ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Υπόθ. Αρ.: ΝΑ 59/25
27 Φεβρουαρίου, 2026
[Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]
Ο ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ
ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (Αρ. 1) ΤΟΥ 2003
Ο ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002 (Ν.165(Ι)/2002)
ΑΙΤΗΣΗ ΑΠΟ:
Η.Β.Ι.Α.
Αιτητής
Ο Αιτητής εμφανίζεται προσωπικά
Β. Θωμά (κα), για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας
[Παρούσα η κα Sara Habib, για πιστή μετάφραση από Ελληνικά σε Αραβικά και αντίστροφα.]
ΑΠΟΦΑΣΗ
Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π: Ο Αιτητής καταχώρησε την παρούσα αίτηση για παροχή προς αυτόν δωρεάν νομικής αρωγής έτσι ώστε να του δοθεί η δυνατότητα να διορίσει δικηγόρο, προκειμένου να προωθήσει προσφυγή κατά της νομιμότητας της απόφασης η οποία του κοινοποιήθηκε στις 26/03/2025, σύμφωνα με την οποία απορρίφθηκε η αίτησή του για διεθνή προστασία.
Σύμφωνα με τα γεγονότα που παρατίθενται στο Σημείωμα που έχει καταχωρηθεί εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα και υποστηρίζεται από σχετικά Παραρτήματα, ο Αιτητής είναι υπήκοος του Ιράκ και εισήλθε παράνομα στη Δημοκρατία. Στις 07/02/2023, υπέβαλε αίτηση για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας.
Στις 09/09/2024 και 29/10/2024 πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις του Αιτητή από αρμόδιο λειτουργό της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο - EΥΥΑ (στο εξής αναφερόμενος ως «λειτουργός»). Μετά τις συνεντεύξεις, ο λειτουργός ετοίμασε Έκθεση - Εισήγηση ημερ. 30/01/2025 προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου, αναφορικά με την απόρριψη του αιτήματος του Αιτητή. Εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών ως ο Νόμος ορίζει, λειτουργός της Υπηρεσίας Ασύλου, ενέκρινε για λογαριασμό του Προϊστάμενου την ανωτέρω εισήγηση στις 31/01/2025 και απέρριψε την αίτηση για διεθνή προστασία.
Στις 26/03/2025, ετοιμάστηκε επιστολή ενημέρωσης του Αιτητή για την απόφαση του Προϊστάμενου της Υπηρεσίας Ασύλου, η οποία του επιδόθηκε δια χειρός αυθημερόν.
Στις 27/03/2025, ο Αιτητής καταχώρησε αίτηση ακυρώσεως κατά της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου ημερ. 26/03/2025 καθώς και την υπό κρίση αίτηση για παραχώρηση δωρεάν νομικής αρωγής.
Η εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα ανέφερε τόσο μέσω του γραπτού της σημειώματος όσο και προφορικά στο Δικαστήριο, ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις που θέτει ο περί Νομικής Αρωγής Νόμος για την παραχώρηση του ευεργετήματος της νομικής αρωγής.
Σύμφωνα με το άρθρο 3 του Περί Νομικής Αρωγής Νόμου του 2002 ως τροποποιήθηκε, δωρεάν νομική αρωγή παρέχεται στις διαδικασίες που αναφέρονται στα άρθρα 4-6γ του Νόμου. Η κρίσιμη διάταξη του Νόμου Περί Νομικής Αρωγής είναι το άρθρο 6Β, εδάφιο 2, παράγραφος (α) το οποίο προβλέπει τα ακόλουθα:
«(6Β)(2) Παρέχεται δωρεάν νομική αρωγή σε αιτητή διεθνούς προστασίας, ο οποίος ασκεί προσφυγή ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου, δυνάμει των διατάξεων του Άρθρου 146 του Συντάγματος -
(α) Κατά δυσμενούς απόφασης του Προϊστάμενου επί της αίτησης διεθνούς προστασίας του εν λόγω αιτητή, την οποία απόφαση ο Προϊστάμενος έλαβε δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 5, 12Βδις, 12Βτετράκις, 12Δ ή 13 του περί Προσφύγων Νόμου του 2000, (.)».
Tο ανωτέρω άρθρο, ωστόσο, προβλέπει τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
1. Η δωρεάν νομική αρωγή αφορά μόνο την πρωτοβάθμια εκδίκαση της προσφυγής ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου δυνάμει των διατάξεων του Άρθρου 146 του Συντάγματος.
2. Κατά την κρίση του Διοικητικού Δικαστηρίου η προσφυγή έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας.
Νοείται ότι σε αυτή την περίπτωση, η διάταξη που αφορά στις πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας εφαρμόζεται χωρίς να περιορίζεται αυθαίρετα η παροχή της δωρεάν νομικής αρωγής και χωρίς να εμποδίζεται η ουσιαστική πρόσβαση του αιτητή διεθνούς προστασίας στη δικαιοσύνη.
Το Δικαστήριο έχει ευρεία διακριτική ευχέρεια να αποφασίσει κατά πόσο η προσφυγή του Αιτητή έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας. Τούτο χωρίς να αποφασίζει επί της οριστικής τύχης της προσφυγής που έχει καταχωρήσει ο Αιτητής. Τονίζεται πως το αποτέλεσμα της παρούσας αίτησης δεν επηρεάζει την τελική απόφαση επί της προσφυγής.
Έχω μελετήσει προσεκτικά την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου και την εισηγητική έκθεση που ετοιμάστηκε από το λειτουργό και λαμβάνω επίσης υπόψιν μου τα όσα ο ίδιος ο Αιτητής ανέφερε κατά την διάρκεια της παρούσας διαδικασίας ενώπιον του Δικαστηρίου.
Παρατηρώ ότι ο λειτουργός ετοίμασε σχετική έκθεση-εισήγηση με την οποία κατηγοριοποίησε τους βασικούς ισχυρισμούς του Αιτητή ως εξής: 1) ταυτότητα, χώρα καταγωγής και προσωπικά στοιχεία/ προφίλ του Αιτητή, 2) ως υπάλληλος των Υπηρεσιών Πληροφοριών του Ιράκ, ανατέθηκε στον Αιτητή να ξεκινήσει σχέση με κοπέλα η οποία εργαζόταν για κάποιες πολιτοφυλακές και αυτό προκειμένου να αποσπά πληροφορίες γι’ αυτές, 3) ο Αιτητής απήχθη, χτυπήθηκε και ανακρίθηκε από τις εν λόγω πολιτοφυλακές 4) ο Αιτητής γεννήθηκε ως Σιίτης, πλην όμως έπινε αλκοόλ και δεν ακολουθούσε τη θρησκεία του 5) ο Αιτητής ήταν ομοφυλόφιλος. Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση, ο Αιτητής κρίθηκε ικανοποιητικά αξιόπιστος όσον αφορά τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό του.
Ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός αναφορικά με το ότι ως υπάλληλος των Υπηρεσιών Πληροφοριών του Ιράκ, του ανατέθηκε να ξεκινήσει σχέση με κοπέλα η οποία εργαζόταν για κάποιες πολιτοφυλακές και αυτό προκειμένου να αποσπά πληροφορίες γι’ αυτές, δεν έτυχε αποδοχής. Υπό το σκέλος της εσωτερικής αξιοπιστίας, ο λειτουργός κατέγραψε ότι ο Αιτητής δεν μπορούσε να διευκρινίσει το πως κατάφερε από τεχνικός πληροφορικής να προαχθεί σε πράκτορα. Περαιτέρω, δεν γνώριζε αρκετές πληροφορίες για το δικηγόρο Ali Chaseb Hattab, του οποίου η απαγωγή ήταν και αυτή που οδήγησε στην ανάθεση της αποστολής για την προσέγγιση της κοπέλας. Ούτε ανέφερε επαρκή στοιχεία ως προς το πως προσέγγισε την κοπέλα, αφού περιορίστηκε στο να δηλώσει ότι γνωρίστηκαν σε τέντα κατά τη διάρκεια διαδήλωσης. Επιπλέον, ανέφερε ότι οι πολιτοφυλακές ονομάζονταν Hasab Al Shaabi και Asaeb Ahel Alhak, χωρίς ωστόσο να συγκεκριμενοποιεί πως εμπλεκόταν η κοπέλα μαζί τους ή ποιες οι ακριβείς τους δραστηριότητες. Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού, ο λειτουργός προέβη σε έρευνα η οποία επιβεβαίωνε την εξαφάνιση του δικηγόρου Ali Chaseb Hattab στις 08/10/2019, την ύπαρξη πολιτοφυλακών ονόματι Asa’ ib Ahl al-Haqq και al-Hashd al Shaabi καθώς και τις δραστηριότητες αυτών. Συμπερασματικά, ο λειτουργός απέρριψε τον ισχυρισμό.
Ο τρίτος ουσιώδης ισχυρισμός σε σχέση με το ότι απήχθη, χτυπήθηκε και ανακρίθηκε από τις πολιτοφυλακές, εξίσου, δεν έτυχε αποδοχής. Για την εσωτερική αξιοπιστία, ο λειτουργός ανέφερε ότι ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να αναφέρει λεπτομέρειες ως προς το γιατί τον αναζητούσαν αφότου ολοκλήρωσε την αποστολή του. Ούτε ανέφερε επαρκή στοιχεία για την απαγωγή και μετέπειτα ανάκρισή του αφ’ ης στιγμής δήλωσε μόνο ότι η Alhek τον μετέφερε σε ένα κτίριο και τον ανάγκασε να υπογράψει έγγραφα. Ακόμη, προκειμένου να δείξει ότι οι πολιτοφυλακές τον κυνηγούσαν, αναφέρθηκε σε δυο περιστατικά που συνέβησαν προτού αλλά και μετά την απαγωγή του, πλην όμως παρέλειψε να περιγράψει αυτά με επάρκεια. Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού, ο λειτουργός παρέθεσε πληροφορίες για τις πολιτοφυλακές Asa’ ib Ahl al-Haqq και al-Hashd al Shaabi. Περαιτέρω, ανέφερε ότι στις εξωτερικές πηγές δεν εντόπισε πληροφορίες για την απαγωγή και την προσωπική του περιγραφή των γεγονότων. Ο λειτουργός κατέληξε ότι η εσωτερική αξιοπιστία των αναφορών του Αιτητή δεν τεκμηριώθηκε και απέρριψε τον ισχυρισμό.
Ο τέταρτος ουσιώδης ισχυρισμός σχετικά με το ότι γεννήθηκε ως Σιίτης, πλην όμως έπινε αλκοόλ και δεν ακολουθούσε τη θρησκεία του, έτυχε απόρριψης. Ειδικότερα, ο λειτουργός ανέφερε ότι οι δηλώσεις του Αιτητή ότι οι γονείς και οι παππούδες του επρόκειτο για αυστηρά θρησκευόμενα άτομα, έρχονταν σε αντίθεση με τη δήλωσή του ότι ζούσε μια ελεύθερη ζωή με τους παππούδες του. Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού, ο λειτουργός κατέγραψε πληροφορίες οι οποίες δείκνυαν την στο Ιράκ ιδιαίτερη εύνοια που τύχανε ο μουσουλμανισμός έναντι των άλλων θρησκειών.
Όσον αφορά τον πέμπτο ισχυρισμό για το ότι ήταν ομοφυλόφιλος, ο λειτουργός εφάρμοσε τη μέθοδο DSSH (Difference, Shame, Stigma, Harm). Ειδικότερα, στα πλαίσια διευκρίνισης του στοιχείου της διαφορετικότητας, ο λειτουργός έθεσε στον Αιτητή ερωτήσεις σχετικές με την πρώτη του σεξουαλική εμπειρία ως επίσης και τις σκέψεις και τον εσωτερικό του αναστοχασμό όταν συνειδητοποίησε την ομοφυλοφιλία του. Ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να εξηγήσει το πως η σεξουαλική παρενόχληση που υπέστη στην ηλικία των 7 ετών συνέβαλε στο να γίνει ομοφυλόφιλος. Ακόμη, ανέφερε ότι ένιωσε ομοφυλόφιλος στα 13 του χρόνια, πλην όμως παρέλειψε να διευκρινίσει το αν του συνέβη κάτι σ’ εκείνη την ηλικία που να τον ώθησε στη συνειδητοποίηση αυτή. Ως προς τα στοιχεία της ντροπής και του στίγματος, ο Αιτητής ανέφερε ότι οι γονείς του δεν γνώριζαν για τον σεξουαλικό του προσανατολισμό, χωρίς ωστόσο να εξηγεί τον τρόπο με τον οποίον κατάφερε να κρύψει από εκείνους και από την κοινωνία τα της ομοφυλοφιλίας του. Επιπλέον, οι δηλώσεις του για τις κατ’ ισχυρισμόν σχέσεις του δεν ήταν επαρκείς. Επίσης, ανέφερε ότι κοιμόταν και με γυναίκες και αυτό μόνο στη μέθη του, ενώ αδυνατούσε να τεκμηριώσει το πως η μέθη τον οδηγούσε στο να επιθυμεί να συνευρεθεί ερωτικά με γυναίκες λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι αυτοπροσδιοριζόταν ως ομοφυλόφιλος.
Ως προς το στοιχείο της βλάβης, ο Αιτητής δεν ανέφερε το όποιο εναντίον του περιστατικό παρά δήλωσε γενικευμένα ότι στη χώρα του οι ομοφυλόφιλοι στοχοποιούνταν τόσο από την κοινωνία όσο και από το κράτος. Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού, ο λειτουργός ανέφερε ότι οι φωτογραφίες που προσκόμισε ο Αιτητής και οι οποίες απεικόνιζαν τον ίδιο και άλλα άτομα, μπορούσαν να αποδώσουν περιορισμένη αξία ως αποδεικτικά στοιχεία. Περαιτέρω, προέβη σε έρευνα εκ της οποίας επιβεβαιωνόταν η στο Ιράκ δίωξη των ΛΟΑΤ ατόμων. Ο λειτουργός, λόγω μη τεκμηρίωσης της εσωτερικής αξιοπιστίας των αναφορών του Αιτητή και συνδυαστικά με τη μη επάρκεια των προσκομισθεισών φωτογραφιών για την απόδειξη της ομοφυλοφιλίας, απέρριψε τον ισχυρισμό.
Κατά τη διαδικασία εξέτασης της αίτησής του για νομική αρωγή στο Δικαστήριο, στην Αιτητή δόθηκε χρόνος ώστε να μελετήσει το Σημείωμα και τα επισυνημμένα παραρτήματα και να εξηγήσει τους λόγους που θεωρούσε ότι η προσφυγή του είχε πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας. Ο Αιτητής, κατά την ακρόαση, επανέλαβε κυρίως τους επί της συνέντευξης ισχυρισμούς του και δη ότι ήταν ομοφυλόφιλος και ότι η ομοφυλοφιλία διωκόταν στο Ιράκ. Περαιτέρω, προσκόμισε αντίγραφο επιστολής της προέδρου Accept-ΛΟΑΤΙ Κύπρου, με θέμα: επιβεβαίωση μέλους οργάνωσης Accept - Hasan Brer Ibrahim Arab, ημερ. 28/11/2025, η όποια επιβεβαιώνει την εγγραφή και ενεργή του συμμετοχή στην οργάνωση αλλά και άρθρο της ιστοσελίδας της βιβλιοθήκης του Κογκρέσου, με τίτλο Ιράκ: το Κοινοβούλιο ψηφίζει νέο νόμο που απαγορεύει την πορνεία, την ομοφυλοφιλία και τις διαδικασίες αλλαγής φύλου, ημερ. 16/05/2024, όπου μεταξύ άλλων αναφέρει ότι ο νέος νόμος ποινικοποιεί την ομοφυλοφιλία, επιβάλλει αυξημένες ποινικές κυρώσεις σε περίπτωση εξαναγκασμού ή εξαπάτησης για την εν λόγω πράξη και απαγορεύει στις μη κυβερνητικές οργανώσεις να προωθούν τα δικαιώματα των ΛΟΑΤ ατόμων.
Οι Καθ’ ων η Αίτηση υιοθέτησαν το περιεχόμενο του Σημειώματος, στο οποίο καταγράφηκε η θέση τους ότι δεν υπήρχαν πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας της προσφυγής του Αιτητή.
Έχοντας ανατρέξει στα πρακτικά των συνεντεύξεων του Αιτητή και στην εισηγητική έκθεση του λειτουργού, παρατηρώ - εκ πρώτης όψεως - ότι η προσφυγή του Αιτητή έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας. Μέσα από τα πρακτικά των συνεντεύξεων προκύπτει ότι ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι έφυγε από τη χώρα του λόγω φόβου δίωξης από τις αρχές και τις πολιτοφυλακές. Ειδικότερα, και σε σχέση με τους ισχυρισμούς του περί δίωξης από τις αρχές εξαιτίας του σεξουαλικού του προσανατολισμού ως ομοφυλόφιλο άτομο, με βάση τα όσα ενώπιον μου ανέφερε και των προσκομισθέντων εγγράφων, παρατηρώ ότι οι ισχυρισμοί για την ομοφυλοφιλία του, για τις πρόνοιες του νέου νόμου ως προς τα ΛΟΑΤ άτομα και για τη στοχοποίηση των εν λόγω ατόμων από την κοινωνία αλλά και το κράτος, είναι βάσιμοι, με συνεπεία κατά την αξιολόγηση της υπόθεσης του από το Δικαστήριο, να υπάρχει πιθανότητα να ανατραπούν τα ευρήματα του λειτουργού.
Για τους λόγους που έχω αναλύσει ανωτέρω, κρίνω πως εκ πρώτης όψεως η προσφυγή του Αιτητή έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας. Ειδικότερα, λαμβάνοντας υπόψη τα ενώπιον μου στοιχεία και τα όσα προέβαλε ο Αιτητής στα πλαίσια της ακρόασης της παρούσας αίτησης, υπάρχουν εκ πρώτης όψεως πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας της προσφυγής που έχει καταχωρίσει, καθώς, διαπιστώνεται η ύπαρξη κρίσιμων στοιχείων και ισχυρισμών τα οποία ενδέχεται να τροποποιήσουν τα ευρήματα του λειτουργού της Υπηρεσίας Ασύλου, μετά από εξέταση επί της ουσίας από το Δικαστήριο. Ως εκ τούτου είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης όπως διοριστεί δικηγόρος για να μπορέσει ο Αιτητής να αναπτύξει πλήρως νομικά επιχειρήματα προς ακύρωση και τροποποίηση της προσβαλλόμενης απόφασης.
Ενόψει των ανωτέρω, κρίνω ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις για έκδοση Νομικής Αρωγής και, συνεπώς, η αίτηση του Αιτητή εγκρίνεται. Εντέλλεται το αρμόδιο Πρωτοκολλητείο να προχωρήσει στις νενομισμένες διαδικασίες για διορισμό δικηγόρου σύμφωνα με τον Διαδικαστικό Κανονισμό, δυνάμει του σχετικού Νόμου.
Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο