ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Υπόθ. Αρ.: 319/24
18 Φεβρουαρίου, 2026
[Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΔΔΔΔΠ.]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
C.A.M.
Αιτήτρια
-και-
Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω Υπηρεσίας Ασύλου
Καθ' ων η Αίτηση
Ζ. Ποντίκη (κα) για Αλ Ταχερ, Μπενέτης και Συνεργάτες ΔΕΠΕ, Δικηγόροι για την Αιτήτρια
Γ. Ροδοθέου (κα) για Κ. Χρυσοστόμου (κα), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η Αίτηση.
ΑΠΟΦΑΣΗ
Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π: Με την παρούσα προσφυγή η Αιτήτρια προσβάλλει την απόφαση των Καθ' ων η Αίτηση, ημερ. 11/12/2023 , με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά της για χορήγηση πολιτικού καθεστώτος διεθνούς προστασίας, ως άκυρη και/ή παράνομη και/ή στερούμενη οιουδήποτε εννόμου αποτελέσματος. Αιτείται επίσης απόφαση του Δικαστηρίου με την οποία να αναγνωρίζεται ως πρόσφυγας ή εναλλακτικά απόφαση με την οποία να αναγνωρίζεται ως δικαιούχος καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας.
Τα ουσιώδη γεγονότα της παρούσας υπόθεσης έχουν ως ακολούθως:
Η Αιτήτρια είναι ενήλικη, υπήκοος Καμερούν. Στις 28/05/2019 υπέβαλε αίτηση για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας.
Στις 29/09/2023 διεξήχθη η προφορική συνέντευξη της Αιτήτριας από λειτουργό της EUAA. Στις 04/12/2023, o λειτουργός της EUAA ετοίμασε τελική Έκθεση - Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου, δια της οποίας εισηγήθηκε την απόρριψη του αιτήματος της Αιτήτριας. Στις 11/12/2023, ο Προϊστάμενος της Υπηρεσίας Ασύλου υιοθέτησε την Έκθεση – Εισήγηση και ενέκρινε την εισήγηση για απόρριψη της αίτησης ασύλου της Αιτήτριας, αναστέλλοντας την απόφαση επιστροφής του αιτητή στη χώρα καταγωγής του μέχρι την έκδοση πρωτόδικης απόφασης από το Δ.Δ.Δ.Π. άλλως μέχρι την πάροδο άπρακτης προθεσμίας 30 ημερών προς καταχώρηση προσφυγής ενώπιον του ιδίου Δικαστηρίου.
Η εν λόγω απόφαση κοινοποιήθηκε ιδιοχείρως στην Αιτήτρια στις 30/01/2024. Στις 01/02/2024 η Αιτήτρια καταχώρησε αυτοπροσώπως την υπό κρίση προσφυγή.
Κατόπιν διορισμού δικηγόρου στις 20/06/2024, η Αιτήτρια καταχώρησε αίτηση τροποποίησης της παρούσας προσφυγής, η οποία έγινε δεκτή από το παρόν Δικαστήριο με διάταγμα ημερομηνίας 18/11/2024.
Δια της τροποποιηθείσας προσφυγής και της γραπτής τους αγόρευσης, οι συνήγοροι της Αιτήτριας προωθούν πλήθος ισχυρισμών προς ακύρωση της προσβαλλόμενης, τους οποίους ωστόσο απέσυραν ενώπιόν μου, προωθώντας μόνο τον ισχυρισμό περί έλλειψης δέουσας έρευνας εκ μέρους των Καθ΄ ων η αίτηση. Ειδικότερα, οι συνήγοροι της Αιτήτριας υπεραμύνονται της αξιοπιστίας των ισχυρισμών της και υποστηρίζουν ότι εκείνη ήταν εργοδοτούμενη από Ιατρό και έπεισε το σύντροφό της να εγκαταλείψει τους Ambazonian, τονίζοντας ότι δολοφονήθηκαν αμφότεροι, ενώ την αναζητά και ο στρατός του Καμερούν επειδή ο σύντροφός της ήταν μέλος των Ambazonian. Στη συνέχεια ωστόσο οι συνήγοροι της Αιτήτριας περιορίζονται σε αόριστη αναφορά σχετικών Νομικών διατάξεων και Νομολογίας, χωρίς ωστόσο να προχωρούν σε υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών της παρούσας υπόθεσης στις πρόνοιες των άρθρων 3 και 19 του περί Προσφύγων Νόμου. Εκ των επί της ουσίας ισχυρισμών που δύνανται να διακριθούν στη γραπτή τους αγόρευση, εντοπίζω ότι υποστηρίζουν πως η απουσία παρελθούσας δίωξης στο πρόσωπο της Αιτήτριας δεν μπορεί να αποκλείσει την ύπαρξη βάσιμου και δικαιολογημένου μελλοντοστραφούς κινδύνου και καταλήγουν ότι θα πρέπει να της εκχωρηθεί καθεστώς διεθνούς προστασίας.
Η συνήγορος των Καθ΄ ων η αίτηση με την γραπτή της αγόρευση αντικρούει όλους τους ισχυρισμούς του Αιτητή και υποστηρίζει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση έχει ληφθεί νόμιμα και ορθά, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Συντάγματος και των Νόμων, μετά από δέουσα έρευνα και σωστή ενάσκηση των εξουσιών που δίνει ο Νόμος στους Καθ' ων η Αίτηση και αφού λήφθηκαν υπόψη όλα τα σχετικά γεγονότα και περιστατικά της υπόθεσης και ότι η επίδικη απόφαση είναι επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη. Σχετικά με την γραπτή αγόρευση της Αιτήτριας, η συνήγορος για τους Καθ’ ων η αίτηση εγείρει ότι παραβιάζει στο σύνολό της τον Κανονισμό 7 του Διαδικαστικού Κανονισμού του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου του 1962 και τον Κανονισμό 7 των περί της λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Διαδικαστικών Κανονισμών του 2019, καθώς οι προωθούμενοι ισχυρισμοί εγείρονται αορίστως, στερούνται εξειδίκευσης και εκλείπει οιαδήποτε υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών της υπό εξέταση υπόθεσης στις πρόνοιες του Νόμου τις οποίες οι συνήγοροί της επικαλούνται.
Καθώς οι συνήγοροι της Αιτήτριας δεν προβάλλουν οιαδήποτε συγκεκριμένη επιχειρηματολογία πλην της αόριστης αναφοράς τους στον πυρήνα του ισχυρισμού της Αιτήτριας, το Δικαστήριο, λαμβάνοντας υπόψη την υποχρέωση που έχει να προβαίνει σε έλεγχο, εκτός της νομιμότητας, και της ορθότητας κάθε προσβαλλόμενης απόφασης, εξετάζοντας πλήρως τα γεγονότα και τα νομικά ζητήματα που τη διέπουν, και την ανάγκη χορήγησης διεθνούς προστασίας σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Προσφύγων Νόμου (βλ. άρθρο 11(3) του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018 (Ν. 73(I)/2018)), κρίνει σκόπιμη την παράθεση αρχικά των ισχυρισμών της Αιτήτριας, ως αυτοί προβλήθηκαν και αξιολογήθηκαν καθ' όλη τη διαδικασία εξέτασης του αιτήματός της και οι οποίοι συμπεριλαμβάνονται στο περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου.
Στην αίτησή της για διεθνή προστασία, η Αιτήτρια κατέγραψε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του επειδή έπρεπε να αντιμετωπίσει το πρόβλημα υγείας που αντιμετωπίζει στο στομάχι της (ερ. 1 του διοικητικού φακέλου - εφεξής «δ.φ.»).
Κατά τη διάρκεια της προφορικής της συνέντευξης και σε σχέση με τα προσωπικά της στοιχεία, η Αιτήτρια δήλωσε ότι γεννήθηκε, μεγάλωσε και έζησε στο χωριό Kob της επαρχίας Momo του Βορειοδυτικού Καμερούν και για ένα μήνα, πριν εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής της, διέμεινε στην περιοχή Bwengwui. Ως προς την οικογενειακή της κατάσταση, η Αιτήτρια δήλωσε άγαμη και άτεκνη. Σχετικά με την πατρική της οικογένεια δήλωσε ότι ο πατέρας της απεβίωσε το 2017 και η μητέρα της διαμένει στο χωριό Kob. Ισχυρίστηκε ότι η αδερφή της απεβίωσε σε μικρή ηλικία και ο αδερφός της απήχθη το 2018. Αναφορικά με το μορφωτικό της επίπεδο, η Αιτήτρια δήλωσε ότι φοίτησε μόνο στο δημοτικό σχολείο. Ως προς την εργασιακή της εμπειρία δήλωσε ότι στο χωριό της εργαζόταν ως οικιακή βοηθός για τρεις μήνες ενώ κατά το παρελθόν έραβε φορέματα, χωρίς ωστόσο να αμείβεται (βλ. ερ. 42 - 39 δ.φ.).
Σχετικά με την κατάσταση της υγείας της, η Αιτήτρια δήλωσε ότι έχει μύκητες στα νύχια και αντιμετωπίζει πρόβλημα στο στομάχι της, επί του οποίου είχε χειρουργηθεί. Ερωτηθείσα εάν διαθέτει ιατρικά έγγραφα, η Αιτήτρια αποκρίθηκε ότι έχει κάποια στο κινητό της και ενημερώθηκε σχετικά με τον τρόπο που μπορεί να τα υποβάλλει ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου. Σχετικά με την ασθένειά της, η Αιτήτρια δήλωσε ότι πάσχει αύξηση στομάχου και το 2019 υποβλήθηκε σε επέμβαση. Η κατάστασή της έχει βελτιωθεί και δεν νιώθει πόνο. Επισκέπτεται το γιατρό κάθε δύο μήνες (βλ. ερ. 42 δ.φ.).
Ως προς τη διαδρομή του ταξιδιού της, η Αιτήτρια δήλωσε ότι ταξίδεψε αεροπορικώς από το Καμερούν μέχρι την Κωνσταντινούπολη και από εκεί στα κατεχόμενα εδάφη. Ακολούθως εισήλθε παράνομα στα εδάφη της Δημοκρατίας (βλ. ερ. 38 δ.φ.).
Κληθείσα να παραθέσει του λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής της, κατά το στάδιο της ελεύθερης αφήγησής της , η Αιτήτρια δήλωσε ότι εργαζόταν ως οικιακή βοηθός μίας γυναίκας η οποία εργαζόταν στο κέντρο υγείας του χωριού Κob. H εργοδότρια της Αιτήτριας και ο σύζυγός της δολοφονήθηκαν από το στρατό του Καμερούν επειδή θεράπευαν τους μαχητές Amba. O στρατός γνώριζε τα άτομα με τα οποία διατηρούσε επαφές η εργοδότριά της, όπως και ότι ο κύκλος της υποστήριζε τους Ambazonians. Μεταξύ αυτών και ο αρραβωνιαστικός της Αιτήτριας. Μετά από πολλές πιέσεις, η Αιτήτρια έπεισε τον αρραβωνιαστικό της να εγκαταλείψει τους Ambazonians, ο οποίος δήλωσε στους μαχητές ότι τους εγκαταλείπει επειδή τον έπεισε η Αιτήτρια.
Ως εκ τούτου, άρχισαν να την αναζητούν τόσο οι Ambazonians, όσο και ο στρατός, με αποτέλεσμα να μη μπορεί να κοιμηθεί στο σπίτι της. Μία ημέρα μάλιστα επισκέφτηκε την οικία του αρραβωνιαστικού της και ήρθαν οι Ambazonians και την κατηγορούσαν ότι ο αρραβωνιαστικός της εγκατέλειψε την ομάδα εξαιτίας της. Ο αρραβωνιαστικός της την προέτρεψε να φύγει και εκείνη επέστεψε στην οικία της. Περιέγραψε στη μητέρα της και το θείο της τι είχε προηγηθεί και εκείνοι την έκρυψαν για λίγες ημέρες, κατά τη διάρκεια των οποίων την αναζήτησε ο στρατός επί της οικίας της. Σε μία επίσκεψη τους στην οικία της, μέλη των ενόπλων δυνάμεων του Καμερούν συνέλαβαν τον αδερφό της και έκτοτε αγνοείται η τύχη του. Έτσι η μητέρα της παρακάλεσε το θείο της να τη βοηθήσει και διευθέτησε μαζί του το ταξίδι της Αιτήτριας (βλ. ερ. 37 1Χ δ.φ.).
Ερωτηθείσα τι φοβάται ότι θα της συμβεί σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής της, η Αιτήτρια δήλωσε ότι θα τη σκοτώσουν οι Ambazonians ή ο στρατός, οι μεν πρώτοι επειδή έπεισε τον αρραβωνιαστικό της να τους εγκαταλείψει, ο δε στρατός επειδή ο αρραβωνιαστικός της ήταν μέλος των Ambazonians (βλ. ερ. 37 2Χ δ.φ.). Ερωτηθείσα εάν γνωρίζει ότι βρίσκονται εν ζωή οι μαχητές που την απείλησαν, η Αιτήτρια απάντησε καταφατικά, προβάλλοντας ότι επισκέπτονται ακόμα την οικία της στο χωριό Kob. Ως προς τους λόγους που εξακολουθούν να την αναζητούν, η Αιτήτρια απάντησε πως έτσι ενεργούν οι μαχητές. Ως προς τους λόγους για τους οποίους πιστεύει ότι θα τη σκοτώσει ο στρατός, η Αιτήτρια υπέβαλε ότι η εργοδότριά της ήταν γιατρός και ο αρραβωνιαστικός της μαχητής Ambazonian. Σχετικά με τους λόγους για τους οποίους συνδέει την ενδεχόμενη δίωξή της με την εργοδότριά της, η Αιτήτρια επικαλέστηκε ότι τη βοηθούσε (βλ. ερ. 36 1Χ δ.φ.).
Κληθείσα να εξηγήσει πως ο στρατός γνώριζε ότι ο αρραβωνιαστικός της ήταν μέλος των Ambazonians, η Αιτήτρια επέδειξε άγνοια. Ζητηθείσα να προσδιορίσει πως κατάφερε να εγκαταλείψει το Καμερούν νόμιμα κάνοντας χρήση του διαβατηρίου της, δεδομένου ότι την αναζητούσε ο στρατός, η Αιτήτρια δήλωσε ότι ντύθηκε σαν Μουσουλμάνα (βλ. ερ. 36 δ.φ.). Ζητηθείσα να παραθέσει στοιχεία αναφορικά με την εργοδότριά της, η Αιτήτρια δήλωσε ότι ονομαζόταν Azan Nancy και έχει 5 τέκνα. Εργάζεται ως γιατρός, ωστόσο δε γνωρίζει την ειδικότητά της αφού εργάστηκε για εκείνη μόλις για δύο μήνες (βλ. ερ. 36 δ.φ.). Σχετικά με τη δολοφονία της εργοδότριας και του συζύγου της, η Αιτήτρια δήλωσε ότι μία φίλη της της είπε ότι οι πρώτοι δολοφονήθηκαν στην περιοχή Nyen. Ως προς τους λόγους για τους οποίους δολοφονήθηκαν, η Αιτήτρια δήλωσε ότι, σύμφωνα με τα όσα ακούγονται, δολοφονήθηκαν επειδή, ως γιατροί, θεράπευαν τους μαχητές Ambazonians (βλ. ερ. 35 1Χ δ.φ.).
Κληθείσα ακολούθως να παραθέσει πληροφορίες αναφορικά με την αναζήτησή της από το στρατό του Καμερούν, η Αιτήτρια δήλωσε ότι την καταζητούσαν επειδή εργαζόταν για την εργοδότριά της. Προέβαλε μάλιστα ότι ο στρατός διέθετε λίστα των ατόμων που είχαν σχέση με την εργοδότριά της και το σύζυγό της, την οποία δημοσίευσε στην περιοχή Mbengwi (βλ. ερ. 35 1Χ δ.φ.). Ως προς το φορέα έκδοσης της εν λόγω λίστας, των ατόμων που συμπεριλαμβάνοντο σε αυτή και τον τρόπο με τον οποίο ο στρατός πληροφορήθηκε τα ονόματά τους, η Αιτήτρια επέδειξε άγνοια (βλ. ερ. 34 1Χ δ.φ.). Σχετικά με το θάνατο της εργοδότριάς της, η Αιτήτρια ότι συνέβη στις 15/08/2018 και η ίδια είδε τη λίστα μία εβδομάδα αργότερα. Καθώς η Αιτήτρια δήλωσε ότι δεν είναι σε θέση να περιγράψει την ανωτέρω λίστα επειδή δε γνωρίζει ανάγνωση, πλην όμως την είχε δει, της ζητήθηκε να εξηγήσει πως ήταν σίγουρη ότι το όνομά της βρισκόταν συμπεριλαμβανόταν σε αυτή. Η Αιτήτρια αποκρίθηκε ότι είδε κάποια άτομα που ήρθαν στο σπίτι της (βλ. ερ. 34 2Χ δ.φ.).
Ζητηθείσα να αποσαφηνίσει τις δηλώσεις της περί του ότι την αναζητεί ο στρατός, η Αιτήτρια υπέβαλε ότι επισκέφτηκαν την οικία της όταν εκείνη διέφυγε στο δάσος για να προστατευτεί από τους Amazonians, το Σεπτέμβριο του 2018 (βλ. ερ. 34 2Χ δ.φ.).
Κληθείσα να παραθέσει τις πληροφορίες που της μετέφερε η μητέρα της αναφορικά με την απαγωγή του αδερφού της, η Αιτήτρια υπέβαλε ότι ξαφνικά ήρθε ο στρατός και άρχισε να ρωτάει που είναι το κορίτσι που εργάζεται με τη γιατρό και ο αρραβωνιαστικός της είναι μαχητής Ambazonian. Ως προς τους λόγους σύλληψης του αδερφού της, η Αιτήτρια δήλωσε ότι τον συνέλαβαν εκ παραδρομής, καθώς πίστευαν ότι είναι ο αρραβωνιαστικός της (βλ. ερ. 33 1Χ δ.φ.).
Ως προς την ιδιότητα του αρραβωνιαστικού της, η σχέση με το οποίο διήρκησε από το 2016 μέχρι το 2018, η Αιτήτρια δήλωσε ότι ήταν «οραματιστής» και ερχόταν σε αντιπαράθεση με το στρατό. Ερωτηθείσα πόσο συχνά συναντιόταν ο αρραβωνιαστικός της με τους μαχητές, η Αιτήτρια επέδειξε άγνοια, επικαλούμενη ότι δε συγκατοικούσαν. Ως προς τα καθήκοντά του, η Αιτήτρια δήλωσε ότι της αποκάλυψε ότι λάμβανε μέρος σε μάχες και σε συναντήσεις που συζητούσαν τα επόμενα βήματά τους προκειμένου να νικήσουν το στρατό. Κληθείσα να περιγράψει τον τρόπο με τον οποίο κατάφερε να τον πείσει να εγκαταλείψει τους Ambazonians, η Αιτήτρια δήλωσε ότι του έλεγε ότι κινδυνεύει επειδή πολεμάει και μπορεί να σκοτωθεί ανά πάσα στιγμή (βλ. ερ. 33 2Χ δ.φ.).
Κληθείσα να προσδιορίσει το χρονικό διάστημα κατά το οποίο κρυβόταν, η Αιτήτρια υπέβαλε ότι κρυβόταν στη περιοχή Bakob από τον Ιανουάριο μέχρι τον Απρίλιο του 2019. Ζητηθείσα να σχολιάσει τις προηγούμενες δηλώσεις της, σύμφωνα με τις οποίες κρυβόταν το Σεπτέμβριο του 2018, εκείνη δήλωσε ότι η τελευταία φυγή της, χωρίς επιστροφή, έλαβε χώρα το 2019. Πλην όμως, το 2018 κρυβόταν αλλά κατά καιρούς επέστρεφε στο σπίτι της γιατί πεινούσε και να παραλάβει ιματισμό (βλ. ερ. 32 1Χ δ.φ.). Στη συνέχεια υπέβαλε ότι ο σύντροφός της ενημέρωσε τους Ambazonians ότι εγκαταλείπει την ομάδα επειδή την αγαπάει και εκείνοι τον ενημέρωσαν ότι δεν είναι δυνατή η αποχώριση από την ομάδα, στη δε συνέχεια, κατά τη διάρκεια του 2018, την αναζητούσαν στο σπίτι της. Ο δε αρραβωνιαστικός της δεν ήταν σε θέση να αντιδράσει, αφού στη συνέχεια επέστρεψε στους Amabazonians (βλ. ερ. 32 2Χ δ.φ.).
Κληθείσα να εξηγήσει για ποιο λόγο φοβάται τους Amabazonians αφού ο αρραβωνιαστικός της επέστεψε σε αυτούς, η Αιτήτρια δήλωσε ότι οι μαχητές δε ξεχνούν και δε συγχωρούν. Ακολούθως δήλωσε ότι σε κάποιες εκ των επισκέψεων των μαχητών, προς αναζήτησή της, στην οικία της, η μητέρα της τη φυγάδευσε από τη πίσω πόρτα. Ζητηθείσα να περιγράψει μία εκ των επισκέψεων των μαχητών στην οικία της, η Αιτήτρια εξιστόρησε ότι ήταν απόγευμα και έτρωγε στην κουζίνα, όταν άκουσε τη σφυρίχτρα τους και διέφυγε από την πίσω πόρτα. Ως προς το χρόνο του εν λόγω περιστατικού, η Αιτήρτια δήλωσε ότι δε θυμάται. Υπέβαλε ακολούθως ότι κρύφτηκε σε ένα βράχο πίσω από το σπίτι της (βλ. ερ. 31 1Χ - 2Χ δ.φ.).
Σχετικά με τον τρόπο που κατάφερε να ταξιδέψει από το χωριό της μέχρι τη Douala, δεδομένου ότι καταζητείτο από το στρατό, η Αιτήτρια δήλωσε ότι το διευθέτησαν η μητέρα της και ο θείος της, ο οποίος έστειλε δύο άτομα να την μεταφέρουν από την τοποθεσία που κρυβόταν. Περπάτησαν μέχρι την πόλη Bamenda, εκεί φόρεσε Μουσουλμανικά ρούχα για να μη την αναγνωρίσουν και μετέβη στη Douala με λεωφορείο (βλ. ερ. 31 2Χ δ.φ.). Ερωτηθείσα ακολούθως εάν το πρόβλημα υγείας της θα την επηρεάσει σε περίπτωση επιστροφής της στο Καμερούν, η Αιτήτρια απάντησε καταφατικά και ενημερώθηκε ότι είναι σημαντικό να προσκομίσει ιατρικά έγγραφα (βλ. ερ. 30Χ δ.φ.).
Ερωτηθείσα εάν θα μπορούσε να ζήσει με ασφάλεια στην πόλη Douala, η Αιτήτρια απάντησε αρνητικά επικαλούμενη ότι όσο βρισκόταν στο θείο της εκεί, ένας φίλος Γαλλόφωνος φίλος του κάλεσε την αστυνομία. Αναφορικά με το εάν θα μπορούσε να εργαστεί στην πόλη Douala, η Αιτήτρια απάντησε αρνητικά επικαλούμενη ότι στη συγκεκριμένη πόλη έχει μαζευτεί όλο το Αγγλόφωνο Καμερούν (βλ. ερ. 30Χ δ.φ.).
Κατά την ολοκλήρωση της προσωπικής της συνέντευξης και αφού της διαβάστηκε το αντίστοιχο πρακτικό, η Αιτήτρια δήλωσε ότι το περιεχόμενο του αντικατοπτρίζει πλήρως τις δηλώσεις της, θέτοντας σε αυτό την υπογραφή της.
Μετά την ολοκλήρωση της προφορικής της συνέντευξης, η Αιτήτρια προσκόμισε τα ακόλουθα έγγραφα:
1) Βεβαίωση του Νοσοκομείου Λευκωσίας, ημερομηνίας 03/10/2023, η οποία βεβαιώνει ότι η Αιτήτρια πάσχει από χρόνια κνίδωση και χρήζει επ’ αορίστου φαρμακευτικής θεραπείας (βλ. ερ. 47 δ.φ.).
2) Βεβαίωση του Νοσοκομείου Λευκωσίας, ημερομηνίας 04/10/2023, η οποία βεβαιώνει ότι η Αιτήτρια φέρει πολλαπλά ινομυώματα στη μήτρα και συζητήθηκε το ενδεχόμενο αφαίρεσής τους (βλ. ερ. 48 δ.φ.).
3) Αντίγραφο φωτογραφίας που απεικονίζει χειρουργική επέμβαση αγνώστου προσώπου (βλ. ερ. 50 δ.φ.).
Όπως προκύπτει από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου και συγκεκριμένα από τη σχετική έκθεση-εισήγηση η οποία αποτελεί και την αιτιολογική βάση της προβαλλόμενης απόφασης (ερυθρά 92 - 81 δ.φ.), ο αρμόδιος λειτουργός διέκρινε τρεις ουσιώδεις ισχυρισμούς που απορρέουν από τις δηλώσεις της Αιτήτριας. 1) Τα στοιχεία του προσωπικού της προφίλ, τη χώρα καταγωγής και τον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής της, 2) τις δηλώσεις της περί του ότι την καταζητούσαν οι μαχητές Ambazonians επειδή έπεισε τον αρραβωνιαστικό της να τους εγκαταλείψει και 3) τις δηλώσεις της περί του ότι την καταζητούσε ο στρατός του Καμερούν επειδή εργαζόταν ως οικιακή βοηθός για κάποιο γιατρό και επειδή ο αρραβωνιαστικός της ήταν μέλος των Ambazonians.
Οι Καθ' ων η Αίτηση προέβησαν σε έρευνα των ενώπιων τους ουσιωδών στοιχείων και δεδομένων και κατά την έκθεση- εισήγησή τους αποδεκτός έγινε μόνο ο ισχυρισμός της Αιτήτριας γύρω από τα προσωπικά της στοιχεία, αφού οι σχετικές της δηλώσεις κρίθηκαν μεν ως σαφείς και λεπτομερείς, επιβεβαιώθηκαν δε από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης και/ή χαρτογράφησης.
Ο δεύτερος ισχυρισμός έτυχε απόρριψης. Σχετικά με την εσωτερική αξιοπιστία των δηλώσεων της Αιτήτριας περί του ότι την καταζητούσαν οι μαχητές Ambazonians επειδή έπεισε τον αρραβωνιαστικό της να τους εγκαταλείψει, οι Καθ΄ων η αίτηση αρχικά έκριναν ότι η Αιτήτρια δεν ήταν σε θέση να παράσχει σαφείς και λεπτομερείς περιγραφές αναφορικά με τη δραστηριότητα του αρραβωνιαστικού της ως μέλος των Ambazonians, αφού αρχικά δήλωσε ότι ήταν ιατρός, βοτανολόγος, χωρίς να παραθέτει περαιτέρω στοιχεία και στη συνέχεια προσέθεσε χωρίς νοηματική συνοχή ότι ο πρώτος ήταν οραματιστής και πήγαινε με τους μαχητές στη μάχη. Κληθείσα ακολούθως να περιγράψει πως κατάφερε να πείσει τον αρραβωνιαστικό της να εγκαταλείψει τους Ambazonians, η Αιτήτρια υπέβαλε αορίστως και χωρίς ευλογοφάνεια κατά τους Καθ’ ων η αίτηση, ότι του έλεγε ότι κινδυνεύει, χωρίς να είναι σε θέση να προβεί σε περαιτέρω περιγραφές.
Καθώς η Αιτήτρια δήλωσε ότι την καταζητούσαν οι μαχητές Ambazonians επειδή έπεισε τον αρραβωνιαστικό της να εγκαταλείψει την ομάδα, της ζητήθηκε να προσδιορίσει την χρονική περίοδο κατά την οποία κρυβόταν, πλην όμως εκείνη δεν ήταν σε θέση, κατά τους Καθ’ ων η αίτηση, να καταστεί σαφής, αφού αρχικά δήλωσε ότι κρυβόταν στο δάσος από το Σεπτέμβριο του 2018, στη συνέχεια όμως υπέβαλε αντιφατικά ότι κρυβόταν από τον Ιανουάριο του 2019 μέχρι τη στιγμή που εγκατέλειψε το Καμερούν τον Απρίλιο του ιδίου έτους. Κληθείσα να σχολιάσει την ανωτέρω αντίφαση, η Αιτήτρια αποκρίθηκε χωρίς συνοχή και ευλογοφάνεια ότι μετά τον Ιανουάριο του 2019 ουδέποτε επέστρεψε στην οικία της, πλην όμως κατά από το Σεπτέμβριο του 2018 μέχρι τον Ιανουάριο του 2019 πηγαινοερχόταν στο σπίτι της, αν και κρυβόταν, προκειμένου να παραλάβει φαγητό και ρουχισμό.
Οι περιγραφές της Αιτήτριας γύρω από το περιστατικό κατά το οποίο οι Ambazonians φέρονται να την αναζήτησαν την οικία της κρίθηκαν ασαφείς και αόριστες. Η Αιτήτρια υπέβαλε επιφανειακά και χωρίς ευλογοφάνεια ότι κατά τη διάρκεια του δείπνου της άκουσε τη σφυρίχτρα τους με αποτέλεσμα να τη φυγαδεύσει η μητέρα της από την πίσω πόρτα. Παρόλα αυτά, η Αιτήτρια δεν ήταν σε θέση να προβάλει περαιτέρω πληροφορίες και να προσδιορίζει με χρονική ακρίβεια, πότε έλαβε χώρα το εν λόγω περιστατικό. Ζητηθείσα να περιγράψει τις συνθήκες υπό τις οποίες έλαβε χώρα το υπό εξέταση περιστατικό, η Αιτήτρια υπέβαλε αόριστα ότι οι μαχητές έριξαν το φαγητό της από το τραπέζι και η ίδια κρύφτηκε πίσω από ένα βράχο.
Καθώς λοιπόν η Αιτήτρια δήλωσε ότι σε μεταγενέστερο χρόνο ο αρραβωνιαστικός της επέστρεψε στους κύκλους των μαχητών, ο αρμόδιος λειτουργός της ζήτησε να εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους πιστεύει ότι εξακολουθεί να διώκεται από τους Ambazonians και εκείνη, σύμφωνα με τους Καθ΄ων η αίτηση, υπέβαλε χωρίς νοηματική συνοχή και σαφήνεια ότι οι Ambazonians δεν ξεχνάνε και έτσι είναι ο τρόπος που λειτουργούν.
Στη βάση της ανωτέρω αξιολόγησης, οι Καθ’ ων η αίτηση έκριναν ότι η Αιτήτρια δεν κατάφερε να θεμελιώσει την εσωτερική αξιοπιστία του δεύτερου ισχυρισμού της.
Προχωρώντας στην αξιολόγηση της εξωτερικής αξιοπιστίας των δηλώσεων της Αιτήτριας, οι Καθ΄ων η αίτηση αναφέρουν ότι το ανωτέρω περιστατικό δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιωθεί από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, πλην όμως αξιόπιστες πληροφορίες επιβεβαιώνουν τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που έχει υποστεί ο άμαχος πληθυσμός στο ΝΔ Καμερούν, στα πλαίσια της εκεί εξελισσόμενης Αγγλόφωνης κρίσης. Καταληκτικά, λόγω της αδυναμίας της Αιτήτριας να θεμελιώσει την εσωτερική αξιοπιστία των δηλώσεών της, ο υπό εξέταση ισχυρισμός απορρίφθηκε στο σύνολό του ως μη αξιόπιστος.
Αξιολογώντας τον τρίτο ισχυρισμό της Αιτήτριας, ήτοι τις δηλώσεις τις περί του ότι καταζητείτο από το στρατό του Καμερούν επειδή εργαζόταν ως οικιακή βοηθός για μια γιατρό και επειδή ο αρραβωνιαστικός της ήταν μέλος των Ambazonians, οι Καθ’ ων η αίτηση κατέληξαν στα ακόλουθα: Σχετικά με την εσωτερική αξιοπιστία των δηλώσεών της, οι Καθ’ ων η αίτηση αρχικά έκριναν ότι η Αιτήτρια υπέβαλε ασαφώς και αόριστα ότι ενημερώθηκε από ένα φίλο της ότι την αναζητούσε ο στρατός του Καμερούν επειδή εργαζόταν ως οικιακή βοηθός σε μια γιατρό, χωρίς ωστόσο να είναι σε θέση να παραθέσει περισσότερες πληροφορίες. Ακολούθως υπέβαλε ότι η εργοδότριά της και ο σύζυγός της δολοφονήθηκαν από το στρατό επειδή θεράπευαν μαχητές Ambazonians. Όταν όμως κλήθηκε να εξηγήσει πως περιήλθαν στη γνώση της οι λόγοι δολοφονίας των ανωτέρω προσώπων, η Αιτήτρια υπέβαλε επιφανειακά και γενικόλογα ότι το έλεγε ο κόσμος, χωρίς να προβάλει περαιτέρω στοιχεία και/ή πληροφορίες που να παραπέμπουν σε βιωματική εμπειρία.
Καθώς η Αιτήτρια δήλωσε ότι την αναζητούσε ο στρατός του Καμερούν και συμπεριλαμβάνονταν σε μία λίστα ατόμων που καταζητούνται από τις αρχές, αρχικά της ζητήθηκε, δια ανοικτού τύπου ερώτηση, να παραθέσει πληροφορίες γύρω από την εν λόγω λίστα. Αν και η Αιτήτρια αρχικά επέδειξε άγνοια σχετικά με το περιεχόμενο της λίστα υποβάλλοντας ότι δε γνωρίζει ανάγνωση, αργότερα δήλωσε αντιφατικά ότι διάβασε η ίδια εντός της λίστας το όνομά της και τα ονόματα άλλων προσώπων που διατηρούσαν σχέση με την εργοδότριά της. Όταν της ζητήθηκε να σχολιάσει την προκύπτουσα αντίφαση, η Αιτήτρια υπέβαλε χωρίς νοηματική συνοχή ότι είχε συναντήσει τα άτομα που βρισκόταν στη λίστα στην οικία που εργαζόταν ως οικιακή βοηθός.
Ακολούθως οι Καθ΄ων η αίτηση έκριναν ότι η Αιτήτρια δεν ήταν σε θέση να εξηγήσει πως περιήλθε στη γνώση των αρχών ότι ο αρραβωνιαστικός της ήταν μέλος των μαχητών Ambazonians, καθώς σε σχετικώς υποβληθείσα ερώτηση εκείνη επέδειξε πλήρη άγνοια. Δήλωσε επίσης ότι ο στρατός, το 2018, την αναζητούσε την οικία της και εν τη απουσία της συνελήφθη ο αδερφός της, ο οποίος έκτοτε αγνοείται, χωρίς να είναι όμως σε θέση, σύμφωνα με τους Καθ’ ων η αίτηση, να παραθέσει σαφείς και λεπτομερείς πληροφορίες.
Στη βάση της ανωτέρω αξιολόγησης, οι Καθ’ ων η αίτηση έκριναν ότι η Αιτήτρια δεν κατάφερε να θεμελιώσει την εσωτερική αξιοπιστία του υπό εξέταση ισχυρισμού.
Προχωρώντας στην αξιολόγηση της εξωτερικής αξιοπιστίας των δηλώσεων της Αιτήτριας, οι Καθ΄ων η αίτηση προχώρησαν σε έρευνα ΠΧΚ, εκ της οποίας ανέκυψαν πληροφορίες οι οποίες επιβεβαιώνουν ότι τον υπό κρίση χρόνο στις Αγγλόφωνες περιοχές του Καμερούν εξελισσόταν βίαιες συγκρούσεις ανάμεσα στους αυτονομιστές και τις ένοπλες δυνάμεις του κατεξοχήν Γαλλόφωνου κράτους του Καμερούν, επιφέρουσες απαγωγές, δολοφονίες και παράνομες κρατήσεις πολιτών καθώς και ανθρωπιστική κρίση.
Καταληκτικά ωστόσο, λόγω της αδυναμίας της Αιτήτριας να θεμελιώσει την εσωτερική αξιοπιστία των δηλώσεών της, ο υπό εξέταση ισχυρισμός απορρίφθηκε στο σύνολό του ως μη αξιόπιστος.
Προχωρώντας στην αξιολόγηση κινδύνου στη βάση του μοναδικού αποδεκτού ισχυρισμού της Αιτήτριας, οι Καθ΄ ων η αίτηση προχώρησαν σε σχετική έρευνα γύρω από την επικρατούσα κατάστασης στον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής της και λόγω των ένοπλων συγκρούσεων που πλήττουν το ΒΔ και ΝΔ Καμερούν εξαιτίας της της αγγλόφωνης κρίσης, διαπίστωσαν ότι ανακύπτει εύλογη πιθανότητα η Αιτήτρια, κατά την επιστροφή της στο χωριό Kob, να αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης λόγω της κατάστασης ασφαλείας εκεί.
Κατά τη Νομική Ανάλυση, οι Καθ’ ων η αίτηση αξιολόγησαν το νομοθετικό πλαίσιο για το προσφυγικό καθεστώς, καθώς επίσης και αυτό της συμπληρωματικής προστασίας, προκειμένου να εξακριβωθεί εάν πληρούνταν οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή της Αιτήτριας σε οιοδήποτε καθεστώς διεθνούς προστασίας. Ως αναφέρεται στην έκθεση εισήγηση, βάσει των αποδεκτών ισχυρισμών της, δεν τεκμηριώθηκε φόβος δίωξης για έναν από τους πέντε λόγους που προβλέπονται στο άρθρο 1Α(2) της Σύμβασης της Γενεύης, του άρθρου 2(δ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ (από τούδε και στο εξής, «η Οδηγία») και του άρθρου 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου και ως εκ τούτου η Αιτήτρια δεν αναγνωρίστηκε ως πρόσφυγας.
Επιπλέον, κρίθηκε ότι βάσει των αποδεκτών πραγματικών περιστατικών δεν προέκυψε για εκείνη πραγματικός κίνδυνος θανατικής ποινής ή εκτέλεσης σύμφωνα με το άρθρο 15(α) της Οδηγίας, ούτε ανέκυψε πραγματικός κίνδυνος βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας δυνάμει του άρθρου 15(β) της Οδηγίας, σε περίπτωση που αυτή επιστρέψει στον τόπο τελευταία συνήθους διαμονής της.
Ως προς το ενδεχόμενο υπαγωγής της Αιτήτριας στο άρθρο 19 (2) (γ) του περί Προσφύγων Νόμου, οι Καθ’ ων η αίτηση προέβησαν σε εκτενή έρευνα αναφορικά με την επικρατούσα κατάσταση στο ΒΔ Καμερούν, επί του οποίου βρίσκεται το χωριό Kob, εκ της οποίας διαπιστώθηκε αρχικά ότι εκεί εξελίσσονται ένοπλες συγκρούσεις ανάμεσα στους αγγλόφωνες μαχητές Ambazonians και τις ένοπλες δυνάμεις του κατεξοχήν Γαλλόφωνου κράτους του Καμερούν, οι οποίες επιφέρουν περιστατικά αδιακρίτως ασκούμενης βίας κατά των αμάχων. Κατόπιν περαιτέρω έρευνας ωστόσο, οι Καθ΄ων η αίτηση κατέληξαν ότι τα επίπεδα και η ένταση της αδιάκριτης βίας στην υπό εξέταση περιοχή, δεν στοιχειοθετούν αφ εαυτά κίνδυνο σοβαρής βλάβης για την Αιτήτρια, αποκλειστικά λόγω της φυσικής της παρουσίας εκεί.
Εφαρμόζοντας ακολούθως την έννοια της «αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας», όπως αυτή απορρέει από τη Νομολογία του ΔΕΕ, οι Καθ΄ων η αίτηση συναξιολόγησαν τις προσωπικές περιστάσεις της Αιτήτριας και διαπίστωσαν ότι αυτή είναι μία νεαρή, υγιής, αρτιμελής, ικανή προς εργασία γυναίκα, η οποία ουδεμία ευαλωτότητα φέρει και ως εκ τούτου δύναται αφενός μεν να εργαστεί, αφετέρου δε να φιλοξενηθεί στην μητρική της οικία.
Καταληκτικά, οι Καθ΄ων η αίτηση έκριναν ότι δεν ανακύπτουν ενδείξεις περί του ότι, σε περίπτωση επιστροφής στον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής της, η Αιτήτρια θα εκτεθεί σε σοβαρή και προσωπική απειλή εξαιτίας της αδιακρίτως ασκούμενης στα πλαίσια της ένοπλης σύγκρουσης που εξελίσσεται στο Αγγλόφωνο και δη στο Βορειοδυτικό Καμερούν. Συνήγαγαν λοιπόν οι Καθ΄ων η αίτηση, ότι η Αιτήτρια δεν πληροί τις προϋποθέσεις αναγνώρισης καθεστώτος επικουρικής προστασίας. Εκ παραλλήλου, οι Καθ΄ων η αίτηση έκριναν ότι ενδεχόμενη επιστροφή της Αιτήτριας στο Καμερούν δεν αντίκεται στην αρχή της μη επαναπροώθησης και το άρθρο 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, καθώς δεν ανέκυψαν στοιχεία εκ των οποίων μπορεί να συναχθεί ότι εάν επιστέψει στο χωριό Kob της επαρχίας Meme, θα υποβληθεί σε βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή ταπεινωτική μεταχείριση ή τιμωρία.
Από τα πιο πάνω, συνάγεται ότι η έρευνα που είχε προηγηθεί της απόφασης για απόρριψη της αίτησης της Αιτήτριας ήταν επαρκής και είχαν συλλεγεί και διερευνηθεί όλα τα ουσιώδη στοιχεία σε συνάρτηση πάντα με τους ισχυρισμούς που είχε προβάλει η Αιτήτρια κατά τη διάρκεια της συνέντευξής της. Είναι δε πάγια νομολογημένο ότι η έρευνα είναι επαρκής εφόσον εκτείνεται στη διερεύνηση κάθε γεγονότος που σχετίζεται με το θέμα που εξετάζεται (βλ. Motorways Ltd v. Δημοκρατίας Α.Ε. 2371/25.6.99). Αναφορικά με τους ισχυρισμούς των συνηγόρων της Αιτήτριας για έλλειψη επαρκούς αιτιολογίας, από τα στοιχεία που έχω ενώπιον μου, θεωρώ ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι πλήρως αιτιολογημένη, ενώ σύντομη αιτιολόγηση της απόφασης είχε επισυναφθεί και στην απορριπτική επιστολή η οποία κοινοποιήθηκε στην Αιτήτρια. Επισημαίνω δε ότι συμπληρώνεται και από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου, όπως αυτά έχουν αναλυθεί ανωτέρω (βλ. άρθρο 29 του Ν. 158 (Ι)/1999, Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου κ.α. ν Δημοκρατίας (1990) 3 Α.Α.Δ. 1171 και Διογένους ν. Δημοκρατίας (1999) 4 Α.Α.Δ., 371 Στέφανος Φράγκου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, (1998) 3 ΑΑΔ 270). Ως εκ τούτου, απορρίπτω τους ισχυρισμούς που προβλήθηκαν από τους συνηγόρους της Αιτήτριας περί έλλειψης δέουσας έρευνας και επαρκούς αιτιολογίας.
Κατά συνέπεια, στην προκειμένη περίπτωση, κρίνω ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπο της Αιτήτριας εκείνα τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία που δικαιολογούν την θεμελίωση δικαιολογημένου φόβου δίωξης σύμφωνα με το άρθρο 3(1) του Περί Προσφύγων Νόμου. Επίσης, με βάση το προσωπικό της προφίλ υπό το φως των ισχυρισμών που η ίδια προώθησε και σε σχέση με το άρθρο 19(1) και 19(2) (α) και (β) του περί Προσφύγων Νόμου, δεν θεωρώ ότι σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της, υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη, υπό την μορφή θανατικής ποινής ή εκτέλεσης, ή βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας.
Αναφορικά με την υπαγωγή της Αιτήτριας σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 19(1) και 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, το οποίο προϋποθέτει ουσιώδεις λόγους να πιστεύεται ότι η Αιτήτρια θα υποστεί σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας, λόγω αδιακρίτως ασκούμενης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής τους, υπάρχει ευρεία νομολογία τόσο του Ανωτάτου Δικαστηρίου Κύπρου (βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, Υποθ. Αρ. 685/2012, ημερομηνίας 23/04/13 και Mushegh Grigoryan κ.α. v. Κυπριακή Δημοκρατία, Υποθ. Αρ. 851/2012, ημερομηνίας 22/9/2015, ECLI:CY:AD:2015:D619, ECLI:CY:AD:2015:D619, ECLI:CY:AD:2015:D619) όσο και του ΔΕΕ (βλ. C-285/12, A. Diakit? v. Commissaire general aux r?fugi?s et aux apatrides, 30/01/2014, C-465/07, Meki Elgafaji and Noor Elgafaji v. Staatssecretaris van Justitie, 17/02/2009), καθώς επίσης και του ΕΔΔΑ (βλ. K.A.B. v. Sweden, 886/11, 05/09/2013 (final 17/02/2014), Sufi and Elmi v. the United Kingdom, 8319/07 and 11449/07, 28/11/2011) στις οποίες ερμηνεύεται η έννοια της «αδιακρίτως ασκούμενης βίας» και της «ένοπλης σύρραξης» και τίθενται κριτήρια ως προς τη σοβαρότητα του κινδύνου που προϋποτίθεται για την αξιολόγηση των περιπτώσεων στις οποίες εξετάζεται η πιθανότητα παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, το οποίο αντιστοιχεί στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου.
Εν προκειμένω, για την εξέταση του άρθρου 19(2)(γ) του Περί Προσφύγων Νόμου, έπειτα από ενδελεχή εξέταση του φακέλου, διαπιστώνω ότι ο αρμόδιος λειτουργός προέβη σε δέουσα και ενδελεχή έρευνα, κάνοντας αναφορά σε αξιόπιστες πηγές σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας της ΝΔ περιοχής του Καμερούν και του χωριού Kob, τόπο συνήθους και τελευταίας διαμονής της Αιτήτριας.
Από επικαιροποιημένη έρευνα σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης στην οποία προέβη το Δικαστήριο, σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στο Καμερούν αλλά και ιδίως στο χωριό Kob προκύπτουν τα ακόλουθα:
Tο χωριό Kob εντοπίζεται στο ΝΔ Καμερούν, ανάμεσα στις κοινότητες Tudig και Νyen, στην επαρχία Meme, 20 χιλιόμετρα ΝΑ της πόλης Bamenda και περίπου 5 χιλιόμετρα δυτικά της περιοχής Mbengwi[1].
Σχετικά με την επικρατούσα κατάσταση ασφαλείας στην υπό εξέταση περιοχή, η επιτροπή των Η.Π.Α. για τους πρόσφυγες και του μετανάστες, το Μάρτιο του 2025, εξέδωσε έκθεση αναφορικά με το χρονικό της «Αγγλόφωνης κρίσης» και επιβεβαιώνει ότι από το 2016, οι πολίτες στο Καμερούν έχουν υποφέρει από βίαιες συγκρούσεις μεταξύ κυβερνητικών δυνάμεων ασφαλείας και αυτονομιστικών ένοπλων ομάδων σε αυτό που είναι γνωστό ως «αγγλόφωνη κρίση». Η κρίση είναι αποτέλεσμα επιβλαβών αποικιακών κληρονομιών και πολιτικών διαμαχών μεταξύ της γαλλόφωνης πλειοψηφίας και της αγγλόφωνης μειονότητας. Η βία έχει επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τους πληθυσμούς στις αγγλόφωνες βορειοδυτικές και νοτιοδυτικές περιοχές. Οι επιθέσεις κατά αμάχων και η αστάθεια έχουν οδηγήσει πάνω από 900.000 ανθρώπους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους στο εσωτερικό και 60.000 ανθρώπους να διαφύγουν στο εξωτερικό [2]. Η ίδια έκθεση, σχετικά με τα έτη 2024 και 2025, επιβεβαιώνει ότι εξακολουθούν να πραγματοποιούνται οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που συνδέονται με την αγγλόφωνη κρίση. Στα τέλη του 2024, οι περιοχές με αγγλόφωνη πλειοψηφία εξακολουθούσαν να υποφέρουν από ad hoc lockdown, ένοπλες συγκρούσεις, απαγωγές και επιθέσεις αντιποίνων εναντίον αμάχων. Οι κυβερνητικές δυνάμεις ασφαλείας και οι αυτονομιστικές ένοπλες ομάδες στοχοποιούν αμάχους για δολοφονίες και απαγωγές με σκοπό τα λύτρα[3]. Η ίδια μάλιστα έκθεση επιβεβαιώνει άλλωστε ότι από το 2016, οι άνθρωποι στο Καμερούν έχουν υποφέρει από βίαιες συγκρούσεις μεταξύ κυβερνητικών δυνάμεων ασφαλείας και αυτονομιστικών ένοπλων ομάδων σε αυτό που είναι γνωστό ως «αγγλόφωνη κρίση». Η κρίση είναι αποτέλεσμα επιβλαβών αποικιακών κληρονομιών και πολιτικών αγώνων μεταξύ της γαλλόφωνης πλειοψηφίας και της αγγλόφωνης μειονότητας. Η βία έχει επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τους πληθυσμούς στις βορειοδυτικές και νοτιοδυτικές περιοχές με αγγλόφωνη πλειοψηφία. Οι επιθέσεις κατά αμάχων και η αστάθεια έχουν οδηγήσει πάνω από 900.000 ανθρώπους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους στο εσωτερικό και 60.000 ανθρώπους να εγκαταλείψουν το εξωτερικό[4].
Περαιτέρω πληροφορίες αναφέρουν ότι τον Ιανουάριο του 2024, η United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (UNOCHA) ανέφερε ότι οι πληθυσμοί στις περιοχές Southwest και Northwest «συνέχισαν να υποφέρουν από καταχρήσεις, συμπεριλαμβανομένων δολοφονιών, καταστροφών περιουσιών, απαγωγών για λύτρα, παράνομης φορολογίας, αυθαίρετων συλλήψεων και εκβιασμών».[5] Η κατάσταση της ασφάλειας παρέμεινε «πολύ ασταθής» καθ' όλη τη διάρκεια του 2024,[6] χαρακτηριζόμενη από αυξημένη εγκληματική δραστηριότητα, εισβολές μη κρατικών ενόπλων ομάδων σε αστικά κέντρα, επιθέσεις κατά των Σωμάτων Κρατικής Ασφάλειας, απειλές κατά αμάχων και χρήση αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών από μη κρατικές ένοπλες ομάδες.[7]
Σύμφωνα με το ACLED, «η σύγκρουση στην αγγλόφωνη περιοχή μεγάλωνε κάθε χρόνο, με βίαια γεγονότα να αυξάνονται κατά μέσο όρο 49% ετησίως από το 2020 έως το 2023».[8] Η ίδια πηγή ανέφερε ότι οι αυτονομιστές επέβαλαν το κλείσιμο και το lockdown στις σχολικές δραστηριότητες και ήταν υπεύθυνοι για το 89% των σχεδόν 50 περιστατικών κάλυψης βίαιων περιστατικών που στοχοποιούσαν δασκάλους το 2023.[9] Στην Έκθεση Κατάστασης που καλύπτει τον Δεκέμβριο του 2023, η UNOCHA ανέφερε πάνω από 96.815 εκτοπισμένους στις περιοχές Northwest και Southwest λόγω βίας, με πολλούς να αντιμετωπίζουν εκτοπισμό καθώς επέστρεφαν στα σπίτια τους σε περιόδους ηρεμίας, αλλά διέφευγαν ξανά κατά τη διάρκεια της αναζωπύρωσης της βίας.[10]
Αναλύοντας περαιτέρω τη φύση και την ένταση της εν λόγω σύγκρουσης, το Δικαστήριο ανέτρεξε σε περαιτέρω έρευνα εκ της οποίας ανευρέθη ότι η War Watch (πρώην Rulac), η οποία καταγράφει συστηματικά τις καταστάσεις ένοπλης βίας, περιγράφει ότι οι αντιμαχόμενες πλευρές στα πλαίσια της αγγλόφωνης κρίσης αποτελούνται από τις ένοπλες κρατικές δυνάμεις ασφαλείας του Καμερούν που έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή (συμπεριλαμβανομένης της επίλεκτης μονάδας μάχης) και από διάφορες ένοπλες αυτονομιστικές ομάδες (που αριθμούν πέραν των 7 διαφορετικών ενόπλων ομάδων, συνολικής δυναμικότητας 2.000-4.000 μαχητών, που κατά τις επιθέσεις τους εναντίον του κρατικού στρατού χρησιμοποιούν αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς, καθώς και πιο προηγμένο οπλισμό όπως εκτοξευτές αντιαρματικών), που δρουν (κυρίως) στις αγγλόφωνες περιοχές (παρά το ότι εμφανίζονται με ορισμένο διαχωρισμό, οι ομάδες αυτές προσπαθούν όλο και περισσότερο να συντονιστούν μεταξύ τους, ενώ «οι συνεχιζόμενες εχθροπραξίες παρουσιάζουν ένα συλλογικό χαρακτήρα») [11].
Έκθεση του Global Centre for the Responsibility to Protect στις 15 Ιουλίου 2025, αναφέρει ότι κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, οι δυνάμεις ασφαλείας έχουν διαπράξει εξωδικαστικές δολοφονίες και εκτεταμένη σεξουαλική και έμφυλη βία, έχουν κάψει αγγλόφωνα χωριά και έχουν υποβάλει άτομα με ύποπτους αυτονομιστικούς δεσμούς σε αυθαίρετη κράτηση, βασανιστήρια και κακομεταχείριση. Ένοπλοι αυτονομιστές έχουν επίσης σκοτώσει, απαγάγει και τρομοκρατήσει πληθυσμούς, ενώ παράλληλα διατηρούν σταθερά τον έλεγχο μεγάλων τμημάτων των αγγλόφωνων περιοχών. Οι αυτονομιστές και οι κυβερνητικές δυνάμεις έχουν διαπράξει στοχευμένες επιθέσεις σε εγκαταστάσεις υγείας και εργαζόμενους σε ανθρωπιστικές οργανώσεις, περιορίζοντας την παροχή και την πρόσβαση σε ζωτικής σημασίας βοήθεια και αναγκάζοντας διάφορους διεθνείς ανθρωπιστικούς οργανισμούς να αναστείλουν τις δραστηριότητές τους. Οι αυτονομιστές έχουν επίσης απαγορεύσει την κρατική εκπαίδευση και συχνά επιτίθενται, απειλούν και απαγάγουν μαθητές και εκπαιδευτικούς, καθώς και καίνε, καταστρέφουν και λεηλατούν σχολεία [12].
Η ίδια έκθεση παραπέμπει σε στοιχεία του Γραφείου του ΟΗΕ για τον Συντονισμό Ανθρωπιστικών Υποθέσεων (OCHA), σύμφωνα με τα οποία περισσότεροι από 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι χρειάζονται ανθρωπιστική βοήθεια στις αγγλόφωνες περιοχές. Το OCHA εκτιμά επίσης ότι τουλάχιστον 334.098 άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί εσωτερικά λόγω της βίας στις δύο περιοχές, ενώ περισσότεροι από 76.493 έχουν καταφύγει στη Νιγηρία[13].
Ως προς τις πρόσφατες εξελίξεις, η ανωτέρω έκθεση επιβεβαιώνει ότι η κατάσταση στα βορειοδυτικά και νοτιοδυτικά εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από βία κατά αμάχων και συνεχιζόμενο εκτοπισμό. Στις 11 Μαρτίου 2025, συγκρούσεις μεταξύ ένοπλων αυτονομιστικών ομάδων και κυβερνητικών δυνάμεων στο χωριό Όουε, στη νοτιοδυτική περιοχή, ανάγκασαν περισσότερους από 710 ανθρώπους να εγκαταλείψουν προσωρινά τα σπίτια τους, αναζητώντας καταφύγιο σε κοντινούς θάμνους και στα γύρω χωριά. Κατά τη διάρκεια του Μαρτίου του 2025, η OCHA ανέφερε 189 περιστατικά προστασίας που επηρέασαν 140 άτομα στις αγγλόφωνες περιοχές. Οι πιο συνηθισμένοι τύποι περιστατικών περιελάμβαναν 63 θύματα απαγωγών για λύτρα, 31 αυθαίρετες συλλήψεις και κρατήσεις και 22 σωματικές επιθέσεις ή κακοποίηση που δεν σχετίζονται με σεξουαλική και έμφυλη βία[14]. Η έκθεση συνεχίζει ότι η κατάσταση ασφαλείας επιδεινώθηκε περαιτέρω τον Απρίλιο του 2025, σύμφωνα με την Παγκόσμια Ομάδα Προστασίας της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR), ενώ η OCHA ανέφερε σχεδόν 200 περιστατικά ασφαλείας για τον ίδιο μήνα. Οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων συνεχίζονται αμείωτες, τροφοδοτούμενες από επαναλαμβανόμενες επιθέσεις, απαγωγές, παράνομες συλλήψεις, αυθαίρετες κρατήσεις, κλοπές και σκόπιμη καταστροφή προσωπικής περιουσίας. Οι περιορισμοί στην ελευθερία κυκλοφορίας και τα συχνά lockdown συνεχίζουν να διαταράσσουν την καθημερινή ζωή και να υπονομεύουν σοβαρά τις κοινωνικοοικονομικές δραστηριότητες. Η συνεχής χρήση αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών (IED) σε δημόσιους δρόμους και σε πυκνοκατοικημένες περιοχές εξακολουθεί να αποτελεί απειλή για τους πολίτες και τους εργαζόμενους στον ανθρωπιστικό τομέα[15].
Ως προς τον αριθμό των εσωτερικά εκτοπισμένων προσώπων, σύμφωνα με εκτιμήσεις της UNOCHA (United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs), τουλάχιστον 598.000 πρόσωπα έχουν εκτοπιστεί εσωτερικά εξαιτίας της βίας στις αγγλόφωνες περιοχές, ενώ 79.600 έχουν εγκαταλείψει τη χώρα, διαφεύγοντας στη Νιγηρία.[16] Σύμφωνα με την πλέον πρόσφατη αναφορά του Γραφείου Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ (UN OCHA), η πρόσβαση των ανθρωπιστικών φορέων στη Βορειοδυτική και Νοτιοδυτική περιφέρεια αποτελεί πρόκληση και παρέμεινε ασταθής, αλλά κατέστη δυνατή.[17]
Σχετικά με την επαρχία Meme συγκεκριμένα, επί της οποίας εντοπίστηκε το χωριό Kob, τόπος τελευταίας συνήθους διαμονής της Αιτήτριας, εξωτερικές πηγές αναφέρουν ότι το Σεπτέμβριο του 2025 τουλάχιστον επτά στρατιώτες σκοτώθηκαν όταν το όχημά τους προσέκρουσε σε αυτοσχέδια νάρκη που είχαν τοποθετήσει αυτονομιστές μαχητές, σύμφωνα με τοπικές πηγές. Η επίθεση σημειώθηκε κοντά στο χωριό Malende, κοντά στο Muyuka, στην περιφέρεια Meme της νοτιοδυτικής περιοχής. Ένα στρατιωτικό όχημα που μετέφερε τους στρατιώτες χτύπησε έναν αυτοσχέδιο εκρηκτικό μηχανισμό (IED), με αποτέλεσμα τα θύματα. Ο αριθμός των νεκρών παραμένει ανεπίσημος. Λίγες ώρες μετά το περιστατικό, οι Fako Unity Warriors, μια ένοπλη αυτονομιστική ομάδα που δραστηριοποιείται στην περιοχή, ανέλαβε την ευθύνη. Σε ένα βίντεο που κυκλοφόρησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα μέλη της επέδειξαν όπλα, πυρομαχικά και στρατιωτικές στολές που είχαν πάρει από τους πεσόντες στρατιώτες. Ισχυρίστηκαν ότι η επίθεση ήταν σε αντίποινα για τους θανάτους αρκετών μαχητών τους σε πρόσφατες συγκρούσεις με τον στρατό[18].
H Cameroon Tribune ωστόσο, σε άρθρο ημερομηνίας 29/01/2026, αναφέρει ότι στην επαρχία Meme εφαρμόζονται αρκετά προγράμματα ανάπτυξης της περιοχής, των οποίων η προσφορά έχει αναγνωριστεί από τους ηγέτες της επαρχίας, οι οποίοι στις 28/01/2026 υποδέχτηκαν στην επαρχία των πρωθυπουργό του Καμερούν, Joseph Dion Ngute, o οποίος δήλωσε ότι η περιοχή έχει μεν πληγεί κατ’ επανάληψη από τις ένοπλες συγκρούσεις, πλην όμως η αμνηστία που χορήγησε ο πρόεδρος της χώρας σε συλληφθέντες αυτονομιστές, αποτελεί δείγμα των προθέσεων της κυβέρνησης να επαναπατριστούν οι πληγέντες πληθυσμοί, με αποτέλεσμα στην περιοχή να επανέρχεται μία σχετικά ειρηνική κατάσταση ασφαλείας[19].
Αναφορικά με τα αριθμητικά δεδομένα της σύγκρουσης στο ΝΔ Καμερούν, η βάση δεδομένων ACLED, κατά το τελευταίο έτος καταγράφηκαν εκεί 1.176 περιστατικά ασφαλείας, τα οποία επέφεραν 604 απώλειες[20]. Σχετικά με το χωριό Kob συγκεκριμένα, το ACLED καταγράφει ότι το τελευταίο έτος καταγράφηκαν εκεί δύο περιστατικά ασφαλείας τα οποία χαρακτηρίστηκαν ως περιστατικά πολιτικής βίας, εκ των οποίων ωστόσο δεν επήλθε κάποια απώλεια[21]. Σημειώνεται ότι ο πληθυσμός της επαρχίας Meme ανερχόταν, σύμφωνα με μετρήσεις του 2005, σε περίπου 327.000 κατοίκους[22], ενώ δεν εντοπίστηκαν πληροφορίες σχετικά με τον πληθυσμό του χωριού Kob συγκεκριμένα.
Από τις ανωτέρω πληροφορίες προκύπτει ότι στη Νοτιοδυτική Περιφέρεια του Καμερούν, λαμβάνει χώρα εσωτερική ένοπλη σύρραξη μεταξύ των κρατικών δυνάμεων και των αυτονομιστών, που συμπαρασύρει τον άμαχο πληθυσμό επιφέροντας απώλειες αμάχων. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη τα περιστατικά ασφαλείας στον τόπο συνήθους διαμονής της Αιτήτριας, ως αναλύθηκαν ανωτέρω, συνάγεται ότι η ένοπλη σύρραξη που εξελίσσεται εκεί, δεν επηρεάζει το χωριό Kob σε τέτοιο βαθμό ώστε να αξιολογηθεί ότι σε περίπτωση επιστροφής της εκεί, η Αιτήτρια θα κινδυνεύσει ως άμαχη αποκλειστικά λόγω της φυσικής της παρουσίας εκεί. Η Αιτήτρια αναμένεται να επιστρέψει στο χωριό Kob όπου και ζούσε πριν εγκαταλείψει τη χώρα της, όπου, σημειωτέο, εξακολουθεί να διαμένει η μητέρα της. Επίσης, παρατηρείται ότι με βάση το προσωπικό προφίλ της Αιτήτριας, πρόκειται για ενήλικη γυναίκα, χωρίς σοβαρά προβλήματα υγείας, ικανή να εργαστεί και με δίκτυο υποστήριξης στη χώρα της, όπου εξακολουθεί να βρίσκεται η μητέρα . Τέλος, δεν διαθέτει προφίλ πολιτικά ενεργού ανθρώπου ή ανθρώπου συνδεδεμένου με κάποια αντιμαχόμενη οργάνωση στην χώρα καταγωγής της, στοιχεία που θα ενίσχυαν τον κίνδυνο στοχοποίησής της σε καθεστώς ένοπλης βίας.
Πέραν των πιο πάνω, η Αιτήτρια θα μπορούσε με την επιστροφή της στη χώρα καταγωγής της, να αξιοποιήσει την υποστήριξη που παρέχεται μέσω του προγράμματος ΔΟΜ-ΕΕ για τον εθελούσιο επαναπατρισμό μεταναστών με στόχο την ομαλή επανένταξή τους στη χώρα τους, που στοχεύει προς την αντιμετώπιση των οικονομικών, κοινωνικών και ψυχοκοινωνικών αναγκών των επαναπατρισθέντων στη χώρα.[23] Επιπλέον, η εν λόγω πρωτοβουλία ΔΟΜ-ΕΕ ακολουθεί μια προσαρμοσμένη προσέγγιση ανάλογα με την υποστήριξη που χρειάζεται ο κάθε μετανάστης που επιστρέφει στη χώρα του, παρέχοντας ιατρική και ψυχολογική υποστήριξη στους επαναπατριζόμενους, καθώς και σχετική υποστήριξη για την επανένταξη τους.[24] Ειδικότερα όσον αφορά την περίπτωση του Καμερούν, σύμφωνα με διαθέσιμες πληροφορίες για το εν λόγω πρόγραμμα[25], κατά την άφιξη και σε στενή συνεργασία με τις κρατικές αρχές παρέχεται σε όλους τους μετανάστες βοήθεια κατά την είσοδο τους αλλά και μετά την άφιξη στη χώρα, συμπεριλαμβανομένης μιας περιορισμένης δόσης σε μετρητά για την κάλυψη των άμεσων αναγκών τους. Επιπλέον, σύμφωνα με την ίδια πληροφόρηση, όλοι οι μετανάστες λαμβάνουν συμβουλευτική υποστήριξη και πληροφορίες, ενώ όπου είναι δυνατόν, οι μετανάστες παραπέμπονται σε υπάρχουσες υπηρεσίες και έργα που σχετίζονται με την επανένταξή τους.
Ως εκ τούτου, με βάση το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον μου, καταλήγω ότι η Αιτήτρια δεν κατάφερε να αποδείξει ότι πάσχει η ορθότητα και νομιμότητα της προσβαλλόμενης απόφασης και ότι στο πρόσωπό της πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή της στο καθεστώς του πρόσφυγα ή την παραχώρηση συμπληρωματικής προστασίας σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Προσφύγων Νόμου.
Βάσει των όσων ανέλυσα ανωτέρω, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Επιδικάζονται €800 έξοδα υπέρ των Καθ' ων η αίτηση. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.
Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
[1] Βλ. ερυθρό …… και https://www.google.com/maps/place/Mbengwi,+Cameroon/@6.0413924,9.8720919,10.96z/data=!4m6!3m5!1s0x105f23cd04157abb:0x72eea3ae8ebbade1!8m2!3d6.0125792!4d10.0191857!16zL20vMDlmd25i?entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDEyOC4wIKXMDSoKLDEwMDc5MjA3M0gBUAM%3D, (02/01/2026
[2] U.S. Committee on Refuges and Immigrants, Timeline: Cameroon & the “Anglophone Crisis”, March 2025, https://refugees.org/timeline-cameroon-the-anglophone-crisis/, (02/02/2026),
[3] Όπ. π.
[4] US Committee for Refugees and Immigrants, Timeline: Cameroon & the “Anglophone Crisis”, 28 March 2025, https://refugees.org/timeline-cameroon-the-anglophone-crisis/, (02/02/2026),
[5] UNOCHA, ‘Cameroon: North-West and South-West - Situation Report No. 61 (January 2024)’, 8 Μαρτίου 2024, διαθέσιμο στη διεύθυνση: Cameroon: North-West and South-West - Situation Report No. 61 (January 2024) | OCHA , (02/02/2026),
[6] Global Cantre for the Responsibility to Protect (GCR2P), ‘Cameroon – Population at risk’, 1 Δεκεμβρίου 2024, διαθέσιμο στη διεύθυνση: Cameroon - Global Centre for the Responsibility to Protect , (31/01/2026)
[7] Global Protection Cluster (GPC), ‘Protection Monitoring Update; July - September 2024’, 30 Οκτωβρίου 2024, διαθέσιμο στη διεύθυνση: UNHCR , (02/02/2026),
[8] ACLED and GI-TOC - Global Initiative against Organized Crime, ‘Non-State Armed Groups and Illicit Economies in West Africa: Anglophone separatists’, Σεπτέμβριος 2024, διαθέσιμο στη διεύθυνση: d4248905-7022-462d-a85a-5d2645fc5b22.pdf, σελ. 13, (02/02/2026),
[9] ACLED and GI-TOC - Global Initiative against Organized Crime, ‘Non-State Armed Groups and Illicit Economies in West Africa: Anglophone separatists’, Σεπτέμβριος 2024, διαθέσιμο στη διεύθυνση: d4248905-7022-462d-a85a-5d2645fc5b22.pdf, σελ. 28, (02/02/2026),
[10] UNOCHA, ‘CAMEROON: North-West and South-West Situation Report No. 60’, Δεκέμβριος 2023, διαθέσιμο στη διεύθυνση: Cameroon: North-West and South-West - Situation Report No. 60 (December 2023) | OCHA, σελ. 2, (02/02/2026),
[11] Geneva Academy of International Humanitarian Law and Human Rights - RULAC: Rule of Law in Armed Conflicts, Non-international Armed Conflicts in Cameroon, Last updated: 12th January 2023, https://www.rulac.org/browse/conflicts/non-international-armed-conflict-in-cameroon , (02/02/2026),
[12] Global Center with the Responsibility to Protect, Cameroon, July 2025, https://www.globalr2p.org/countries/cameroon/, (02/02/2026),
[13] ‘Οπ. π.
[14] Όπ. π.
[15] Όπ. π.
[16] R2P Monitor, διαθέσιμο σε www.ecoi.net/en/document/2083197.html, (02/02/2026),
[17] Βλ. εξάλλου και UN OCHA, 'Cameroon Situation Report' (14/2/2023), διαθέσιμο σε www.reports.unocha.org/en/country/cameroon/, (02/02/2026)
[18] Stopblablacam, Seven Soldiers Killed in Separatist Landmine Attack in Southwest Region, September 2025, https://www.stopblablacam.com/society/0809-14817-seven-soldiers-killed-in-separatist-landmine-attack-in-southwest-region, (02/02/2026).
[19] Cameroon Tribune, Development in Meme Divisions, 29/01/2026, https://www.stopblablacam.com/society/0809-14817-seven-soldiers-killed-in-separatist-landmine-attack-in-southwest-region, (02/02/2026)
[20] Προσαρμοσμένη έρευνα στην βάση ACLED Explorer, Cameroon, Events, All Events, Past Year, View Country Profile, Sud Ouest, www.acleddata.com/platform/explorer, (02/02/2026),
[21] Προσαρμοσμένη έρευνα στην βάση ACLED Explorer, Cameroon, Events, All Events, Past Year, View Country Profile, Sud Ouest (Zoom Map in Kob village) www.acleddata.com/platform/explorer, (02/02/2026),
[22] https://www.citypopulation.de/en/cameroon/admin/, (02/02/2026)
[23] EU-IOM Joint Initiative for Migrant Protection and Reintegration, βλ. Areas of Work – Reintegration, διαθέσιμο σε: https://www.migrationjointinitiative.org/reintegration (ημερομηνία πρόσβασης 07/02/2025)
[24] EU-IOM Joint Initiative for Migrant Protection and Reintegration, βλ. Areas of Work – Protection, διαθέσιμο σε: https://www.migrationjointinitiative.org/protection (ημερομηνία πρόσβασης 07/02/2025)
[25] EU-IOM Joint Initiative for Migrant Protection and Reintegration, βλ. ενημερωτικό φυλλάδιο με τίτλο 'Reintegration for migrants returning to Cameroon', ηλεκτρονική έκδοση διαθέσιμη στον ακόλουθο σύνδεσμο https://www.migrationjointinitiative.org/sites/g/files/tmzbdl261/files/files/pdf/eutf-infosheet-cameroun-en-spreads_0.pdf (ημερομηνία πρόσβασης 07/02/2025)
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο