαση αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας προσφυγής, η οποία καταχωρήθηκε στις 09/07/2024.
Νομικοί ισχυρισμοί
Η Αιτήτρια εμφανίζεται προσωπικά στο Δικαστήριο και προσβάλλει την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά της για διεθνή προστασία προβάλλοντας πραγματικούς ισχυρισμούς. Μέσω της γραπτής της αγόρευσης, η Αιτήτρια επαναλαμβάνει τη θέση της ότι η απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου είναι λανθασμένη, καθότι δεν εξετάστηκε επαρκώς ο ισχυρισμός της για την πρακτική Ακρωτηριασμού των Γυναικείων Γεννητικών Οργάνων (στο εξής: «ΑΓΓΟ»). Επιπλέον ανέφερε ότι σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα της θα αντιμετωπίσει δυσκολίες καθότι το πρόσωπο που την βοήθησε να εγκαταλείψει τη χώρα έχει αποβιώσει και επιπρόσθετα, ότι σε περίπτωση που επιστρέψει η οικογένειά της και τα μέλη της κοινότητας «Bondo» θα την εξαναγκάσουν να ενταχθεί στην μυστική οργάνωση όπως επίσης θα την εξαναγκάσουν να υποβληθεί στην πρακτική του Ακρωτηριασμού Γυναικείου Γεννητικών της Οργάνων με αποτέλεσμα από την αιμορραγία να οδηγηθεί σε θάνατο.
Η συνήγορος των Καθ’ ων με την γραπτή της αγόρευση ισχυρίζεται ότι η απόφαση είναι ορθή και νόμιμη, σύμφωνη με το Σύνταγμα της Δημοκρατίας, τη σχετική νομοθεσία και με τους βάσει αυτής εκδοθέντες Κανονισμούς, είναι αποτέλεσμα ορθής ενάσκησης των εξουσιών που περιβάλλονται οι Καθ’ ων κατ’ εφαρμογή των αρχών του διοικητικού δικαίου, λήφθηκε μετά από δέουσα έρευνα, αφού αξιολογήθηκαν όλα τα σχετικά γεγονότα και στοιχεία της υπόθεσης, είναι δε επαρκώς και/ή δεόντως αιτιολογημένη.
Στο σημείο αυτό επισημαίνεται ότι το παρόν Δικαστήριο κέκτηται δικαιοδοσίας να εξετάσει και την ορθότητα της παρούσας υπόθεσης, η οποία απορρέει από τα εδάφια (2), (3) και (4) του άρθρου 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018 (Ν. 73(Ι)/ 2018), εφόσον η αίτηση του Αιτητή για διεθνή προστασία υποβλήθηκε στις 28/11/2016. Λαμβάνω δε υπόψη μου, ότι η Αιτήτρια δεν εκπροσωπείται από συνήγορο αλλά εμφανίζεται προσωπικά και δεν αναμένεται από αυτήν να προωθήσει νομικούς ισχυρισμούς εμπεριστατωμένα και αιτιολογημένα ως προνοούν οι Διαδικαστικοί Κανονισμοί σε υποθέσεις όπου τα μέρη εκπροσωπούνται από δικηγόρο (βλ. συναφώς Διαδικαστικός Κανονισμός 7 του Ανώτατου Συνταγματικού Δικαστηρίου του 1962). Προς το σκοπό αυτό, κρίνω σκόπιμη την παράθεση των ισχυρισμών της Αιτήτριας, ως αυτοί προβλήθηκαν καθ’ όλη τη διαδικασία εξέτασης του αιτήματός της.
Αρχικά, εξετάζοντας το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου, διαπιστώνω ότι μετά την υποβολή του αιτήματος της Αιτήτριας για διεθνή προστασία και την εισδοχή της στο Κέντρο Πρώτης Υποδοχής «Πουρνάρα», αρμόδια λειτουργός προέβη σε αξιολόγηση ευαλωτότητας της Αιτήτριας. Κατά την αξιολόγηση ευαλωτότητας της Αιτήτριας και κατόπιν σχετικών ερωτήσεων, ανέφερε ως λόγους εγκατάλειψης τη χώρα της ότι η οικογένειά της επιθυμούσε να την εντάξει στην οργάνωση «Bondo». Εξήγησε ότι πρόκειται για οργάνωση στην οποία για να είναι κάποιο πρόσωπο μέλος, θα πρέπει να υποβληθεί σε ΑΓΓΟ. Επειδή η Αιτήτρια αρνήθηκε, η οικογένειά της αλλά και μέλη της οργάνωσης ξεκίνησαν να την απειλούν. Ακόμα ανέφερε ότι ένα μέλος την κτύπησε και την τραυμάτισε στον ώμο και στο χέρι. Την κυνήγησαν/αναζήτησαν, έτσι η Αιτήτρια κατέφυγε για να κρυφτεί σε φιλικό της σπίτι. Η Αιτήτρια ταξίδεψε στη πρωτεύουσα όπου με την βοήθεια φίλης της και του πατέρα της φίλης της, κρύφτηκε για περίπου ένα μήνα και εν τέλει με την οικονομική υποστήριξη του τελευταίου ταξίδεψε στη Κυπριακή Δημοκρατία. Η λειτουργός κατέληξε ότι οι δείκτες ευαλωτότητας της Αιτήτριας είναι χαμηλοί (βλ. ερυθρά 15-18 του διοικητικού φακέλου).
Η Αιτήτρια στην αίτηση διεθνούς προστασία την οποία υπέβαλε, κατέγραψε ότι είναι υπήκοος της Σιέρα Λεόνε. Ο σκοπός της άφιξης και ,παραμονής της στην Κυπριακή Δημοκρατία είναι εξαιτίας μιας μυστικής οργάνωσης («secret society»), με το όνομα «Bondo» η οποία σχετίζεται με την πρακτική ΑΓΓΟ. Η Αιτήτρια κατέγραψε ότι η πρακτική αυτή περιλαμβάνει τη μερική ή ολική αφαίρεση των εξωτερικών γυναικείων γεννητικών οργάνων χωρίς ιατρικό λόγο. Η οικογένειά της επιθυμούσε να την εντάξει στην εν λόγω οργάνωση όμως η Αιτήτρια ήταν απρόθυμη και έτσι αρνήθηκε. Τον Δεκέμβριο 2020, η οικογένειά της προσπάθησε να την αναγκάσει να μυηθεί, υποστηρίζοντας ότι ως παράδοση της οικογένειας είχε πλέον φράσει στην ηλικία που θεωρείται κατάλληλη για την ένταξη. Όταν η Αιτήτρια αρνήθηκε εκ νέου, η μητέρα της επικοινώνησε με μέλη της μυστικής οργάνωσης «Bondo» ζητώντας τους να έρθουν να την παραλάβουν. Τα ανωτέρω η Αιτήτρια τα πληροφορήθηκε από τον αδερφό της ο οποίος άκουσε τη συγκεκριμένη συνομιλία την οποία της μετέφερε. Η Αιτήτρια αντιλήφθηκε τότε ότι η ζωή της δεν ήταν πλέον ασφαλής και αποφάσισε να εγκαταλείψει την χώρα και να φτάσει στη Κυπριακή Δημοκρατία προκειμένου να ζητήσει προστασία. (βλ. ερυθρό 1 του διοικητικού φακέλου).
Κατά την προφορική της συνέντευξη, η Αιτήτρια δήλωσε ότι είναι μουσουλμάνα, ανήκει στη φυλή Temne και ομιλεί την αγγλική γλώσσα, καθώς και τις γλώσσες Temne και Krio.
Αναφορικά με το οικογενειακό της πλαίσιο, ανέφερε ότι οι γονείς της διαμένουν στην πόλη Makeni, στην περιφέρεια Bombali District, μαζί με τα τρία αδέλφια της. Επιπλέον, σημείωσε ότι είχε ακόμη έναν αδελφό, ο οποίος απεβίωσε περί τον Μάρτιο–Απρίλιο του 2021. Δήλωσε επίσης ότι διαθέτει ευρύτερο οικογενειακό δίκτυο, συγκεκριμένα θείους και θείες, με τους οποίους διατηρεί επικοινωνία.
Ως προς το μορφωτικό της επίπεδο, η Αιτήτρια ανέφερε ότι είναι απόφοιτος δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Εξήγησε ότι μετέβη στις μη ελεγχόμενες από την Κυπριακή Δημοκρατία περιοχές με σκοπό να σπουδάσει· ωστόσο, παρά το γεγονός ότι είχε εγγραφεί σε πανεπιστήμιο, δεν κατέστη δυνατό να αρχίσει τις σπουδές της λόγω οικονομικών δυσκολιών. Πρόσθεσε ότι, κατά την παραμονή της στις εν λόγω περιοχές, αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα διαβίωσης και, κατόπιν πληροφόρησης ότι οι συνθήκες διαβίωσης είναι καλύτερες στις ελεγχόμενες από την Κυπριακή Δημοκρατία περιοχές, εισήλθε στις ελεγχόμενες από την Κυπριακή Δημοκρατία περιοχές.
Σε σχέση με την επαγγελματική της εμπειρία, δήλωσε ότι δεν έχει εργαστεί ποτέ και ότι η οικονομική της υποστήριξη προερχόταν από τους γονείς της. Τέλος, ως τόπο καταγωγής της ανέφερε ότι γεννήθηκε στην πόλη Makeni, στην περιφέρεια Bombali District, όπου διέμενε μέχρι τον Δεκέμβριο του 2020. Στη συνέχεια, μετέβηκε στην πρωτεύουσα Freetown, όπου παρέμεινε για περίπου δύο μήνες, έως τον Μάρτιο του 2021, οπότε και εγκατέλειψε τη χώρα.
Στο πλαίσιο της ελεύθερης αφήγησής της, η Αιτήτρια ανέφερε αρχικώς ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής της με σκοπό να σπουδάσει και να εργαστεί, ώστε να διασφαλίσει ένα καλύτερο μέλλον. Περαιτέρω, δήλωσε ότι το 2018, μετά την αποφοίτησή της από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, προσπάθησαν αν την εξαναγκάσουν να ενταχθεί στην οργάνωση «Bondo», πλην όμως κατόρθωσε να διαφύγει. Όπως ανέφερε, το 2020 καταβλήθηκαν εκ νέου προσπάθειες εξαναγκασμού της ένταξής της στην εν λόγω οργάνωση. Συγκεκριμένα, ο αδελφός της άκουσε συνομιλία κατά την οποία αναφερόταν ότι επρόκειτο να την παραλάβουν, την ενημέρωσε σχετικά και, κατόπιν τούτου, αποφάσισαν από κοινού να διαφύγουν. Κατά τη διάρκεια της φυγής τους, ο αδελφός της τραυματίστηκε στον λαιμό, ενώ η ίδια τραυματίστηκε στα χέρια. Λόγω της αιμορραγίας του αδελφού της, μετέβησαν σε νοσοκομείο, όπου εκείνος της συνέστησε να φύγει προκειμένου να σωθεί. Η Αιτήτρια τον άφησε στο νοσοκομείο, δεν επικοινώνησε εκ νέου μαζί του και μετέβη στην πρωτεύουσα Freetown, όπου φιλοξενήθηκε σε οικία φιλικού της προσώπου.
Κατά το στάδιο διερεύνησης του ανωτέρω αφηγήματος και κατόπιν σχετικής ερώτησης, η Αιτήτρια επανέλαβε ότι η πρώτη προσέγγιση και άσκηση πίεσης για ένταξή της στην κοινότητα έλαβε χώρα περί τα μέσα του 2018. Όπως ανέφερε, τα πρόσωπα που την ενημέρωσαν και την πίεσαν ήταν μέλη της οικογένειάς της, εξαιρουμένων των τεσσάρων αδελφών της. Επανέλαβε επίσης ότι τον Δεκέμβριο του 2020 την προσέγγισαν για δεύτερη φορά. Ερωτηθείσα εάν της συνέβη οτιδήποτε κατά το χρονικό διάστημα από το 2018 έως το 2020, δήλωσε ότι μετά την πρώτη απόπειρα, ήτοι το 2018, έπαυσαν να την πιέζουν, πλην όμως επανήλθαν το 2020, επιχειρώντας να την εξαναγκάσουν εκ νέου να ενταχθεί στην οργάνωση. Η ίδια αρνήθηκε, δηλώνοντας ότι επιθυμία της ήταν να συνεχίσει τις σπουδές της.
Σε ερωτήσεις αναφορικά με τον θάνατο του αδελφού της, η Αιτήτρια ανέφερε ότι αυτός επήλθε ενώ η ίδια βρισκόταν ήδη στην Κυπριακή Δημοκρατία. Δήλωσε ότι πληροφορήθηκε τον θάνατό του από φίλη της και ότι ο αδελφός της απεβίωσε περί τον Μάρτιο–Απρίλιο του 2021, κατόπιν νοσηλείας, συνεπεία του τραυματισμού που υπέστη τον Δεκέμβριο του 2020. Κληθείσα να εξηγήσει πώς παρέμεινε νοσηλευόμενος επί χρονικό διάστημα τριών έως τεσσάρων μηνών και κατέληξε, παρά τον αρχικά περιγραφόμενο ως επιφανειακό τραυματισμό, η Αιτήτρια ανέφερε ότι το τραύμα ήταν στην πραγματικότητα ιδιαίτερα σοβαρό και οδήγησε τελικώς στον θάνατό του.
Ακολούθως, κληθείσα να διευκρινίσει προηγούμενη δήλωσή της ότι αποφοίτησε από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση το 2018, σε ηλικία 27 ετών, η Αιτήτρια ανέφερε ότι η εγγραφή της στο σχολείο είχε καθυστερήσει, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα την καθυστερημένη αποφοίτησή της.
Ερωτηθείσα για ποιο λόγο η οικογένειά της άρχισε να την πιέζει να ενταχθεί στην οργάνωση «Bondo» σε ηλικία 27 ετών, ενώ, σύμφωνα με εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, η συνήθης ηλικία ένταξης αφορά κορίτσια και νεαρές ενήλικες, η Αιτήτρια απάντησε ότι ένα κορίτσι μπορεί να ενταχθεί στην οργάνωση από την ηλικία των 18 ετών και άνω.
Αναφορικά με το ενδεχόμενο επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της και το τι θεωρεί ότι θα της συμβεί, η Αιτήτρια αναφέρθηκε στις δυσκολίες που θα αντιμετώπιζε, καθότι θα διέμενε με φίλη της της οποίας ο πατέρας έχει αποβιώσει, γεγονός που θα επέφερε οικονομικές δυσχέρειες, ενώ τόνισε ότι και η ανεύρεση εργασίας στη χώρα της είναι ιδιαίτερα δύσκολη.
Τέλος, κληθείσα να εξηγήσει τη διαφοροποίηση των δηλώσεών της κατά το στάδιο αξιολόγησης της ευαλωτότητάς της, όπου ανέφερε ότι διέφυγε επειδή μέλη της οργάνωσης την καταδίωκαν και ότι φίλος της τη βοήθησε να κρυφτεί και στη συνέχεια την υποστήριξε οικονομικά για να μεταβεί στην πρωτεύουσα, σε αντίθεση με όσα δήλωσε κατά την προσωπική της συνέντευξη, ήτοι ότι ο αδελφός της την προειδοποίησε και ότι διέφυγαν μαζί καταλήγοντας στη Freetown, η Αιτήτρια εξήγησε ότι κατά την αξιολόγηση της ευαλωτότητάς της βρισκόταν σε κατάσταση έντονου άγχους, με αποτέλεσμα να αναφέρει γεγονότα που δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα.
Ο αρμόδιος λειτουργός στην Έκθεση-Εισήγηση την οποία ετοίμασε, διαμόρφωσε τρεις ουσιώδεις ισχυρισμούς ως ακολούθως:
1. Η Αιτήτρια είναι υπήκοος Σιέρρα Λεόνε, γεννημένη στη πόλη Makeni, Bombali District, ομιλεί την Krio, Temene και αγγλικά, είναι μουσουλμάνα, ολοκλήρωσε τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και διέμενε στη πόλη Makeni Bombali District, πριν αναχωρήσει από τη χώρα,
2. Αναχώρησε από τη Σιέρρα Λεόνε για εκπαιδευτικούς και εργασιακούς λόγους,
3. Αναχώρησε από τη Σιέρρα Λεόνε γιατί την πίεζαν να γίνει μέλος της μυστικής οργάνωσης «Bondo».
Με παραπομπές στις δηλώσεις της Αιτήτριας και αναφορές σε διαδικτυακές πηγές, ο λειτουργός έκανε αποδεκτούς τον πρώτο και δεύτερο ουσιώδεις ισχυρισμούς.
Αναφορικά δε με τον τρίτο ουσιώδη ισχυρισμό, ο λειτουργός τον απέρριψε καθότι έκρινε ότι η Αιτήτρια δεν ήταν σε θέση να δώσει ικανοποιητικές και επαρκείς πληροφορίες σε θέματα που άπτονται στο πυρήνα του αιτήματος της. Κληθείσα να αναφερθεί σε περισσότερες πληροφορίες, η Αιτήτρια υπέπεσε σε αντιφάσεις, χρονικές ασυνέπειες και έλλειψη ευλογοφάνειας.
Συγκεκριμένα, ο λειτουργός εντόπισε χρονική ασυνέπεια όταν η Αιτήτρια υποστήριξε ότι η οικογένειά της επιθυμούσε να την εντάξει σε μια οργάνωση μετά την ολοκλήρωση της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσής της το 2018. Όταν της επισημάνθηκε ότι αυτό δεν συμφωνεί χρονικά, αφού το 2018 ήταν 27 ετών, ενώ θα έπρεπε να έχει ολοκληρώσει τη δευτεροβάθμια φοίτησή της το 2009, η Αιτήτρια εξήγησε ότι άργησε ηλικιακά να φοιτήσει στο σχολείο και για αυτό ολοκλήρωσε τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση αργότερα.
Επιπλέον, σε σχέση με τις αναφορές της Αιτήτριας ότι η οικογένειά της προσπάθησε να την εντάξει με τη βία στην οργάνωση στα μέσα του 2018 και ξανά προσπάθησαν τον Δεκέμβριο του 2020, χωρίς να υπάρξει οποιοδήποτε περιστατικό πίεσης στο ενδιάμεσο, κρίθηκε από το λειτουργό ως μη ευλογοφανές. Όταν της ζητήθηκε να εξηγήσει γιατί υπήρξε τόσο μεγάλος χρόνος χωρίς πιέσεις, η Αιτήτρια απάντησε γενικόλογα ότι μετά το συμβάν του 2018 η οικογένειά της σταμάτησε προσωρινά, αλλά επανήλθε το 2020, ενώ η ίδια επιθυμούσε να συνεχίσει τις σπουδές της.
Ως προς τη δήλωση της Αιτήτριας, ότι σε περίπτωση επιστροφής της στη Σιέρα Λεόνε, θα μπορούσε να μείνει με μια φίλη της, αν και θα αντιμετώπιζε οικονομικές δυσκολίες, ο λειτουργός έκρινε ότι με τη δήλωση αυτή, η Αιτήτρια υποδηλώνει ότι δεν έχει φόβο δίωξης κατά την επιστροφή της στη χώρα καταγωγής της.
Τέλος, ο λειτουργός επεσήμανε στην Έκθεση/Εισήγησή του τις δύο διαφορετικές εκδοχές για τον τρόπο διαφυγής της από τη Σιέρα Λεόνε. Στην μεν συνέντευξή της για την αξιολόγηση ευαλωτότητας, η Αιτήτρια αναφέρθηκε ότι δραπέτευσε επειδή μέλη της οργάνωσης τη κυνηγούσαν και με την οικονομική βοήθεια ενός ανδρός μετέβη στη πρωτεύουσα και από την πρωτεύουσα με τη βοήθεια του πατέρα φίλης της εγκατέλειψε τη χώρα. Ωστόσο, στη συνέντευξη για την εξέταση του αιτήματος διεθνούς προστασίας δήλωσε ότι διέφυγε με τον αδελφό της, ο οποίος την προειδοποίησε για τον κίνδυνο, και ότι έμεινε για περίπου τρεις μήνες στο Freetown με μια φίλη και τον πατέρα της. Όταν της επισημάνθηκαν οι αντιφάσεις, η Αιτήτρια απάντησε ότι, κατά την πρώτη συνέντευξη στο κέντρο υποδοχής, ήταν αγχωμένη και είπε πράγματα που δεν ήταν αληθή.
Κατά την αξιολόγηση της εξωτερικής αξιοπιστίας του εν λόγω ισχυρισμού, ο αρμόδιος λειτουργός προέβη σε έρευνα σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης αναφορικά με την μυστική οργάνωση «Bondo» από τις οποίες εντόπισε ότι η εν λόγω οργάνωση υφίσταται στη Σιέρρα Λεόνε και στην οποία μυούνται μικρά κορίτσια και έφηβες νεαρές ενήλικες κοπέλες. Ωστόσο, σύμφωνα με τα λεγόμενα της Αιτήτριας η ίδια πιέστηκε να ενταχθεί στην εν λόγω οργάνωση όταν βρισκόταν στην ηλικία των 27 ετών. Έτσι, ο λειτουργός κατέληξε ότι ο ισχυρισμός της δεν υποστηρίζεται από εξωτερικές πηγές.
Ως εκ τούτου ο συγκεκριμένος ισχυρισμός δεν έγινε αποδεκτός.
Προχωρώντας στην αξιολόγηση κινδύνου, ο λειτουργός έκρινε ότι, επί τη βάσει των αποδεδειγμένων ουσιωδών πραγματικών περιστατικών που προέκυψαν από τις δηλώσεις της Αιτήτριας, καθώς επίσης και επί τη βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών για την κατάσταση ασφαλείας στον τελευταίο τόπο διαμονής της, ήτοι την πόλη Makeni Bombali District, διαπιστώνεται ότι δεν υπάρχουν εύλογοι λόγοι να θεωρηθεί ότι σε περίπτωση επιστροφής της Αιτήτριας στη χώρα καταγωγής της θα αντιμετωπίσει δίωξη ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης.
Ακολούθως, ο λειτουργός προέβη σε αξιολόγηση του νομοθετικού πλαισίου για το προσφυγικό καθεστώς, καθώς επίσης και αυτό της συμπληρωματικής προστασίας, σε συνάρτηση με τους ισχυρισμούς της Αιτήτριας, προκειμένου να εξακριβωθεί εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή της σε οιοδήποτε καθεστώς διεθνούς προστασίας. Ως αναφέρεται στην Έκθεση-Εισήγηση, βάσει των ισχυρισμών της Αιτήτριας, διαφαίνεται ότι στο πρόσωπο της δεν συντρέχουν εκείνα τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία που θα μπορούσαν να στοιχειοθετήσουν βάσιμο και δικαιολογημένο φόβο δίωξης σε περίπτωση επιστροφής της στη Σιέρα Λεόνε, για ένα από τους λόγους που αναφέρονται στο εδάφιο (1) του άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου και στο άρθρο 1Α2 της Σύμβασης της Γενεύης του 1951, και ως εκ τούτου η Αιτήτρια δεν δικαιούται το καθεστώς του πρόσφυγα.
Επιπλέον, κρίθηκε ότι ο κίνδυνος που μπορεί να αντιμετωπίσει ευλόγως η Αιτήτρια κατά την επιστροφή της στη Σιέρα Λεόνε δεν συνιστά πραγματικό κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης σύμφωνα με το άρθρο 19(2)(α) του περί Προσφύγων Νόμου, ούτε μπορεί να θεωρηθεί ως πραγματικός κίνδυνος βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας ως το άρθρο 19(2)(β) του περί Προσφύγων Νόμου προνοεί. Αναφορικά με το άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, ο λειτουργός, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Αιτήτρια σε περίπτωση επιστροφής της στην Σιέρα Λεόνε, δεν θα αντιμετωπίσει κίνδυνο ή σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής της ακεραιότητας ως άμαχος λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας. Ως εκ τούτου, ο λειτουργός κατέληξε ότι η Αιτήτρια δεν δικαιούται ούτε το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.
Στις 25/07/2025 το Δικαστήριο διέταξε το επανάνοιγμα της υπόθεσης μετά την επιφύλαξη της τελικής απόφασης έπειτα από διαπίστωση προβολής ισχυρισμού για υποβολή της Αιτήτριας σε ΑΓΓΟ(Ακρωτηριασμός Γυναικείων Γεννητικών Οργάνων) με σκοπό να δοθούν περαιτέρω πληροφορίες από την Αιτήτρια περί τούτου. Περαιτέρω, από μελέτη των στοιχείων του διοικητικού φακέλου, διαφαίνεται ότι ο εν λόγω ισχυρισμός καταγράφηκε τόσο στην αρχική της αίτηση όσο και κατά την συνέντευξή της για αξιολόγηση της ευαλωτότητας της. Εντούτοις, κανένα σχετικό και/ή διευκρινιστικό ερώτημα δεν τέθηκε από τον αρμόδιο λειτουργό των Καθ’ων η Αίτηση σε σχέση με τούτο.
Η Αιτήτρια, κατά την ακρόαση ενώπιον του Δικαστηρίου, επανέλαβε τους ισχυρισμούς της περί πιέσεων που δεχόταν τόσο από την οικογένειά της όσο και από την κοινότητα, προκειμένου να ενταχθεί στην οργάνωση «Bondo».
Ακολούθως, ερωτηθείσα εάν φοβάται ότι, σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της, θα υποχρεωθεί να υποβληθεί σε ΑΓΓΟ, και αφού προηγουμένως επιβεβαίωσε ότι είναι 34 ετών, απάντησε ότι υπήρξαν προσπάθειες εξαναγκασμού της να μυηθεί στην κοινότητα «Bondo» και ότι, μετά την υποβολή σε ΑΓΓΟ, ενδέχεται να υποστεί σοβαρή αιμορραγία και, ενδεχομένως, να απωλέσει τη ζωή της.
Σε σχετικές ερωτήσεις του Δικαστηρίου, η Αιτήτρια υποστήριξε ότι διατηρεί επαφή με ορισμένες φίλες της, μεταξύ των οποίων και μία φίλη, ο πατέρας της οποίας τη βοήθησε να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής της, πλην όμως ανέφερε ότι δεν έχει πλέον επικοινωνία με την οικογένειά της.
Το Δικαστήριο της επεσήμανε την αντίφαση των ισχυρισμών της σε σχέση με όσα είχε δηλώσει κατά τη συνέντευξή της και συγκεκριμένα στο ερυθρό 29, όπου είχε αναφέρει ότι διατηρεί επικοινωνία με την οικογένειά της, η οποία αποτελείται από τους γονείς της και τρία ενήλικα αδέλφια της, καθώς και με θείους και θείες, ενώ είχε δηλώσει επίσης ότι επικοινωνεί και με φίλους και φίλες που διαμένουν στην πόλη Makeni.
Περαιτέρω, ενώπιον του Δικαστηρίου, ανέφερε ότι ο σύντροφος που είχε στη χώρα καταγωγής της δεν είχε οποιαδήποτε αντίρρηση στο γεγονός ότι δεν είχε υποβληθεί σε ΑΓΓΟ, ενώ απέφυγε, σε γενικές γραμμές, να απαντήσει εάν γνωρίζει άλλες φίλες της που έχουν υποβληθεί σε ΑΓΓΟ.
Ερωτηθείσα περαιτέρω σχετικά με τις συνέπειες που θα αντιμετώπιζε σε περίπτωση που, ως ενήλικη, αρνηθεί να υποβληθεί σε ΑΓΓΟ, η Αιτήτρια απάντησε ότι, σύμφωνα με την κουλτούρα της χώρας της, όταν ένα κορίτσι ή μία γυναίκα δεν έχει παντρευτεί, οι γονείς της διατηρούν δικαίωμα ελέγχου επ’ αυτής και δύνανται να την εξαναγκάσουν να υπακούσει. Σε ερωτήσεις κατά πόσον οι γονείς της μπορούν να την εντοπίσουν σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της και χωρίς να τους ενημερώσει η ίδια, η Αιτήτρια απάντησε ότι μπορεί να την δει τυχαία κάποιος γνωστός της και να τους ειδοποιήσει.
Η συνήγορος των Καθ’ων η αίτηση, αγορεύοντας προφορικά, υποστήριξε ότι οι απαντήσεις της Αιτήτριας ήταν αντιφατικές και μη ευλογοφανείς και υπέδειξε συγκεκριμένα σημεία αναξιοπιστίας που προκύπτουν τόσο από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου όσο και από τις απαντήσεις της Αιτήτριας κατά την ακρόαση της υπόθεσης.
Το Δικαστήριο ανέτρεξε σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης για άντληση πληροφοριών σχετικά με τη πρακτική ΑΓΓΟ στη χώρα καταγωγής της Αιτήτριας και ιδιαίτερα για τα ζητήματα που έθιξε η Αιτήτρια κατά την ακρόαση της υπόθεσης της, ήτοι ότι ως ενήλικη μπορεί να εξαναγκαστεί από τους γονείς της εφόσον δεν έχει παντρευτεί.
Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, ο Ακρωτηριασμός των Γυναικείων Γεννητικών Οργάνων είναι ευρέως διαδεδομένος στη Σιέρα Λεόνε και δεν απαγορεύεται από το νόμο,[1] παρά τις διεθνείς πιέσεις που δέχθηκε η χώρα τον Φεβρουάριο του 2024 μετά το θάνατο τριών νεαρών κοριτσιών που είχαν υποβληθεί στην πρακτική, στο πλαίσιο της τελετής μύησης Bondo.[2] Δημοσίευμα του Φεβρουαρίου 2024 από το Βρετανικό Ιατρικό Περιοδικό αναφέρει ότι: «Η Σιέρα Λεόνε, μία από τις πέντε χώρες που επιτρέπουν νομικά τον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων (FGM), δέχεται αυξανόμενες πιέσεις να ποινικοποιήσει αυτή την πρακτική[.]».[3]
Το Inter Press Service ανέφερε τον Μάρτιο του 2025 ότι:
«Στη Σιέρα Λεόνε, το 83% των γυναικών ηλικίας 15–49 ετών έχει υποβληθεί σε ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων. Η πρακτική συνδέεται στενά με την κοινότητα Bondo – μια γυναικεία μυστική κοινωνία που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της πολιτιστικής ταυτότητας των γυναικών της Σιέρα Λεόνε, όπου τα κορίτσια προετοιμάζονται για τη γυναικεία τους ενηλικίωση. Η κοινωνία αυτή υπερασπίζεται τον εαυτό της ως ένας ισχυρός χώρος αδελφοσύνης και αλληλεγγύης».[4] Δημοσιογραφικό άρθρο του BBC το 2023 περιέγραψε ότι η Σιέρα Λεόνε έχει από τα υψηλότερα ποσοστά FGM στην Αφρική και ένας από τους βασικούς λόγους για την πρακτική είναι «να τιθασεύσει τη σεξουαλική επιθυμία των γυναικών».[5]
Ενημερωμένη έκθεση του The Orchid Project (Μαρτίου 2025) αναφέρει ότι: «[…] υπάρχει κάποια διαφοροποίηση μεταξύ των θρησκευτικών ομάδων ως προς την επικράτηση του FGM/C ωστόσο, τα ποσοστά παραμένουν ιδιαίτερα υψηλά τόσο στις μουσουλμανικές (87,3%) όσο και στις χριστιανικές κοινότητες (69%). Η επικράτηση του FGM/C διαφέρει επίσης ανάλογα με την εθνοτική ομάδα, γεγονός που υποδηλώνει ότι η εθνοτική ταυτότητα και οι πολιτισμικές παραδόσεις αποτελούν σημαντικούς παράγοντες που συμβάλλουν στη διατήρηση της πρακτικής. Παρ’ όλα αυτά, η επικράτηση κυμαίνεται μεταξύ 77% και 89,2% για τη μεγάλη πλειονότητα των εθνοτικών ομάδων στη Σιέρα Λεόνε, με μοναδική σημαντική εξαίρεση τους Κρεόλ (στους οποίους δεν ανήκει η Αιτήτρια 1), όπου το ποσοστό είναι 19,6%. Σύμφωνα με ανωτέρω αναφερόμενη έρευνα του 2020 από το Υπουργείο Υγείας και Υγειονομικής Περίθαλψης της Σιέρα Λεόνε, που κάλυπτε το έτος 2019, αναφέρεται ότι η επικράτηση της FGM διαφέρει ανά περιφέρεια, με υψηλότερο ποσοστό στην Karene (98%) και χαμηλότερο στην Bo (65%). Στην περιφέρεια Western Area Urban, όπου βρίσκεται η πρωτεύουσα Freetown, το ποσοστό είναι 74%.[6]
Ως προς τις κοινωνικές αντιλήψεις γύρω από την πρακτική ΑΓΓΟ (FGM), αναφέρονται τα κάτωθι:
Ως αναφέρθηκε ανωτέρω, ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων στην χώρα συνδέεται στενά με την μύηση στην κοινότητα Bondo Society. Το Orchid Project τον Απρίλιο του 2025 ανέφερε ότι: «Στη Σιέρα Λεόνε, η πρακτική FGM/C συνδέεται με την ένταξη στις κοινότητες Bondo ή Sande. Στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την ενηλικίωση και το γάμο, τα κορίτσια μεταφέρονται στην ύπαιθρο, όπου διδάσκονται τις τοπικές παραδόσεις και εκπαιδεύονται σε οικιακές και φροντιστικού τύπου δεξιότητες, όπως η διαχείριση της οικίας και η ανατροφή παιδιών. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, τα κορίτσια υποβάλλονται σε FGM/C και, μετά την ολοκλήρωση της τελετής μύησης, θεωρούνται μέλη της κοινωνίας Bondo ή Sande».[7]
Ειδικότερα, ως αναφέρεται σε ακαδημαϊκό άρθρο που διερευνά τις κοινωνικό-πολιτιστικές δομές εξουσίας των μυστικών κοινοτήτων Poro και Bondo στη Σιέρα Λεόνε, «η ιδιότητα μέλους μυστικής κοινότητας είναι η προϋπόθεση για την έμφυλη προσωπικότητα και φέρει υψηλή αξία και κοινωνικό κύρος στην τοπική κοινωνικοπολιτική οργάνωση και στην εθνική πολιτική στη Σιέρα Λεόνε».[8] Η είσοδος στην κοινότητα Bondo αποτελεί κοινωνικό κανόνα στη Σιέρα Λεόνε, συνιστά αυτό το οποίο αναμένεται «φυσικά» από τις νέες γυναίκες, ενώ είναι αυτό το οποίο μεταξύ άλλων οι σύζυγοι αναμένουν από αυτές.[9] Βάσει της ίδιας έρευνας, η πίεση προς τις νέες γυναίκες να εισαχθούν στην κοινότητα Bondo πηγάζει από διάφορα μέρη, «τη συνείδηση, την οικογένεια, την κοινότητα ως σύνολο».[10] Βάσει αναφοράς της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης 28 Too Many, «οι γάμοι οι οποίοι πραγματοποιούνται πριν τη μύηση σε μυστικές κοινότητες θεωρούνται παράνομοι».[11]
Σχετικά με τη δυνατότητα άρνησης της πρακτικής του Ακρωτηριασμού των Γυναικείων Γεννητικών Οργάνων και τις συνέπειες σε περίπτωση άρνησης, δεν βρέθηκαν αρκετές πληροφορίες, ωστόσο, παρατίθενται τα κάτωθι:
Σύμφωνα με δημοσίευμα του 2022 από την Irish Times, η άρνηση της διαδικασίας «Bondo», τελετής μύησης για νεαρές γυναίκες που περιλαμβάνει ακρωτηριασμό γυναικείων γεννητικών οργάνων (FGM), «συνοδεύεται από μεγάλο κοινωνικό κόστος». Επιπλέον, η ίδια πηγή ανέφερε ότι οι γυναίκες που δεν έχουν υποβληθεί στη μύηση «δεν επιτρέπεται να παντρευτούν· να εκπροσωπούν τις κοινότητές τους σε θρησκευτικές ή πολιτιστικές εκδηλώσεις· να συμμετέχουν σε γιορτές ή κηδείες· ή να υπηρετούν ως αρχηγοί ή στο κοινοβούλιο». Το άρθρο περιέγραψε τις συνθήκες που αντιμετώπισε μια συγκεκριμένη γυναίκα, η οποία εγκαταλείφθηκε από την οικογένειά της σε ηλικία 18 ετών και αποκόπηκε οικονομικά επειδή αρνήθηκε τη μύηση, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να συνεχίσει τις σπουδές της ή να παντρευτεί. Το άρθρο τόνιζε επίσης ότι «όλο και περισσότερα κορίτσια και νεαρές γυναίκες (…) αρνούνται να συμμετάσχουν στη μύηση, λέγοντας στις μητέρες και τις γιαγιάδες τους ότι δεν θα ενταχθούν στην κοινότητα Bondo».[12]
Άρθρο της οργάνωσης Defense Children International (DCI) παρουσιάζει την ιστορία της 17χρονης Marie από τη Σιέρα Λεόνε, η οποία αρνήθηκε να υποβληθεί σε FGM, με αποτέλεσμα να φύγει από το σπίτι της για να προστατευτεί. Βρήκε υποστήριξη από θείο της και συμμετείχε σε πρόγραμμα της οργάνωσης DCI-Sierra Leone, που εκπαιδεύει κορίτσια και κοινότητες σχετικά με τους κινδύνους της πρακτικής.[13] Ένα δημοσίευμα του 2021 από τη Deutsche Welle (DW) ανέφερε ότι μια γυναίκα από τη Σιέρα Λεόνε, η οποία αρνήθηκε την τελετή μύησης «Bondo» λόγω της πρακτικής του FGM, αντιμετώπισε «τεράστια χλεύη» από τους συμμαθητές της και την κοινότητά της.[14] Έτερο άρθρο της Guardian αναφέρει ότι το δικαστήριο της ECOWAS έκρινε πως ο ακρωτηριασμός γυναικείων γεννητικών οργάνων (FGM) στη Σιέρα Λεόνε συνιστά βασανιστήριο και παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ύστερα από προσφυγή της Kadijatu Balaima Allieu, η οποία υπέστη δια της βίας FGM, σε ηλικία 28 ετών, από την κοινότητα Bondo το 2016.[15]
Άρθρο στο Inter Press Service, γραμμένο από μια Αφρικανή ακτιβίστρια, αναφέρεται στη δική της εμπειρία μέσα στην οικογένειά της, εξιστορώντας πως, αν και η μητέρα της ήταν μέλος της κοινότητας Bondo, η ίδια και η αδερφή της δεν υποβλήθηκαν σε ακρωτηριασμό. Συνεχίζει ότι το θέμα αυτό, ωστόσο, δεν συζητήθηκε ποτέ στο σπίτι, αντικατοπτρίζοντας τη σιωπή που συχνά περιβάλλει και ενισχύει αυτή την πρακτική.[16]
Σύμφωνα με όσα συζητήθηκαν σε σχετικό EASO COI Meeting Report τον Οκτώβριο του 2016, σε ερώτηση αναφορικά με τις συνέπειες που υφίσταται θυγατέρα η οποία αρνείται να διαδεχθεί την μητέρα της sowei στην κοινότητα Bondo, εμπειρογνώμονας επί του θέματος απάντησε ως εξής:
«Η διαδικασία διαδοχής υπάρχει και τα κορίτσια εκπαιδεύονται κυρίως από την ηλικία των 5 ετών για να γίνουν διάδοχοι, για να γίνουν «sowei» στις κοινότητές τους. Έτσι, στην ηλικία των 18, υποτίθεται ότι θα αρχίσουν να εξασκούν σταδιακά τον ρόλο τους μέσα στις κοινότητές τους και να ακολουθούν τα βήματα των γονιών τους. Ακόμα, εκπαιδεύονται με τους γονείς τους, πηγαίνουν στους θάμνους με τους γονείς τους, αποκτούν πρακτικές γνώσεις, μαθαίνουν από τις μητέρες τους πώς το κάνουν, πώς γίνεται η διαδικασία και ούτω καθεξής. Αν αποφασίσουν να μην ακολουθήσουν αυτή την πορεία και οι γονείς συμφωνούν, αυτό είναι ήδη κάτι που είναι πολύ δύσκολο για αυτές. Αν η μητέρα είναι επίσης ενάντια, ή αν και η ίδια αναρωτιέται [αν πρέπει να εγκαταλείψει αυτήν την πρακτική], αυτό είναι άλλο στάδιο. [.] Αλλά αν δεν υπάρχει καμία αμφισβήτηση για αυτό από τις προηγούμενες γενιές, από τη μητέρα επίσης, που έχει παραδώσει αυτή την παράδοση στην κόρη της, τότε η γυναίκα αυτή κινδυνεύει. Δεν γίνεται αποδεκτή στην κοινότητα, δεν έχει καμία οικογένεια και αν ζητήσει βοήθεια από την οικογένεια, αυτό σημαίνει ότι δεν έχει καμία κοινωνική, οικονομική, ηθική υποστήριξη από την οικογένεια πια. Όχι μόνο από την οικογένεια, αλλά και από τους συγγενείς. […]».[17]
Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω στοιχεία, όπως αυτά προκύπτουν από αξιόπιστες εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, κρίνεται ότι η διερεύνηση των ισχυρισμών της Αιτήτριας δεν υπήρξε επαρκής. Τούτο ισχύει όχι μόνο επειδή η ίδια προέβαλε ρητώς ισχυρισμούς περί προσπαθειών εξαναγκασμού της να ενταχθεί στην κοινότητα Bondo και να υποβληθεί σε Ακρωτηριασμό Γυναικείων Γεννητικών Οργάνων (ΑΓΓΟ), αλλά και διότι, σύμφωνα με τις εν λόγω πηγές, η πρακτική του ΑΓΓΟ συνδέεται άμεσα και συστηματικά με την τελετουργική μύηση κοριτσιών και γυναικών στην Bondo society. Υπό τα δεδομένα αυτά, όφειλαν να υποβληθούν στην Αιτήτρια ειδικότερες, στοχευμένες ερωτήσεις, προκειμένου να καταστεί δυνατή η πλήρης και εξατομικευμένη αξιολόγηση του αιτήματός της, σύμφωνα με τις επιταγές του ενωσιακού δικαίου και τη σχετική νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), το οποίο έχει τονίσει την ανάγκη ουσιαστικής εξέτασης όλων των πραγματικών και προσωπικών περιστάσεων του αιτούντος διεθνή προστασία (βλ. ενδεικτικώς απόφαση του ΔΕΕ C-277/11, M.M., ημερ. 22/11/12).
Περαιτέρω, αξιολογώντας το περιεχόμενο των απαντήσεων της Αιτήτριας σε συνδυασμό με τις πληροφορίες από εξωτερικές πηγές, κρίνεται ότι οι ισχυρισμοί της περί εξαναγκασμού της σε μύηση στην Bondo society δεν δύνανται να γίνουν δεκτοί ως αξιόπιστοι. Προκύπτει ότι η Αιτήτρια είναι σήμερα 34 ετών, ενήλικη, και δεν έχει υποβληθεί στο παρελθόν σε ΑΓΓΟ, παρά το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η συντριπτική πλειονότητα των γυναικών στη χώρα καταγωγής της υφίσταται τη συγκεκριμένη πρακτική σε πολύ νεαρότερη ηλικία. Επιπλέον, διαφαίνεται ότι διαθέτει οικογενειακή στήριξη και ότι διατηρούσε, τουλάχιστον μέχρι πρόσφατα, επικοινωνία και επαφή με μέλη της οικογένειάς της.
Οι μεταγενέστεροι ισχυρισμοί της περί πλήρους διακοπής της επικοινωνίας με την οικογένειά της δεν κρίνονται πειστικοί, καθότι έρχονται σε ευθεία αντίφαση με όσα είχε δηλώσει κατά τη συνέντευξή της, αλλά και με τον ισχυρισμό της ότι ένας εκ των αδελφών της την προστάτευσε από την Bondo society και τη βοήθησε να διαφύγει από την πόλη διαμονής της. Η ύπαρξη τέτοιου υποστηρικτικού οικογενειακού πλαισίου αποδυναμώνει περαιτέρω τον ισχυρισμό περί άμεσου και αναπόφευκτου εξαναγκασμού.
Επιπροσθέτως, η ίδια δήλωσε ενώπιον του Δικαστηρίου ότι ο σύντροφός της στη χώρα καταγωγής της δεν είχε οποιαδήποτε απαίτηση ούτε εξέφρασε αντίρρηση ως προς το γεγονός ότι δεν είχε υποβληθεί σε ΑΓΓΟ. Το στοιχείο αυτό αξιολογείται αρνητικά ως προς την ύπαρξη σοβαρής και εξατομικευμένης απειλής.
Συνολικά, οι δηλώσεις της Αιτήτριας χαρακτηρίζονται από ασυνέπεια, έλλειψη συνοχής και ανεπαρκή εξειδίκευση ως προς τις συνθήκες και τον τρόπο του φερόμενου εξαναγκασμού της για ένταξη στην Bondo society. Δεν προκύπτει, βάσει των στοιχείων του φακέλου, πραγματικός κίνδυνος ή συγκεκριμένη απειλή εξαναγκασμού της σε ΑΓΓΟ σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της, κατά την έννοια της σοβαρής βλάβης ή της δίωξης, όπως αυτές ερμηνεύονται από τη νομολογία του ΔΕΕ (βλ. ιδίως C-148/13 έως C-150/13, A, B και C, ημερ. 2/12/14 ως προς την αξιολόγηση της αξιοπιστίας και του βάρους των δηλώσεων).
Αν και δεν αποκλείεται η Αιτήτρια να αντιμετωπίσει κοινωνικό στιγματισμό ή περιθωριοποίηση σε περίπτωση μη συμμόρφωσής της με τις κοινωνικές επιταγές περί ΑΓΓΟ, δεν προκύπτει ότι στερείται επαρκούς υποστηρικτικού δικτύου μέσω φίλων ή μελών της οικογένειάς της. Λαμβάνω επίσης υπόψιν ότι είναι 34 ετών και από τις πηγές πληροφόρησης διαφαίνεται ότι οι γυναίκες υπόκεινται σε ΑΓΓΟ σε πολύ μικρότερες ηλικίες και με σκοπό την προετοιμασία τους για γάμο. Περαιτέρω, από τις εξωτερικές πηγές πληροφόρησης προκύπτει ότι ολοένα αυξανόμενος αριθμός γυναικών αρνείται την υποβολή σε ΑΓΓΟ, ενώ παρατηρείται και εντεινόμενη κοινωνική και διεθνής πίεση προς τις κρατικές αρχές για την παροχή προστασίας και την καταπολέμηση της εν λόγω πρακτικής, στοιχείο που επίσης λαμβάνεται υπόψη κατά την αξιολόγηση του πραγματικού κινδύνου.
Ως εκ τούτου, οι ισχυρισμοί που έχει προβάλει η Αιτήτρια δεν γίνονται αποδεκτοί και δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου για την αναγνώρισή της ως πρόσφυγα, καθόσον δεν στοιχειοθετείται βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος ότι, σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της, θα υποστεί δίωξη λόγω ένταξης ή αποδιδόμενης ένταξης σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα ή για οποιονδήποτε άλλο λόγο που εμπίπτει στους λόγους δίωξης που προβλέπει ο Νόμος.
Κατά τα παραπάνω, δεν μπορεί να παραχωρηθεί στην Αιτήτρια ούτε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας επί τη βάσει των άρθρων 19 (2) (α) και (β) του Περί Προσφύγων Νόμου, καθώς δεν έχει στοιχειοθετηθεί πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης υπό τις εκεί προβλεπόμενες μορφές.
Προκειμένου δε να διαπιστωθεί εάν συντρέχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής της, η Αιτήτρια θα αντιμετωπίσει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής της ακεραιότητας λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, ως οι διατάξεις του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, το Δικαστήριο ανέτρεξε σε επικαιροποιημένες πηγές πληροφόρησης για τη χώρα της Αιτήτριας, προς εξέταση της κατάστασης που επικρατεί σε αυτήν και συγκεκριμένα στην πόλη Makeni της περιφέρειας Bombali η οποία, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, θεωρείται ο συνήθης τόπος διαμονής της Αιτήτριας.
Συγκεκριμένα, αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στη Σιέρα Λεόνε, και ειδικότερα στην πόλη Makeni, οι πληροφορίες από τις εξωτερικές πηγές πληροφόρησης αναφέρουν τα κάτωθι:
Σύμφωνα με το διαδραστικό χάρτη της διαδικτυακής πύλης Rule of Law in Armed Conflict (RULAC), πρωτοβουλία της Ακαδημίας της Γενεύης για το Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, η Σιέρα Λεόνε δεν βρίσκεται υπό ένοπλη σύρραξη.[18]
Προχωρώντας να εξετάσω την επικρατούσα κατάσταση ασφαλείας στην Σιέρρα Λεόνε, και ειδικότερα στην πόλη Makeni τόπο συνήθους διαμονής της Αιτήτριας, σύμφωνα με τη βάση δεδομένων ACLED, κατά το τελευταίο έτος με πιο πρόσφατη ενημέρωση στις 28/11/2025 καταγράφηκαν στη χώρα 25 περιστατικά ασφαλείας τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα 6 ανθρώπινες απώλειες. Επίσης, στην βόρεια περιφέρεια/γεωγραφική ζώνη στην οποία υπάγεται η πόλη Makeni, καταγράφηκαν σύμφωνα με τη βάση δεδομένων ACLED κατά το τελευταίο έτος 4 περιστατικά ασφαλείας, από τα οποία δεν προέκυψαν ανθρώπινες απώλειες.[19] Σημειώνεται ότι ο πληθυσμός της πόλης βόρειας περιφέρειας που ανήκει η πόλη Makeni, ανέρχεται σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2021, στα 1.316,831 κατοίκους.[20]
Τα παραπάνω υποδηλώνουν, στο σύνολό τους, ότι στην Σιέρρα Λεόνε δεν επικρατούν συνθήκες ένοπλης εσωτερικής σύγκρουσης και κατ' επέκταση συνθήκες βίας ασκούμενης αδιακρίτως κατά αμάχων, υπό την έννοια της παραπάνω διάταξης. Εν προκειμένω, η αξιολόγηση της συχνότητας, έντασης, έκτασης και διάρκειας πιθανών περιστατικών βίας ή τρομοκρατικών ενεργειών, καθώς και οι διαπιστούμενες απώλειες αμάχων λόγω των πράξεων αυτών στην Σιέρρα Λεόνε και στη πόλη που αναμένεται να επιστρέψει η Αιτήτρια , δεν οδηγούν το Δικαστήριο στο συμπέρασμα ότι επικρατεί εκεί κατάσταση γενικευμένης και αδιακρίτως ασκούμενης βίας.
Έχοντας ενώπιον μου το σύνολο των στοιχείων της διοικητικής διαδικασίας και υπό το φως όλων των δεδομένων, κρίνω ότι η Αιτήτρια δεν κατάφερε να αποδείξει ότι πάσχει η ορθότητα της απόφασης των Καθ' ων η Αίτηση. Επίσης δεν κατάφερε να αποδείξει ότι πληροί τις προϋποθέσεις του περί Προσφύγων Νόμου (Ν. 6(Ι)/2000) και της Σύμβασης της Γενεύης του 1951 για να αναγνωριστεί ως δικαιούχος διεθνούς προστασίας. Δεν προβλήθηκαν και/ή δεν αποδείχθηκαν ισχυρισμοί, σε κανένα στάδιο της διοικητικής διαδικασίας, αλλά ούτε και της παρούσας διαδικασίας, οι οποίοι θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε υπαγωγή της Αιτήτριας στις διατάξεις των άρθρων 3 ή 19 του περί Προσφύγων Νόμου.
Με βάση το σύνολο των στοιχείων που τέθηκε ενώπιον μου, όπως τα έχω αναλύσει και πιο πάνω, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Ενόψει του ευρήματος του Δικαστηρίου ότι δεν έγινε επαρκής έρευνα των ισχυρισμών της Αιτήτριας δεν επιδικάζονται έξοδα. Η προσβαλλόμενη απόφαση, υπό το φως της ανωτέρω ανάλυσης, επικυρώνεται ως προς την κατάληξή της.
Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
[1] EUAA- European Union Agency for Asylum (10 November 2023) Query response on Sierra Leone: Female genital mutilation (FGM) for married women (January 2020 - November 2023), 10 November 2023, https://coi.euaa.europa.eu/administration/easo/PLib/2023_11_EUAA_COI_Query_Response_Q58_Sierra_Leone_Female_Genital_Mutilation.pdf, p.3; USDOS- United States Department of State, 2023 Country Reports on Human Rights Practices: Sierra Leone, 22 August 2024, https://www.state.gov/reports/2023-country-reports-on-human-rights-practices/sierra-leone/, p.9; Freedom House, Freedom in the World 2024: Sierra Leone, 2024, under G.3, https://freedomhouse.org/country/sierra-leone/freedom-world/2024; Amnesty International: The State of the World's Human Rights; Sierra Leone 2024, 29 April 2025, https://www.ecoi.net/en/document/2124673.html, Orchid Project, Data Update: FGM/C in Sierra Leone (March 2025), https://www.fgmcri.org/media/uploads/Country%20Research%20and%20Resources/Sierra%20Leone/Sierra_leone_data_update_report_-_v1_march_2025.pdf σελ.8 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 15/11/2025)
[2] Orchid Project, Data Update: FGM/C in Sierra Leone (March 2025), https://www.fgmcri.org/media/uploads/Country%20Research%20and%20Resources/Sierra%20Leone/Sierra_leone_data_update_report_-_v1_march_2025.pdf σελ.8 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 15/11/2025)
[3] British Medical Journal, Sierra Leone comes under pressure to outlaw FGM after three girls die, 13 February 2024, https://www.bmj.com/content/384/bmj.q382 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 15/11/2025)
[4] Inter Press Service (Johannesburg) (March 2025) Our Silence On Female Genital Mutilation in Sierra Leone Will Not Protect Us, https://www.ipsnews.net/2025/03/silence-female-genital-mutilation-sierra-leone-will-not-protect-us/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=silence-female-genital-mutilation-sierra-leone-will-not-protect-us (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 15/11/2025)
[5] BBC News, FGM in Sierra Leone: I believe my girlfriend died because her genitals were cut, 1 May 2023, https://www.bbc.com/news/world-africa-65423644 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 15/11/2025)
[6] Sierra Leone, Ministry of Health and Sanitation, Demographic and Health Survey 2019, October 2020, https://dhsprogram.com/pubs/pdf/FR365/FR365.pdf , σελ.330-333 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 15/11/2025)
[7] Orchid Project, Data Update: FGM/C in Sierra Leone (March 2025), https://www.fgmcri.org/media/uploads/Country%20Research%20and%20Resources/Sierra%20Leone/Sierra_leone_data_update_report_-_v1_march_2025.pdf σελ.5 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 15/11/2025)
[8] Canada: Immigration and Refugee Board of Canada, Sierra Leone: Information on the Poro Society, including rituals and initation; ability to refuse initiation or leadership roles; availability of state protection (2015-July 2017), 18 September 2017, διαθέσιμο σε https://www.ecoi.net/en/document/1424036.html (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 15/11/2025)
[9] Forward, "If You Go Into The Bondo Society, They Will Honour And Respect You"-Summary Report, Research On Female Genital Mutilation In Freetown, Sierra Leone, October 2017, https://www.forwarduk.org.uk/wp-content/uploads/2019/06/Forward-Bondo-Report-2017-Updated-Branding-WEB.pdf(ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 15/11/2025)
[10] Ό.π., Forward, 2017(ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 15/11/2025)
[11] 28 Too Many, Country Profile: FGM in Sierra Leone, June 2014, https://www.refworld.org/docid/54bce6334.html, p.22 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 15/11/2025)
[12] Irish Times (The), The girls and women risking everything by refusing female genital mutilation, 20 June 2022, https://www.irishtimes.com/health/your-wellness/2022/06/23/the-girls-and-women-risking-everything-by-refusing-female-genital-mutilation/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 15/11/2025)
[13] Success Stories: DCI-Sierra Leone, Women & Girls Against FGM, 21/02/2019, https://defenceforchildren.org/success-stories-dci-sierra-leone-women-girls-against-fgm/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 15/11/2025)
[14] DW, The woman fighting Sierra Leone's FGM tradition, 1 March 2021, https://www.dw.com/en/female-genital-mutilation-sierra-leone-bloodless-bondo/a-56017226 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 15/11/2025)
[15] Τhe Guardian org., ‘The matter is in his hands alone’: president of Sierra Leone urged to ban FGM as court rules it tantamount to torture, 28 July 2025, https://www.theguardian.com/global-development/2025/jul/28/the-matter-is-in-his-hands-alone-president-of-sierra-leone-urged-to-ban-fgm-as-court-rules-it-tantamount-to-torture (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 15/11/2025)
[16] Inter Press Service (Johannesburg) (March 2025) Our Silence On Female Genital Mutilation in Sierra Leone Will Not Protect Us, https://www.ipsnews.net/2025/03/silence-female-genital-mutilation-sierra-leone-will-not-protect-us/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=silence-female-genital-mutilation-sierra-leone-will-not-protect-us (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 15/11/2025)
[17] EASO COI Meeting Report Female Genital Mutilation/ Cutting (FGM/C) & COI, 25-26 October 2016 Malta, https://azil.rs/azil_novi/wp-content/uploads/2018/07/Female-genital-mutilation.2016.EASO_.pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 15/11/2025)
[18] RULAC, Geneva Academy, https://www.rulac.org/browse/map (Ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης: 17/12/2025)
[19] Πλατφόρμα ACLED Explorer, η οποία από 30/07/2025 είναι προσβάσιμη κατόπιν εγγραφής, με χρήση των εξής φίλτρων αναζήτησης: Country: Sierra Leone, Northern Province, Events / Fatalities, Political Violence, Past Year, διαθέσιμη σε https://acleddata.com/platform/explorer (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 17/12/2025)
[20] Sierra Leone, Northern Province https://www.citypopulation.de/en/sierraleone/cities/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 17/12/2025)
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο