ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπόθεση Αρ.: 4490/2024

26 Φεβρουαρίου 2026

[Β. ΚΟΥΡΟΥΖΙΔΟΥ - ΚΑΡΛΕΤΤΙΔΟΥ Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

D.D.M. εκ Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό

Αιτητής

-και-

Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω Υπηρεσίας Ασύλου

                                                                           Καθ' ων η Αίτηση

 

Κασσάνδρα Κουπαρή (κα), Δικηγόρος για τον Αιτητή

Ε. Ιωάννου (κα) για Ι. Αλέξανδρος Γεωργίου (κος), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η αίτηση

Ο Αιτητής είναι παρών

                                              Α Π Ο Φ Α Σ Η

 

Η αιτήτρια αιτείται δήλωσης  του Δικαστηρίου ότι η απόφαση των Καθ' ων η Αίτηση ημερομηνίας 17/10/2024, η οποία κοινοποιήθηκε στο Αιτητή στις 31/10/2024 και με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά του για παροχή Διεθνούς προστασίας καθότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του περί Προσφύγων Νόμου 6(Ι)/2000  και είναι παράνομη, ως επίσης και η απόφαση επιστροφής είναι άκυρη και στερείται κάθε νόμιμου αποτελέσματος.

ΓΕΓΟΝΟΤΑ

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Διοικητικού Φακέλου (στο εξής Δ.Φ.) που βρίσκονται ενώπιόν μου:

Ο Αιτητής είναι υπήκοος της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό (εφεξής «Λ.Δ. του Κονγκό»). Εγκατέλειψε την χώρα καταγωγής του στις 04/11/2021 και εισήλθε παράνομα στις ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές στις 03/05/2022, όπου υπέβαλε αίτηση για παροχή διεθνούς προστασίας στις 27/05/2022. Στη 01/06/2022, ο Αιτητής παρέλαβε την Βεβαίωση Υποβολής Αιτήματος Διεθνούς Προστασίας από την Υπηρεσία Ασύλου. Ακολούθως, στις 10/10/2024, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή από αρμόδιο λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου και στις 17/10/2024 ο λειτουργός ετοίμασε Έκθεση – Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου σχετικά με την συνέντευξη του Αιτητή, εισηγούμενος την απόρριψη του αιτήματός του. Αυθημερόν, ο εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών λειτουργός της Υπηρεσίας Ασύλου να ασκεί καθήκοντα Προϊσταμένου, ενέκρινε την εισήγηση για απόρριψη της αίτησης ασύλου του Αιτητή. Εν συνεχεία, στις 31/10/2024, η Υπηρεσία Ασύλου εξέδωσε απορριπτική επιστολή σχετικά με το αίτημα του Αιτητή, η οποία αυθημερόν παραλήφθηκε και υπογράφθηκε ιδιοχείρως από τον Αιτητή κατόπιν διερμηνείας του περιεχομένου της σε γλώσσα πλήρως κατανοητή από τον ίδιο (Lingala).

Κατά της ως άνω απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, ημερομηνίας 17/10/2024, ο Αιτητής, στις 12/11/2024, καταχώρισε εμπρόθεσμα προσφυγή ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου (Δ.Δ.Δ.Π.), συνοδευόμενη από ένορκη δήλωση ημερομηνίας 11/11/2024 στην οποία επισύναψε ως Τεκμήριο 1 φωτογραφία του ηλεκτρονικού μηνύματος το οποίο απέστειλε στις 21/10/2024 στον αρμόδιο λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου και το οποίο κατά δήλωσή του περιλάμβανε υποστηρικτικά έγγραφα και ως Τεκμήρια 2 και 3 έγγραφα σχετικά με την υπόθεσή του, ήτοι φωτογραφία του δελτίου του ως εργαζόμενος Τύπου και του δελτίου καταζητούμενου προσώπου (avis de recherche) που εκδόθηκε κατά αυτού από τις αστυνομικές αρχές (Police Nationale – Commissariat Provincial Ville de Kinshasa) της Κινσάσα στις 05/12/2021. 

ΝΟΜΙΚΟΙ ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΙ

Δια της αίτησης ακυρώσεως και της γραπτής του αγόρευσης, ο Αιτητής, δια μέσου της συνηγόρου του, προβάλλει πλείονες λόγους ακυρώσεως τους οποίους απέσυρε κατά το στάδιο των Διευκρινίσεων, πλην αυτού περί μη δέουσας έρευνας. Κατά το στάδιο των Διευκρινήσεων, στη δικάσιμο της 14/10/2025, η συνήγορος του Αιτητή προέβαλε ότι ο Αιτητής είχε προσκομίσει ηλεκτρονικώς σχετικά με την υπόθεσή του έγγραφα τα οποία ουδέποτε ελήφθησαν υπόψιν από τους Καθ’ ων η Αίτηση και πως έχει καταθέσει ένορκη δήλωση επισυναπτόμενη στην προσφυγή του στην οποία αναφέρει ότι έχει υποβάλλει τα εν λόγω, υποστηρίζοντας ότι το γεγονός ότι δεν ελήφθησαν διόλου υπόψιν αποτελεί νομολογιακά λόγο ακυρώσεως της απόφασης. Περαιτέρω, η συνήγορός του υπέβαλε ότι ο Αιτητής έχει υποχρέωση να αποδείξει ότι προσκόμισε τα εν λόγω έγγραφα και δεν φέρει βάρος απόδειξης σχετικά με το αν αυτά εν τέλει ελήφθησαν από τους Καθ’ ων η Αίτηση και πως εν πάση περιπτώσει, οι Καθ’ ων η Αίτηση επιβαρύνονται με την αξιολόγηση των οποιωνδήποτε εγγράφων.

Οι Καθ’ ων η Αίτηση μέσω της γραπτής τους αγόρευσης αντιτάσσουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι καθόλα νόμιμη και ορθή, σύμφωνη με τις νομοθετημένες διατάξεις, δεόντως και επαρκώς αιτιολογημένη και προϊόν ορθής ενάσκησης των εξουσιών που παρέχει ο Νόμος στους ίδιους. Υποστηρίζουν ότι η επίδικη απόφαση ελήφθη κατόπιν διεξαγωγής δέουσας έρευνας, αφού εξετάσθηκαν όλα τα στοιχεία και γεγονότα της υπόθεσης, από αρμόδιο όργανο, και ότι ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποσείσει το βάρος απόδειξης που φέρει στους ώμους του. Κατά το στάδιο των διευκρινίσεων, στις 14/10/2025, οι Καθ’ ων η Αίτηση υιοθέτησαν την θέση τους και σημείωσαν ότι τα επισυναπτόμενα στην ένορκη δήλωση έγγραφα δεν έχουν μεταφραστεί και εν πάση περιπτώσει πρόκεινται για αντίγραφα φωτογραφιών και πληροφοριών που όφειλε ο αρμόδιος λειτουργός να συμπεριλάβει στον φάκελο του Αιτητή, τα οποία ωστόσο δεν είναι ξεκάθαρο ότι ελήφθησαν από τον εν λόγω λειτουργό ώστε να συμπεριληφθούν στον φάκελο.

ΚΑΤΑΛΗΞΗ

Καταρχάς πρέπει να λεχθεί ότι οι λόγοι ακύρωσης είναι με γενικότητα και αοριστία που εγείρονται στην παρούσα αίτηση.  Η απλή καταγραφή κατά ιδιαίτερο συνοπτικό τρόπο στους λόγους ακύρωσης της νομικής βάσης της προσφυγής δεν ικανοποιεί την επιτακτική ανάγκη του Καν. 7 του Ανωτάτου Συνταγματικού Διαδικαστικού Κανονισμού του 1962, όπως οι νομικοί λόγοι αναφέρονται πλήρως.  

Οι ισχυρισμοί για την ακύρωση μιας διοικητικής απόφασης πρέπει να είναι συγκεκριμένοι και να εξειδικεύουν ποια νομοθετική πρόνοια ή αρχή διοικητικού δικαίου παραβιάζεται. Όπως έχει τονισθεί στην υπόθεση Latomia Estate Ltd. v. Δημοκρατίας (2001) 3 Α.Α.Δ. 672: «Η αιτιολόγηση των νομικών σημείων πάνω στα οποία βασίζεται μια προσφυγή είναι απαραίτητη για την εξέταση από ένα Διοικητικό Δικαστήριο των λόγων που προσβάλλουν τη νομιμότητα μιας διοικητικής πράξης».

Περαιτέρω δεν αρκεί η παράθεση των συγκεκριμένων διατάξεων της νομοθεσίας που κατ' ισχυρισμόν παραβιάζει η προσβαλλόμενη πράξη, αλλά θα πρέπει επίσης τα επικαλούμενα νομικά σημεία να αιτιολογούνται πλήρως.  Οποιαδήποτε αοριστία ή ασάφεια σε σχέση με αυτά μπορεί να έχει ως συνέπεια την απόρριψη της προσφυγής. (βλ. Δημοκρατία ν. Shalaeva (2010) 3 AΑΔ 598).

Επίσης είναι πλειστάκις νομολογημένο ότι, λόγοι ακύρωσης που δεν εγεί­ρονται στο δικόγραφο της προσφυγής δεν μπορούν να εξεταστούν με το να εγείρονται για πρώτη φορά στις γραπτές αγορεύσεις. Σχετικό είναι η  απόφαση της Ολομέλειας στη Φλωρεντία Πετρίδου ν. Επιτρο­πής Δημόσιας Υπηρεσίας, (2004) 3 Α.Α.Δ. 636 . Σχετική είναι και  η υπόθεση Σπύρου και Άλλων ν. Δημοκρατίας, Προσφ. 571/94 κ.α., ημερ. 22.11.1995, στη σελ. 4

Οι αγορεύσεις αποτελούν τη μόνη μέθοδο ανάπτυξης των λόγων ακύρωσης ή ισχυρισμών που ήδη προσβλήθηκαν με το δικόγραφο της προσφυγής.

Σύμφωνα με την  Μαραγκός ν. Δημοκρατίας (2006) 3 Α.Α.Δ. 671 : «Για να καταστεί το θέμα επίδικο, πρέπει αυτό να εγείρεται σύμφωνα με τις δικονομικές διατάξεις και να αποφασίζεται ύστερα από εξαντλητική επιχειρηματολογία.»

«Η αγόρευση αποτελεί το μέσο για την έκθεση της επιχειρηματολογίας υπέρ της αποδοχής των λόγων ακύρωσης και όχι υποκατάστατο της στοιχειοθέτησής τους. Βλ. Παπαδοπούλας ν. Ιωσηφίδη κ.ά. (2002) 3 Α.Α.Δ. 601 και Λεωφορεία Λευκωσίας Λτδ ν. Δημοκρατίας (1999) 3 Α.Α.Δ. 56.»

Η συνήγορος του Αιτητή γενικά και αόριστα παραθέτει τα νομικά σημεία στην αγόρευσή της και επικαλείται παραβιάσεις του  περί Προσφύγων Νόμου και των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου ωστόσο ελλείπει οποιαδήποτε επιχειρηματολογία υπέρ της αποδοχής των λόγων ακύρωσης. Εκλείπει δε και η υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων στους λόγους ακύρωσης που κατ' ισχυρισμό παραβιάζονται. Ωστόσο η συνήγορος απέσυρε όλους του νομικούς ισχυρισμού πλην τον ισχυρισμό περί ελλιπούς δέουσας έρευνας.

Τα όσα επομένως πιο κάτω εξετάζονται και  αποφασίζονται τελούν υπό την πιο πάνω τοποθέτηση.

Αναφορικά με τον ισχυρισμό ότι δεν έγινε επαρκής η δέουσα έρευνα  κρίνω ότι είναι γενικός και αόριστος και δεν γίνεται οποιοδήποτε υπαγωγή στα πραγματικά γεγονότα που αφορούν τον Αιτητή.

Όπως έχει πλειστάκις νομολογηθεί η έκταση, ο τρόπος και η διαδικασία που ακολουθείται κατά τη διενέργεια της έρευνας, ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια της διοίκησης.

Περαιτέρω, η έρευνα είναι επαρκής εφόσον εκτείνεται στη διερεύνηση κάθε γεγονότος που σχετίζεται με το θέμα που εξετάζεται. Το κριτήριο για την πληρότητα της έρευνας έγκειται στη συλλογή και τη διερεύνηση των ουσιωδών στοιχείων τα οποία παρέχουν ασφαλή συμπεράσματα (Βλ. Δημοκρατία ν. Κοινότητας Πυργών κ.α., Α.Ε. 1518/1.11.96, Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας ν. Ζάμπογλου, Α.Ε. 1575/14.7.97, A.Ε.2371, Motorways Ltd ν Δημοκρατίας ημερ. 25/6/99).

Το Δικαστήριο στα πλαίσια ελέγχου της επίδικης προσβαλλόμενης απόφασης εξετάζει κατά πόσο το αρμόδιο όργανο ερεύνησε όλα εκείνα τα στοιχεία που όφειλε να ερευνήσει και να συνεκτιμήσει για να καταλήξει στην απόφασή του σύμφωνα με τις πρόνοιες του Νόμου. Η έρευνα θεωρείται πλήρης όταν το διοικητικό όργανο συλλέξει και εξετάσει όλα τα ουσιώδη στοιχεία μιας υπόθεσης ώστε να καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα. Το είδος και η έκταση της έρευνας εναπόκεινται στη διακριτική ευχέρεια του εν λόγω αποφασίζοντος διοικητικού οργάνου και διαφέρουν κατά περίπτωση (Βλ. απόφαση αρ. 128/2008 JAMAL KAROU v Αναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων, ημερ. 1 Φεβρουάριου 2010).

Περαιτέρω, όπως εξηγήθηκε στην υπόθεση Πολυξένη Γεωργίου ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση αρ. 606/91, ημερομηνίας 22.9.92, στις σελ. 2-3: «Το τι αποτελεί επαρκή έρευνα, εξαρτάται από τα γεγονότα και περιστατικά της κάθε υπόθεσης (KNAI ν. THE REPUBLIC OF CYPRUS (1987) 3 CLR 1534). Η έκταση της έρευνας   που ένα διοικητικό όργανο διεξάγει για τη λήψη απόφασης εξαρτάται από τα γεγονότα της κάθε υπόθεσης (Κυπριακή Δημοκρατία ν. Ανδρέα Γιαλλουρίδη κ.α., Αναθεωρητικές Εφέσεις 868 και 869, ημερομηνίας 13.12.90).».

Όπως καταδεικνύεται από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου, οι Καθ' ων η αίτηση ενήργησαν σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Προσφύγων Νόμου και εξέτασαν όλα τα ουσιώδη στοιχεία που είχαν ενώπιον τους. Ειδικότερα, στην αρχή της συνέντευξης του, ο Αιτητής  αφού ενημερώθηκε για τη διαδικασία και τα δικαιώματά του επιβεβαίωσε ότι βρίσκεται σε καλή κατάσταση και ότι μπορεί να απαντήσει, ως επίσης ότι δεν έχει οποιεσδήποτε απορίες σχετικά με τη διαδικασία. Ερωτηθείς αν είχε οποιαδήποτε έγγραφα να υποβάλει για να υποστηρίξει τους ισχυρισμούς του επιβεβαίωσε ότι δεν έχει οποιαδήποτε  έγγραφα  κατά την ημερομηνία ωστόσο θα μπορούσε να τα έχει στο εγγύς μέλλον.

Όπως διαφαίνεται από τα στοιχεία τα οποία εμπεριέχονται στον διοικητικό φάκελο, ο αρμόδιος λειτουργός προέβη σε ενδελεχή εξέταση του αιτήματος του Αιτητή για παροχή διεθνούς προστασίας, καθώς και όλων των στοιχείων που είχε ενώπιον του, ενώ εξάντλησε κατά τη συνέντευξη με τον Αιτητή όλες τις πτυχές των ισχυρισμών του και εν τέλει εκεί όπου θεώρησε σκόπιμο προέβη σε περαιτέρω ανάλυση των δεδομένων μέσω  έρευνας  σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης.

Έχω εξετάσει την προσβαλλόμενη απόφαση υπό το πρίσμα όλων των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, κυρίως των όσων η Αιτήτρια δήλωσε τόσο με την υποβολή της αίτησης διεθνούς προστασίας, όσο και κατά τη διάρκεια της προφορικής του συνέντευξης ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου, αλλά και όσων προβάλλει με την παρούσα προσφυγή.

Κατά το στάδιο υποβολής της αίτησής του, ο Αιτητής προέβαλε ότι έφυγε από τη χώρα καταγωγής του διότι τον αναζητούν οι αστυνομικές αρχές. Ο Αιτητής πραγματοποιούσε πρακτική άσκηση σε ένα ειδησεογραφικό πρακτορείο ονόματι «Canal Presse» το οποίο τασσόταν με το αντιπολιτευτικό κόμμα Lamuka. Το εν λόγω πρακτορείο δημοσίευε άρθρα που επέκριναν την κυβέρνηση με αποτέλεσμα να ξεκινήσει η αστυνομία (ANR) να τους αναζητά. Αυτός είναι ο λόγος που ο Αιτητής ήλθε στην Δημοκρατία προς αναζήτηση προστασίας (ερ. 1 και 12 – σε μετάφραση – Δ.Φ.).

Ο Αιτητής προσκόμισε κατά την υποβολή της αίτησής του για διεθνή προστασία το διαβατήριό του, εκδοθέν από τις αρχές της χώρας καταγωγής του (ερ. 10 Δ.Φ.).

Κατά τη διάρκεια της προφορικής του συνέντευξης, ο Αιτητής επιβεβαίωσε ότι γεννήθηκε στην πόλη Κινσάσα και δήλωσε ότι τόπος προηγούμενης συνήθους διαμονής του συνιστά η εν λόγω πόλη και συγκεκριμένα ο δήμος Kalamu (ερ. 40 Δ.Φ.). Έχει έναν αδελφό και βρίσκεται σε επικοινωνία με εκείνον και τους γονείς του (ερ. 41 Δ.Φ.). Μεταξύ 2018 και 2021 παρακολούθησε Σπουδές Επικοινωνίας στο ανώτερο εκπαιδευτικό ίδρυμα IFASIC το οποίο βρισκόταν πλησίον του δήμου Kalamu, ομιλεί γαλλικά, ολίγα αγγλικά και την μητρική του γλώσσα, Lingala, και μεταξύ Ιανουαρίου 2021 και Οκτωβρίου 2021 εργάστηκε στο πρακτορείο «Canal Presse» στον δήμο Gombe («Ngombe» ως αναγράφεται στο πρακτικό της συνέντευξης) της πόλης Κινσάσα όπου απασχολούνταν με την τηλεοπτική συγγραφή (ερ. 42, 41, 40 Δ.Φ.).

Αναφορικά με τους κατ' ιδίαν λόγους που τον ώθησαν να εγκαταλείψει την χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής υποστήριξε ότι τον Ιανουάριο του 2021 ξεκίνησε να εργάζεται στο «Canal Presse» το οποίο ήταν θετικά διακείμενο υπέρ του του αντιπολιτευτικού κόμματος Lamuka που αντιτασσόταν στην εδραιωμένη κυβέρνηση και του οποίου ο πρόεδρος αντιτασσόταν στον τρέχων ηγέτη της χώρας. Κατόπιν συμμετοχής του Αιτητή σε μία διαδήλωση τον Σεπτέμβριο του 2021 στην Κινσάσα, η Υπηρεσία Πληροφοριών συνέλαβε τον ίδιο και τους συναδέλφους του, τους απείλησε να μην συμμετάσχουν ξανά σε αντιπολιτευτικά κινήματα και τρεις ημέρες αργότερα τους απελευθέρωσαν. Ο Αιτητής συνέχισε την εργασία του και τον Οκτώβριο του 2021, συνελήφθη, μεταξύ άλλων, εκ νέου. Στην φυλακή, τον προσέγγισε ένας άντρας ο οποίος, όταν ζήτησε από τον Αιτητή να ταυτοποιηθεί και αναγνώρισε το επίθετό του λόγω της σχέσης του με την μητέρα του Αιτητή, του υποσχέθηκε πως θα τον βοηθούσε να αποδράσει. Το ίδιο βράδυ, ο Αιτητής απέδρασε και για δύο ημέρες παρέμεινε σε μία άγνωστη σε εκείνον τοποθεσία όπου μεταφέρθηκε. Εν συνεχεία, ο εν λόγω άντρας από κοινού με κάποιους φίλους του συνέλεξαν τον Αιτητή και τον μετέφεραν στο αεροδρόμιο όπου συνάντησε την μητέρα του η οποία γνώριζε ήδη το σχέδιο φυγής του Αιτητή το οποίο έως τότε ήταν άγνωστο σε εκείνον. Κατά αυτόν τον τρόπο ο Αιτητής διέφυγε και ήλθε στην Δημοκρατία (ερ. 39 Δ.Φ.).

Κληθείς να αποσαφηνίσει τον λόγο συλλήψεώς του, δήλωσε συνελήφθη διότι συμμετείχε σε διαδήλωση κατά της κυβέρνησης (ερ. 38 Δ.Φ.). Ως δήλωσε, διευθυντής του καναλιού είναι ο Jean – Pierre Bemba και το κανάλι αποκάλυπτε τα παραπτώματα της κυβέρνησης διαδικτυακά και τηλεοπτικά (ερ. 38, 37 Δ.Φ.). Ερωτηθείς πόσα άτομα είχαν τεθεί σε όμοιο κίνδυνο, απάντησε 6 – 7 άτομα· 4 εξ αυτών είχαν συλληφθεί, ένας εκ των οποίων ο Αιτητής που κατάφερε να αποδράσει, ενώ για τα άλλα άτομα δεν διαθέτει πληροφορίες (ερ. 37 Δ.Φ.). Ο Αιτητής δήλωσε πως το πρακτορείο εξακολουθεί να υφίσταται, ωστόσο, δεν γνωρίζει πως είναι δυνατόν οι αρχές να προχωρούν σε συλλήψεις των μελών του (ερ. 36 Δ.Φ.). Ο Αιτητής δήλωσε ότι ανήκει στο πολιτικό κόμμα Lamuka και πως το «Canal Presse» ταυτίζεται με το κόμμα Lamuka (ερ. 36 Δ.Φ.). Ερωτηθείς για τον λόγο που δεν συνέλαβαν οι αρχές τον διευθυντή ή κάποιον από την διευθύνουσα ομάδα του πρακτορείου αντί αυτού, απάντησε πως δεν γνωρίζει και πως ίσως το έπραξαν αφότου ο ίδιος εγκατέλειψε τη χώρα (ερ. 36 Δ.Φ.). Ο ίδιος αφέθηκε ελεύθερος διότι, ως συνειδητοποίησαν οι αρχές, πραγματοποιούσε πρακτική άσκηση και δεν κατείχε ιδιαίτερη επιρροή στο πρακτορείο (ερ. 35 Δ.Φ.). Ο Αιτητής δήλωσε πως συνελήφθη εκ νέου λόγω δημοσιευμάτων του πρακτορείου κατά της κυβέρνησης και κρατήθηκε 4 ημέρες, εκεί δε γνώρισε τον άντρα που τον βοήθησε να δραπετεύσει ένα βράδυ προτού μεταφερθεί στην φυλακή (ερ. 35, 34 Δ.Φ.). Κληθείς να περιγράψει τον άντρα, απάντησε πως ήταν ψηλός και σκουρόχρωμος, δεν γνωρίζει ωστόσο την ηλικία του μήτε τον είχε συναντήσει πρωτύτερα (ερ. 34 Δ.Φ.). Κληθείς να εξηγήσει τον τρόπο που μεταφέρθηκε στο αεροδρόμιο εφόσον οι αρχές γνώριζαν τα προσωπικά του στοιχεία, απάντησε πως ο άντρας αυτός τροποποίησε κάποια στοιχεία στο ταυτοποιητικό έγγραφο του και κληθείς να εξηγήσει τον τρόπο που το έπραξε αυτό εφόσον το διαβατήριό του ήταν ήδη εκδοθέν από τον Ιούνιο του 2021, απάντησε πως ο άντρας αυτός είχε έναν φίλο στο αεροδρόμιο και πως όλα συνέβησαν πολύ γρήγορα δίχως ο ίδιος να καταλάβει τι συνέβαινε (ερ. 33 Δ.Φ.).

Ο Αιτητής δήλωσε πως μονάχα εκείνος συνελήφθη και μονάχα εκείνος κατάφερε να αποδράσει (ερ. 33 Δ.Φ.). Αφότου εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής, πράκτορες της Υπηρεσίας Πληροφοριών τον αναζήτησαν στην οικία του, ως τον πληροφόρησε η μητέρα του και της δήλωσαν πως θα τον εντόπιζαν (ερ. 32 Δ.Φ.). Ερωτηθείς εάν υφίσταται ένταλμα σύλληψης εναντίον του απάντησε θετικά και συμπλήρωσε ότι εκδόθηκε τον Δεκέμβριο του 2021, ωστόσο, δεν βρίσκεται στην κατοχή του (ερ. 32 Δ.Φ.). Ερωτηθείς για τις συνέπειες σε περίπτωση επιστροφής, απάντησε πως θα συλληφθεί και θα τον βλάψουν (ερ. 32 Δ.Φ.).

Υπό το φως των ως άνω πληροφοριών, ως αυτές προκύπτουν από το πρακτικό της συνέντευξης του Αιτητή και τα λοιπά στοιχεία του διοικητικού φακέλου, ο αρμόδιος λειτουργός Ασύλου σχημάτισε την Έκθεση – Εισήγησή του επί τη βάσει των εξής δύο (2) ουσιωδών ισχυρισμών: (1) Προσωπικά στοιχεία και προφίλ του Αιτητή και (2) Φόβος σύλληψης του Αιτητή από τις Αρχές της χώρας του λόγω της εμπλοκής του σε δραστηριότητες και δημοσιεύσεις πολιτικού περιεχομένου εναντίον της κυβέρνησης.

Ο πρώτος ουσιώδης ισχυρισμός έγινε δεκτός, καθώς στοιχειοθετήθηκε τόσο η εσωτερική όσο και η εξωτερική αξιοπιστία του σε συνάρτηση με πληροφορίες από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης καθώς και με το προσκομισθέν κατά την υποβολή της αίτησης για διεθνή προστασία από τον Αιτητή διαβατήριο αυτού, εκδοθέν από τις αρχές της χώρας καταγωγής του.

Αναφορικά με τον δεύτερο ισχυρισμό του Αιτητή, ο αρμόδιος λειτουργός Ασύλου κατέγραψε ότι οι δηλώσεις του Αιτητή ήταν ανεπαρκείς, αντιφατικές και αόριστες. Ειδικότερα, ο λειτουργός κατέγραψε ότι ο Αιτητής δεν προσκόμισε κανένα αποδεικτικό έγγραφο προς επίρρωση των ισχυρισμών του, δεν στοιχειοθέτησε τους ισχυρισμούς του ως προς το περιεχόμενο της εργασίας του ενώ παράλληλα κρίθηκαν ως αντιφατικές οι δηλώσεις του ότι ο ίδιος και οι συνάδελφοί του συνελήφθησαν αλλά όχι διοικητικά μέλη και ιθύνοντες του καναλιού. Δεν ήταν σε θέση να επεξηγήσει τον λόγο που κατά δήλωσή του διώχθηκε από τις αρχές λόγω της εργασίας του στο εν λόγω τηλεοπτικό κανάλι  ενώ αυτό εξακολουθεί να βρίσκεται σε λειτουργία και απάντησε με αοριστία όταν δήλωσε ότι ο ίδιος συνελήφθη λόγω της δραστηριότητάς του και ενδέχεται και οι υπεύθυνοι του καναλιού να συνελήφθησαν αφότου διέφυγε ο ίδιος από την χώρα. Περαιτέρω, ενώ αρχικά δεν ήταν σε θέση να επεξηγήσει τα κίνητρα της διαδήλωσης στην οποία συμμετείχε, σε μετέπειτα χρόνο, καίτοι τα ανέφερε, ήταν αόριστος στις δηλώσεις του και μη περιγραφικός . Αντίφαση σημειώθηκε αναφορικά με τη δήλωση του,  αρχικά πως τον συνέλαβαν λόγω της εργασίας του στο εν λόγω κανάλι, στη συνέχεια δήλωσε ότι αφέθηκε ελεύθερος λόγω της χαμηλόβαθμης θέσης του και τελικά δήλωσε πως συνελήφθη εκ νέου λόγω της ιδιότητάς του, ενώ παράλληλα δεν επεξήγησε επαρκώς τον  χρόνο και λόγο συλλήψεώς του σε ουδεμία εκ των δύο περιπτώσεων. Ο λειτουργός αξιολόγησε περαιτέρω ως αόριστες τις δηλώσεις του σχετικά με τον άντρα που κατ’ ισχυρισμόν τον βοήθησε να δραπετεύσει, τις συνθήκες υπό τις οποίες ο άντρας αυτός αντιλήφθηκε την ταυτότητα του Αιτητή καθώς και την τοποθεσία στην οποία μεταφέρθηκε. Τέλος, αντίφαση σημειώθηκε όταν κλήθηκε να αποσαφηνίσει τον τρόπο που ταξίδεψε δίχως να ταυτοποιηθεί από τις αρχές της χώρας του εφόσον η ταυτότητά του ήταν γνωστή καθώς και όταν δήλωσε πως μόνο εκείνος είχε συλληφθεί από τις αρχές ενώ πρωτύτερα είχε αναφέρει πως είχε συλληφθεί από κοινού με ορισμένους συναδέλφους του. Ο αρμόδιος λειτουργός Ασύλου κατέγραψε ότι ο Αιτητής διέφυγε τον Νοέμβριο του 2021, ωστόσο εκδόθηκε ένταλμα σύλληψης κατά αυτού τον Δεκέμβριο του 2021, ως πληροφορήθηκε από την μητέρα του και ως δήλωσε κατά την συνέντευξή του.

Επί της εξωτερικής αξιοπιστίας του ισχυρισμού, ο αρμόδιος λειτουργός Ασύλου επιβεβαίωσε κατόπιν έρευνας σε έγκυρες εξωτερικές πηγές πληροφόρησης την ύπαρξη φαινομένων κακοποίησης, απειλών, παρενόχλησης και λογοκρισίας των δημοσιογράφων στη χώρα καταγωγής, ιδιαίτερα στις ανατολικές περιοχές της χώρας καθώς και κατά την διάρκεια της εκλογικής περιόδου. Ωστόσο, ελλείψει εσωτερικής αξιοπιστίας, ο λειτουργός απέρριψε τον ισχυρισμό στο σύνολό του.

Ακολούθως, ο αρμόδιος λειτουργός Ασύλου προχώρησε σε αξιολόγηση του κινδύνου και  ανάλυση του βάσιμου φόβου δίωξης και κινδύνου σοβαρής βλάβης του Αιτητή, στον οποίο ενδέχεται να εκτεθεί σε περίπτωση επιστροφής του στη Λ.Δ. του Κονγκό κατά το οποίο εξετάζεται ο μελλοντικός κίνδυνος με βάση τα αποδεδειγμένα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά τα οποία έχουν γίνει αποδεκτά στην ανωτέρω ανάλυση. Επί τούτου, ο αρμόδιος λειτουργός Ασύλου, παραπέμποντας σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στη Λ.Δ. του Κονγκό και στην Κινσάσα, τόπο προηγούμενης συνήθους διαμονής του Αιτητή, και λαμβάνοντας υπόψιν τις προσωπικές καταστάσεις του Αιτητή, επισήμανε πως δεν υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να πιστεύεται ότι σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής και ειδικότερα στην περιοχή Kalamu της Κινσάσα, θα υποστεί δίωξη ή κίνδυνο σοβαρής βλάβης.

Εν συνεχεία, κατά τη νομική ανάλυση, εφόσον διαπιστώθηκε πως δεν πληρούνται τα αναγκαία υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία του φόβου δίωξης, κρίθηκε πως δεν προκύπτει βάσιμος φόβος δίωξης βάσει του άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου, αλλά ούτε και πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης στο πλαίσιο του άρθρου 19 του Περί Προσφύγων Νόμου. Ειδικότερα, κατά την αξιολόγηση των προϋποθέσεων του άρθρου 19 (2) (γ) του Περί Προσφύγων Νόμου, κρίθηκε πως ο Αιτητής κατά την επιστροφή του στην χώρα καταγωγής του, δεν θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης καθώς στην Κινσάσα, όπου αναμένεται να επιστρέψει δεν επικρατούν συνθήκες διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης. Ως συνέπεια, η αίτηση διεθνούς προστασίας του Αιτητή απορρίφθηκε ως ουσία αβάσιμη και έγινε εισήγηση για την επιστροφή στη χώρα καταγωγής του δυνάμει των άρθρων 13(2)(δ) και 18(7Β) του Περί Προσφύγων Νόμου 2000.

Όπως διαφαίνεται από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου οι Καθ' ων η αίτηση ενήργησαν σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Προσφύγων Νόμου και εξέτασαν όλα τα ουσιώδη στοιχεία που είχαν ενώπιον τους.

Έχω εξετάσει με προσοχή τις απαντήσεις που o Αιτητής έδωσε κατά τη διάρκεια της συνέντευξης του ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου και έχω διαπιστώσει ότι ο αρμόδιος λειτουργός έκανε επαρκείς ερωτήσεις για να καλύψει, τόσο τον πυρήνα του αιτήματος, όσο και τα επιμέρους θέματα, ενώ ακολούθησε την ορθή διερευνητική διαδικασία.

Καταρχάς ορθά η Υπηρεσία Ασύλου έκανε αποδεκτό τον ισχυρισμό αναφορικά με τη χώρα καταγωγής και τον τόπο συνήθους διαμονής του Αιτητή αφού δεν προέκυψε κανένα στοιχείο περί του αντιθέτου.

Σε σχέση με τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό του Αιτητή περί φόβου δίωξης, ορθά και πάλι οι Καθ' ων η αίτηση έκριναν τον  Αιτητή εσωτερικά αναξιόπιστο και απέρριψαν τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό του, καθώς οι πλειονότητα των απαντήσεων του  είναι διατυπωμένες με γενικότητα, δεν ήταν σε θέση να δώσει λεπτομέρειες αναφορικά με τον πυρήνα του αιτήματός του. Υπέδειξε πλήρη άγνοια σε βασικά ερωτήματα που του τέθηκαν και ο ισχυρισμός του ότι δεν γνωρίζει ποιος το βοήθησε να δραπετεύσει σε ποιο μέρος και πως ταξίδευσε εκτός της χώρας καταγωγής του ορθά δεν έγινε αποδεκτός ως ευλογοφανή από του Καθ΄ων η αίτηση αν λάβουμε υπόψη ότι ο Αιτητής δηλώνει δημοσιογράφος  και ως τέτοιος ευλογο ειναι να διατυπώνει τους ισχυρισμούς  του με σαφήνεια.

 Οι πληροφορίες που παρείχε ο Αιτητής δεν κρίνονται ικανοποιητικές ενώ παρατηρούνται ουσιώδης έλλειψη του βιωματικού στοιχείου . Τα ευρήματα του αρμόδιου λειτουργού προκύπτουν αβίαστα από την αφήγηση του Αιτητή και καταγράφονται στις σελίδες 6-7 της έκθεσης εισήγησης του και δεν θα τα επαναλάβω .

Λαμβάνοντας υπόψιν τα ανωτέρω, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι δεν στοιχειοθετείται η εσωτερική αξιοπιστία του Αιτητή αναφορικά με το συγκεκριμένο ισχυρισμό.

Αναφορικά με την εξωτερική του αξιοπιστία κρίνω επίσης ορθές τις αναφορές στην έκθεση εισήγηση του αρμόδιου λειτουργού  και τις υιοθετώ ωστοσο η αδυναμία του Αιτητή να στοιχειοθετήσει την εσωτερική αξιοπιστία του  ο 2ος ισχυρισμός του ορθά δεν έγινε αποδεκτός .

Περαιτέρω κρίνω ότι, ορθά ο αρμόδιος λειτουργός της Υπηρεσίας Ασύλου διαπίστωσε και κατέγραψε στην έκθεση-εισήγησή του, η οποία υιοθετήθηκε από τον εξουσιοδοτημένο από τον Υπουργό Εσωτερικών λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου, ότι οι ισχυρισμοί του Αιτητή δεν εμπίπτουν στους λόγους του Άρθρου 1Α(2) της Σύμβασης της Γενεύης του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων, ούτε στο άρθρο 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου.

Αναφορικά με την μεταχείριση των δημοσιογράφων στη Λ.Δ. του Κονγκό, κατόπιν έρευνας σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης ανευρέθηκαν τα κάτωθι.

Το Freedom House στην 2024 έκθεση του που καλύπτει τα γεγονότα του 2023 αναφέρει ότι παρότι η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης είναι συνταγματικά κατοχυρωμένη, οι δημοσιογράφοι συχνά αντιμετωπίζουν ποινικές αγωγές για δυσφήμιση, απειλές, κρατήσεις, αυθαίρετες συλλήψεις και σωματικές επιθέσεις κατά την άσκηση του επαγγέλματός τους.^[1]

Η ετήσια έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας, δημοσιευθείσα τον Απρίλιο του 2025 που αφορά τα γεγονότα του 2024, αναφέρει ότι ακτιβιστές, μέλη της αντιπολίτευσης, δημοσιογράφοι και άλλοι υπέστησαν αυθαίρετες συλλήψεις και κρατήσεις και τους αρνήθηκε το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη.^[2] Την καταστολή μελών της αντιπολίτευσης, κριτικών της κυβέρνησης, ακτιβιστών και δημοσιογράφων, εν μέσω της προεδρίας του Félix Tshisekedi, επιβεβαιώνει και η ετήσια έκθεση της Human Rights Watch, δημοσιευθείσα το 2025 για τα γεγονότα του 2024.^[3]

Κατόπιν σχετικής έρευνας, κατέστη εφικτός ο εντοπισμός ενός ειδησεογραφικού καναλιού ονόματι «Canal Kin» του οποίου τα κεντρικά γραφεία βρίσκονται στον δήμο Gombe της Κινσάσα.^[4] Το εν λόγω άνηκε στην οικογένεια Bemba Saolona, της οποίας υιός είναι ο Jean-Pierre Bemba, ο οποίος ηγείτο του επαναστατικού κινήματος Movement for the Liberation of Congo (MLC).^[5] Το MLC έχει πλέον μετουσιωθεί σε αντιπολιτευτικό πολιτικό κόμμα.^[6] Ο Jean-Pierre Bemba ήταν ένας εκ των αρχηγών των πολιτικών κομμάτων που αποτέλεσαν μέρος του συνασπισμού «Lamuka».^[7]

Σύμφωνα με άρθρο δημοσιευθέν τον Δεκέμβριο του 2025, κατόπιν της αναστολής της διαδικασίας χορήγησης της δημοσιογραφικής κάρτας το 2022, η Εθνική Ένωση Τύπου του Κονγκό (UNPC), υποστηριζόμενη από το σχετικό Υπουργείο, επανέφερε τη διαδικασία χορήγησης της δημοσιογραφικής κάρτας, κατά τη διάρκεια μίας τελετής που διοργανώθηκε στην Κινσάσα.^[8] Η τιμή του εντύπου αίτησης για την κάρτα ορίστηκε στα 5 δολάρια ΗΠΑ, ενώ η τιμή της επαγγελματικής ταυτότητας του Κονγκολέζου δημοσιογράφου για τους επαγγελματίες δημοσιογράφους, τους επαγγελματίες μέσων ενημέρωσης, τους δημοσιογράφους ασκούμενους και των επίτιμων μελών ανέρχεται στα 50 δολάρια ΗΠΑ.^[9] Η κάρτα έχει διάρκεια δύο ετών.^[10] Η τιμή του «coupe-fil», του δελτίου Τύπου (laissez-passer Presse), ορίστηκε στα 25 δολάρια ΗΠΑ.^[11] Οι επαγγελματίες δημοσιογράφοι, οι επαγγελματίες μέσων ενημέρωσης και οι ασκούμενοι δημοσιογράφοι, ως τακτικά μέλη της UNPC, καταβάλλουν περαιτέρω ετήσια συνδρομή, τα οποία έξοδα συνδρομής για δύο χρόνια είναι πληρωτέα κατά την έκδοση της κάρτας.^[12]

Σημειώνεται ότι δεν ανευρέθηκαν συγκεκριμένες πληροφορίες στις πλατφόρμες αναζήτησης ecoi-net, Refworld, EUAA COI Portal, καθώς και στο Διαδίκτυο σχετικά με τα αναγραφόμενα στοιχεία στις δημοσιογραφικές κάρτες και στα δελτία Τύπου (laissez-passer Presse).

[Σημειώνεται ότι κατόπιν αναζήτησης στο Διαδίκτυο (Google), ανευρέθη το «Canal Presse» αναφερόμενο στην ιστοσελίδα YouTube. Ως διαφαίνεται από την εν λόγω, το «Canal Presse» φαίνεται να συνιστά εκπομπή/πρόγραμμα στο τηλεοπτικό κανάλι Canal Kin TV.]

Αναφορικά με τις δηλώσεις του Αιτητή σχετικά με το κόμμα Lamuka και τις διαδηλώσεις που έλαβαν χώρα το 2021, κατόπιν έρευνας σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, ανευρέθησαν τα κάτωθι.

Το 2018, οι ηγέτες της αντιπολίτευσης στη Λ.Δ. του Κονγκό αντιλήφθηκαν ότι η ήττα της κυβέρνησης Καμπίλα ήταν αδύνατη χωρίς τη συσπείρωσή τους γύρω από έναν κοινό προεδρικό υποψήφιο.^[13] Τον Νοέμβριο του 2018, τα επτά κύρια κόμματα της αντιπολίτευσης του Κονγκό υπέγραψαν συμφωνία για τη δημιουργία μιας πολιτικής συμμαχίας με την ονομασία «Lamuka», με δηλωμένο σκοπό την υποστήριξη ενός κοινού υποψηφίου για την προεδρία· οι αρχηγοί των δύο εκ των επτά αντιπολιτευτικών κομμάτων αποσύρθηκαν από την συμφωνία λιγότερες από 24 ώρες αργότερα.^[14] Η συμμαχία ζήτησε από την Ανεξάρτητη Εθνική Εκλογική Επιτροπή να λάβει μέτρα πριν τις εκλογές, με στόχο τη διασφάλιση ελεύθερων, αξιόπιστων και ειρηνικών εκλογών.^[15] Κατόπιν ανάδειξης του Felix Tshisekedi ως νικητή στις εκλογές του 2018 στις οποίες είχε συμμετάσχει με το κόμμα UDPS, σημειώθηκαν διαδηλώσεις από υποστηρικτές του Martin Fayulu (εκπροσώπου του συνασπισμού Lamuka), ο οποίος επίσης είχε συμμετάσχει στις εκλογές.^[16] Το αποτέλεσμα των εκλογών αμφισβητήθηκε καθότι ενώ τα στοιχεία υποδείκνυαν  τον Fayulu ως νικητή, η εκλογική επιτροπή ισχυρίστηκε ότι ο Tshisekedi είχε αναδειχθεί νικητής.^[17] Ως αναφέρει η Human Rights Watch, οι υποστηρικτές του Fayulu από ένα ευρύ φάσμα πολιτικών κομμάτων ξεκίνησαν διαμαρτυρίες σε πολλές πόλεις του Κονγκό.^[18]

Ως αναφέρεται σε άρθρο του πρακτορείου Reuters, δημοσιευθέν τον Σεπτέμβριο του 2021, η αστυνομία χτύπησε έναν δημοσιογράφο και έριξε δακρυγόνα για να διαλύσει ένα μικρό πλήθος στην Κινσάσα κατά τη διάρκεια διαδήλωσης της αντιπολίτευσης για υποτιθέμενη παρέμβαση στις εκλογές, σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες.^[19] Το άρθρο συνεχίζει αναφέροντας ότι περί τους 20 διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν ανταποκρινόμενοι σε κάλεσμα του ηγέτη της αντιπολίτευσης Fayulu.^[20] Η αστυνομία χτύπησε και συνέλαβε προσωρινά τον Patient Ligodi, δημοσιογράφο που εργάζεται για το Radio France International, ενώ έπαιρνε συνέντευξη από τον Fayulu.^[21] Ο Fayulu δήλωσε ότι οι πολιτικοί προσπαθούν να επηρεάσουν την εκλογική επιτροπή και κάλεσε τους υποστηρικτές του να διαδηλώσουν.^[22]

Τον Οκτώβριο του 2021, σύμφωνα με το Al Jazeera, η αστυνομία της Λ.Δ. του Κονγκό έριξε δακρυγόνα, καθώς μέλη του κυβερνώντος κόμματος προσπάθησαν να εμποδίσουν δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους να διαδηλώσουν για τη σύσταση μιας ουδέτερης εκλογικής επιτροπής.^[23] Περίπου 10.000 διαδηλωτές της αντιπολίτευσης διαδήλωσαν στους δρόμους της Κινσάσα και κατέστρεψαν ένα άγαλμα του προέδρου Tshisekedi.^[24] Μέλη του κυβερνώντος κόμματος UDPS επιχείρησαν να εμποδίσουν την πορεία, ρίχνοντας μολότοφ στους διαδηλωτές και η αστυνομία παρενέβη χρησιμοποιώντας δακρυγόνα για να απομακρύνει τους επιτιθέμενους, επιτρέποντας τελικά να συνεχιστεί η διαδήλωση.^[25]

Αναφορικά με την δήλωση του Αιτητή ότι κρατήθηκε από την Υπηρεσία Πληροφοριών ανευρέθηκαν, κατόπιν έρευνας σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, τα κάτωθι.

Η Υπηρεσία Πληροφοριών της Λ.Δ. του Κονγκό (Agence Nationale de Rensegneiments – ANR) είναι αρμόδια μεταξύ άλλων για την έρευνα και εξακρίβωση αδικημάτων κατά της κρατικής ασφάλειας και την παρακολούθηση προσώπων ή ομάδων που είναι ύποπτοι για την άσκηση δραστηριότητας που ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο την κρατική ασφάλεια.^[26]

Η Διεθνής Αμνηστία, σε άρθρο δημοσιευθέν τον Φεβρουάριο του 2024 αναφέρει ότι οι υπηρεσίες ασφαλείας του Κονγκό καταστέλλουν όλο και περισσότερο τους ειρηνικούς ακτιβιστές με τρόπο που θυμίζει την κυβέρνηση του προέδρου Kabila, την οποία ο Tshisekedi, τότε αντιπολιτευόμενος, καταδίκασε με σφοδρότητα.^[27] Ως σημειώνει το άρθρο, ακτιβιστές συνελήφθησαν από πράκτορες ασφαλείας με πολιτικά ρούχα, ορισμένοι αφέθηκαν αργότερα ελεύθεροι, όμως δύο ηγετικά στελέχη παρέμειναν κρατούμενοι, με άγνωστη τύχη και τόπο κράτησης, ενώ η ANR αρνήθηκε επανειλημμένα ότι τους κρατούσε.^[28] Κατόπιν της απελευθέρωσής τους, ένας εξ αυτών εξέδωσε δήλωση στην οποία περιέγραφε πως τον ανάγκασαν να γδυθεί και τον υπέβαλαν σε σωματική βία και απειλές θανάτου κατά τη διάρκεια της κράτησής του.^[29] Η ετήσια έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας που αφορά τα γεγονότα του 2024 αναφέρει ότι μέλος της αντιπολίτευσης ισχυρίστηκε πως υπεβλήθη σε σωματική και σεξουαλική βία κατά την κράτησή του από την ANR.^[30]

Η 2023 έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, δημοσιευθείσα τον Απρίλιο του 2024, καταγράφει ότι οι αρχές συχνά αρνούνταν να αναγνωρίσουν τη σύλληψη υπόπτων και μερικές φορές κρατούσαν υπόπτους σε ανεπίσημες εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων στρατιωτικών βάσεων και εγκαταστάσεων κράτησης που λειτουργούσαν από την ANR.^[31] Η ANR προχώρησε σε συλλήψεις ατόμων που εκφράστηκαν δημόσια κατά του προέδρου Tshisekedi.^[32]

Σύμφωνα με την έρευνα του Δικαστηρίου προκύπτει ότι διώκονται  δημοσιογράφοι και ακτιβιστές με τέτοιο προφίλ που ο Αιτητής απότυχε να καταδείξει.

Στις 11/11/2024, ο Αιτητής καταχώρισε ένορκη δήλωση στην οποία επισύναψε ως Τεκμήριο 1 φωτογραφία του ηλεκτρονικού μηνύματος το οποίο απέστειλε στις 21/10/2024 στον αρμόδιο λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου και το οποίο κατά δήλωσή του περιελάμβανε υποστηρικτικά έγγραφα και ως Τεκμήρια 2 και 3 έγγραφα σχετικά με την υπόθεσή του, ήτοι φωτογραφία δελτίου Laissez -Passer( PRESSE), και του δελτίου καταζητούμενου προσώπου (avis de recherche) που εκδόθηκε κατά αυτόν από τις αστυνομικές αρχές (Police Nationale – Commissariat Provincial Ville de Kinshasa) της Κινσάσα στις 05/12/2021. Σημειώνεται ότι δεν μπορεί να διαπιστωθεί το περιεχόμενο των εγγράφων που απεστάλη μέσω μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου από τον Αιτητή με το πέρας της συνέντευξής του στον αρμόδιο λειτουργό Ασύλου.

Ως αναφέρεται στην υπ’ αριθμόν C-652/16 Nigyar Rauf Kaza Ahmedbekova απόφαση του Διεθνούς Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου (ΔΕΕ) (ECLI:EU:C:2018:801), ημερομηνίας 4 Οκτωβρίου 2018,

«92      Το άρθρο 46, παράγραφος 3, της οδηγίας 2013/32 ορίζει το περιεχόμενο του δικαιώματος πραγματικής προσφυγής που πρέπει, κατά το άρθρο 46, παράγραφος 1, της οδηγίας αυτής, να αναγνωρίζεται στους αιτούντες διεθνή προστασία έναντι των αποφάσεων επί της αιτήσεώς τους (απόφαση της 25ης Ιουλίου 2018, Alheto, C‑585/16, EU:C:2018:584, σκέψη 105). Κατά τη διάταξη αυτή, τα κράτη μέλη που δεσμεύονται από την εν λόγω οδηγία μεριμνούν ώστε το δικαστήριο ενώπιον του οποίου προσβάλλεται η απόφαση επί της αιτήσεως διεθνούς προστασίας να προβαίνει, σε πρώτο τουλάχιστον βαθμό, σε «πλήρη και ex nunc εξέταση τόσο των πραγματικών όσο και των νομικών ζητημάτων, ιδίως, κατά περίπτωση, [σε] εξέταση των αναγκών διεθνούς προστασίας σύμφωνα με την οδηγία [2011/95]».

93      Στο πλαίσιο αυτό, η έκφραση «ex nunc» καταδεικνύει ότι ο δικαστής υποχρεούται, κατά την εκτίμηση που πραγματοποιεί, να λαμβάνει υπόψη τυχόν νέα στοιχεία τα οποία έχουν προκύψει μετά την έκδοση της απόφασης που αποτελεί αντικείμενο της προσφυγής. Όσον αφορά το επίθετο «πλήρης», η χρήση του επιθέτου αυτού επιβεβαιώνει ότι ο δικαστής οφείλει να εξετάζει τόσο τα στοιχεία που έλαβε ή θα μπορούσε να λάβει υπόψη η αποφαινόμενη αρχή όσο και τα στοιχεία που αφορούν το διάστημα μετά την έκδοση της απόφασης της αρχής αυτής (απόφαση της 25ης Ιουλίου 2018, Alheto, C‑585/16, EU:C:2018:584, σκέψεις 111 και 113).

{..}

96      Υπενθυμίζεται, ακόμη, ότι η εξέταση της αίτησης διεθνούς προστασίας από την αποφαινόμενη αρχή, η οποία αποτελεί διοικητικό ή οιονεί δικαστικό όργανο που διαθέτει ειδικά μέσα και εξειδικευμένο προσωπικό, αποτελεί ουσιώδες στάδιο των κοινών διαδικασιών τις οποίες θεσπίζει η οδηγία 2013/32 και ότι το αναγνωριζόμενο από το άρθρο 46, παράγραφος 3, της οδηγίας δικαίωμα του αιτούντος σε διενέργεια πλήρους και ex nunc εξέτασης ενώπιον δικαστηρίου δεν αναιρεί την υποχρέωση του εν λόγω προσώπου να συνεργάζεται με το διοικητικό ή οιονεί δικαστικό όργανο (βλ., συναφώς, απόφαση της 25ης Ιουλίου 2018, Alheto, C‑585/16, EU:C:2018:584, σκέψη 116).

Ο Αιτητής κατά την συνέντευξη του ανέφερε πως δεν είχε κανένα έγγραφο στη διαθεση του για να προσκομίσει ωστόσο πρόσθεσε πως θα μπορούσε να το πράξει στο εγγύς μέλλον

Περαιτέρω αναφορικά με την ένορκη δήλωση και τα  συνημμένα   έγγραφα που  συνοδεύουν την ενακτήρια προσφυγή  κρίνω οτι δεν δύναται το Δικαστήριο να την εξετάσει .

Καταρχάς δεν υπάρχει επίσημη μετάφραση της προσαχθείσας μαρτυρίας στην γλώσσα που κατανοεί ο Αιτητής αλλά ούτε και μετάφραση των συνημμένων εγγράφων.Ο Αιτητής ορκήστηκε σε γλώσσα που δεν κατανοεί ήτοι την αγγλικη γλώσσα και τούτο καταδικνυεί η δήλωση του στην αιτήση του για διεθνή προστασία ερ. 3 του  Διοικητικού Φακέλου όπου καταγράφεται ως μητρική του η γλώσσα Λιγκαλα και ως δεύτερη γλώσσα η γαλλική .  

Στην απόφαση του Ε.Δ. Λεμεσού αγωγή αρ.1395/19, POETEREN ν. AMDULKADIR, ημ.01/06/20, όπου το Δικαστήριο έκανε μια εκτεταμένη ανασκόπηση της επί τούτου νομολογίας, αναφέρονται τα εξής:

«Αποτελεί πάγια νομολογιακή αρχή ότι η ένορκη δήλωση οιουδήποτε προσώπου, πρέπει να γίνεται σε γλώσσα κατανοητή σ' αυτόν και αυτή να συνοδεύεται με τη μετάφραση της, καθώς επίσης και με σχετική ένορκη δήλωση του μεταφραστή, δια της οποίας να βεβαιώνει το πιστό και αληθές του περιεχομένου της.

Στην υπόθεση Αναφορικά με την αίτηση του Krishnakanthan, (2011) 1 AAΔ  λέχθηκαν δε τα ακόλουθα:

«Στην προκείμενη περίπτωση, παρόλη την απουσία σχετικής πρόνοιας στους περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικούς Κανονισμούς, η πρακτική που ακολουθείται και προδιαγράφεται στους παλαιούς αγγλικούς θεσμούς και αναφέρομαι στο Annual Practice 1955, σελ. 683 δίδει κατεύθυνση προς τη σωστή διαδικασία που έπρεπε να ακολουθηθεί. Η ένορκη δήλωση πρέπει να γίνεται στη γλώσσα που αντιλαμβάνεται ο ενόρκως δηλών και να συνοδεύεται από μετάφραση της στα ελληνικά, από πρόσωπο το οποίο γνωρίζει τη συγκεκριμένη γλώσσα και το οποίο με τη δική του ένορκη δήλωση επιβεβαιώνει την ακρίβεια της μετάφρασης. Ένορκη δήλωση που είναι συνταγμένη στα ελληνικά από πρόσωπο που δεν γνωρίζει τη γλώσσα δεν συνιστά, κατά τη γνώμη μου, μαρτυρία και δεν πρέπει να ληφθεί υπόψη. (Βλ. Φωτίου (2003) 1(Β) Α.Α.Δ. 783)

Ωστόσο αν άκομα η ένορκη δηλωση του Αιτητή γινόταν αποδεκτή, σύμφωνα με αυτή φαίνεται οτι ο Αιητής απέστειλε στις 21/10/24  τα αντίγραφα των εγγράφων δια ηλεκτρονικού ταχυδρομείου τα οποια βέβαια δεν μπορεί να εξακριβωθεί ποια είναι ήτοι μετά την έκδοση της απόφασης

Απο τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει οτι ο Αιτητής επικαλείται έγγραφα εκδοθέντα πριν την υποβολή του αιτήματος του στην Υπηρεσία Ασύλου στις 27/5/2022  ήτοι αυτά αφορούν το έτος 2021. Η συνέντευξη του έλαβε χώρα στις 10/10/ 2024 και η απόφαση εκδόθηκε στις 17/10/24 .

Συνεπώς ο ισχυρισμός ότι η απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου πρέπει να ακυρωθεί επειδή δεν εξετάστηκαν τα ενλόγω έγγραφα δεν ευσταθεί.  Ο αιτητής είχε αρκετό χρόνο να προσκομίσει οποιοδήποτε έγγραφο για να καταδίξει τους ισχυρισμούς του ωστόσο δεν το έπραξε  . Δεν είναι δυνατον να ανεμενεται οτι η Υπηρεσία Ασύλου έχει υποχρέωση να αναμένει πότε ο Αιτητής θα αποφασίσει να αποστείλει οποιαδηποτε έγγραφα για να προχωρήσει στην εξέταση του αιτηματος του Αιτητή ειδικότερα μάλιστα σε περίπτωση που εχει παρέλθει  μεγαλο χρονικό διάστημα  απο το συμβάν μέχρι την ημερομηνία της συνέντευξης οπως στη περίπτωση του Αιτητή .

Σε σχέση με τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό του Αιτητή περί φόβου δίωξης, ορθά και πάλι οι Καθ' ων η αίτηση έκριναν τον  Αιτητή εσωτερικά και απέρριψαν τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό του, καθώς οι πλειονότητα των απαντήσεων του  είναι διατυπωμένες με γενικότητα, αοριστία ως επίσης και αντιφάσεις και δεν ήταν σε θέση να δώσει λεπτομέρειες αναφορικά με τον πυρήνα του αιτήματός του. Υπέδειξε πλήρη άγνοια σε βασικά ερωτήματα που του τέθηκαν και ο ισχυρισμός του οτι δεν γνώριζε ποιος το βοήθησε να δραπετεύσει σε ποιό μέρος και πως ταξίδευσε εκτός της χώρας καταγωγής του ορθά δεν έγινε αποδεκτός ως ευλογοφανής από του Καθ΄ων η αίτηση.

Στο σημείο αυτό κρίνω σκόπιμο να αναφέρω ότι σε κάθε περίπτωση και σύμφωνα με το άρθρο 18(5) του περί Προσφύγων Νόμου, εναπόκειται στον εκάστοτε Αιτητή/Αιτήτρια να τεκμηριώσει την αίτησή του για διεθνή προστασία. Στην υπό κρίση περίπτωση, για τους λόγους που αναλύθηκαν ανωτέρω, ο Αιτητής  δεν κατάφερε τεκμηριώσει κάποια παρελθούσα πράξη δίωξης σε βάρος του ούτε κατά τη διάρκεια της προφορικής της συνέντευξης, αλλά  ούτε  κατά την ενώπιον μου διαδικασία. 

Εν πάση περιπτώσει  κρίνω ότι ο λειτουργός της Υπηρεσίας Ασύλου, στην έκθεση-εισήγηση, αξιολόγησε κάθε έκαστο ισχυρισμό του Αιτητή και για τους λόγους που εκτενώς καταγράφηκαν στην εισήγησή του, εύλογα κατέληξε στο συμπέρασμα να εισηγηθεί την απόρριψης της αίτησης του για διεθνή προστασία και επομένως, ορθά ο Προϊστάμενος της Υπηρεσίας Ασύλου αποφάσισε να υιοθετήσει την ενλόγω εισήγηση .

Περαιτέρω, συμφωνώ με την αξιολόγηση κινδύνου στην οποία προέβη ο λειτουργός στη βάση του αποδεκτού ουσιώδους ισχυρισμού, καθώς και με το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε αναφορικά με την μη πλήρωση των προϋποθέσεων αναγνώρισης προσφυγικού καθεστώτος καθώς ο Αιτητής  δεν κατάφερε να στοιχειοθετήσει βάσιμο και δικαιολογημένο φόβο δίωξης για ένα από τους πέντε λόγους που εξαντλητικά αναφέρονται στο  Άρθρο  3(1) του περί Προσφύγων Νόμου και του Άρθρου 1Α(2) της Σύμβασης της Γενεύης του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων.

Σημειώνεται πως λόγω του ότι οι ισχυρισμοί του Αιτητή  αναφορικά με τους λόγους που φέρεται να εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του απορρίφθηκαν στο σύνολό τους ως τέτοιοι που δεν πληρούνται  οι προϋποθέσεις υπαγωγής του στα άρθρα 19 (2) (α) και (β) περί συμπληρωματικής προστασίας, καθώς δεν προέκυψαν στοιχεία εκ των οποίων μπορεί να συναχθεί ότι σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής  κινδυνεύει να αντιμετωπίσει θανατική ποινή ή εκτέλεση κατά την έννοια του άρθρου 19 (2) (α), ή άλλως βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία κατά την έννοια του άρθρου 19 (2) (β).

Αναφορικά δε με την μη πλήρωση των προϋποθέσεων παροχής συμπληρωματικής προστασίας προς το πρόσωπο του Αιτητή υπό την έννοια του άρθρου 19 (2) (γ) του περί Προσφύγων Νόμου ή άλλως του άρθρου 15 (γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, κρίνω σκόπιμο να παρατεθούν αρχικά τα κάτωθι:

Το άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου προϋποθέτει ουσιώδεις λόγους να πιστεύεται ότι η Αιτήτρια θα υποστεί σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, υπάρχει ευρεία νομολογία τόσο του Ανωτάτου Δικαστηρίου Κύπρου (βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, Υποθ. Αρ. 685/2012, ημερομηνίας 23/04/13 και Mushegh Grigoryan κ.α. v. Κυπριακή Δημοκρατία, Υποθ. Αρ.851/2012, ημερομηνίας 22/9/2015) όσο και του ΔΕΕ (βλ. C- 285/12, A. Diakité v. Commissaire général aux réfugiés et aux apatrides, 30/01/2014, C-465/07, Meki Elgafaji and Noor Elgafaji v. Staatssecretaris van Justitie, 17/02/2009), καθώς επίσης και του ΕΔΔΑ (βλ. K.A.B. v. Sweden, 886/11, 05/09/2013 (final 17/02/2014), Sufi and Elmi v. the United Kingdom, 8319/07 and 11449/07, 28/11/2011) στις οποίες ερμηνεύεται η έννοια της «αδιακρίτως ασκούμενης βίας» και της «ένοπλης σύρραξης» και τίθενται κριτήρια ως προς τη σοβαρότητα του κινδύνου που προϋποτίθεται για την αξιολόγηση των περιπτώσεων στις οποίες εξετάζεται η πιθανότητα παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του Άρθρου 15(γ) της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, το οποίο αντιστοιχεί στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου.

Στην υπόθεση Meki Elgafaji and Noor Elgafaji v.Staatssecretarisvan Justitie παρ. 35, το ΔΕΕ αναφέρει ότι «ο όρος «προσωπική» πρέπει να νοείται ως χαρακτηρίζων βλάβη προξενούμενη σε αμάχους, ανεξαρτήτως της ταυτότητάς τους, όταν ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που χαρακτηρίζει την υπό εξέλιξη ένοπλη σύρραξη και λαμβάνεται υπόψη από τις αρμόδιες εθνικές αρχές οι οποίες επιλαμβάνονται των αιτήσεων περί επικουρικής προστασίας ή από τα δικαστήρια κράτους μέλους ενώπιον των οποίων προσβάλλεται απόφαση περί απορρίψεως τέτοιας αιτήσεως είναι τόσο υψηλός, ώστε υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμάται ότι ο άμαχος ο οποίος θα επιστρέψει στην οικεία χώρα ή, ενδεχομένως, περιοχή θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της χώρας ή της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί σε σοβαρή απειλή κατά το άρθρο 15, στοιχείο γ΄, της οδηγίας» ενώ στην παρ. 37 αναφέρει ότι «η απλή αντικειμενική διαπίστωση κινδύνου απορρέοντος από τη γενική κατάσταση μιας χώρας δεν αρκεί, καταρχήν, για να γίνει δεκτό ότι οι προϋποθέσεις του άρθρου 15, στοιχείο γ΄, της οδηγίας, συντρέχουν ως προς συγκεκριμένο πρόσωπο, εντούτοις, καθόσον η αιτιολογική αυτή σκέψη χρησιμοποιεί τον όρο «συνήθως», αναγνωρίζει το ενδεχόμενο υπάρξεως μιας εξαιρετικής καταστάσεως, χαρακτηριζομένης από έναν τόσο υψηλό βαθμό κινδύνου, ώστε να υπάρχουν σοβαροί λόγοι να εκτιμάται ότι το πρόσωπο αυτό θα εκτεθεί ατομικώς στον επίμαχο κίνδυνο.» (υπογράμμιση του παρόντος Δικαστηρίου). Περαιτέρω το ΔΕΕ στην εν λόγω υπόθεση αποφάσισε ότι «όσο περισσότερο ο αιτών είναι σε θέση να αποδείξει ότι θίγεται ειδικώς λόγω των χαρακτηριστικών την καταστάσεώς του, τόσο μικρότερος θα είναι ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που απαιτείται προκειμένου ο αιτών να τύχει της επικουρικής προστασίας» (παρ. 39).

Αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στην Κινσάσα, τόπο προηγούμενης συνήθους διαμονής του Αιτητή, παρατίθενται τα εξής ποσοτικά δεδομένα. Σύμφωνα με τα πρόσφατα δεδομένα της βάσης δεδομένων ACLED (The Armed Conflict Location & Event Data Project), κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 09/01/2026), στην επαρχία Κινσάσα καταγράφηκαν 47 περιστατικά πολιτικής βίας (“Political violence”, που περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες), από τα οποία επήλθαν 56 θάνατοι.^[33] Σημειώνεται πως ο πληθυσμός για την Κινσάσα σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2026 ανέρχεται σε 18,552,800 κατοίκους.^[34]

Λαμβάνοντας υπόψη την απουσία προσωπικών υποκειμενικών εξατομικευμένων στοιχείων στο προφίλ του Αιτητή, ο οποίος είναι υγιής, ικανός προς εργασία, ψηλού μορφωτικού επιπέδου, η αξιολόγηση του κινδύνου επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, γίνεται στη βάση της κατάστασης ασφαλείας στην περιοχή, όπου αναμένεται να επιστρέψει. Λαμβάνοντας υπόψη τα προαναφερθέντα δεδομένα όσον αφορά την κατάσταση ασφαλείας στο τόπο καταγωγής , συνάγεται εύλογα και με ασφάλεια το συμπέρασμα ότι η κατάσταση ασφαλείας μαζί με το ατομικό προφίλ του Αιτητή δεν συνεπάγονται την ύπαρξη ουσιωδών λόγων να πιστεύεται ότι θα κινδυνεύσει ως άμαχος πολίτης, σε περίπτωση επιστροφής στην περιοχή της, η κατάσταση της οποίας δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως κατάσταση αδιάκριτης βίας, κατά την έννοια του άρθρου 15(γ) της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2011/95/ΕΕ.

Υπό το φως των πιο πάνω η  προσφυγή απορρίπτεται ως απαράδεκτη με €1500 έξοδα εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ' ων η Αίτηση.

                                    

 

                                   

 

                                          Βούλα Κουρουζίδου - Καρλεττίδου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.