J. P. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου, Υπόθεση Αρ.: 4376/23, 17/3/2026
print
Τίτλος:
J. P. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου, Υπόθεση Αρ.: 4376/23, 17/3/2026

 

 

 

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

 

    Υπόθεση Αρ.: 4376/23

 

17 Μαρτίου, 2026

[Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

 

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος 

Μεταξύ

J. P.

Αιτητού,

και

Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου

Καθ' ων η αίτηση,

 ......... 

 

Ζ. Ποντίκη (κα), Δικηγόρος για τον Αιτητή

Α. Φιλίππου (κος), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

 

Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Ο Αιτητής με την παρούσα προσφυγή στρέφεται κατά της απόφασης των Καθ' ων η αίτηση ημερομηνίας 31.5.2025, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά του για διεθνή προστασία, καθότι κρίθηκε ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις των άρθρων 3 και 19 των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2023.

 

Γεγονότα

1.             Καταρχάς επισημαίνεται εκ προοιμίου ότι η παράθεση των γεγονότων που ακολουθεί αντλείται τόσο από τον διοικητικό φάκελο του Αιτητή με αριθμό F19-08274, όσο και από τον διοικητικό φάκελο υπ’ αριθμόν F04-01861 του πατέρα του Αιτητή, στον οποίο, κατά τον κρίσιμο χρόνο, ο Αιτητής συμμετείχε στην αρχική αίτηση υπό την ιδιότητα του εξαρτώμενου προσώπου (ανήλικος).

 

2.             Για σκοπούς πληρότητας και ορθής εκτίμησης του συνόλου των σχετικών περιστατικών, το Δικαστήριο προέβη σε συνδυαστική και συνολική παράθεση των γεγονότων όπως αυτά προκύπτουν από αμφότερους τους πιο πάνω φακέλους.

 

3.             Προς τον σκοπό αυτό, καταγράφεται ότι δόθηκε ρητή προφορική συναίνεση τόσο εκ μέρους του Αιτητή, όσο και εκ μέρους των Καθ’ ων η αίτηση κατά την ενώπιον του Δικαστηρίου διαδικασία. Αμφότερα τα μέρη τοποθετήθηκαν προφορικώς υπέρ της συνολικής εκτίμησης των περιστάσεων του Αιτητή, όπως αυτές υποβλήθηκαν τόσο κατά την πρώτη, όσο και κατά τη δεύτερη αίτησή του για διεθνή προστασία. Τα ανωτέρω επισημαίνονται καθότι οι Καθ’ ων η αίτηση αντιμετώπισαν τη δεύτερη μεταγενέστερη αίτηση του Αιτητή ως πρώτη αίτηση ασύλου και όχι ως πρώτη μεταγενέστερη αίτηση· συνεπώς προέβησαν σε αξιολόγηση της αίτησής του ως τέτοιας και όχι ως μεταγενέστερης.

 

4.             Τούτων λεχθέντων, τα γεγονότα της υπόθεσης έχουν ως ακολούθως: Ο Αιτητής είναι υπήκοος της Τουρκίας, κουρδικής καταγωγής, γεννηθείς το 1992 και στις 27.5.2004 υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας ως εξαρτώμενο μέλος του πατέρα του, στο όνομα του οποίου καταχωρίστηκε η εν λόγω αίτηση. Στις 12.5.2005, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του πατέρα του Αιτητή από λειτουργό, ο οποίος υπέβαλε σχετική Έκθεση/ Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου (στο εξής: Προϊστάμενος) για απόρριψη της αίτησης ασύλου και για επιστροφή των Αιτητών στη χώρα καταγωγής τους. Στις 16.3.2006, ο Προϊστάμενος εξέδωσε απόφαση για απόρριψη της αίτησης ασύλου των Αιτητών και επιστροφή τους στην Τουρκία. Στις 27.4.2006, ο πατέρας του Αιτητή υπέβαλε Διοικητική Προσφυγή κατά της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου ενώπιον της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων, η οποία απορρίφθηκε με απόφαση της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων ημερομηνίας 22.6.2010. Στις 21.3.2007, ο πατέρας του Αιτητή απέστειλε επιστολή προς το Υπουργείο Εσωτερικών ζητώντας παρέμβαση για την παραμονή της οικογένειάς του στη Δημοκρατία Στις 8.10.2019, ο πατέρας του Αιτητή, όχι και όμως και τα υπόλοιπα πλέον μέλη της οικογένειάς του, υπέβαλε αίτημα για επανάνοιγμα του φακέλου του για διεθνή προστασία ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου. Στις 10.12.2019, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του πατέρα του Αιτητή από λειτουργό αναφορικά με το πιο πάνω Αίτημα επανανοίγματος του φακέλου της αίτησής του για διεθνή προστασία, η οποία αίτηση κατόπιν σχετικής εισήγησης απορρίφθηκε ως απαράδεκτη  στις 15.1.2020. Η εν λόγω απορριπτική απόφαση κοινοποιήθηκε στον πατέρα του Αιτητή στις 6.2.2020, ο οποίος καταχώρισε την προσφυγή υπ’ αριθμόν 180/2020 ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας (Δ.Δ.Δ.Π.) (για όλα τα παραπάνω βλ. διοικητικό φάκελο F04-01861), η οποία αποσύρθηκε και απορρίφθηκε στις 17.6.2020.

 

5.              Εν συνεχεία, ο Αιτητής (αυτοτελώς πλέον) αφού έφθασε εκ νέου στις ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση περιοχές της Δημοκρατίας, στις 24.9.2019 υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας και την ίδια ημερομηνία παρέλαβε βεβαίωση υποβολής αιτήματος. Στις 20.3.2023, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή από λειτουργό, ο οποίος ετοίμασε Έκθεση/Εισήγηση προς Προϊστάμενο, ο οποίος κατόπιν σχετικής εισήγησης αποφάσισε την απόρριψη του αιτήματος του Αιτητή και την επιστροφή του στη χώρα καταγωγής του. Η εν λόγω απορριπτική απόφαση κοινοποιήθηκε στον Αιτητή στις 26.10.2023. Η παρούσα προσφυγή καταχωρίστηκε στις 21.11.2023 και στρέφεται κατά της ως άνω απορριπτικής απόφασης.

 

Νομικοί Ισχυρισμοί

6.             Ο Αιτητής, δια της γραπτής αγόρευσής του, προβάλλει ότι τόσο η αξιολόγηση της αξιοπιστίας του όσο και η εκτίμηση του μελλοντικού κινδύνου είναι εσφαλμένες. Υποστηρίζει ότι η κρίση περί αναξιοπιστίας της αφήγησής του εδράζεται σε εσφαλμένη και αποσπασματική εκτίμηση των δηλώσεών του, χωρίς να ληφθούν επαρκώς υπόψη οι ιδιαίτερες οικογενειακές και ψυχοκοινωνικές του συνθήκες.

 

7.             Ειδικότερα, προβάλλει ότι ο πυρήνας του αιτήματός του εδράζεται στο προφίλ του ως Τούρκου υπηκόου κουρδικής καταγωγής, ο οποίος, λόγω της εθνοτικής του ταυτότητας και των πολιτικών πεποιθήσεων του πατέρα του (μέλους του φιλοκουρδικού κόμματος Halkların Demokratik Partisi – HDP), βίωσε διαχρονικά συνθήκες στιγματισμού, κοινωνικού αποκλεισμού και ανασφάλειας. Παρότι ο ίδιος δεν ισχυρίζεται ότι υπέστη προσωπικά πράξη δίωξης, επικαλείται τη δεκαετή φυλάκιση του πατέρα του για πολιτικούς λόγους, τις στοχοποιήσεις της οικογένειας από τις αρχές και τις επανειλημμένες μετακινήσεις του εντός και εκτός Τουρκίας.

 

8.             Περαιτέρω, υποστηρίζει ότι οι Καθ’ ων η αίτηση παρέλειψαν να εξετάσουν επαρκώς τον προβαλλόμενο φόβο του αναφορικά με τις συνθήκες ασφαλείας στη νοτιοανατολική Τουρκία και ειδικότερα στην περιοχή καταγωγής του (Diyarbakır), καθώς και τον κίνδυνο που απορρέει από τη γενικότερη κατάσταση ανασφάλειας και τις διακρίσεις εις βάρος του κουρδικού πληθυσμού.

 

9.             Ο Αιτητής προβάλλει επίσης ότι δεν αξιολογήθηκαν ορθώς οι ιδιαίτερες συνθήκες ευαλωτότητάς του, όπως η καταστροφή της πατρικής οικίας συνεπεία του σεισμού του 2023, η απουσία οικογενειακού υποστηρικτικού δικτύου, η κατάσταση ένδειας της μητέρας του και η μετακίνηση της αδελφής του σε άλλη πόλη. Υποστηρίζει ότι, σε περίπτωση επιστροφής του, διατρέχει κίνδυνο να βρεθεί άστεγος, κοινωνικά αποκλεισμένος και χωρίς δυνατότητα εξασφάλισης εργασίας ή αξιοπρεπούς διαβίωσης, γεγονός που, κατά την άποψή του, συνιστά απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση.

 

10.          Ως προς τους προβαλλόμενους νομικούς ισχυρισμούς, επικαλείται πλάνη περί τα πράγματα, έλλειψη δέουσας έρευνας και πλημμελή αιτιολογία της απορριπτικής απόφασης.

 

11.          Ενόψει των ανωτέρω, ο Αιτητής αιτείται την ακύρωση της επίδικης απόφασης και την παραπομπή της υπόθεσης στη Διοίκηση προς επανεξέταση, προκειμένου να διερευνηθούν δεόντως οι ισχυρισμοί του. Επικουρικώς, ζητεί την αναγνώρισή του ως δικαιούχου συμπληρωματικής προστασίας, καθώς και, εναλλακτικώς, την παροχή προστασίας για ανθρωπιστικούς λόγους, επικαλούμενος ανάγκη ψυχιατρικής αξιολόγησης λόγω μετατραυματικού στρες.

 

12.          Από την πλευρά τους, οι Καθ’ ων η αίτηση υπεραμύνονται της νομιμότητας και ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης, υποστηρίζοντας ότι διενεργήθηκε η δέουσα έρευνα και ότι δεν προκύπτει μελλοντικός κίνδυνος σε περίπτωση επιστροφής του Αιτητή στη χώρα καταγωγής του. Προς τούτο παραπέμπουν στα ευρήματά τους κατά τη διοικητική εξέταση της αίτησης καθώς και σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης.

 

13.          Πιο συγκεκριμένα, αναφορικά με τον κατ’ ισχυρισμό φόβο στοχοποίησης του Αιτητή λόγω της εμπλοκής του πατέρα του στο πολιτικό κόμμα Halkların Demokratik Partisi (HDP), υποστηρίζουν ότι δεν προκύπτει εξατομικευμένος και πραγματικός κίνδυνος δίωξης εις βάρος του. Ειδικότερα, επικαλούμενοι πληροφορίες από εξωτερικές πηγές, σημειώνουν ότι η απλή ιδιότητα μέλους ή υποστηρικτή του HDP δεν αρκεί, κατ’ αρχήν, για τη θεμελίωση βάσιμου φόβου δίωξης, εκτός εάν συντρέχουν πρόσθετα στοιχεία, όπως ενεργός και ορατή πολιτική δράση, συμμετοχή σε διαδηλώσεις, δημόσια κριτική κατά της κυβέρνησης ή σύνδεση με πρόσωπα υψηλού προφίλ.

 

14.          Συνεπώς, κατά τη θέση τους, ο κίνδυνος αξιολογείται με βάση το ατομικό προφίλ και τις συγκεκριμένες δραστηριότητες του εκάστοτε ενδιαφερομένου. Εν προκειμένω, επισημαίνουν ότι ο ίδιος ο Αιτητής δεν ισχυρίζεται προσωπική πολιτική δραστηριότητα ούτε ενεργή ανάμιξη με το HDP, πέραν της ιδιότητας του πατέρα του ως μέλους. Ως εκ τούτου, θεωρούν ότι δεν στοιχειοθετείται προσωπικό πολιτικό προφίλ ικανό να προσελκύσει το ενδιαφέρον των τουρκικών αρχών και ότι, με βάση τα επιμέρους ευρήματα της διοικητικής εξέτασης, δεν προκύπτει κίνδυνος σε περίπτωση επιστροφής του στην Τουρκία και, κατ’ επέκταση, δεν δικαιολογείται η υπαγωγή του σε καθεστώς διεθνούς προστασίας.

 

Νομικό πλαίσιο

15.          Η Σύμβαση περί του καθεστώτος των προσφύγων, η οποία υπογράφηκε στη Γενεύη στις 28 Ιουλίου 1951 και τέθηκε σε ισχύ στις 22 Απριλίου 1954 [Recueil des traités des Nations unies, τόμος 189, σ. 150, αριθ. 2545 (1954)], όπως συμπληρώθηκε με το Πρωτόκολλο περί του καθεστώτος των προσφύγων, το οποίο συνήφθη στη Νέα Υόρκη στις 31 Ιανουαρίου 1967 και τέθηκε σε ισχύ στις 4 Οκτωβρίου 1967 (στο εξής: Σύμβαση της Γενεύης), ορίζει, στο άρθρο 1, τμήμα Α, σημείο 2, πρώτο εδάφιο, ότι ο όρος «πρόσφυγας» εφαρμόζεται επί παντός προσώπου το οποίο, «συνεπεία δικαιολογημένου φόβου διώξεως λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητος, κοινωνικής τάξεως ή πολιτικών πεποιθήσεων, ευρίσκεται εκτός της χώρας της οποίας έχει την ιθαγένεια και δεν δύναται ή, λόγω του φόβου τούτου, δεν επιθυμεί να απολαύει της προστασίας της χώρας ταύτης».

 

16.          Ο Κανονισμός 2 των περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Διαδικαστικών Κανονισμών του 2019 έως 2023 έχει ως ακολούθως:

 

«Ο Διαδικαστικός Κανονισμός του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου του 1962, και οι περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου (Αρ.1) Διαδικαστικοί Κανονισμοί του 2015, τυγχάνουν εφαρμογής σε όλες τις προσφυγές που καταχωρούνται στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας από 18.6.2019, με τις αναγκαίες τροποποιήσεις που αναφέρονται στη συνέχεια και κατ’ ανάλογη εφαρμογή των δικονομικών κανόνων και πρακτικής που ακολουθούνται και εφαρμόζονται στις ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου προσφυγές εκτός αν ήθελε άλλως ορίσει το Δικαστήριο.».

 

17.          Το άρθρο 11 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμων του 2018 έως (Αρ. 2) του 2025 (Ο περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμος) καθορίζει τη δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου.

 

18.          Το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου καθορίζει την έννοια του όρου πρόσφυγας και τις προϋποθέσεις υπαγωγής σε αυτόν τον ορισμό.

 

19.          Το άρθρο 16 του περί Προσφύγων Νόμου ορίζει τα εξής:

 

«Υποχρεώσεις Αιτητή κατά την εξέταση της αίτησης και συναφής υποχρέωση αρμόδιων αρχών

16.-(1) Κατά την εξέταση της αίτησής του, ο Αιτητής οφείλει να συνεργάζεται με την Υπηρεσία Ασύλου με σκοπό την εξακρίβωση της ταυτότητάς του και των υπόλοιπων στοιχείων που αναφέρονται στην παράγραφο (α) του εδαφίου (2).

 

(2) Ιδίως, ο Αιτητής οφείλει-

 

(α) να υποβάλει το συντομότερο δυνατό όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για την τεκμηρίωση της αίτησης, τα οποία στοιχεία συνίστανται σε δηλώσεις του Αιτητή και σε όλα τα έγγραφα που έχει ο Αιτητής στη διάθεσή του σχετικά με την ηλικία του, το προσωπικό του ιστορικό, καθώς και το ιστορικό των οικείων συγγενών του, την ταυτότητα, την ιθαγένεια, τη χώρα και το μέρος προηγούμενης διαμονής του, τις προηγούμενες αιτήσεις ασύλου, το δρομολόγιο που ακολούθησε, το δελτίο ταυτότητας και τα ταξιδιωτικά του έγγραφα και τους λόγους για τους οποίους ζητεί διεθνή προστασία∙ [...]».

 

20.          Το άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου προβλέπει τις περιπτώσεις, όπου χορηγείται το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.

 

Κατάληξη

 

21.           Ως προς τους εγειρόμενους λόγους προσφυγής, επισημαίνεται εκ προοιμίου ότι το παρόν Δικαστήριο, ως δικαστήριο ουσίας, δικάζει την ενώπιόν του προσφυγή αξιολογώντας εξ υπαρχής την αίτηση του Αιτητή για διεθνή προστασία, τόσο κατά το νόμο όσο και κατ’ ουσίαν. Δεν περιορίζεται, συνεπώς, μόνο στην εξέταση της διαδικασίας και των στοιχείων κρίσης της διοικητικής αρχής που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη, αλλά εξετάζει την ουσιαστική ορθότητά της de novo και ex nunc. (Βλ. Απόφαση του ΔΕΕ της 3ης Απριλίου 2025, C‑283/24 [Barouk], B. F. κατά Κυπριακής Δημοκρατίας, ECLI:EU:C:2025:236, απόφαση του ΔΕΕ ημερομηνίας 29 Ιουλίου 2019, Torubarov, C-556/17, EU:C:2019:626, σκέψεις 50 έως 53 (σύμφωνα με την οποία το δικαστήριο πραγματοποιεί «πλήρη και ex nunc εξέταση τόσο των πραγματικών όσο και των νομικών ζητημάτων, ιδίως, κατά περίπτωση, εξέταση των αναγκών διεθνούς προστασίας)· Έφεση κατά Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Aρ. 107/2023, Δημοκρατία ν. Q.B.T., απόφαση ημερ. 11.2.2025, Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 17/2021 Janelidze ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 21.9.2021· Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 35/2023 Lubangamu ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 5.12.2024). Ο αιτητής αναμένεται να προβάλει, στο πλαίσιο της διοικητικής ή και της παρούσας δικαστικής διαδικασίας, τέτοιους συγκεκριμένους και ειδικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι εν δυνάμει θα δικαιολογούσαν την υπαγωγή του στο καθεστώς διεθνούς προστασίας. Η πιο πάνω ανάλυση ένεκα της έκτασης της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου καθιστά αλυσιτελή την προβολή υποπεριπτώσεων λόγων προσφυγής π.χ. έλλειψη δέουσας έρευνας και αιτιολογίας, πλάνη, ο αιτητής εκπροσωπούμενος και δια συνηγόρου, έχει την ευκαιρία να εκθέσει τους ισχυρισμούς του και να λάβει όλα τα δέοντα δικονομικά μέσα προς τεκμηρίωσή τους [Βλ. «Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου», Επαμεινώνδας Π. Σπηλιωτόπουλος, 14ης Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 260, υποσημ. 72, «Εισηγήσεις Διοικητικού Δικονομικού Δικαίου, Χαράλαμπος Χρυσανθάκης, 2η Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σελ. 247 και Π.Δ. Δαγτόγλου, (Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο), σελ. 552]. Ως αλυσιτελής χαρακτηρίζεται ο λόγος προσφυγής, ο οποίος ακόμα και αν γίνει δεκτός δεν πρόκειται να οδηγήσει σε ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης [Βλ. Η προβολή ισχυρισμών στις διοικητικές διαφορές ουσίας, Α. Αθ. Αρχοντάκη, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 100].

 

22.          Συναφές εν προκειμένω είναι και το άρθρο 16 του περί Προσφύγων Νόμου και ειδικότερα τα εδάφια (2) και (3) αυτών. Από τις εν λόγω διατάξεις απορρέει καταρχάς η υποχρέωση του Αιτητή να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια προς τεκμηρίωση της αίτησης ασύλου του. Σύμφωνα με πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου (Βλ. ενδεικτικώς, Υπόθ. Αρ. 1721/2011, Ηοοman & Mahiab Khanbabaie vAναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων, ημερ. 30.6.2016, ECLI:CY:AD:2016:D320) αποτελεί υποχρέωση του Αιτητή ασύλου να επικαλεστεί έστω και χωρίς να προσκομίσει τυπικά αποδεικτικά στοιχεία, συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που του προκαλούν κατά τρόπο αντικειμενικώς αιτιολογημένο, φόβο δίωξης στη χώρα του για κάποιον από τους λόγους που αναφέρει το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου (Βλ. επίσης νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, αποφάσεις αρ. 1093/2008, 817/2009 και 459/2010). Εν συνεχεία ωστόσο, λόγω ακριβώς της δυσχέρειας του Αιτητή ασύλου να τεκμηριώσει με συγκεκριμένα στοιχεία την αίτησή του, γεννάται υποχρέωση της διοίκησης να συνδράμει τον Αιτητή σε αυτήν την προσπάθεια προβολής και τεκμηρίωσης των ισχυρισμών του (Βλ. Εγχειρίδιο για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια Καθορισμού του Καθεστώτος των Προσφύγων της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών παρ. 195 επ., Βλ. επίσης αναφορικά με την ενεργό συνεργασία Απόφαση του ΔΕΕ της 22ας Νοεμβρίου 2012, Υπόθεση C‑277/11, M. M., ECLI: EU:C:2012:744, σκέψεις 63 έως 68).

 

23.          Προχωρώντας στην εξέταση της ουσίας της υπό κρίση αίτησης, κρίνεται σκόπιμο οι ισχυρισμοί του Αιτητή να εκτεθούν και να αξιολογηθούν σε συνδυασμό με τους αντίστοιχους ισχυρισμούς του πατέρα του, όπως αυτοί προκύπτουν από τους οικείους διοικητικούς φακέλους, ήτοι τόσο από την πρώτη αίτηση διεθνούς προστασίας του ίδιου του Αιτητή, όσο και από τη μεταγενέστερη ατομική διαδικασία εξέτασης του πατέρα του. Τούτο δικαιολογείται από τη στενή πραγματική και χρονική συνάφεια των επικαλούμενων περιστατικών, καθώς και από την εν μέρει κοινή βάση των προβαλλόμενων λόγων προστασίας. Καίτοι, όπως επισημάνθηκε ανωτέρω, η υπό κρίση αίτηση του Αιτητή αντιμετωπίστηκε από τη Διοίκηση ως πρώτη αίτηση διεθνούς προστασίας, από τα στοιχεία της ενώπιον του Δικαστηρίου διαδικασίας προκύπτει ότι ο Αιτητής θεώρησε, ευλόγως, ότι τα στοιχεία και οι δηλώσεις που είχε υποβάλει κατά την εξέταση της προηγούμενης αίτησής του τελούσαν ήδη ενώπιον της Διοίκησης. Υπενθυμίζεται συναφώς ότι, δυνάμει του άρθρου 16Δ(2), στην περίπτωση που μεταγενέστερη αίτηση κριθεί παραδεκτή λόγω της ύπαρξης νέων στοιχείων ή πορισμάτων, ο Προϊστάμενος δεν μεταχειρίζεται τα υποβληθέντα ως νέα αυτοτελή αίτηση, αλλά ως περαιτέρω διαδικαστικά διαβήματα στο πλαίσιο της ήδη αποφασισθείσας αίτησης.[1]

 

24.          Ο πατέρας του Αιτητή κατά την υποβολή της αρχικής αίτησης διεθνούς προστασίας ημ. 27.5.2004 (στην οποία ο Αιτητής συμμετείχε ως εξαρτώμενο μέλος της οικογένειας) δήλωσε ότι ο κύριος λόγος για τον οποίο ο ίδιος και η οικογένειά του εγκατέλειψαν την Τουρκία ήταν ότι ο αδελφός του συνελήφθη από το τουρκικό κράτος, ενώ ο ίδιος και τα μέλη της οικογένειάς του ισχυρίστηκε πως τελούσαν υπό κράτηση, δεχόμενοι προσβολές και κακομεταχείριση. Επιπλέον, ο πατέρας του Αιτητή ισχυρίστηκε ότι συνελήφθη και φυλακίστηκε για περίοδο δέκα (10) ετών. Κατά το διάστημα αυτό, εξέτισε την ποινή του και η οικογένειά του υπέστη κακομεταχείριση από τις αρχές και άλλα πρόσωπα. Ο πατέρας ανέφερε ότι ζούσαν στο Diyarbakir, στην επαρχία Silvan. Μεταξύ των ετών 1991 και 1993, ισχυρίστηκε ότι πολλοί αθώοι άνθρωποι σκοτώθηκαν. Τα γεγονότα αυτά τον επηρέασαν έντονα και τον έκαναν να αισθάνεται ότι η ζωή του βρισκόταν σε κίνδυνο. Δήλωσε ότι αυτό τον οδήγησε σε κατάθλιψη και ότι ένιωθε πως δεν μπορούσε να συνεχίσει να ζει όπως πριν. Δήλωσε ότι, προκειμένου να προστατεύσει τον εαυτό του από τους κινδύνους, εγκατέλειψε την Τουρκία και μετέβη στη Δημοκρατία μαζί με τον μεγαλύτερο αδελφό του, Cuma, και τον μικρότερο αδελφό του, Ilyas, ζητώντας άσυλο. Επιπλέον, προσκόμισε έγγραφα προς απόδειξη της τιμωρίας που του επιβλήθηκε. Τέλος, δήλωσε ότι ήταν μέλος του DEHAP και ότι συμμετείχε στον αγώνα. Ανέφερε ότι οι αρχές επιχείρησαν να τους φιμώσουν και να τους ασκήσουν πιέσεις στην Τουρκία και παρότι αγωνίστηκε για να ζήσει με ανθρώπινες συνθήκες, οι πιέσεις από το κράτος αυξάνονταν μέρα με τη μέρα (ερ. 91-93 και 95-97 σε μετάφραση του δ.φ. F04-01861).

 

25.          Στις 12.5.2005 οι γονείς του Αιτητή υποβλήθηκαν σε προσωπικές συνεντεύξεις ενώπιον λειτουργού της Υπηρεσίας Ασύλου προς εξέταση της ουσίας του αιτήματος τους (ερ. 108-116 του δ.φ. F04-01861).  

 

26.          Κατά την διάρκεια της συνέντευξης του, ο πατέρας του Αιτητή ισχυρίστηκε ότι είχε μακρόχρονη πολιτική εμπλοκή με το ΡΚΚ. Ανέφερε ότι από την ηλικία των 16-17 ετών, ήδη από το 1983, υποστήριζε το κόμμα άτυπα, μιλώντας με τον κόσμο πρόσωπο με πρόσωπο σε σπίτια και καφενεία, εξηγώντας ότι το τουρκικό κράτος καταπιέζει τους Κούρδους επί εκατοντάδες χρόνια. Δήλωσε ότι, παρότι δεν ήταν επίσημο μέλος μέχρι το 1993, το κόμμα τον εμπιστευόταν, είχε συγγενείς αντάρτες και λάμβανε οδηγίες από την τοπική αντιπροσωπεία του κόμματος στην περιοχή Cukurova, όπου ήταν ένας από τους τέσσερις που έπαιρναν εντολές. Ανέφερε ότι τα καθήκοντά του περιλάμβαναν ενημέρωση για τα δημοκρατικά δικαιώματα των Κούρδων, οικονομική ενίσχυση του κόμματος και καθοδήγηση του κόσμου σε εκδηλώσεις. Δήλωσε ότι πριν από τη σύλληψή του το 1994 οδηγήθηκε δύο φορές για ανάκριση, το 1991 και το 1992. Το 1991 ελέγχθηκε τυχαία από τις αρχές ενώ μετακινούνταν με τη μηχανή του και, παρότι δήλωσε ότι πήγαινε στη δουλειά, οδηγήθηκε στο τμήμα, όπου κρατήθηκε για 1-2 ημέρες και ανακρίθηκε κυρίως σε σχέση με τον αδελφό του που είχε ενταχθεί ως αντάρτης, όμως αφέθηκε ελεύθερος χωρίς να του απαγγελθούν κατηγορίες. Η δεύτερη φορά ήταν το 1992, όπου μετά από συνήθη έλεγχο ταυτοτήτων στο καφενείο από τις αρχές, οδηγήθηκε μαζί με άλλους Κούρδους στο αστυνομικό τμήμα, όπου ανακρίθηκε λόγω της συγγενικής του σχέσης με κάποιον θείο που κατηγορούνταν ότι βοηθούσε το ΡΚΚ, όμως αφέθηκε εκ νέου ελεύθερος χωρίς κατηγορίες. Κατόπιν, το 1993 έγινε επίσημο μέλος του ΡΚΚ και το 1994 συνελήφθη στα Άδανα, μαζί με άλλα άτομα, λόγω των δραστηριοτήτων του. Ανέφερε ότι προσκόμισε σχετικό δημοσίευμα της εφημερίδας Cukurova Hurriyet της 14ης Οκτωβρίου 1994, όπου εμφανίζεται σε φωτογραφία, όπου οι αρχές τους κατηγορούσαν για τοποθέτηση εκρηκτικών μηχανισμών και κατοχή υλικού του κόμματος, και παραδέχθηκε ότι συμμετείχε και σε τέτοιες ενέργειες, διευκρινίζοντας ότι για το ΡΚΚ ο αντάρτης έχει και πολιτικό και στρατιωτικό ρόλο. Ισχυρίστηκε ότι κρατήθηκε 13 ημέρες στο Τμήμα Πολιτικών Υποθέσεων στα Άδανα, όπου βασανίστηκε, και στη συνέχεια παραπέμφθηκε σε δίκη που διήρκεσε περίπου 8 χρόνια, με τελική καταδίκη 12 ετών, από τα οποία εξέτισε 9, αποφυλακιζόμενος στις 13 Φεβρουαρίου 2004. Περαιτέρω, διευκρίνισε ότι χρησιμοποιούσε πλαστή ταυτότητα πριν από τη σύλληψή του, καθώς το όνομά του είχε γίνει γνωστό, και ότι η σημερινή του ταυτότητα εκδόθηκε ενώ βρισκόταν στη φυλακή. Μετά την αποφυλάκισή του δήλωσε ότι δεν μπορούσε να συνεχίσει καμία δραστηριότητα, ότι στην περιοχή δολοφονούνταν άνθρωποι και ότι φοβόταν ενδεχόμενη επανασύλληψή του, ενώ στην πορεία έγινε μέλος του νόμιμου κόμματος DEHAP κατόπιν εκλογών. Ισχυρίστηκε ότι εγκατέλειψε την Τουρκία τον Απρίλιο του 2004 επειδή δεν μπορούσε να ζήσει, να εργαστεί και να προσφέρει στα παιδιά του και ότι, αν επιστρέψει, θα ζει χωρίς δημοκρατικά δικαιώματα και με τον κίνδυνο να επιστρέψει στη φυλακή, ιδίως αν αναμειχθεί ξανά πολιτικά. Επιπρόσθετα, ανέφερε ότι έχει τέσσερα παιδιά, ενώ πάσχει και από προβλήματα υγείας, συγκεκριμένα ηπατίτιδα Α και ρευματισμούς. Τέλος, τέθηκαν διευκρινιστικής φύσεως ερωτήσεις στον πατέρα του Αιτητή σχετικά με ένα έγγραφο ημερομηνίας 12.4.2001. Ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι πρόκειται για μια δεύτερη υπόθεση που άνοιξε εις βάρος του, η οποία αφορούσε μια επιστολή που συνέταξε το 1999 μαζί με φίλους του, με απειλητικό προς τον Πρόεδρο της χώρας περιεχόμενο,  στην οποία δήλωναν ότι θα έκαναν τα πάντα για να σταματήσει η καταπίεση εις βάρος των Κούρδων. Ανέφερε ότι υπέγραψαν την εν λόγω επιστολή και την απέστειλαν στον ίδιο τον Πρόεδρο, χωρίς να γνωρίζουν ότι αυτή είχε ανοιχτεί στο ταχυδρομείο, γεγονός που πληροφορήθηκαν το 2001. Για την συγκεκριμένη υπόθεση δήλωσε ότι δεν καταδικάστηκε, καθώς το 2002 δόθηκε αμνηστία. Ωστόσο, ισχυρίστηκε ότι η αμνηστία αυτή συνοδευόταν από προϋποθέσεις και ότι σε περίπτωση νέας σύλληψης ή πολιτικής δραστηριότητας η υπόθεση αυτή, καθώς και το υπόλοιπο της ποινής που δεν είχε εκτίσει λόγω της πρόωρης αποφυλάκισης του, θα ενεργοποιούνταν εκ νέου.

 

27.          Από την μεριά της η μητέρα του Αιτητή, ισχυρίστηκε ότι ήρθε στην Κύπρο περίπου ένα χρόνο πριν από τη συνέντευξη, ακολουθώντας τον σύζυγό της, ο οποίος είχε έρθει νωρίτερα και επιβεβαίωσε κατά βάση τα όσα προηγουμένως κατέθεσε ο τελευταίος, ότι δηλαδή έφυγαν από την Τουρκία επειδή «δραπέτευσαν», καθώς ο σύζυγός της είχε φυλακιστεί για 9 χρόνια. Περαιτέρω, ανέφερε ότι η ίδια και η οικογένειά της αντιμετώπιζαν συνεχώς προβλήματα, καθώς η αστυνομία πήγαινε στο σπίτι τους τόσο πριν όσο και μετά τη φυλάκιση του συζύγου της, κατηγορώντας τους ότι βοηθούν το ΡΚΚ μόνο και μόνο επειδή είναι Κούρδοι. Επανέλαβε ότι ο σύζυγός της καταδικάστηκε επειδή βοηθούσε το ΡΚΚ και τους αντάρτες και διευκρίνισε ότι η φωτογραφία της εφημερίδας τραβήχτηκε όταν συνελήφθη στα Άδανα το 1994 μαζί με φίλους του. Αναφορικά με του που βρισκόταν εκείνη κατά το χρονικό σημείο της σύλληψης, δήλωσε ότι κατά τη σύλληψή του εκείνος δεν έμενε μαζί της αλλά σε άλλο σπίτι για δουλειές, ενώ η ίδια είχε μεταβεί στο Diyarbakir, στο σπίτι της μητέρας της. Υποστήριξε ότι ο σύζυγός της δεν έφταιγε σε τίποτα και ότι συνελήφθη επειδή ήταν Κούρδος, δηλώνοντας ότι δεν γνωρίζει αν είχε εμπλοκή σε εκρηκτικά και ότι, ακόμη κι αν δεν είχε κάνει τίποτα, πάλι θα τον κατηγορούσαν. Τέλος, ανέφερε ότι δεν αντιμετώπισε δυσκολίες κατά την έξοδό τους από τη χώρα, αλλά εξέφρασε φόβο για την ενδεχόμενη επιστροφή τους καθώς, όπως είπε, εκκρεμεί ποινή 2-3 ετών εις βάρος του συζύγου της και, αν ανακαλυφθεί ότι βρίσκεται εκτός Τουρκίας, αυτό θα είναι εναντίον του.

 

28.          Ο πατέρας του Αιτητή κατά το στάδιο εξέτασης της πρώτης αίτησης του προσκόμισε τα εξής υποστηρικτικά έγγραφα:  

 

i.    Απόφαση του Δικαστηρίου Κρατικής Ασφάλειας στα Άδανα, ημερομηνίας 16.11.2000, στο οποίο αναφέρεται ότι ο πατέρας του Αιτητή κατηγορείται για συμμετοχή στο ΡΚΚ, συμμετέχοντας σε δραστηριότητες του παράνομου αυτού οργανισμού. Επίσης κατηγορείται για παροχή βοήθειας σε μέλη του οργανισμού. Ημερομηνία σύλληψης 13.10.1994. Η απόφαση του δικαστηρίου ήταν η φυλάκιση του προσφεύγοντα σε 12 χρόνια και 6 μήνες.

ii.    Έγγραφο που επιβεβαιώνει τη φυλάκιση του πατέρα του Αιτητή. Το έγγραφο αυτό εκδόθηκε από το διευθυντή της φυλακής. Σύμφωνα με το έγγραφο ο προσφεύγων αποφυλακίσθηκε στις 13.02.2004 και εξέτισε την ποινή του.

iii.    Έντυπό αίτησης μέλους στο Demokratik Halk Partisi (DEHAP).

iv.    Έγγραφο του εισαγγελέα, στο οποίο αναφέρεται ότι ο πατέρας του Αιτητή φυλακίσθηκε τη 01-10-1994. Η κανονική ημερομηνίας αποφυλάκισης του ήταν η 30.03.2007, αλλά του δόθηκε χάρη 3 χρόνων και αποφυλακίστηκε στις 13.02.2004.

v.    Τουρκική ταυτότητα.

vi.    Έγγραφα δικαστηρίου ημερομηνίας 12.09.2001, στα οποία αναφέρεται ότι ο πατέρας του Αιτητή κατηγορήθηκε για προπαγάνδα και για παροχή βοήθειας στο ΡΚК.

vii.    Άρθρο που αναφέρεται σε εκλογική καμπάνια. Δεν αναφέρεται στο όνομα του πατέρα του Αιτητή.

viii.    Άρθρο εφημερίδας στο οποίο επιβεβαιώνεται η σύλληψη του πατέρα του Αιτητή λόγω της δράσης του στο ΡΚΚ.

ix.    Φωτογραφίες του πατέρα του Αιτητή που σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του λήφθηκαν στις φυλακές. 

 

29.          Κατά την τότε διαδικασία (ερ. 132-135 του δ.φ. F04-01861) επί του αιτήματος ασύλου της οικογένειας του Αιτητή, κρίθηκε πως η γενική αξιοπιστία του πατέρα του Αιτητή υπήρξε ικανοποιητική. Λήφθηκε, μεταξύ άλλων υπόψη ότι ο Αιτητής Α.Α. προσκόμισε έγγραφα, τα οποία, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, επιβεβαιώνουν τη σύλληψη και τη φυλάκισή του λόγω των πολιτικών του δραστηριοτήτων στο ΡΚΚ. Εντούτοις, διαπιστώθηκε ότι ο Α.Α. αποφυλακίστηκε στις 13 Φεβρουαρίου 2004, αφού εξέτισε 9 έτη από συνολική ποινή φυλάκισης 12 ετών που του είχε επιβληθεί. Υπό το πρίσμα αυτό, κρίθηκε ότι η περαιτέρω εξέταση των προσκομισθέντων εγγράφων, καθώς και η περαιτέρω διερεύνηση του ζητήματος της σύλληψης και καταδίκης του, δεν ήταν αναγκαία.

 

30.          Περαιτέρω, σημειώνεται ότι ο πατέρας του Αιτητή δήλωσε ότι μετά την αποφυλάκισή του δεν συνέχισε οποιεσδήποτε πολιτικές δραστηριότητες, πέραν της εγγραφής του στο DEHAP, το οποίο, κατά τους ισχυρισμούς του, αποτελεί νόμιμο πολιτικό κόμμα. Επίσης, υποστήριξε ότι σε περίπτωση επιστροφής του στην Τουρκία θα αναγκαζόταν να καταπιέσει τα πολιτικά του πιστεύω, καθότι δεν θα του επιτρεπόταν η ελεύθερη έκφραση των πολιτικών του απόψεων. Ωστόσο, κατόπιν έρευνας του λειτουργού, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες αναφορικά με την ελευθερία έκφρασης στην Τουρκία, μετά τις συνταγματικές και νομοθετικές μεταρρυθμίσεις στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των βασικών ελευθεριών, αναμένεται να παρέχεται στους Κούρδους αυξημένος βαθμός ελευθερίας έκφρασης. Λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος αυτού, σε συνδυασμό με το ότι ο πατέρας του Αιτητή εξέτισε κανονικά την ποινή που του επιβλήθηκε, κρίθηκε ότι δεν συντρέχουν λόγοι περαιτέρω δίωξής του από τις τουρκικές αρχές, ενώ ο φόβος δίωξης που επικαλέστηκε αξιολογήθηκε ως υποθετικός. Επιπλέον, το γεγονός ότι ο πατέρας του Αιτητή κατόρθωσε να αναχωρήσει από τη χώρα του νόμιμα και χωρίς να αντιμετωπίσει οποιοδήποτε πρόβλημα καταδεικνύει, σύμφωνα με τους Καθ’ ων η αίτηση, ότι οι τουρκικές αρχές δεν διατηρούσαν πλέον δυσμενές ενδιαφέρον προς το πρόσωπό του.

 

31.          Κατόπιν των ανωτέρω, οι Καθ’ ων η αίτηση κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο πατέρας του Αιτητή δεν κατόρθωσε να τεκμηριώσει προσφυγικό αίτημα και δεν μπορούσε να τύχει του ευεργετήματος της αμφιβολίας, σύμφωνα με την παράγραφο 204 του Εγχειριδίου. Βάσει της συνολικής αξιολόγησης των στοιχείων, κρίθηκε ότι ο πατέρας του Αιτητή δεν τεκμηρίωσε αξιόπιστα φόβο δίωξης και δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις του Άρθρου 3 του Περί Προσφύγων Νόμου (2000-2005). Περαιτέρω, δεν αναγνωρίστηκε σε αυτόν ούτε και στα λοιπά μέλη της οικογένειας καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του Άρθρου 19(1), καθότι κρίθηκε ότι δεν αποδείχθηκε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις του Άρθρου 19(2) αναφορικά με τον κίνδυνο να υποστεί σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του.

 

32.          Ο πατέρας του Αιτητή απευθύνθηκε με επιστολή (ημ. 21.3.2007) προς τον Υπουργό Εσωτερικών, δηλώνοντας ότι, μη έχοντας άλλη εναλλακτική λύση, ζητά την παρέμβασή του για το ζήτημα της παραμονής της οικογένειάς του στη Δημοκρατία επαναλαμβάνοντας το ιστορικό της προσωπικής του δίωξης (ερ. 160-162 σε μετάφραση του δ.φ. F04-01861).

 

33.          Στις 27.04.2006 λήφθηκε από την Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων (Α.Α.Π.) έφεση από τον πατέρα του Αιτητή κατά της απορριπτικής απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου (βλ. ερ. 139 του δ.φ. F04-01861).

 

34.          Σημειώνεται ότι ο προσφεύγων (πατέρας του Αιτητή), τόσο κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του όσο και στη διοικητική του προσφυγή, ισχυρίστηκε ότι κατά την κράτησή του στην Τουρκία υπέστη βασανιστήρια και κακομεταχείριση. Δυνάμει του άρθρου 15(1) του Περί Προσφύγων Νόμου 2000-2009, σε τέτοια περίπτωση επιβάλλεται η παραπομπή του αιτητή για ιατρική εξέταση προς διερεύνηση των ισχυρισμών του. Η Υπηρεσία Ασύλου δεν προέβη αρχικά στην εν λόγω παραπομπή. Κατόπιν τούτου, η Α.Α.Π., με επιστολή ημερομηνίας 09.12.2009, ζήτησε τη διενέργεια ιατρικής εξέτασης. Ο προσφεύγων εξετάστηκε στις 10.03.2010 από το αρμόδιο ιατροσυμβούλιο και το σχετικό πόρισμα λήφθηκε στις 27.04.2010. Σύμφωνα με το ιατρικό πόρισμα, ο προσφεύγων ανέφερε πόνους στη μέση και στα κάτω άκρα, καθώς και άλγος στην αριστερή θωρακική χώρα, ενώ κατά την κλινική εξέταση διαπιστώθηκαν δύο ουλές. Το ιατροσυμβούλιο κατέληξε ότι δεν ήταν δυνατόν να αποφανθεί κατά πόσο τα ευρήματα αυτά αποτελούν επακόλουθα βασανιστηρίων (ερ. 188 του δ.φ. F04-01861).

 

35.          Η Α.Α.Π., αξιολογώντας το σύνολο των στοιχείων και εγγράφων του φακέλου, συμπεριλαμβανομένων των εγγράφων που προσκομίστηκαν με την κατάθεση της προσφυγής, έκρινε ότι οι ισχυρισμοί του προσφεύγοντος δεν είναι αποδεκτοί και τους απέρριψε ως ατεκμηρίωτους. Κατά την κρίση της Α.Α.Π., ο προσφεύγων δεν κατόρθωσε να θεμελιώσει βάσιμο φόβο δίωξης στη χώρα καταγωγής του, ενώ εντοπίστηκαν σημαντικά σημεία που επηρεάζουν αρνητικά την αξιοπιστία των ισχυρισμών του. Ειδικότερα, η Α.Α.Π. έλαβε υπόψη ότι, μολονότι ο προσφεύγων ισχυρίστηκε πως εγκατέλειψε τη χώρα του λόγω δίωξης εξαιτίας πολιτικών δραστηριοτήτων και ότι το 1994 καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης δώδεκα ετών, αλλά αποφυλακίστηκε μετά την κανονική έκτιση της ποινής του. Το στοιχείο αυτό, κατά την Α.Α.Π. καταδεικνύει ότι οι αρχές της χώρας καταγωγής του δεν διατηρούσαν οποιοδήποτε δυσμενές ενδιαφέρον εις βάρος του. Περαιτέρω, η Α.Α.Π. σημείωσε ότι ο ίδιος ο προσφεύγων δήλωσε πως μετά την αποφυλάκισή του δεν συνέχισε πολιτική δραστηριότητα, πέραν της εγγραφής του στο DEHAP, το οποίο, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, αποτελεί νόμιμο πολιτικό κόμμα και το οποίο στη συνέχεια συγχωνεύθηκε με το DTP. Υπό τα δεδομένα αυτά, η Αρχή έκρινε ότι ο προσφεύγων δύναται να εκφράζει τις πολιτικές του πεποιθήσεις μέσω νόμιμων πολιτικών σχηματισμών σε περίπτωση επιστροφής του. Η Α.Α.Π. έλαβε επίσης υπόψη ότι ο προσφεύγων αφίχθη στη Δημοκρατία το 2004 χωρίς να αναπτύξει οποιαδήποτε ενεργό πολιτική δραστηριότητα έκτοτε, γεγονός που, κατά την κρίση της, αποδυναμώνει τον ισχυρισμό ότι θα υποχρεωθεί σε σιωπή ή καταπίεση των πεποιθήσεών του σε περίπτωση επιστροφής του. Τέλος, η Αρχή έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στο γεγονός ότι ο προσφεύγων αναχώρησε νόμιμα από τη χώρα καταγωγής του χωρίς να αντιμετωπίσει οποιοδήποτε πρόβλημα με τις αρχές, στοιχείο το οποίο, κατά την εκτίμησή της, καταδεικνύει έλλειψη ενεργού ή συνεχιζόμενου ενδιαφέροντος δίωξης. Αναφορικά με τον ισχυρισμό περί βασανιστηρίων κατά την κράτηση και φυλάκισή του, η Α.Α.Π. σημείωσε ότι, κατόπιν ιατρικής εξέτασης από αρμόδιο ιατροσυμβούλιο, διαπιστώθηκε μεν η ύπαρξη ορισμένων ουλών, πλην όμως το ιατροσυμβούλιο δεν ήταν σε θέση να αποφανθεί ότι τα εν λόγω ευρήματα αποτελούν επακόλουθα βασανιστηρίων (βλ. ερ. 289-309 του δ.φ. F04-01861).

 

36.          Στις 9.7.2019 ο πατέρας του Αιτητή υπέβαλε μεταγενέστερη αίτηση (αυτήν την φορά μόνο στο δικό του όνομα - όχι και του Αιτητή), στην οποία προέβαλε ότι ο λόγος που επιθυμεί το επανάνοιγμα του φακέλου του είναι η απάνθρωπη πίεση που, κατά τους ισχυρισμούς του, υφίσταται στην Τουρκία. Ανέφερε ότι στην περιοχή του Diyarbakir, όπου διέμενε, υπήρξαν επιθέσεις με άρματα μάχης και πυροβολικό επί χρονικό διάστημα τεσσάρων μηνών, γεγονός το οποίο, όπως υποστήριξε, είναι παγκοσμίως γνωστό. Ισχυρίστηκε ότι υφίσταται πίεση λόγω της πολιτικής του ταυτότητας και ότι δεν έχει ασφάλεια ζωής. Ανέφερε περαιτέρω ότι ο αδελφός του και πολλά μέλη της οικογένειάς του σκοτώθηκαν ενώ συμμετείχαν ως αντάρτες. Πρόσθεσε ότι η δεκαετής ποινή φυλάκισης που εξέτισε συνεχίζει να του προκαλεί ψυχολογική πίεση. Δήλωσε ότι μετά την αποχώρησή του από την Κύπρο διέμεινε στο Κουρδιστάν του Ιράκ, γεγονός το οποίο, όπως ανέφερε, προκύπτει από το διαβατήριό του. Εκεί ίδρυσε εταιρεία με Κύπριο συνέταιρο. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, η οργάνωση Daesh εισήλθε στην περιοχή όπου διέμενε, με αποτέλεσμα να χάσει το σύνολο της περιουσίας του, υφιστάμενος οικονομική ζημία ύψους περίπου 300.000 δολαρίων. Τέλος, ανέφερε ότι αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά και ηθικά προβλήματα και δήλωσε ότι επιθυμεί να εξεταστούν τα έγγραφα που προσκόμισε στην Υπηρεσία Ασύλου και να αναγνωριστεί η πολιτική του ταυτότητα (βλ. ερ. 249 του δ.φ. F04-01861).

 

37.          Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης επί της μεταγενέστερης αίτησής του ο πατέρας του Αιτητή επανέλαβε ότι ο ίδιος υπήρξε μέλος του PKK και ότι, εξαιτίας της ιδιότητάς του αυτής, καταδικάστηκε και εξέτισε ποινή φυλάκισης δέκα ετών στην Τουρκία. Ισχυρίστηκε επίσης ότι διατελούσε επικεφαλής των Κούρδων στη Δημοκρατία , ενώ η σύζυγός του ήταν επικεφαλής των γυναικών κουρδικής καταγωγής στην Κύπρο. Ανέφερε ότι είχε συμμετάσχει σε διαδηλώσεις, μεταξύ άλλων κατά το 1999, όταν συνελήφθη ο Abdullah Öcalan, οπότε και, όπως υποστήριξε, συνυπέγραψε μια επιστολή με αυστηρό περιεχόμενο προς τον Πρόεδρο της Τουρκίας, γεγονός που οδήγησε σε ποινική υπόθεση εις βάρος του για εξύβριση του Προέδρου. Περαιτέρω, ανέφερε ότι 27 φίλοι του βρίσκονται στη φυλακή και αντιμετωπίζουν βαριές ποινές, ενώ προσκόμισε έγγραφα και φωτογραφικό υλικό από εφημερίδα προς υποστήριξη των ισχυρισμών του. Υποστήριξε δε ότι είχε ήδη αναφέρει τα ίδια περιστατικά στην προηγούμενη συνέντευξη και ότι επιθυμεί την επαναξιολόγηση του φακέλου του, ώστε να καταγραφούν ορθά οι δηλώσεις του και να αναγνωριστεί η πολιτική του ταυτότητα. Αναφορικά με την κατάσταση στην Τουρκία, ισχυρίστηκε ότι, παρά το γεγονός ότι κατείχε τουρκική ταυτότητα και του επιτρεπόταν να ταξιδεύει, δεν απολάμβανε ουσιαστική ελευθερία, ιδίως ως Κούρδος, επικαλούμενος συστηματική καταπίεση των Κούρδων από το τουρκικό κράτος. Αναφέρθηκε, επίσης, σε συγκρούσεις στην περιοχή του Diyarbakir το 2015. Τέλος, δήλωσε ότι δεν μπορεί να επιστρέψει ούτε στο Ιρακινό Κουρδιστάν, καθότι, κατά τους ισχυρισμούς του, αντιμετώπισε και εκεί ανακρίσεις και υποψίες περί διασύνδεσής του με το PKK.

 

38.          Στην απόφαση επί της μεταγενέστερης αίτησης, οι Καθ’ ων έκριναν ότι επειδή οι ισχυρισμοί που πρόβαλε ο πατέρας του Αιτητή, έχουν εξεταστεί κατ' ουσία σε προηγούμενο στάδιο από την Υπηρεσία Ασύλου χωρίς να παρουσιάσει νέα στοιχεία, οι ισχυρισμοί του δεν αυξάνουν σημαντικά την χορήγηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας, με βάση το άρθρο 16(Δ) των Περί Προσφύγων Νόμων 2000-2019, και συνεπώς εισηγήθηκαν όπως η μεταγενέστερη αίτηση του κριθεί ως απαράδεκτη. Η προσφυγή που καταχώρισε κατά της απορριπτικής απόφασης επί της μεταγενέστερής του αίτησης εντέλει δεν προωθήθηκε και απορρίφθηκε.

 

39.          Εξετάζοντας τον διοικητικό φάκελο που αφορά αποκλειστικά στο ίδιο τον Αιτητή ως ενήλικας και μη εξαρτώμενο πλέον πρόσωπο, προκύπτουν οι εξής ισχυρισμοί.

 

40.          Κατά την καταγραφή της αίτησής του για διεθνή προστασία, ο Αιτητής ανέφερε ότι κατάγεται από οικογένεια κουρδικής καταγωγής. Δήλωσε ότι, κατά τους ισχυρισμούς του, οι Κούρδοι δεν απολαύουν πλήρως αναγνωρισμένων δικαιωμάτων και ότι η διαβίωση σε ένα κράτος το οποίο, όπως υποστήριξε, δεν αναγνωρίζει τη γλώσσα και την ταυτότητά τους είναι απάνθρωπη. Περαιτέρω ανέφερε ότι ο πατέρας του είχε παραμείνει στη φυλακή για δέκα (10) έτη και ότι, μετά την αποφυλάκισή του, η οικογένεια δέχθηκε απειλές να μην χρησιμοποιεί τη μητρική της γλώσσα. Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, για τον λόγο αυτό η οικογένεια μετέβη στη Δημοκρατία, ώστε ο πατέρας του να μπορέσει να διασφαλίσει την ασφάλεια των παιδιών του. Τέλος, ο Αιτητής δήλωσε ότι αφίχθη στη Δημοκρατία σε ηλικία δέκα (10) ετών και ότι επέλεξαν την Κύπρο διότι την αντιλαμβάνονταν ως χώρα που παρέχει ίσες συνθήκες διαβίωσης και σέβεται όλες τις γλώσσες και τις θρησκείες.

 

41.          Κατά το κρίσιμο στάδιο της συνέντευξής του, ο Αιτητής δήλωσε ότι είναι Τούρκος υπήκοος, γεννημένος το 1992 στο Diyarbakır της Τουρκίας, και ότι ανήκει στην κουρδική εθνοτική ομάδα (ερ. 52). Ανέφερε ότι ομιλεί την τουρκική και την κουρδική γλώσσα (ερ. 49). Περαιτέρω, ισχυρίστηκε ότι ο τόπος προηγούμενης συνήθους διαμονής του ήταν το Diyarbakır, όπου έζησε με την οικογένειά του από τη γέννησή του μέχρι την αναχώρησή τους για τη Δημοκρατία κατά το διάστημα 2002–2004 (ερ. 49). Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, η οικογένεια παρέμεινε στις ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση περιοχές της Δημοκρατίας με θεώρηση εισόδου (visa), η οποία ανανεωνόταν μέχρι περίπου το 2011–2012 (ερ. 45). Εν συνεχεία, ανέφερε ότι επέστρεψε με την οικογένειά του στην Τουρκία, στο Diyarbakır, το 2012 (ερ. 49). Ακολούθως, ισχυρίστηκε ότι μετέβη με τον πατέρα του στο Ιράκ, όπου διέμειναν στην περιοχή Duhok για ένα με δύο χρόνια όπου και επέστρεψε στο Diyarbakir (ερ. 49-48). Παρέμεινε εκεί μέχρι περίπου τον Απρίλιο του 2019, οπότε μετέβη στην Κωνσταντινούπολη για να διαμείνει με φίλους για χρονικό διάστημα πέντε (5) μηνών, πριν εγκαταλείψει τη χώρα τον Σεπτέμβριο του 2019 με προορισμό εκ νέου την Κυπριακή Δημοκρατία (ερ. 41).

 

42.          Ως προς την οικογενειακή του κατάσταση, ανέφερε ότι η μητέρα του διαμένει στο Diyarbakır, μία αδελφή του στην Urfa της Τουρκίας, ενώ ο πατέρας του, μία άλλη αδελφή και ο αδελφός του βρίσκονται στη Δημοκρατία (ερ. 49–50). Παρά ταύτα, δεν ήταν σε θέση να παράσχει οποιεσδήποτε λεπτομέρειες ως προς το νομικό καθεστώς του πατέρα του στη Δημοκρατία. Δήλωσε επίσης ότι είναι έγγαμος και δεν έχει παιδιά (ερ. 49–50). Ως προς το μορφωτικό του υπόβαθρο, ισχυρίστηκε ότι ολοκλήρωσε τη δημοτική εκπαίδευση στο Diyarbakır και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση στη Δημοκρατία (ερ. 49). Τέλος, ανέφερε ότι εργάστηκε στον τομέα των κατασκευών στην Τουρκία για χρονικό διάστημα τεσσάρων (4) ετών, μέχρι περίπου το 2014 (ερ. 48).

 

43.          Αναφορικά με τους λόγους που τον οδήγησαν να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής του και να αιτηθεί διεθνή προστασία, ο Αιτητής δήλωσε, κατά το στάδιο της ελεύθερης αφήγησης, ότι όταν ήταν σε ηλικία ενός (1) έτους ο πατέρας του βρισκόταν στη φυλακή και ότι μεγάλωσε χωρίς την παρουσία του μέχρι περίπου την ηλικία των δέκα (10) ετών. Υποστήριξε ότι κατά το εν λόγω χρονικό διάστημα πραγματοποιούνταν συχνές επιδρομές της αστυνομίας στην οικία τους, κατά τις οποίες, όπως ανέφερε, οι αστυνομικοί εξύβριζαν και κακοποιούσαν τη μητέρα του.

 

44.          Ως προς τους λόγους που τον οδήγησαν να εγκαταλείψει τη χώρα του το 2019, ο Αιτητής αναφέρθηκε αρχικά στη γενική κατάσταση στην Τουρκία, δηλώνοντας ότι, κατά τους ισχυρισμούς του, οι Κούρδοι δεν απολαύουν πλήρως δικαιωμάτων και ότι τους απαγορεύεται να ομιλούν την κουρδική γλώσσα, με αποτέλεσμα να αναγκάζονται να χρησιμοποιούν την τουρκική. Δήλωσε ότι δεν είχε βιώσει συγκεκριμένο προσωπικό περιστατικό ή πρόβλημα, επανέλαβε όμως ότι ο πατέρας του είχε φυλακιστεί και ότι η ζωή τους στην Τουρκία δεν ήταν καλή. Πρόσθεσε ότι, εάν παρέμενε στη χώρα, ενδέχεται να πραγματοποιούνταν εκ νέου επιδρομές των αρχών στην οικία τους και ότι θα μπορούσε να συλληφθεί και ο ίδιος.

 

45.          Σε σχέση με τις επιδρομές των αρχών, δήλωσε ότι η τελευταία επίσκεψη στην οικία τους έλαβε χώρα μεταξύ των ετών 2014 και 2016. Ανέφερε ότι κατά την περίοδο εκείνη σημειώνονταν επιθέσεις σε περιοχές όπως το Diyarbakir, το Cizre, το Sirnak και το Hakkari, με σκοπό, όπως υποστήριξε, τη διάσπαση του κουρδικού πληθυσμού στις εν λόγω περιοχές.

 

46.          Αναφορικά με το τι θα μπορούσε να του συμβεί προσωπικά σε περίπτωση επιστροφής του στην Τουρκία σήμερα, δήλωσε ότι δεν θα είχε κατοικία για να διαμείνει και ότι ενδέχεται να καταλήξει άστεγος, προσθέτοντας ότι υπό τις παρούσες συνθήκες υπάρχει ακόμη και το ενδεχόμενο να σκοτωθεί. Σε σχέση με τον χρόνο κατά τον οποίο ο πατέρας του δέχθηκε απειλές, δήλωσε ότι αυτές ξεκίνησαν μετά την αποφυλάκισή του, κατά το χρονικό διάστημα 2000–2001. Ανέφερε ότι στη συνέχεια ο πατέρας του αποφάσισε να μεταβεί στην Κύπρο, όταν ο ίδιος ήταν εννέα (9) ή δέκα (10) ετών. Ως προς το περιεχόμενο των απειλών, ανέφερε ότι του έλεγαν πως δεν επιτρεπόταν να μιλά κουρδικά και να συμμετέχει στο κόμμα HDP. Ως προς το ποιος προέβαινε στις απειλές, δήλωσε ότι δεν γνωρίζει συγκεκριμένα πρόσωπα. Ανέφερε ότι αυτές διατυπώνονταν πρόσωπο με πρόσωπο και ότι, κατά την αντίληψή του, προέρχονταν από την αστυνομία. Προσέθεσε ότι μετά την αποφυλάκιση του πατέρα του εκείνος επέστρεφε κατά διαστήματα στην οικία τους και στη συνέχεια αναχώρησε για την Κύπρο.

 

47.          Αναφορικά με τον τόπο κράτησης του πατέρα του κατά τη δεκαετή φυλάκισή του, δήλωσε ότι κρατούνταν στα Adana. Ανέφερε ότι, σύμφωνα με όσα είχε συζητήσει μαζί του, η φυλάκισή του συνδεόταν με τη συμμετοχή του σε διαδηλώσεις ως μέλος του κόμματος HDP. Ως προς τον ρόλο του, δήλωσε ότι παρείχε ασφάλεια σε διαδηλώσεις και ότι δεχόταν τηλεφωνικές κλήσεις για την οργάνωσή τους.

 

48.          Σε σχέση με το εάν, μετά την άφιξή του στην Κύπρο το 2019, είχε συζητήσει εκτενέστερα με τον πατέρα του για τα γεγονότα της φυλάκισης και τη δράση του στο κόμμα, δήλωσε ότι δεν είχαν μιλήσει ιδιαίτερα, επαναλαμβάνοντας ότι ο ίδιος δεν είχε προβεί σε συγκεκριμένες ενέργειες και αναφέροντας ότι «έκαιγαν τα χωριά τους». Αναφορικά με τον χρόνο κατά τον οποίο ο πατέρας του αναχώρησε για τελευταία φορά από τη χώρα καταγωγής του προς την Κύπρο, δήλωσε ότι δεν θυμάται ακριβώς, αλλά ότι αυτό συνέβη περίπου το 2017 ή 2018. Σε σχέση με την επιστροφή της οικογένειας από την Κύπρο στην Τουρκία, διευκρίνισε ότι όταν ο πατέρας του απορρίφθηκε από την Κύπρο το 2011, η οικογένεια επέστρεψε στο Diyarbakir. Δήλωσε ότι προηγουμένως διέμεναν στην Κύπρο με θεώρηση εισόδου, η οποία ανανεωνόταν κατά το διάστημα 2004–2011.

 

49.          Ως προς τον τόπο διαμονής μετά την αποχώρησή τους από την Κύπρο, ανέφερε ότι μετέβησαν να ζήσουν στο Diyarbakir, διευκρινίζοντας ότι κατά την περίοδο εκείνη η οικογένεια μετακινήθηκε χωριστά από τον ίδιο, καθώς ήταν δεκαοκτώ (18) ετών. Σε σχετική διευκρίνιση, επιβεβαίωσε ότι κατά το διάστημα 2011–2012 διέμεναν όλοι μαζί στο Diyarbakir.

 

50.          Αναφορικά με τις επιδρομές των αρχών στην οικία τους, δήλωσε ότι έλαβαν χώρα μεταξύ των ετών 2014 και 2016 και ότι συνολικά σημειώθηκαν τρεις (3) επισκέψεις.

 

51.           Ως προς την πρώτη επίσκεψη, ανέφερε ότι έλαβε χώρα μετά την επιστροφή τους στο Diyarbakir το 2014. Δήλωσε ότι οι αρχές μετέβησαν στην οικία για έλεγχο και ότι εξύβριζαν τα μέλη της οικογένειας, ενώ τους ανέφεραν ότι δεν επιτρεπόταν να μιλούν κουρδικά. Παρόντες ήταν ο ίδιος, η μητέρα του και τα αδέλφια του, ενώ ο πατέρας του απουσίαζε. Κατά την αντίληψή του επρόκειτο για αστυνομικούς, πιθανόν των ΜΑΤ (“riot police”), οι οποίοι έφθασαν με υπηρεσιακό όχημα.

 

52.          Ως προς τη δεύτερη επίσκεψη, δήλωσε ότι έλαβε χώρα μεταξύ των ετών 2014 και 2015. Ανέφερε ότι τρεις αστυνομικοί εισήλθαν στην οικία, ενώ ο ίδιος δεν βρισκόταν εκεί. Σύμφωνα με όσα του μετέφερε η μητέρα του, κατέστρεψαν αντικείμενα και αναζητούσαν βιβλία που σχετίζονταν με τον Abdullah Öcalan. Πρόσθεσε ότι οι αστυνομικοί αφαιρούσαν αντικείμενα με χρώματα όπως κόκκινο, κίτρινο ή πράσινο, μεταξύ των οποίων και κασκόλ.

 

53.           Αναφορικά με την τρίτη και τελευταία επίσκεψη, δήλωσε ότι έλαβε χώρα περίπου το 2016. Ανέφερε ότι αστυνομικοί με μάσκες και τεθωρακισμένα οχήματα εισήλθαν στην οικία και προκάλεσαν καταστροφές, αποκαλώντας τους τρομοκράτες. Δήλωσε ότι τους ανέφεραν πως στην Τουρκία έπρεπε να μιλούν τουρκικά και όχι κουρδικά.

 

54.          Οι λοιπές δηλώσεις του Αιτητή αφορούσαν κυρίως την αναχώρηση του πατέρα του από την Τουρκία το 2017–2018, τη δεκαετή φυλάκισή του, τη σχέση του με το κόμμα HDP, την παραμονή του ιδίου στην Κωνσταντινούπολη για πέντε (5) μήνες πριν αναχωρήσει για την Κύπρο, καθώς και την οικογενειακή κατάσταση των μελών της οικογένειάς του, μεταξύ των οποίων η μητέρα του που διαμένει στο Diyarbakir και μία αδελφή του στην Urfa. Παράλληλα, δήλωσε ότι δεν είχε προσωπική πολιτική δράση στην Τουρκία, ενώ στην Κύπρο συμμετέχει περιστασιακά σε κουρδικές εκδηλώσεις ή πορείες υποστήριξης. Τέλος, ανέφερε ότι δεν θεωρεί εφικτή την εγκατάστασή του σε άλλη περιοχή της Τουρκίας, όπως η Κωνσταντινούπολη, λόγω φόβου σύλληψης, αν και επιβεβαίωσε ότι φίλοι του που διαμένουν εκεί δεν αντιμετωπίζουν προβλήματα λόγω της κουρδικής τους καταγωγής.

 

55.          Αξιολογώντας τις δηλώσεις του Αιτητή, οι Καθ’ ων η αίτηση διαμόρφωσαν δύο (2) ουσιώδεις ισχυρισμούς. Ο πρώτος αφορά το προσωπικό του προφίλ, τα στοιχεία ταυτότητάς του και τον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του. Ο δεύτερος αφορά τους λόγους για τους οποίους ο Αιτητής ισχυρίζεται ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του και τον κίνδυνο που φέρεται να αντιμετωπίζει σε περίπτωση επιστροφής του.

 

56.          Ο πρώτος ουσιώδης ισχυρισμός έγινε αποδεκτός. Οι δηλώσεις του Αιτητή κρίθηκαν επαρκώς συγκεκριμένες και συνεκτικές, ενώ βρίσκονται σε συμφωνία με εξωτερικές πηγές πληροφόρησης που εντόπισαν οι Καθ’ ων η αίτηση. Επιπλέον, τα στοιχεία της ταυτότητάς του επιβεβαιώνονται από το πρωτότυπο διαβατήριο που προσκόμισε ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου.

 

57.          Αντιθέτως, κατά την εκτίμηση των Καθ’ ων η αίτηση, οι λοιποί ισχυρισμοί του Αιτητή στερούνται εσωτερικής αξιοπιστίας, καθώς χαρακτηρίζονται από γενικότητα, ασάφεια και αντιφάσεις ως προς ουσιώδη στοιχεία του αφηγήματός του. Ειδικότερα, κρίθηκε ότι ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να παράσχει συγκεκριμένες και επαρκείς πληροφορίες σχετικά με το πολιτικό προφίλ του πατέρα του και τους λόγους για τους οποίους αυτός φέρεται να καταδικάστηκε σε δεκαετή ποινή φυλάκισης κατά το διάστημα 1990–2001. Κατά τους Καθ’ ων, ο Αιτητής περιορίστηκε σε γενικές αναφορές ότι ο πατέρας του φυλακίστηκε επειδή μιλούσε κουρδικά και παρείχε ασφάλεια σε διαδηλώσεις του κόμματος HDP, χωρίς να εξειδικεύσει τη φύση της δράσης του, τις περιστάσεις της σύλληψης, τις κατηγορίες που του αποδόθηκαν ή άλλα ουσιώδη στοιχεία. Περαιτέρω, διαπιστώθηκε ότι απέφυγε να απαντήσει με σαφήνεια σε ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσον είχε συζητήσει ως ενήλικας με τον πατέρα του τα γεγονότα της φυλάκισής του, απαντώντας αορίστως και αποσπασματικά.

 

58.          Ομοίως, κατά την εκτίμηση των Καθ’ ων η αίτηση, ο Αιτητής δεν τεκμηρίωσε επαρκώς τους λόγους αναχώρησής του από την Τουρκία τον Σεπτέμβριο του 2019. Όταν κλήθηκε να εξειδικεύσει τα περιστατικά που φέρεται να οδήγησαν στην απόφασή του να εγκαταλείψει τη χώρα, προέβη κυρίως σε γενικές αναφορές περί καταπίεσης των Κούρδων στην Τουρκία, χωρίς να επικαλεστεί συγκεκριμένο προσωπικό περιστατικό που να συνδέεται χρονικά και αιτιωδώς με την αναχώρησή του. Μάλιστα δήλωσε ότι δεν αντιμετώπισε συγκεκριμένο πρόβλημα, αλλά ότι ενδεχομένως θα μπορούσε να συλληφθεί ή να θανατωθεί λόγω του ιστορικού του πατέρα του.

 

59.          Αναφορικά με τις φερόμενες κατ’ οίκον επισκέψεις αστυνομικών αρχών κατά τα έτη 2014–2016, οι Καθ’ ων η αίτηση επισημαίνουν ότι ο Αιτητής περιορίστηκε σε γενική αναφορά ότι αστυνομικοί εισήλθαν στην οικία το 2014, προέβησαν σε έλεγχο και τους εξύβρισαν λέγοντάς τους ότι δεν επιτρέπεται να μιλούν κουρδικά. Ωστόσο, δεν παρέθεσε συγκεκριμένα στοιχεία ως προς τις περιστάσεις του ελέγχου, τη διάρκεια ή οποιαδήποτε περαιτέρω ενέργεια πέραν της φερόμενης λεκτικής προσβολής και της αποχώρησης των αστυνομικών.

 

60.          Ως προς το δεύτερο περιστατικό, οι Καθ’ ων η αίτηση επισημαίνουν ότι προέκυψαν ουσιώδεις αντιφάσεις. Συγκεκριμένα, ο Αιτητής αρχικά ανέφερε ότι ήταν παρών στην οικία όταν μετέβησαν οι αστυνομικοί, ενώ στη συνέχεια δήλωσε ότι δεν βρισκόταν εκεί και ότι παρούσες ήταν μόνο η μητέρα και η αδελφή του. Περαιτέρω, οι αναφορές του ότι οι αστυνομικοί «κατέστρεψαν τα πάντα» και αναζητούσαν υλικό σχετιζόμενο με τον Abdullah Öcalan παρέμειναν αόριστες, χωρίς να διευκρινίζεται τι ακριβώς αναζητούσαν, εάν εντόπισαν οτιδήποτε και ποια ήταν η σημασία των κασκόλ με τα χρώματα που, κατά τους ισχυρισμούς του, βρέθηκαν στην οικία.

 

61.          Αναφορικά με το τρίτο περιστατικό, οι Καθ’ ων η αίτηση εκτιμούν ότι ο Αιτητής περιορίστηκε σε γενικές αναφορές ότι κατηγορήθηκαν ως τρομοκράτες λόγω του πατέρα του, χωρίς να προσδιορίσει εάν οι αρχές αναζητούσαν συγκεκριμένα τον πατέρα του, ποιος ήταν ο σκοπός της επίσκεψης ή ποια συγκεκριμένα γεγονότα έλαβαν χώρα πέραν της γενικής αυτής κατηγορίας.

 

62.          Επιπλέον, οι Καθ’ ων η αίτηση έλαβαν υπόψη ότι ο Αιτητής δήλωσε πως ουδέποτε συμμετείχε σε πολιτικές δραστηριότητες ή διαδηλώσεις, ότι διέμενε στο Diyarbakir χωρίς προβλήματα από το 2016 έως το 2019, καθώς και ότι κατά τη διαμονή του στην Κωνσταντινούπολη για πέντε μήνες πριν την αναχώρησή του δεν αντιμετώπισε οποιοδήποτε ζήτημα με τις αρχές.

 

63.          Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία, οι Καθ’ ων η αίτηση έλαβαν υπόψη πληροφορίες από τη χώρα καταγωγής σύμφωνα με τις οποίες, παρά τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Κούρδοι στην Τουρκία και τις επιχειρήσεις ασφαλείας κατά του PKK, η απλή κουρδική καταγωγή ή η ιδιότητα μέλους ή υποστηρικτή του HDP δεν αρκεί, κατ’ αρχήν, για τη στοιχειοθέτηση δίωξης, εκτός εάν συντρέχουν συγκεκριμένα εξατομικευμένα στοιχεία ή αυξημένο πολιτικό προφίλ. Κατά την εκτίμηση των Καθ’ ων η αίτηση, ο Αιτητής δεν απέδειξε ότι ο ίδιος είχε αναπτύξει οποιαδήποτε πολιτική δραστηριότητα, ούτε ότι οι αρχές επέδειξαν προσωπικό ενδιαφέρον εις βάρος του.

 

64.          Συνεπώς, οι Καθ’ ων η αίτηση κατέληξαν ότι οι ισχυρισμοί του Αιτητή περί κινδύνου λόγω της κουρδικής του καταγωγής και της φερόμενης πολιτικής δράσης του πατέρα του δεν τεκμηριώθηκαν επαρκώς ούτε ως προς την εσωτερική ούτε ως προς την εξωτερική τους αξιοπιστία. Με βάση τον μόνο αποδεκτό ουσιώδη ισχυρισμό του Αιτητή, ήτοι τη χώρα καταγωγής και τον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής του, ο οποίος προσδιορίστηκε ως η περιοχή Diyarbakir της Τουρκίας, και λαμβάνοντας υπόψη τις διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας που επικρατεί εκεί, κρίθηκε ότι σε περίπτωση επιστροφής του δεν θα αντιμετωπίσει δίωξη ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης.

 

65.          Στο πλαίσιο της νομικής ανάλυσης, οι Καθ’ ων η αίτηση κατέληξαν ότι δεν προκύπτει δικαιολογημένος φόβος δίωξης του Αιτητή δυνάμει του άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου, ούτε πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης κατά την έννοια του άρθρου 19(2) του ιδίου νόμου. Ειδικότερα, ως προς το άρθρο 19(2)(γ), από τις διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στον τόπο τελευταίας διαμονής του Αιτητή δεν προκύπτει η ύπαρξη ένοπλης σύρραξης.

 

66.          Κατά την ακροαματική διαδικασία, ο Αιτητής, δια του συνηγόρου του, υποστήριξε ότι αυτός εμπίπτει σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα και ότι διατρέχει κίνδυνο δίωξης λόγω της πολιτικής δράσης μελών του άμεσου οικογενειακού του περιβάλλοντος, και ιδίως του πατέρα του, εξαιτίας της φερόμενης συμμετοχής του στο PKK, καθώς και του θείου του, ο οποίος, κατά τους ισχυρισμούς του, απώλεσε τη ζωή του στο πλαίσιο της αγωνιστικής του δράσης.

 

67.          Οι Καθ’ ων η αίτηση υποστήριξαν ότι ο Αιτητής δεν απέδειξε ότι αντιμετώπισε ή διατρέχει πραγματικό και εξατομικευμένο κίνδυνο δίωξης. Επισήμαναν ότι κατά το διάστημα 2016 έως 2019 διέμενε στη χώρα καταγωγής του χωρίς να αντιμετωπίσει οποιοδήποτε ουσιώδες πρόβλημα, ότι η μητέρα του εξακολουθεί να διαμένει στο Diyarbakir και ότι μία αδελφή του παραμένει επίσης εκεί, ενώ ο ίδιος μετέβη στην Κωνσταντινούπολη, όπου διέμενε με φίλο του. Το στοιχείο αυτό, κατά τη θέση τους, καταδεικνύει επικουρικώς τη δυνατότητα ασφαλούς εσωτερικής μετεγκατάστασης. Περαιτέρω ανέφεραν ότι ο Αιτητής διαμένει παράνομα στην Κυπριακή Δημοκρατία, έχει συλληφθεί και η αίτησή του απορρίφθηκε. Ως προς την υπόθεση του πατέρα του, παρέπεμψαν στις σχετικές αποφάσεις του 2010, υποστηρίζοντας ότι οι προβαλλόμενοι ισχυρισμοί δεν θεμελιώνουν προσωπικό κίνδυνο για τον Αιτητή και ότι δεν προκύπτει πλημμέλεια ως προς την έρευνα ή την αιτιολογία της απόφασης της Διοίκησης.

 

68.          Προχωρώντας στην de novo και ex nunc εξέταση των ενώπιον του Δικαστηρίου δεδομένων, όπως υπαγορεύουν τα εδάφια (3) και (4) του άρθρου 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου, γίνεται δεκτό το εύρημα των Καθ' ων η αίτηση αναφορικά με τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό για τους λόγους που αναφέρονται στην εισηγητική έκθεση, η οποία αποτελεί την αιτιολογική βάση της επίδικης απόφασης. Η αξιοπιστία του εν λόγω ισχυρισμού εδραιώνεται περαιτέρω και από τις εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, οι οποίες εντοπίζονται στο διοικητικό φάκελο Το παρόν Δικαστήριο αξιολογεί τους προβληθέντες ισχυρισμούς στην βάση των κοινώς αποδεκτών δεικτών αξιοπιστίας.[2]

 

69.          Ως προς την αξιολόγηση του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού του Αιτητή, περί της προηγούμενης σύλληψης και φυλάκισης του πατέρα του λόγω της φερόμενης συμμετοχής του στο κίνημα HDP, καθώς και των μεταγενέστερων επισκέψεων της αστυνομίας στην οικία της οικογένειας κατά το διάστημα 2014–2016, κρίνεται ότι τα εν λόγω ζητήματα όφειλαν να εξεταστούν ως διακριτοί ουσιώδεις ισχυρισμοί. Μολονότι εντάσσονται στη γενικότερη περίμετρο των ισχυρισμών του Αιτητή περί των προβλημάτων που αντιμετώπισε ο ίδιος και η οικογένειά του εξαιτίας της φυλάκισης του πατέρα του, τα περιστατικά αυτά διαφοροποιούνται ουσιωδώς τόσο ως προς το χρονικό τους πλαίσιο, όσο και ως προς τα επιμέρους πραγματικά στοιχεία που τα συγκροτούν. Η δε μεταξύ τους σύνδεση δεν είναι κατ’ ανάγκην άρρηκτη, δεδομένου ότι η παρουσία της αστυνομίας στην οικία της οικογένειας, έτη μετά την αποφυλάκιση του πατέρα του Αιτητή, δεν συνδέεται αυτομάτως με την παρελθούσα δίωξη του τελευταίου. Όπως επισημαίνεται και στον Πρακτικό Οδηγό της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο (EASO, νυν EUAA), «η προσήκουσα ταυτοποίηση των ουσιωδών ισχυρισμών είναι ουσιώδης τόσο για την αξιολόγηση της αξιοπιστίας όσο και για την αξιολόγηση κινδύνου».[3]

 

70.          Ως προς τον ισχυρισμό περί σύλληψης και φυλάκισης του πατέρα του Αιτητή από τις τουρκικές αρχές, επισημαίνεται καταρχάς ότι από πλευράς εσωτερικής αξιοπιστίας προκύπτει επαρκής συνοχή μεταξύ των δηλώσεων του πατέρα του Αιτητή και των δηλώσεων του ίδιου του Αιτητή αναφορικά με τους λόγους, τον χρόνο και τη διάρκεια της φυλάκισης του πρώτου. Ειδικότερα, τόσο ο πατέρας του Αιτητή όσο και ο ίδιος αναφέρθηκαν στη σύλληψη και καταδίκη του πατέρα του λόγω της συμμετοχής του στο Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (κουρδικά: Partiya Karkerên Kurdistanê, στο εξής: PKK). Οι δηλώσεις τους παρουσιάζουν χρονική και νοηματική συνοχή ως προς τα βασικά πραγματικά στοιχεία του ισχυρισμού. Περαιτέρω, τα έγγραφα που προσκόμισε ο πατέρας του Αιτητή στο πλαίσιο της αρχικής του αίτησης διεθνούς προστασίας, η οποία υποβλήθηκε στις 12.5.2024 και στην οποία ο Αιτητής της παρούσας διαδικασίας συμμετείχε ως εξαρτώμενο μέλος οικογένειας, ευρίσκονται σε συμφωνία με τις δηλώσεις αμφοτέρων ως προς τη σύλληψη και φυλάκιση του πατέρα του.

 

71.          Από πλευράς εξωτερικής αξιοπιστίας, λαμβάνονται υπόψη οι διαθέσιμες πληροφορίες από τη χώρα καταγωγής, οι οποίες παρατίθενται στη συνέχεια στο μέρος της αξιολόγησης κινδύνου, σύμφωνα με τις οποίες επιβεβαιώνεται τόσο η ύπαρξη και η δράση του PKK, όσο και η δίωξη προσώπων που συνδέονται με αυτό από τις τουρκικές αρχές. Παράλληλα, καταγράφεται ότι οι τουρκικές αρχές έχουν στραφεί και κατά πολιτικών σχηματισμών που θεωρούνται συναφείς με το κουρδικό πολιτικό κίνημα, περιλαμβανομένου του Λαϊκού Δημοκρατικού Κόμματος (Halkların Demokratik Partisi – HDP) και άλλων συναφών πολιτικών φορέων. Τα στοιχεία αυτά ενισχύουν την εξωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού περί δίωξης του πατέρα του Αιτητή για λόγους που συνδέονται με την κουρδική πολιτική δραστηριότητα.

 

72.          Περαιτέρω, από τα έγγραφα που προσκόμισε ο πατέρας του Αιτητή στην ανωτέρω διαδικασία, αξιολογούμενα συνολικά, προκύπτει ότι ο τελευταίος συνελήφθη το έτος 1994 και καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης δώδεκα (12) ετών, εκ των οποίων εξέτισε οκτώ (8), απολυθείς στις 13.2.2004. Μολονότι η γνησιότητα των εγγράφων αυτών δεν δύναται να επιβεβαιωθεί με βεβαιότητα, δεν φέρουν εμφανή στοιχεία παραποίησης και το περιεχόμενό τους είναι συμβατό με τις δηλώσεις τόσο του Αιτητή όσο και του πατέρα του. Ως εκ τούτου, εκτιμώνται ελευθέρως σε συνάρτηση με τα λοιπά στοιχεία του διοικητικού φακέλου, συμπεριλαμβανομένων των πρακτικών των συνεντεύξεων και των δηλώσεων που υπεβλήθησαν ενώπιον της Διοίκησης.

 

73.          Τέλος, επισημαίνεται ότι η παρούσα αξιολόγηση περιορίζεται στην αξιοπιστία του ισχυρισμού περί φυλάκισης του πατέρα του Αιτητή και δεν εκτείνεται στην εκτίμηση του τυχόν κινδύνου που θα μπορούσε να απορρέει από το εν λόγω γεγονός για τον ίδιο τον Αιτητή, ζήτημα το οποίο εξετάζεται στο επόμενο στάδιο της αξιολόγησης κινδύνου.

 

74.          Ως προς τον νεοσχηματισθέντα ισχυρισμό περί της μεταγενέστερης στάσης των αρχών της χώρας καταγωγής έναντι του Αιτητή και της οικογένειάς του, επισημαίνονται τα ακόλουθα. Σύμφωνα με τις δηλώσεις του, κατά το χρονικό διάστημα κατά το οποίο ο πατέρας του βρισκόταν στη φυλακή, οι αρχές της χώρας καταγωγής φέρονται να μετέβαιναν στην οικία της οικογένειας και να τους παρενοχλούσαν, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως ανέφερε, κακοποίησαν και τη μητέρα του. Περαιτέρω, μετά την επιστροφή της οικογένειας στη χώρα καταγωγής περί το έτος 2012, ο Αιτητής δήλωσε ότι ο ίδιος και ο πατέρας του μετέβησαν για χρονικό διάστημα ενός έως δύο ετών στο Ιράκ, ενώ η μητέρα του, η οποία, κατά τους ισχυρισμούς του, δεν αντιμετώπιζε προβλήματα με τις αρχές, παρέμεινε στον τόπο διαμονής της οικογένειας. Κατά την επιστροφή του από το Ιράκ, ο Αιτητής ανέφερε ότι παρέμεινε στον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του στο Diyarbakir από το 2014 έως το 2019, οπότε και εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του για να μεταβεί εκ νέου στη Δημοκρατία. Σημειώνεται δε ότι και επί 5 μήνες παρέμεινε σε φιλικά του πρόσωπα στην Κωνσταντινούπολη πριν από την έξοδό του από τη χώρα και την επάνοδό του στη Δημοκρατία.

 

75.          Σε ερωτήσεις σχετικά με τα περιστατικά παρενόχλησης από τις αρχές, ο Αιτητής αναφέρθηκε συγκεκριμένα σε τρία περιστατικά που φέρεται να έλαβαν χώρα μεταξύ των ετών 2014 και 2016 (ερ. 47–40 του δ.φ.). Εντούτοις, οι περιγραφές του χαρακτηρίζονται από γενικότητα και στερούνται βιωματικών λεπτομερειών. Ως προς τις φερόμενες παρενοχλήσεις κατά το χρονικό διάστημα φυλάκισης του πατέρα του, η έλλειψη λεπτομερειών δύναται σε κάποιο βαθμό να δικαιολογηθεί λόγω της νεαρής ηλικίας του Αιτητή κατά τον χρόνο εκείνο. Αντιθέτως, ως προς τα μεταγενέστερα περιστατικά, κατά τα οποία ο Αιτητής ήταν ήδη ενήλικος, οι γενικής φύσεως δηλώσεις του, στερούμενες συγκεκριμένων και βιωματικών στοιχείων, δεν δύνανται να δικαιολογηθούν.

 

76.          Περαιτέρω, μολονότι κατά το δεύτερο περιστατικό ο ίδιος δήλωσε ότι δεν βρισκόταν στην οικία όταν μετέβησαν εκεί αστυνομικοί, εύλογα θα αναμενόταν να είναι σε θέση να παραθέσει πιο συγκεκριμένες πληροφορίες ως προς τις περιστάσεις των γεγονότων, όπως αυτές του μεταφέρθηκαν από τα μέλη της οικογένειάς του. Επιπλέον, ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να παραθέσει στοιχεία από τα οποία να προκύπτει ότι η φερόμενη παρουσία των αρχών στην οικία της οικογένειας συνδεόταν ειδικώς με την παρελθούσα φυλάκιση του πατέρα του και όχι απλώς με την ευρύτερη κατάσταση ασφαλείας ή με την κουρδική καταγωγή της οικογένειας.

 

77.          Υπό το φως των ανωτέρω, η εσωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού περί συστηματικής παρενόχλησης της οικογένειας του Αιτητή από τις αρχές δεν τεκμηριώνεται επαρκώς.

 

78.          Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία, επισημαίνεται ότι, από διαθέσιμες πηγές πληροφόρησης για τη χώρα καταγωγής, προκύπτει ότι στην περιοχή του Diyarbakir έχουν κατά καιρούς λάβει χώρα επιχειρήσεις ασφαλείας των τουρκικών αρχών και εντάσεις μεταξύ των αρχών και του κουρδικού πληθυσμού. Η κουρδική νοτιοανατολική περιοχή της επαρχίας Diyarbakır αποτελεί εδώ και δεκαετίες μέρος της ευρύτερης σύγκρουσης μεταξύ του τουρκικού κράτους και της ένοπλης κουρδικής οργάνωσης PKK. Η σύγκρουση αυτή ξεκίνησε το 1984 και έχει προκαλέσει πάνω από 40.000 θανάτους συνολικά, ενώ επηρεάζει ιδιαίτερα τις κουρδικές περιοχές της νοτιοανατολικής Τουρκίας, όπου κατοικεί μεγάλος κουρδικός πληθυσμός. Η πόλη  Silvan (όπου ισχυρίστηκε ο πατέρας του Αιτητή ότι διέμεναν) έχει επανειλημμένα αποτελέσει σημείο έντονων συγκρούσεων μεταξύ τουρκικών δυνάμεων ασφαλείας και κουρδικών ενόπλων ομάδων, ειδικά κατά την περίοδο μετά το 2015, όταν κατέρρευσε η ειρηνευτική διαδικασία μεταξύ της κυβέρνησης και του PKK.[4]

 

79.          Μετά την κατάρρευση της ειρηνευτικής διαδικασίας με το PKK το 2015, το Diyarbakır έγινε ένα από τα βασικά επίκεντρα επιχειρήσεων ασφαλείας, με απαγορεύσεις κυκλοφορίας, πολιορκίες συνοικιών, εκτεταμένες συλλήψεις και παρεμβάσεις στην τοπική κουρδική πολιτική και δημοσιογραφική δραστηριότητα. Ο ΟΗΕ κατέγραψε ότι οι σοβαρότερες παραβιάσεις στη νοτιοανατολική Τουρκία σημειώθηκαν ακριβώς κατά τις περιόδους των παρατεταμένων απαγορεύσεων κυκλοφορίας. [5]

 

80.          Το 2015, μετά την επανέναρξη της σύγκρουσης κράτους–PKK, οι αρχές επέβαλαν απαγορεύσεις κυκλοφορίας σε τμήματα της επαρχίας Diyarbakır, ιδιαίτερα στο Sur και στο Silvan (περιοχή όπου ο πατέρας του Αιτητή ισχυρίστηκε ότι διέμενε με την οικογένειά του στην επαρχία Diyarbakır). Το Reuters ανέφερε ότι τον Σεπτέμβριο 2015 επιβλήθηκε απαγόρευση κυκλοφορίας σε περιοχές του Diyarbakır έπειτα από συγκρούσεις, ενώ το Συμβούλιο της Ευρώπης σημείωσε αργότερα ότι στο Silvan είχε επιβληθεί πέμπτη απαγόρευση κυκλοφορίας ήδη έως τον Νοέμβριο 2015.[6] Σύμφωνα με μαρτυρίες που συνέλεξε η Human Rights Watch κατά το καθεστώς απαγόρευσης κυκλοφορίας στο Silvan (3–14 Νοεμβρίου 2015) υπήρξαν θάνατοι αμάχων, διακοπές νερού και ρεύματος, εκτεταμένες καταστροφές κατοικιών και έρευνες σε σπίτια από την αστυνομία στο τέλος της επιχείρησης. Η ίδια πηγή καταγράφει ότι πολλοί κάτοικοι εγκατέλειψαν τις γειτονιές τους και ότι η καθημερινή ζωή ουσιαστικά κατέρρευσε.[7]

 

81.          Ο ΟΗΕ, στην έκθεσή του για τη νοτιοανατολική Τουρκία, αναφέρει ότι μεταξύ Ιουλίου 2015 και Δεκεμβρίου 2016 περίπου 2.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν στο πλαίσιο των επιχειρήσεων ασφαλείας στην περιοχή, ενώ καταγράφηκαν υπερβολική χρήση βίας, δολοφονίες, εξαφανίσεις, βασανιστήρια, καταστροφή κατοικιών και πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και παρεμπόδιση πρόσβασης σε επείγουσα ιατρική φροντίδα, τροφή και νερό. Η έκθεση σημειώνει επίσης ότι 355.000 έως 500.000 άνθρωποι εκτοπίστηκαν στη νοτιοανατολική Τουρκία, κυρίως Κούρδοι, και ότι το Sur ήταν από τις πιο βαριά πληγείσες περιοχές, με τοπικές αναφορές να μιλούν για εκτοπισμό 95% του πληθυσμού του μετά τις επιχειρήσεις. [8]

 

82.          Αναφορικά με ελέγχους από τις αρχές σε οικίες, η Human Rights Watch κατέγραψε μαρτυρία κατοίκου στο Silvan της επαρχίας Diyarbakır, ότι κατά την απαγόρευση κυκλοφορίας του Νοεμβρίου 2015, «όλα τα σπίτια ερευνήθηκαν από αστυνομικές ομάδες» και ότι οι αστυνομικοί μπήκαν στα σπίτια και τα έσπασαν όλα.[9] Για το Diyarbakır το 2022, η CPJ κατέγραψε ότι η αστυνομία έκανε εφόδους στο πλαίσιο επιχείρησης κατά κουρδικών μέσων ενημέρωσης. Συγκεκριμένα, πέρα από την έφοδο στο πρακτορείο ειδήσεων “Jin News”, αναφέρει ρητά ότι δύο εργαζόμενες του εν λόγω πρακτορείου συνελήφθησαν μετά από εφόδους στα σπίτια τους, ενώ οι αρχές κατάσχεσαν τα τηλέφωνά τους και άλλο εξοπλισμό. Η ίδια πηγή αναφέρει επίσης κατάσχεση σκληρών δίσκων υπολογιστών από το γραφείο του μέσου ενημέρωσης στο Diyarbakır.[10]

 

83.          Πέρα από τις καθαρά στρατιωτικο-αστυνομικές επιχειρήσεις, οι αρχές επέκτειναν την καταστολή σε πολιτική και κοινωνική δραστηριότητα που συνδεόταν με τον κουρδικό χώρο. Η Human Rights Watch έχει καταγράψει ότι η αντιτρομοκρατική νομοθεσία χρησιμοποιήθηκε επί μακρόν εναντίον ανθρώπων που συνδέονται με το κουρδικό πολιτικό και κοινωνικό κίνημα, ενώ ο ΟΗΕ σημείωσε σοβαρούς περιορισμούς στην ελευθερία έκφρασης και στην πολιτική συμμετοχή στη νοτιοανατολική Τουρκία κατά την περίοδο των επιχειρήσεων.[11]

 

84.          Στις 19 Αυγούστου 2019, η τουρκική κυβέρνηση απομάκρυνε τον εκλεγμένο δήμαρχο του μητροπολιτικού δήμου Diyarbakır μαζί με άλλους δύο κουρδικής πλειοψηφίας δημάρχους και τους αντικατέστησε με κρατικά διορισμένους αξιωματούχους. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με το Reuters, οι αρχές προχώρησαν σε πάνω από 400 κρατήσεις για υποτιθέμενες σχέσεις με το PKK και ανακοίνωσαν παράλληλη επιχείρηση με 2.300 καταδρομείς σε νοτιοανατολικές επαρχίες.[12]

 

85.          Στις 16 Ιουνίου 2022, τουρκικό δικαστήριο φυλάκισε 16 Κούρδους δημοσιογράφους, υπόθεση που έγινε σύμβολο της πίεσης προς τα κουρδικά μέσα ενημέρωσης. Η Human Rights Watch κατέγραψε αργότερα ότι η δίκη των δημοσιογράφων στο Diyarbakır συνεχιζόταν και ότι οι Κούρδοι δημοσιογράφοι πλήττονται δυσανάλογα από την αντιτρομοκρατική νομοθεσία. [13] Στις 25 Απριλίου 2023, λίγες εβδομάδες πριν από τις εθνικές εκλογές, οι τουρκικές αρχές έκαναν εκτεταμένες επιδρομές με επίκεντρο το Diyarbakır, συλλαμβάνοντας τουλάχιστον 110 άτομα. Την ίδια ημέρα, η Human Rights Watch, μαζί με άλλες οργανώσεις, χαρακτήρισε τις συλλήψεις προεκλογική καταστολή κατά των Κούρδων και ζήτησε την απελευθέρωση των κρατουμένων, τονίζοντας ότι οι αρχές δεν είχαν παρουσιάσει πειστικά στοιχεία ενοχής.[14]

 

86.          Η κατάσταση που επικρατεί σήμερα στο Diyarbakır χαρακτηρίζεται από ένα μείγμα πολιτικών περιορισμών, κοινωνικής κινητοποίησης και αβέβαιων προοπτικών για ειρηνική επίλυση του κουρδικού ζητήματος. Τα τελευταία χρόνια, οι αρχές έχουν επιβάλει επανειλημμένα περιορισμούς στις δημόσιες συγκεντρώσεις στην πόλη. Τον Ιανουάριο του 2026, το γραφείο του κυβερνήτη του Diyarbakır απαγόρευσε για αρκετές ημέρες όλες τις δημόσιες εκδηλώσεις, συμπεριλαμβανομένων διαδηλώσεων, πορειών και δημόσιων δηλώσεων, επικαλούμενο λόγους δημόσιας ασφάλειας και τάξης. Η απόφαση αυτή σχετιζόταν και με μια προγραμματισμένη συγκέντρωση του φιλοκουρδικού κόμματος DEM που ζητούσε την απελευθέρωση του φυλακισμένου ηγέτη του PKK, Abdullah Öcalan. Παρά τους περιορισμούς, η πόλη παραμένει κέντρο πολιτικής κινητοποίησης. Το 2026 πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις στο Diyarbakır κατά των στρατιωτικών επιχειρήσεων στη βόρεια Συρία που στόχευαν κουρδικές δυνάμεις, με εκατοντάδες διαδηλωτές να εκφράζουν αλληλεγγύη στους Κούρδους της Συρίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αστυνομία διέλυσε διαδηλώσεις με δακρυγόνα και άλλα μέσα καταστολής.[15]

 

87.          Τα ανωτέρω ευρήματα από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης περιγράφουν ως εντονότερη περίοδο κρατικής καταστολής στο Diyarbakır το 2015–2016, όταν οι επιχειρήσεις ασφαλείας είχαν μαζικό και συλλογικό αντίκτυπο στον κουρδικό πληθυσμό. Κατά τα επόμενα χρόνια, διαπιστώνεται ότι η πίεση των αρχών εκδηλώθηκε συχνά με πιο στοχευμένο τρόπο εναντίον φορέων της κουρδικής πολιτικής και κοινωνικής ζωής, ιδίως πολιτικών στελεχών, ακτιβιστών και δημοσιογράφων. Ακόμη και αν γίνει αποδεκτό ότι οι τουρκικές αρχές προέβαιναν σε αιφνίδιους ελέγχους στην οικία του Αιτητή, τα προβαλλόμενα περιστατικά δεν αρκούν για να στοιχειοθετήσουν προσωπική και εξατομικευμένη στοχοποίησή του. Ο ίδιος ο Αιτητής δήλωσε ότι δεν είχε πολιτική δράση, ούτε άλλη δραστηριότητα ικανή να τον καταστήσει πρόσωπο ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για τις αρχές. Περαιτέρω, τα περιστατικά που περιέγραψε, ήτοι οι έλεγχοι στην οικία, η κατάσχεση αντικειμένων συγκεκριμένου χρώματος, η απαγόρευση χρήσης της κουρδικής γλώσσας και η χρήση προσβλητικών χαρακτηρισμών, όπως “τρομοκράτες”, δεν συνοδεύθηκαν από σύλληψη, απαγγελία κατηγορίας, κλήση προς ανάκριση, επιβολή περιοριστικών μέτρων ή άλλη επακόλουθη νομική ενέργεια εις βάρος του ιδίου ή άλλου μέλους της οικογένειάς του. Υπό τα δεδομένα αυτά, δεν προκύπτει ότι οι αρχές επέδειξαν ειδικό και εξατομικευμένο ενδιαφέρον για το πρόσωπό του. Αντιθέτως, τα περιστατικά αυτά, ακόμη και αν θεωρηθούν αληθή, εντάσσονται στο γενικότερο πλαίσιο πρακτικών αστυνομικής πίεσης και παρενόχλησης που έχουν καταγραφεί στην περιοχή, χωρίς όμως να αρκούν αφ’ εαυτών για να αποδείξουν ότι ο Αιτητής υπήρξε αντικείμενο στοχευμένης δίωξης. Ελλείψει πρόσθετων εξατομικευμένων στοιχείων, όπως επαναλαμβανόμενη αναζήτηση του ιδίου, συγκεκριμένες απειλές εις βάρος του, σύλληψη, ποινική δίωξη ή σαφής σύνδεση των ενεργειών των αρχών με προσωπική του δράση ή με την οικογενειακή του κατάσταση, οι γενικές αυτές πληροφορίες δεν επαρκούν για τη θεμελίωση κινδύνου δίωξης. Η ύπαρξη γενικού κλίματος καχυποψίας ή καταστολής στην περιοχή δεν αρκεί, χωρίς περαιτέρω εξατομικευμένα στοιχεία, για να αποδείξει βάσιμο και προσωπικό φόβο δίωξης.

 

88.          Προχωρώντας σε αξιολόγηση κινδύνου βάσει των ισχυρισμών που έγιναν αποδεκτοί, το Δικαστήριο προχώρησε σε έρευνα σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης. Αναφορικά με τον νεοσχηματισθέντα ισχυρισμό περί σύλληψης και φυλάκισης του πατέρα του Αιτητή από τις τουρκικές αρχές, επισημαίνεται ότι με βάση την ανάλυση που προηγήθηκε, έγινε αποδεκτός ως εσωτερικά αξιόπιστος, καθότι προέκυψε επαρκής συνοχή μεταξύ των δηλώσεων του πατέρα του Αιτητή και των εγγράφων που προσκόμισε κατά την αρχική του αίτηση στη Δημοκρατία και των δηλώσεων του ίδιου του Αιτητή. Κατόπιν έρευνας σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί στην Τουρκία αναφορικά με τα μέλη του HDP (στο οποίο δήλωσε ο Αιτητής ότι ανήκε ο πατέρας του)[16] ανευρέθησαν τα κάτωθι:

 

89.          Το HDP και το YSP συνέχισαν τη δράση τους υπό νέο όνομα κόμματος με το ακρωνύμιο «DEM». Όπως και οι προκάτοχοί του, το DEM περιγράφεται συχνά ως «φιλοκουρδικό». Αυτό δεν προκαλεί έκπληξη, καθώς το κομματικό δυναμικό και οι υποστηρικτές του αποτελούνται σε μεγάλο βαθμό από Κούρδους. Παρ’ όλα αυτά, το κόμμα δεν είναι αποκλειστικά κουρδικό. Εκτός από την προάσπιση των πολιτικών και πολιτιστικών δικαιωμάτων των Κούρδων, το DEM εστιάζει επίσης στην ισότητα των φύλων, το περιβάλλον, την εργατική τάξη και άλλες εθνοτικές και θρησκευτικές μειονότητες, συμπεριλαμβανομένων των Αλεβιτών, των Αράβων, των Αρμενίων, των Ασσυρίων και των Λαζών.[17] Κατά το παρελθόν η τουρκική κυβέρνηση περιόρισε το πολιτικό περιθώριο ελιγμών του HDP και του YSP.[18]

 

90.          Δύο δικαστικές υποθέσεις απείλησαν την επιβίωση του HDP: η υπόθεση διάλυσης του κόμματος και η «υπόθεση Κομπανί».[19] Ακολουθεί επικαιροποίηση και των δύο υποθέσεων, καθώς και αναφορά σε μεταγενέστερες δίκες.

 

91.          Η «υπόθεση διάλυσης» αφορούσε αίτημα απαγόρευσης του HDP, με τον ισχυρισμό ότι το κόμμα απειλούσε την ενότητα του τουρκικού έθνους και συνεργαζόταν με το PKK.[20] Η υπόθεση παρέμενε εκκρεμής κατά τον χρόνο σύνταξης της έκθεσης. Εάν το Συνταγματικό Δικαστήριο (AYM) προχωρούσε στη διάλυση του HDP, 400 πολιτικοί του HDP θα αντιμετώπιζαν τον κίνδυνο γενικής απαγόρευσης άσκησης πολιτικής δραστηριότητας.[21]

 

92.          Στην υπόθεση Κομπανί, 108 κατηγορούμενοι παραπέμφθηκαν σε δίκη. Πολλοί από αυτούς ανήκαν στο HDP, τον προκάτοχο του DEM. Οι τουρκικές αρχές θεώρησαν τους κατηγορούμενους υπεύθυνους για κατηγορίες που περιλάμβαναν τους 37 θανάτους που σημειώθηκαν κατά τις «διαδηλώσεις του Κομπανί» τον Οκτώβριο του 2014. Οι διαδηλώσεις αυτές συνδέονταν με την πολιορκία της πόλης Κομπανί στη βόρεια Συρία εκείνη την περίοδο.[22] Αντιθέτως, το HDP απέδωσε τη βία κατά τις διαδηλώσεις του Κομπανί στην τουρκική αστυνομία.[23]

 

93.          Οι κατηγορούμενοι εξέφρασαν ανησυχίες σχετικά με την αξιοπιστία των μαρτυρικών καταθέσεων που είχαν εισαχθεί ως αποδεικτικά στοιχεία. Ο Mesut Bağcık, ένας από τους Κούρδους πολιτικούς που δικάζονταν, επεσήμανε τη δήλωση ενός ανώνυμου μάρτυρα, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι το 2017 και το 2018 ο Bağcık φέρεται να διέμενε στο Καντίλ,4[24]ορεινή περιοχή στο βόρειο Ιράκ όπου το PKK έχει τη βάση των επιχειρήσεών του. Κατά την ίδια περίοδο, ωστόσο, ο Bağcık βρισκόταν φυλακισμένος στην Τουρκία. Ο Bağcık επέκρινε επίσης έναν ανώνυμο μάρτυρα γνωστό ως «Atlas», ο οποίος είχε προβεί σε πανομοιότυπες δηλώσεις για τουλάχιστον δέκα κατηγορούμενους.[25]

 

94.          Στις 16 Μαΐου 2024, δικαστήριο της Άγκυρας καταδίκασε σε πρώτο βαθμό 24 άτομα. Οι ποινές φυλάκισης κυμάνθηκαν από 9 έως 42 έτη. Δεν είναι δυνατόν να εξεταστούν όλες οι καταδίκες και αθωώσεις της υπόθεσης Κομπανί στην παρούσα υπόθεση. Ως εκ τούτου, αναφέρονται ορισμένες χαρακτηριστικές αποφάσεις. Ο Demirtaş και η Yüksekdağ, οι δύο πρώην συμπρόεδροι του HDP που κρατούνταν από το 2016, καταδικάστηκαν σε ποινές κάθειρξης 42 και άνω των 32 ετών αντίστοιχα. Η Gültan Kışanak, φιλοκουρδική πολιτικός και εξέχουσα μορφή του τουρκοκουρδικού γυναικείου κινήματος, καταδικάστηκε τον Μάιο του 2024 σε δώδεκα έτη φυλάκισης. Επειδή κρατούνταν από το 2016 και είχε ήδη εκτίσει τα δύο τρίτα της ποινής της, αποφυλακίστηκε. Η Aysel Tuğluk, άλλη έμπειρη φιλοκουρδική πολιτικός και φεμινίστρια, αθωώθηκε.[26]

 

95.          Η Human Rights Watch (HRW) απέρριψε την υπόθεση Κομπανί ως «πολιτική και άδικη δίκη». Όλοι οι καταδικασθέντες δήλωσαν ότι θα ασκήσουν έφεση.[27] Οι εφέσεις τους βρίσκονταν ακόμη σε εξέλιξη κατά το χρόνο έκδοσης της παρούσας υπόθεσης.[28]

 

96.          Οι καταδίκες σε πρώτο βαθμό οδήγησαν σε διαμαρτυρίες και δυσαρέσκεια. Στις 22 Μαΐου 2024, οι βουλευτές του DEM βάδισαν από το κτίριο του κοινοβουλίου προς το Υπουργείο Δικαιοσύνης σε πορεία διαμαρτυρίας στην Άγκυρα.[29] Προηγουμένως, οι κυβερνήτες δώδεκα επαρχιών είχαν επιβάλει τετραήμερη απαγόρευση διαδηλώσεων από τις 17 έως τις 20 Μαΐου 2024. Οι επαρχίες αυτές ήταν οι Adana, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Hakkâri, Izmir, Kars, Mardin, Muş, Siirt και Tunceli.[30]

 

97.          Μια «δεύτερη υπόθεση Κομπανί» άνοιξε στις 25 Ιουνίου 2024, με πέντε πρώην βουλευτές του HDP να δικάζονται για την φερόμενη εμπλοκή τους στις διαδηλώσεις του Κομπανί το 2014. Ένας από τους κατηγορούμενους ήταν ο Garo Paylan, πρώην βουλευτής του HDP αρμενικής καταγωγής.[31] Όταν ξεκίνησε η προαναφερθείσα υπόθεση Κομπανί, οι κατηγορούμενοι ήταν ακόμη βουλευτές και, ως εκ τούτου, απολάμβαναν κοινοβουλευτικής ασυλίας από ποινική δίωξη. Καθώς δεν κατείχαν πλέον το αξίωμα αυτό, μπορούσαν να αντιμετωπίσουν ποινικές κατηγορίες.[32]

 

98.          Στις 19 Ιουλίου 2024, δικαστήριο στη Μερσίνα επέβαλε επιπλέον ποινή φυλάκισης 2,5 ετών στον Demirtaş, πρώην συμπρόεδρο του HDP, ο οποίος κρατείται από το 2016. Η υπόθεση αυτή ήταν ξεχωριστή από την υπόθεση Κομπανί και αφορούσε δηλώσεις που είχε κάνει ο Demirtaş την περίοδο 2015-2017. Το δικαστήριο τον έκρινε ένοχο για δημόσια προσβολή της κυβέρνησης, των δικαστικών οργάνων και του μηχανισμού ασφαλείας της Τουρκίας.[33]

 

99.          Από το 2016, οι τουρκικές αρχές αντικαθιστούν φιλοκουρδικούς δημάρχους, οι οποίοι είχαν εκλεγεί δημοκρατικά, με φιλοκυβερνητικό kayyum[34] (που μεταφράζεται ως «επίτροπος»).

 

100.        Στις τοπικές εκλογές του Μαρτίου 2019, το HDP κέρδισε 65 δημαρχιακές έδρες στη νοτιοανατολική Τουρκία. Τον Οκτώβριο του 2021, εξακολουθούσαν να υπάρχουν έξι δήμοι υπό τον έλεγχο του HDP.[35] Τον Ιούνιο του 2023, ο αριθμός των δήμων του HDP μειώθηκε σε πέντε, καθώς οι συμπρόεδροι του νοτιοανατολικού δήμου Patnos συνελήφθησαν με την υποψία απάτης σε δημόσιες προμήθειες.[36] Αποφυλακίστηκαν στις 6 Σεπτεμβρίου 2023. Κατά συνέπεια, το Patnos παρέμεινε υπό διοίκηση του HDP.[37]

 

101.        Μετά τις τοπικές εκλογές του Μαρτίου 2024 (βλ. 1.1.2), οι τουρκικές αρχές συνέχισαν να αντικαθιστούν δημάρχους με επιτρόπους.[38] Στις 13 Φεβρουαρίου 2025, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε ψήφισμα εκφράζοντας «βαθιά ανησυχία» για αυτή την πρακτική. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κάλεσε τις τουρκικές αρχές να απελευθερώσουν, να αθωώσουν και να επαναφέρουν τους απομακρυνθέντες δημάρχους στα καθήκοντά τους.[39] Ακολουθεί περιγραφή των δημάρχων της αντιπολίτευσης που απομακρύνθηκαν από τα αξιώματά τους κατά την περίοδο αναφοράς.

 

102.        Στις αρχές Ιουνίου 2024, η αστυνομία συνέλαβε τον Mehmet Sıddık Akış, δήμαρχο του DEM στο Hakkâri. Αντικαταστάθηκε από επίτροπο.[40] Στις 5 Ιουνίου 2024, ο Akış καταδικάστηκε σε δεκαεννέα έτη και έξι μήνες φυλάκισης για διασυνδέσεις με το PKK.[41]

 

103.        Η αντικατάσταση αυτού του δημάρχου του DEM από επίτροπο προκάλεσε κριτική και αγανάκτηση. Σε δελτίο Τύπου, 28 επαρχιακοί δικηγορικοί σύλλογοι εξέφρασαν την αντίθεσή τους στην απομάκρυνση του Akış. Σε αυτό προσχώρησε και ο εθνικός δικηγορικός σύλλογος (TBB). Η Ένωση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (İHD) καταδίκασε επίσης την αντικατάσταση δημάρχου με επίτροπο.[42]

 

104.        Αφού το DEM κάλεσε τους υποστηρικτές του να διαμαρτυρηθούν, οι αρχές επέβαλαν απαγόρευση διαδηλώσεων σε δέκα επαρχίες: Ağrı, Batman, Bitlis, Diyarbakır, Hakkâri, Mardin, Muş, Siirt, Şırnak και Van.[43]

 

105.        Στις 4 Νοεμβρίου 2024, οι τουρκικές αρχές απομάκρυναν τον Ahmet Türk,[44] τη Gülistan Sönük και τον Mehmet Karayılan – δημάρχους του DEM σε Mardin, Batman και Halfeti (περιφέρεια της επαρχίας Şanlıurfa) – από τα αξιώματά τους. Κατηγορήθηκαν για διασυνδέσεις με το PKK και αντικαταστάθηκαν από φιλοκυβερνητικούς επιτρόπους.[45]

 

106.        Σε Mardin, Batman και Halfeti, υποστηρικτές του DEM βγήκαν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν. Στο Mardin και στο Halfeti, η αστυνομία χρησιμοποίησε υδροβόλα, πλαστικές σφαίρες και σπρέι πιπεριού κατά των διαδηλωτών. Σύμφωνα με την Τουρκική Ένωση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (İHD), η αστυνομία συνέλαβε τουλάχιστον 75 άτομα στο Batman.[46] Συνολικά, οι αρχές προσήγαγαν 250 άτομα. Από αυτούς, 33 τέθηκαν υπό κράτηση και τους απαγγέλθηκαν κατηγορίες.[47] Σύμφωνα με το DEM, η αστυνομία στο Batman κακοποίησε τους κρατούμενους.[48]

 

107.        Η αντικατάσταση δημάρχων δεν περιορίστηκε σε δημάρχους προερχόμενους από το DEM. Στις 31 Οκτωβρίου 2024, οι τουρκικές αρχές συνέλαβαν τον Özer, δήμαρχο του Esenyurt, περιφέρειας στη δυτική Κωνσταντινούπολη, εκλεγμένο με το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP). Ο Özer κατάγεται από το Van και είναι κουρδικής καταγωγής. Το Esenyurt φιλοξενεί σημαντική κουρδική κοινότητα. Οι αρχές τον κατηγόρησαν για διασυνδέσεις με το PKK και τον αντικατέστησαν με φιλοκυβερνητικό επίτροπο. Σε απάντηση, το CHP και το DEM οργάνωσαν διαδήλωση με τη συμμετοχή χιλιάδων ανθρώπων.[49]

 

108.        Στις 20 Νοεμβρίου 2024, οι τουρκικές αρχές απομάκρυναν τους δημάρχους του Tunceli και του Ovacık, περιφέρειας της επαρχίας Tunceli, από τα αξιώματά τους λόγω φερόμενης συμμετοχής στο PKK. Το περιστατικό αφορούσε τον δήμαρχο του DEM Cevdet Konak (Tunceli) και τον δήμαρχο του CHP Mustafa Sarıgül (Ovacık). Σε απάντηση, εκατοντάδες άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους στο Tunceli. Η αστυνομία χρησιμοποίησε πλαστικές σφαίρες και δακρυγόνα για να διαλύσει το πλήθος.[50] Στα τέλη Νοεμβρίου 2024, εννέα διαδηλωτές είχαν τεθεί σε προσωρινή κράτηση.[51]

 

109.        Στις 29 Νοεμβρίου 2024, η τουρκική κυβέρνηση απομάκρυνε τον Ayvaz Hazır, δήμαρχο του DEM στο Bahçesaray, από το αξίωμά του. Το Bahçesaray είναι περιφέρεια της ανατολικής τουρκικής επαρχίας Van.[52]

 

110.        Στις 10 Ιανουαρίου 2025, οι τουρκικές αρχές προχώρησαν σε σειρά συλλήψεων, μεταξύ των οποίων των Hoşyar Sarıyıldız και Nuriye Arslan. Ήταν οι συμπρόεδροι του Akdeniz, περιφέρειας της νότιας τουρκικής πόλης Μερσίνα, εκ μέρους του DEM. Οι Sarıyıldız και Arslan κατηγορήθηκαν για συμμετοχή στο PKK, διάδοση τρομοκρατικής προπαγάνδας, χρηματοδότηση τρομοκρατικής οργάνωσης και παραβίαση του Νόμου περί Συναθροίσεων και Διαδηλώσεων. Στην περιφέρεια Akdeniz, πολίτες βγήκαν στους δρόμους σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Η αστυνομία χρησιμοποίησε υδροβόλα και δακρυγόνα και συνέλαβε τουλάχιστον πέντε διαδηλωτές.[53]

 

111.        Στις 28 Ιανουαρίου 2025, δικαστήριο στο Diyarbakır καταδίκασε τη Sofya Alağaş, συμπρόεδρο του δήμου Siirt εκ μέρους του DEM, σε ποινή φυλάκισης έξι ετών και τριών μηνών. Καταδικάστηκε για συμμετοχή σε τρομοκρατική οργάνωση, συγκεκριμένα στο PKK. Η καταδίκη σχετιζόταν με την προηγούμενη εργασία της ως αρχισυντάκτρια ειδήσεων στο JINHA, ειδησεογραφικό πρακτορείο Κούρδων και Γεζίντι γυναικών. Μετά την καταδίκη της, η Alağaş αντικαταστάθηκε από επίτροπο.[54]

 

112.        Στις 11 Φεβρουαρίου 2025, ο Zeydan, δήμαρχος του DEM στο Van, καταδικάστηκε σε τρία έτη και εννέα μήνες φυλάκισης για υποστήριξη τρομοκρατικής οργάνωσης και προπαγάνδα υπέρ τρομοκρατικής οργάνωσης. Μετά την καταδίκη αυτή, ο Zeydan αντικαταστάθηκε από επίτροπο στις 15 Φεβρουαρίου 2025. Χιλιάδες άνθρωποι διαμαρτυρήθηκαν κατά του μέτρου και η αστυνομία συνέλαβε 127 διαδηλωτές.[55] Περίπου είκοσι από αυτούς τέθηκαν σε προσωρινή κράτηση.[56]Λίγο μετά τη νίκη του στις εκλογές του Μαρτίου 2024, το επαρχιακό εκλογικό συμβούλιο είχε ήδη επιχειρήσει να τον απομακρύνει από το αξίωμά του.

 

113.        Κατά τον χρόνο έκδοσης της παρούσας απόφασης, μετά τις τοπικές εκλογές του Μαρτίου 2024, έντεκα δημαρχιακές θέσεις είχαν καταληφθεί από επιτρόπους· εννέα από το DEM και δύο από το CHP. [57]

 

114.        Περίπου πέντε χιλιάδες μέλη του HDP βρίσκονταν στη φυλακή. Ήταν δύσκολο να παρακολουθηθεί ο ακριβής αριθμός των φυλακισμένων μελών του HDP, καθώς μέλη του HDP συλλαμβάνονταν και αποφυλακίζονταν συνεχώς.[58]

 

115.        Κατά την περίοδο αναφοράς, μέλη του DEM συνέχιζαν να εισέρχονται και να εξέρχονται από τη φυλακή. Μία πηγή εκτίμησε τον αριθμό των φυλακισμένων μελών του DEM σε επτά έως οκτώ χιλιάδες. Η εκτίμηση αυτή βασίστηκε σε δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης και ενδείξεις από το πεδίο.[59] Στις αρχές Ιανουαρίου 2025, το DEM είχε 14.741 μέλη.[60] Αυτό σήμαινε ότι, κατά την περίοδο αναφοράς, περίπου το 47,49% έως 54,27% των μελών του DEM βρίσκονταν στη φυλακή.

 

 

116.        Κατά την προηγούμενη περίοδο αναφοράς, εκπρόσωποι και υποστηρικτές του YSP είχαν υποβληθεί σε εκφοβισμό, πίεση και συλλήψεις από τις τουρκικές αρχές κατά τις βουλευτικές εκλογές του Μαΐου 2023.[61]

 

117.        Η δυναμική αυτή επανεμφανίστηκε κατά τις τοπικές εκλογές του Μαρτίου 2024 (βλ. 1.1.2 για περισσότερες πληροφορίες). Για παράδειγμα, μία πηγή παρατήρησε από πρώτο χέρι ότι προεκλογικά λεωφορεία του DEM παρακολουθούνταν από δυνάμεις καταστολής. Υποψήφιοι και υποστηρικτές βιντεοσκοπούνταν, απειλούνταν και περικυκλώνονταν από την αστυνομία.[62]

 

118.        Οι διαδηλώσεις κατά του διορισμού επιτρόπων (βλ. 5.4.3) προκάλεσαν επίσης καταστολή από τις τουρκικές αρχές. Τον Νοέμβριο του 2024, μία πηγή βρισκόταν στο Batman και παρατήρησε από πρώτο χέρι ότι αστυνομικοί με πολιτικά ξυλοκοπούσαν διαδηλωτές και τους μετέφεραν με ιδιωτικά αυτοκίνητα. Στο αστυνομικό τμήμα, οι προσαχθέντες αναγκάστηκαν να ακούσουν εθνικιστικά τραγούδια και τους απευθύνονταν ρατσιστικοί χαρακτηρισμοί, όπως «αρουραίοι των βουνών», αναφερόμενοι στον ορεινό βιότοπο των Κούρδων.[63] Διαδηλωτές που δεν ήταν επίσημα μέλη του DEM αντιμετώπισαν επίσης συλλήψεις και ποινικές κατηγορίες.[64]

 

119.        Όπως αναφέρθηκε στην προηγούμενη Έκθεση COI, μέλη της νεολαίας του HDP ιδίως πιέζονταν από τις τουρκικές αρχές να λειτουργήσουν ως ajanlar («πληροφοριοδότες»). Σε αντάλλαγμα για την παροχή πληροφοριών για άλλα άτομα του κουρδικού κινήματος, τους χορηγούνταν μειωμένες ποινές ή αποφυλάκιση.[65]

 

120.        Δημοσιεύματα κατά την περίοδο αναφοράς παρείχαν περαιτέρω εικόνα της πρακτικής αυτής. Τα ρεπορτάζ αφορούσαν έναν νεαρό άνδρα ονόματι Ümit Akbıyık. Το άτομο αυτό είχε αρχικά δραστηριοποιηθεί στη νεολαία του HDP, αλλά τελικά έγινε πληροφοριοδότης που προέβη σε ενοχοποιητικές δηλώσεις για περισσότερα από εξακόσια άτομα.[66]

 

121.        Ο Akbıyık είχε υπάρξει θύμα αστυνομικής βίας ως μέλος της νεολαίας του HDP. Στις 16 Ιουλίου 2019, σχεδίαζε να παραστεί σε φεστιβάλ της νεολαίας του HDP στο Diyarbakır, το οποίο στόχευε στην ευαισθητοποίηση των νέων σχετικά με τους κινδύνους της χρήσης ναρκωτικών. Οι αρχές απαγόρευσαν το φεστιβάλ και η αστυνομία πυροβόλησε με πλαστικές σφαίρες τα πόδια του Akbıyık από κοντινή απόσταση. Αυτό προκάλεσε οίδημα[67] και στα δύο του πόδια.[68]

 

122.        Το 2023, ωστόσο, το όνομά του εμφανίστηκε ως μάρτυρας σε ποινικούς φακέλους συλληφθέντων δικηγόρων, δημοσιογράφων, καλλιτεχνών και πολιτικών.[69] Υπήρξαν ανησυχίες σχετικά με την αξιοπιστία των δηλώσεών του. Για παράδειγμα, μεταξύ 10 και 12 Ιανουαρίου 2023, είχε προβεί σε ενοχοποιητικές δηλώσεις για 669 άτομα. Δικηγόρος των κατηγορουμένων διερωτήθηκε πώς ήταν δυνατόν ένα άτομο να κάνει λεπτομερείς δηλώσεις για εκατοντάδες ανθρώπους σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Επιπλέον, ο ίδιος δικηγόρος παρατήρησε απόκλιση μεταξύ της γραπτής και της προφορικής τουρκικής του Akbıyık. Οι δηλώσεις του ήταν γραμμένες σε επίσημη και νομική τουρκική γλώσσα, ενώ ο ίδιος μιλούσε μια περιφερειακή παραλλαγή της τουρκικής, γεμάτη γλωσσικά λάθη.[70] Διαπιστώθηκε επίσης ότι ο Akbıyık είχε δώσει τις δηλώσεις του χωρίς την προβλεπόμενη παρουσία δικηγόρου.[71]

 

123.        Στο παρελθόν καταγράφηκαν συγκεκριμένες συνθήκες και δραστηριότητες που μπορούσαν να οδηγήσουν στο να στοχοποιηθούν άτομα από τις τουρκικές αρχές. Στο πλαίσιο αυτό, ο όρος «στοχοποιούνται» αναφέρεται σε συλλήψεις, κρατήσεις, ποινικές έρευνες, διώξεις και καταδίκες.[72]

 

124.        Κατά την περίοδο αναφοράς, οι ίδιες συνθήκες και δραστηριότητες φαίνεται να ίσχυαν για μέλη και υποστηρικτές του DEM, συμπεριλαμβανομένων:


• ανάρτησης, κοινοποίησης και επισήμανσης (
like) φιλο-DEM μηνυμάτων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης·
• συμμετοχής σε διαδηλώσεις (π.χ. κατά του διορισμού επιτρόπων)·
• παροχής ή παρακολούθησης δηλώσεων Τύπου·
• αποστολής χρημάτων σε φυλακισμένους συγγενείς (κάτι που μπορούσε να θεωρηθεί ως οικονομική υποστήριξη του PKK).[73]

 

125.        Η ανωτέρω σύνοψη δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί εξαντλητική. Η αντιτρομοκρατική νομοθεσία στην Τουρκία είναι ευρεία και αόριστα διατυπωμένη, γεγονός που επιτρέπει στις τουρκικές αρχές να χρησιμοποιούν ποικίλες συνθήκες και δραστηριότητες για να στοχοποιούν μέλη ή υποστηρικτές του DEM.[74]

 

126.        Συγγενείς μελών του HDP μπορούσαν επίσης να προσελκύσουν αρνητική προσοχή από τις τουρκικές αρχές.[75]

 

127.        Η κατάσταση αυτή παρέμεινε η ίδια και για τους συγγενείς μελών του DEM κατά την περίοδο αναφοράς. Για παράδειγμα, σε ορισμένες περιπτώσεις, συγγενείς μελών του DEM δεν μπορούσαν να εξασφαλίσουν θέσεις εργασίας στο δημόσιο. Εάν έστελναν χρήματα σε φυλακισμένο συγγενή που ήταν μέλος του DEM, κινδύνευαν να διωχθούν ποινικά για οικονομική υποστήριξη του PKK.[76]

 

128.        Μία πηγή ανέφερε ότι συγγενείς μελών του DEM παρακολουθούνταν, κρατούνταν και/ή ανακρίνονταν από την αστυνομία ή τις δυνάμεις ασφαλείας. Υπήρξαν επίσης περιπτώσεις όπου συγγενείς μελών του DEM πιέστηκαν να καταθέσουν εναντίον άλλων μελών του DEM που βρίσκονταν εκτός κράτησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, άτομα δεν ήταν επιλέξιμα για υποτροφίες, δάνεια, ασφάλιση υγείας ή κοινωνικές παροχές επειδή συγγενής τους ήταν μέλος του DEM. Οι προαναφερθείσες μορφές καταστολής χρησιμοποιούνταν κυρίως κατά γονέων, συζύγων, αδελφών και παιδιών μελών του DEM, σύμφωνα με την πηγή.[77]

 

129.        Κατά την περίοδο αναφοράς, παρέμενε ασαφές σε ποια κλίμακα λάμβαναν χώρα αυτές οι πρακτικές και ποιοι συγγενείς καθίσταντο στόχοι των τουρκικών αρχών και υπό ποιες συνθήκες.

 

130.        Κατά την προηγούμενη περίοδο αναφοράς, το HDP και το YSP – οι προκάτοχοι του DEM – αντιμετώπισαν όχι μόνο καταστολή από τις τουρκικές αρχές, αλλά και επιθετικότητα από την τουρκική κοινωνία.[78]

 

131.        Κατά την περίοδο αναφοράς, το DEM αντιμετώπισε κοινωνική δυσανεξία. Στις 28 Σεπτεμβρίου 2024, τοπικό γραφείο του DEM στην Κωνσταντινούπολη δέχθηκε πυροβολισμούς. Κανείς δεν βρισκόταν στον χώρο τη στιγμή του περιστατικού και δεν υπήρξαν θύματα. Οι αρχές ξεκίνησαν έρευνα.[79] Τη νύχτα της 24ης προς 25η Οκτωβρίου 2024, τα κεντρικά γραφεία του DEM στην Άγκυρα δέχθηκαν επίθεση. Κατά τη διάρκεια της επίθεσης, υπέστησαν ζημιές η πινακίδα, οι πόρτες και τα παράθυρα.[80]

 

132.        Οι συγγενείς μελών του PKK (ή φερόμενων ως μελών του PKK) μπορούσαν να υποβληθούν σε έρευνες στις κατοικίες τους ή να παρεμποδίζονται σκόπιμα από τις τουρκικές αρχές.[81]

 

133.        Για παράδειγμα, συγγενείς μελών του PKK δεν ήταν επιλέξιμοι για θέσεις εργασίας στο δημόσιο.[82] Στον απόηχο της επίθεσης στο συγκρότημα της TUSAŞ κοντά στην Άγκυρα (βλ. 1.3.2), ένας ιδιωτικός φύλακας ασφαλείας που εργαζόταν στον δήμο της Σμύρνης απολύθηκε επειδή ήταν αδελφός ενός εκ των δραστών.[83]

 

134.        Μία πηγή ανέφερε ότι συγγενείς στελεχών του PKK υποβάλλονταν σε παρακολούθηση, κρατούνταν και/ή εξαναγκάζονταν από τον τουρκικό μηχανισμό ασφαλείας να παράσχουν πληροφορίες σχετικά με στελέχη του PKK. Εάν οι συγγενείς έστελναν χρήματα σε πολιτικούς κρατούμενους, μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο ποινικής έρευνας και δίωξης για οικονομική υποστήριξη του PKK. Οι συγγενείς μελών του PKK υποβάλλονταν επίσης σε έρευνες στις κατοικίες τους. Οι έρευνες αυτές πραγματοποιούνταν από ειδικές μασκοφόρες μονάδες. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, οι κατ’ οίκον έφοδοι συνοδεύονταν συχνά από ξυλοδαρμούς και συλλήψεις. Η πηγή σημείωσε επίσης ότι οι προαναφερθείσες μορφές καταστολής χρησιμοποιούνταν κυρίως κατά γονέων, συζύγων, αδελφών και παιδιών μελών του PKK.[84]

 

135.        Παρέμενε ασαφές σε ποια κλίμακα λάμβαναν χώρα αυτές οι πρακτικές και ποιοι συγγενείς καθίσταντο στόχοι των τουρκικών αρχών και υπό ποιες συνθήκες.

 

136.        Σύμφωνα με το World Report 2025 της Human Rights Watch για την Τουρκία[85], η χώρα συνεχίζει τη στρατιωτική της εκστρατεία κατά του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (PKK). Η εκστρατεία αυτή διεξάγεται κυρίως μέσω αεροπορικών και μη επανδρωμένων επιθέσεων στο βόρειο Ιράκ, όπου βρίσκονται βάσεις του PKK, καθώς και στη βορειοανατολική Συρία εναντίον των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF), μιας κουρδικής δύναμης που υποστηρίζεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως καταγράφει η Έκθεση, οι τουρκικές αεροπορικές επιδρομές έχουν στοχεύσει πολιτικές υποδομές, θέτοντας σε κίνδυνο τα μέσα διαβίωσης αμάχων και στερώντας από κοινότητες την πρόσβαση σε ηλεκτρικό ρεύμα και άλλες βασικές υπηρεσίες.

 

137.        Όπως συνεχίζει η ίδια πηγή, καθ’ όλη τη διάρκεια του 2024 και κατά τον χρόνο σύνταξης της έκθεσης, μετά την κατάρρευση της εξουσίας του Σύρου Προέδρου Μπασάρ αλ-Άσαντ, η Τουρκία διατήρησε την κατοχή εδαφών στη βόρεια Συρία. Οι τουρκικές αρχές αιτιολόγησαν την παρουσία αυτή με την ανάγκη προστασίας της χώρας από τη συριακή κουρδική de facto διοίκηση και από ένοπλες ομάδες που συνδέονται με το PKK.

 

138.        Σύμφωνα με την Έκθεση της Human Rights Watch, οι τουρκικές αρχές δεν έχουν περιορίσει τις σοβαρές παραβιάσεις που διαπράττουν οι πληρεξούσιες δυνάμεις τους στις κατεχόμενες περιοχές, μεταξύ των οποίων ο Συριακός Εθνικός Στρατός (SNA) και η Στρατιωτική Αστυνομία. Η Human Rights Watch τεκμηριώνει ότι Κούρδοι και Άραβες έχουν υποστεί αυθαίρετες συλλήψεις, εξαναγκαστικές εξαφανίσεις, βασανιστήρια και κακομεταχείριση, σεξουαλική βία και άδικες στρατιωτικές δίκες. Παράλληλα, χιλιάδες άνθρωποι εκτοπίστηκαν βίαια, ενώ περιουσίες, γη και επιχειρήσεις κατασχέθηκαν.

 

139.        Όσον αφορά την κατάσταση εντός της Τουρκίας, η Έκθεση σημειώνει ότι εκατοντάδες Κούρδοι πολιτικοί, ακτιβιστές, πρώην βουλευτές, δήμαρχοι και κομματικά στελέχη βρίσκονται στη φυλακή ή εκτίουν ποινές φυλάκισης. Οι καταδίκες τους βασίζονται σε κατηγορίες τρομοκρατίας που συνδέονται με νόμιμες, μη βίαιες πολιτικές δραστηριότητες, δημόσιες ομιλίες και αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

 

140.        Η Human Rights Watch δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην περίπτωση των πρώην συμπροέδρων του Δημοκρατικού Κόμματος των Λαών (HDP), Σελαχατίν Ντεμιρτάς και Φιγκέν Γιουκσεκντάγ. Όπως αναφέρεται στο World Report 2025, οι δύο πολιτικοί κρατούνται από τις 4 Νοεμβρίου 2016 και τον Μάιο του 2024 καταδικάστηκαν σε πολυετείς ποινές φυλάκισης, παρά τις δεσμευτικές αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου που ζητούσαν την άμεση αποφυλάκισή τους.

 

141.        Σε πολιτικό επίπεδο, η Έκθεση καταγράφει ότι τον Οκτώβριο του 2024 ο ηγέτης του ακροδεξιού Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης (MHP), κυβερνητικός εταίρος του AKP, πρότεινε δημόσια την επανεξέταση της ποινής ισόβιας κάθειρξης χωρίς δυνατότητα αποφυλάκισης του ηγέτη του PKK, Αμπντουλάχ Οτσαλάν, ο οποίος έχει ήδη εκτίσει 25 έτη. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η πρόταση περιλάμβανε ακόμη και το ενδεχόμενο αποφυλάκισής του, υπό την προϋπόθεση ότι θα καλούσε το PKK να διαλυθεί.

 

142.        Ωστόσο, όπως επισημαίνει η Human Rights Watch, η πρωτοβουλία αυτή δεν αντιμετώπισε το διαχρονικό έλλειμμα δικαιωμάτων των Κούρδων στην Τουρκία, το οποίο βρίσκεται στον πυρήνα της σύγκρουσης μεταξύ του τουρκικού κράτους και του PKK. Η Έκθεση προσθέτει ότι οι εξελίξεις στη Συρία αναμένεται να επηρεάσουν καθοριστικά οποιαδήποτε μελλοντική προσπάθεια επίλυσης του κουρδικού ζητήματος.

 

143.        Τέλος, όπως αναφέρει η Έκθεση, έως τον Νοέμβριο του 2024 η κυβέρνηση είχε απομακρύνει επτά δημάρχους που είχαν εκλεγεί στις τοπικές εκλογές του Μαρτίου - πέντε από το Κόμμα Ισότητας και Δημοκρατίας των Λαών (DEM) και δύο από το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP). Η απομάκρυνσή τους βασίστηκε σε τρομοκρατικές έρευνες ή δικαστικές υποθέσεις. Η ίδια πηγή επισημαίνει ότι πρόκειται για την τρίτη φορά που ο συνασπισμός AKP–MHP αναλαμβάνει τον έλεγχο κυρίως κουρδικών δήμων στη νοτιοανατολική Τουρκία και για την πρώτη φορά που απομακρύνονται Κούρδοι δήμαρχοι του CHP, με τον δήμαρχο της περιοχής Εσένγιουρτ στην Κωνσταντινούπολη να τίθεται επιπλέον υπό κράτηση.

 

144.        Υπό το σύνολο των ανωτέρω, το Δικαστήριο καταλήγει ότι παρόλο που άτομα με πολιτική δράση διώκονται, και παρατηρούνται περιστατικά παρενόχλησης συγγενών τους, η σύλληψη και φυλάκιση του πατέρα του Αιτητή ανάγεται σε προγενέστερο χρόνο και επισημαίνεται ότι μετά την αποφυλάκισή του το 2004, δεν προκύπτει ότι ο πατέρας του Αιτητή αποτέλεσε εκ νέου πρόσωπο ενδιαφέροντος για τις τουρκικές αρχές. Το ιστορικό αυτό, αν και σοβαρό, δεν αρκεί αφ’ εαυτού για να θεμελιώσει ότι και ο Αιτητής αντιμετώπιζε κίνδυνο δίωξης κατά τον χρόνο της δικής του αναχώρησης από την Τουρκία.

 

145.        Ειδικότερα, ο Αιτητής, ο οποίος επέστρεψε στο Diyarbakır και παρέμεινε εκεί από το 2014 έως το 2019, δεν κατέδειξε ότι υπήρξε αντικείμενο εξατομικευμένης στοχοποίησης από τις αρχές λόγω του πατέρα του. Ο ίδιος δήλωσε ότι δεν είχε οποιαδήποτε πολιτική ή ακτιβιστική δράση, ούτε άλλη δραστηριότητα ικανή να τον καταστήσει πρόσωπο ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για τις αρχές. Περαιτέρω, όταν ερωτήθηκε κατά τη συνέντευξή του ως προς τον λόγο για τον οποίο εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, ο ίδιος ανέφερε ότι αυτό οφειλόταν στη γενική κατάσταση που επικρατούσε εκεί, στοιχείο που αποδυναμώνει περαιτέρω τον ισχυρισμό περί προσωπικής στοχοποίησής του (ερυθρά 47-46 του δ.φ.).  Ακόμη κι αν γίνει αποδεκτός ο ισχυρισμός του ότι κατά το διάστημα 2014 έως 2016 αστυνομικοί προέβαιναν σε αιφνίδιους ελέγχους στην οικία τους, αποκαλώντας τους “τρομοκράτες”, αναζητώντας αντικείμενα σχετιζόμενα με τον Abdullah Öcalan, κατάσχοντας κασκόλ και απαγορεύοντάς τους να ομιλούν στην κουρδική γλώσσα, οι περιγραφές του παρέμειναν αόριστες ως προς τις ακριβείς περιστάσεις, τα πρόσωπα που αποτελούσαν αντικείμενο του ενδιαφέροντος των αρχών και, κυρίως, ως προς τη σύνδεση των εν λόγω ενεργειών με την παρελθούσα φυλάκιση του πατέρα του. Τα επικαλούμενα περιστατικά, ακόμη και αν θεωρηθούν ως αληθή, ως αναλύθηκε ανωτέρω, δεν συνοδεύτηκαν από σύλληψη του ιδίου, κλήση προς ανάκριση ή άλλη επακόλουθη νομική ενέργεια εις βάρος του, ώστε να προκύπτει εξατομικευμένο ενδιαφέρον των αρχών για το πρόσωπό του.

 

146.        Περαιτέρω, από το 2016 έως το 2019, διάστημα κατά το οποίο ο Αιτητής εξακολούθησε να διαμένει στο Diyarbakır, δεν προκύπτει ότι υπέστη οποιοδήποτε περαιτέρω περιστατικό ή άλλη ενέργεια εκ μέρους των αρχών που να υποδηλώνει συνέχιση ή κλιμάκωση τυχόν ενδιαφέροντος για το πρόσωπό του ή γενικότερα για την οικογένειά του. Η απουσία οποιασδήποτε δυσμενούς εξέλιξης επί ουσιώδες χρονικό διάστημα αποδυναμώνει σημαντικά τον ισχυρισμό περί υφιστάμενου προσωπικού κινδύνου. Συναφώς, σημειώνεται ότι ο πατέρας του Αιτητή εισήλθε εκ νέου στη Δημοκρατία το 2019 χωρίς να προκύπτει ότι, πριν την αναχώρησή του, αντιμετώπισε οποιοδήποτε πρόβλημα με τις τουρκικές αρχές λόγω της πολιτικής του δράσης και της παρελθούσας δίωξής του. Το στοιχείο αυτό ενισχύει το συμπέρασμα ότι το ιστορικό του πατέρα δεν εξακολουθούσε, κατά τον κρίσιμο χρόνο, να ενεργοποιεί το ενδιαφέρον των αρχών ούτε έναντι του ιδίου ούτε, κατ’ επέκταση, έναντι του Αιτητή.

 

147.        Υπό τα δεδομένα αυτά, ακόμη και αν γίνει δεκτό ότι οι αιφνίδιοι έλεγχοι στην οικία του Αιτητή πράγματι έλαβαν χώρα, τα περιστατικά αυτά δεν αρκούν για να αποδείξουν ότι ο Αιτητής διωκόταν λόγω της παρελθούσας δίωξης του πατέρα του. Ελλείψει συγκεκριμένων εξατομικευμένων στοιχείων που να συνδέουν τις ενέργειες των αρχών είτε με το οικογενειακό του ιστορικό είτε με δικές του πολιτικές πεποιθήσεις, τα εν λόγω περιστατικά εντάσσονται στο γενικότερο πλαίσιο αστυνομικής πίεσης, παρενόχλησης και κατασταλτικών πρακτικών που έχουν καταγραφεί έναντι του κουρδικού πληθυσμού στην περιοχή του Diyarbakır, όπως διαπιστώθηκε κατόπιν σχετικής έρευνας ανωτέρω, ιδίως κατά την περίοδο 2014–2016. Το Δικαστήριο δεν παραγνωρίζει ότι η γενική κατάσταση ασφαλείας και οι πρακτικές παρενόχλησης εις βάρος Κούρδων στην περιοχή του Diyarbakır δύνανται να δημιουργούν κλίμα φόβου και πίεσης. Πλην όμως, η ύπαρξη ενός τέτοιου γενικού πλαισίου δεν αρκεί, χωρίς πρόσθετα και συγκεκριμένα εξατομικευμένα στοιχεία, για να θεμελιώσει μελλοντικό βάσιμο φόβο δίωξης για τον Αιτητή.

 

148.        Προχωρώντας στην αξιολόγηση του κινδύνου που τυχόν διατρέχει ο Αιτητής σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, στη βάση του προφίλ του, το Δικαστήριο προέβη σε έρευνα εξωτερικών πηγών πληροφόρησης ως προς την κατάσταση των Κούρδων στην Τουρκία.

 

149.        Οι Κούρδοι ζουν κυρίως διασκορπισμένοι στο Ιράκ, το Ιράν, τη Συρία και την Τουρκία[86]. Το ποσοστό των Κούρδων στην Τουρκία εκτιμάται σε είκοσι τοις εκατό του τουρκικού πληθυσμού.[87] Οι Κούρδοι αποτελούν τη μεγαλύτερη μη τουρκική πληθυσμιακή ομάδα στην Τουρκία. Δεν αναγνωρίζονται ως εθνική μειονότητα.[88] Η προηγούμενη Έκθεση COI περιέχει πιο γενικές και συγκειμενικές πληροφορίες για τους Κούρδους στην Τουρκία.[89]

 

150.        Η κουρδική (γνωστή ως Kurmancî στη δική της γλώσσα) είναι η δεύτερη πιο ομιλούμενη γλώσσα στην Τουρκία, μετά τα τουρκικά. Η χρήση της κουρδικής μειώνεται απότομα, ιδίως μεταξύ των Κούρδων νέων.[90] Η χώρα δεν έχει επίσημη απαγόρευση της χρήσης της κουρδικής. Το τουρκικό σύνταγμα αναγνωρίζει μόνο τα τουρκικά ως την επίσημη εθνική γλώσσα.[91] Ως εκ τούτου, η κουρδική γλώσσα δεν απολαμβάνει καμία νομική προστασία. Κατά την περίοδο αναφοράς, σημειώθηκαν αρκετές περιπτώσεις κατά τις οποίες η χρήση της κουρδικής περιορίστηκε ή αποθαρρύνθηκε. Παρακάτω συζητούνται ορισμένα ενδεικτικά παραδείγματα. Αυτά χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για ενδεικτικούς σκοπούς και δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να θεωρηθούν ως εξαντλητικός κατάλογος.

 

151.        Στα τέλη Αυγούστου 2023, το τουρκικό υπουργείο Υγείας φρόντισε ώστε μια ψηφιακή πύλη υγείας, η οποία αρχικά ήταν διαθέσιμη μόνο στα τουρκικά, να εμφανίζεται επίσης σε πέντε άλλες γλώσσες: αραβικά, γερμανικά, αγγλικά, γαλλικά και ρωσικά. Αυτό οδήγησε σε κριτική από το DEM και τον Sezgin Tanrıkulu, βουλευτή του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) κουρδικής καταγωγής. Ζήτησαν να μάθουν γιατί η πύλη ήταν διαθέσιμη σε πέντε άλλες γλώσσες, αλλά όχι στα κουρδικά.[92] Ο υπουργός Υγείας, Fahrettin Koca, απάντησε ότι οι υπηρεσίες σε άλλες γλώσσες προορίζονταν για αλλοδαπούς ασθενείς και τουρίστες. Οι Τούρκοι υπήκοοι όφειλαν να συνδεθούν με τουρκικό αριθμό ταυτότητας και οι χρήστες με τουρκικό αριθμό ταυτότητας ανακατευθύνονταν αυτόματα στο περιβάλλον στην τουρκική γλώσσα.[93]

 

152.        Ο χώρος για την κουρδική γλώσσα περιορίστηκε επίσης στον πολιτιστικό τομέα. Στις 16 Ιανουαρίου 2024, οι τουρκικές αρχές απαγόρευσαν μια θεατρική παράσταση στα κουρδικά στην ανατολική πόλη Patnos. Οι αρχές έδωσαν ως μοναδικό λόγο ότι η παράσταση θα ήταν «ακατάλληλη». Αυτό προκάλεσε έκπληξη, καθώς η παράσταση είχε ήδη παρουσιαστεί σε άλλα μέρη της Τουρκίας.[94] Στις 21 Φεβρουαρίου 2024, οι αρχές απαγόρευσαν μια συναυλία στα κουρδικά στην ανατολική πόλη Bingöl. Οι αρχές δεν έδωσαν καμία αιτιολογία.[95]

 

153.        Τον Οκτώβριο του 2024, το τουρκικό Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού αποφάσισε ότι η ταινία Rojbash δεν ήταν κατάλληλη για διανομή. Πρόκειται για ταινία μεγάλου μήκους που επικεντρώνεται σε μια ομάδα Κούρδων ηθοποιών. Η κουρδική ήταν η κύρια γλώσσα που ακουγόταν στην ταινία. Οι αρχές δεν έδωσαν συγκεκριμένο λόγο για την απόφαση. Ο σκηνοθέτης ερμήνευσε την απόφαση ως μέτρο για τον περιορισμό της χρήσης της κουρδικής.[96]

 

154.        Η κουρδική γλώσσα βρέθηκε υπό πίεση και αλλού στον δημόσιο χώρο. Τον Ιούλιο του 2024, οι τουρκικές αρχές αφαίρεσαν οδηγίες κυκλοφορίας στα κουρδικά[97] που είχαν εφαρμοστεί στην επιφάνεια του οδοστρώματος. Αυτό έλαβε χώρα στις πόλεις Batman, Diyarbakır, Mardin και Van.[98] Οι τοπικές αρχές στο Diyarbakır και το Mardin, οι οποίες συνδέονταν με το DEM, θεώρησαν το μέτρο αυτό επίθεση κατά της κουρδικής γλώσσας και κουλτούρας και αποκατέστησαν τις οδηγίες κυκλοφορίας στα κουρδικά. Με τον τρόπο αυτό, στόχευαν να τονίσουν τον πολυγλωσσικό χαρακτήρα των πόλεων.[99] Στα τέλη Σεπτεμβρίου, το δημοτικό συμβούλιο του Diyarbakır, στο οποίο κυριαρχεί το DEM, έλαβε απόφαση για την τοποθέτηση πολύγλωσσων πινακίδων τοπωνυμίων και οδών.[100]

 

155.        Τον Σεπτέμβριο του 2024, οι τουρκικές αρχές ανέστειλαν απόφαση των τοπικών αρχών στο Diyarbakır να δοθεί σε ένα πάρκο της πόλης το όνομα Rindêxan, μιας γυναικείας μορφής της κουρδικής κουλτούρας. Οι τουρκικές αρχές υποστήριξαν ότι το όνομα δεν ήταν στα τουρκικά, αλλά σε «ξένη γλώσσα».[101]

 

156.        Στις 24 Σεπτεμβρίου 2024, η αστυνομία πραγματοποίησε εφόδους σε δύο ιδρύματα κουρδικής γλώσσας και σε ένα κουρδικό βιβλιοπωλείο στο Diyarbakır. Κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων, κατασχέθηκαν εκατοντάδες βιβλία, εφημερίδες και σκληροί δίσκοι. Σύμφωνα με τις τουρκικές αρχές, το υλικό που κατασχέθηκε συνιστούσε προπαγάνδα για το PKK. Η αστυνομία προχώρησε επίσης στη σύλληψη 23 εργαζομένων. Πολιτικά κόμματα που εργάζονται για τα πολιτικά και πολιτιστικά δικαιώματα των Κούρδων, συμπεριλαμβανομένου του DEM, καταδίκασαν τις ενέργειες των αρχών ως επίθεση κατά της κουρδικής γλώσσας και κουλτούρας.[102]

 

157.        Στις 22 Δεκεμβρίου 2024, η YEWKURD, ένωση Κούρδων εκδοτών, ανακοίνωσε ότι οι τουρκικές αρχές είχαν απαγορεύσει 120 βιβλία, περιοδικά, εφημερίδες και άλλες εκδόσεις στα κουρδικά κατά τις προηγούμενες τρεις εβδομάδες. Ορισμένα βιβλία πραγματεύονταν πολιτικά ευαίσθητα θέματα, όπως την πορεία του συριακού εμφυλίου πολέμου στο Αφρίν, περιοχή όπου ζουν πολλοί Κούρδοι. Άλλα βιβλία δεν αφορούσαν τέτοια θέματα, αλλά απαγορεύτηκαν παρ’ όλα αυτά, συμπεριλαμβανομένου ενός βιβλίου για την κουρδική μυθολογία.[103]

 

158.        Από το 2012, οι μαθητές επιτρέπεται να επιλέγουν τα κουρδικά ως προαιρετικό μάθημα. Κατά την περίοδο αναφοράς, ωστόσο, αυτή η επιλογή ήταν διαθέσιμη σε δεκατρείς πόλεις. Ορισμένες μελέτες επισημαίνουν την έλλειψη εκπαιδευτικών για τη διδασκαλία της κουρδικής. Σε άλλες περιπτώσεις, οι γονείς δεν γνώριζαν ότι τα παιδιά τους επιτρεπόταν να λάβουν διδασκαλία στην κουρδική γλώσσα ή δεν τολμούσαν να ρωτήσουν σχετικά. Στη δεύτερη περίπτωση, φοβούνταν ότι θα συσχετιστούν με το PKK.[104]

 

159.        Παρά την υφιστάμενη πίεση στην κουρδική γλώσσα, ο αριθμός των φοιτητών κουρδικών αυξήθηκε. Το πανεπιστημιακό αυτό γλωσσικό πρόγραμμα υπόκειται σε σταθερό αριθμό θέσεων. Στις 13 Αυγούστου 2024 έγινε γνωστό ότι, για πρώτη φορά, και οι 196 θέσεις είχαν καλυφθεί. Επιπλέον, τα τελευταία χρόνια, ο αριθμός των μαθητών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που επιλέγουν τα κουρδικά ως μάθημα επιλογής αυξήθηκε από 20.000 σε 25.000.[105]

 

160.        Στις 18 Δεκεμβρίου 2024, στην Ayşegül Doğan, βουλευτή του DEM, επετράπη να αρχίσει την ομιλία της στο τουρκικό κοινοβούλιο στα κουρδικά. Αυτό φάνηκε να αποτελεί ρήξη με τη συνήθη γλωσσική πολιτική στο κοινοβούλιο.[106] Προηγουμένως, οι βουλευτές διακόπτονταν εάν μιλούσαν σε γλώσσα άλλη από τα τουρκικά (για παράδειγμα, κουρδικά ή λαζικά).[107]Στα πρακτικά σημειώθηκε ότι η Doğan είχε μιλήσει «μη τουρκικές» λέξεις.[108]

 

161.        Αναφορικά με τη βία εναντίον Κούρδων επισημαίνονται τα εξής. Κατά την προηγούμενη περίοδο αναφοράς, σημειώθηκαν περιστατικά βίας με αντικουρδική διάσταση (πραγματική ή αποδιδόμενη). Για παράδειγμα, τον Μάιο του 2023, ένας μουσικός του δρόμου με το όνομα Cihan Aymaz μαχαιρώθηκε μέχρι θανάτου στην Κωνσταντινούπολη. Τραγουδούσε κυρίως στα κουρδικά. Ένας άνδρας από το κοινό του είχε ζητήσει να παίξει ένα τραγούδι δημοφιλές μεταξύ των υπερεθνικιστών Τούρκων.[109] Όταν ο Aymaz αρνήθηκε το αίτημα, ο άνδρας τον μαχαίρωσε θανάσιμα.[110]Τον Ιούλιο του 2024, ο δράστης καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη για ανθρωποκτονία.[111]

 

162.        Κατά την περίοδο αυτή εμφανίστηκαν επίσης δημοσιεύματα στα μέσα ενημέρωσης για αντικουρδική βία. Στις 15 Νοεμβρίου 2023, δύο φοιτητές επιτέθηκαν σε έναν συμφοιτητή τους σε ιδιωτικό πανεπιστήμιο στην Κωνσταντινούπολη. Και οι τρεις μοιράζονταν τον ίδιο κοιτώνα. Οι δύο δράστες δεν επιθυμούσαν πλέον να μοιράζονται τον κοιτώνα με τον συμφοιτητή τους, καθώς ο τελευταίος ήταν κουρδικής καταγωγής. Ηχητικές καταγραφές του περιστατικού έδειξαν ότι οι δράστες απευθύνθηκαν ρητά στο θύμα αναφερόμενοι στην εθνοτική του καταγωγή. Οι δράστες, από την πλευρά τους, ισχυρίστηκαν ότι είχαν δεχθεί σεξουαλική παρενόχληση από τον Κούρδο συγκάτοικό τους. Η πανεπιστημιακή διοίκηση αποφάσισε να αναστείλει τόσο το θύμα όσο και έναν από τους δράστες για έναν μήνα.[112]

 

163.        Στις 16 Δεκεμβρίου 2023, σημειώθηκε ένα αντικουρδικό περιστατικό στο αεροδρόμιο της Τραπεζούντας, πόλης στη Μαύρη Θάλασσα. Εκεί, περίπου είκοσι ιδιωτικοί φύλακες ασφαλείας επιτέθηκαν σε τέσσερις εργάτες οικοδομών, επειδή οι τελευταίοι μιλούσαν κουρδικά μεταξύ τους. Οι εργάτες υπέστησαν ελαφρούς τραυματισμούς, όπως μώλωπες και εκδορές. Η αστυνομία έφτασε στο σημείο και έθεσε τέλος στη συμπλοκή. Οι Κούρδοι εργάτες στη συνέχεια υπέβαλαν μήνυση.[113] Η κατάσταση παρέμενε ασαφής κατά τον χρόνο σύνταξης της έκθεσης.[114]

 

164.        Έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών της Αυστραλίας του 2025 (DFAT) αναφέρει ότι οι Κούρδοι αντιμετωπίζουν κατά καιρούς εμφανή ρατσισμό, καθώς και λεκτικές και σωματικές επιθέσεις, ιδίως σε περιοχές της Δυτικής Τουρκίας όπου αποτελούν μειονότητα. Η ίδια έκθεση αναφέρει ότι κανένας νόμος δεν εμποδίζει τους Κούρδους (ή άλλες εθνοτικές μειονότητες) να αποκτήσουν θέσεις στον δημόσιο ή ιδιωτικό τομέα απασχόλησης, να συμμετέχουν στη δημόσια ζωή ή να έχουν πρόσβαση στις κρατικές υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης όπως και οι υπόλοιποι Τούρκοι πολίτες. Ωστόσο, οι Κούρδοι αντιμετωπίζουν μερικές φορές διακρίσεις κατά την πρόσβασή τους σε υπηρεσίες όπως η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, ειδικά αν δεν ομιλούν καλά την τουρκική γλώσσα, ιδίως στη δυτική περιοχή, όπου οι υπηρεσίες στη κουρδική γλώσσα δεν είναι γενικά διαθέσιμες. Αν και πολλοί Κούρδοι κατέχουν θέσεις στην κυβέρνηση, στη δημόσια διοίκηση και στο στρατό, παραδοσιακά υποεκπροσωπούνται στις ανώτερες θέσεις. Το DFAT εκτιμά ότι η μεταχείριση των Κούρδων στην Τουρκία ποικίλλει ανάλογα με τη γεωγραφική τους θέση, τον βαθμό εμπλοκής τους σε κουρδικά πολιτικά ζητήματα και τον βαθμό έκφρασης της κουρδικής εθνοτικής και γλωσσικής ταυτότητας. Στις περιοχές με κουρδική πλειοψηφία στο νοτιοανατολικό τμήμα της χώρας (όπου αναμένεται να επιστρέψει ο Αιτητής), οι Κούρδοι που δεν είναι πολιτικά ενεργοί διατρέχουν χαμηλό κίνδυνο επίσημης διάκρισης υπό τη μορφή παρενόχλησης από τις δυνάμεις ασφαλείας, ο οποίος αυξάνεται κατά τη διάρκεια περιόδων ενεργών επιχειρήσεων ασφαλείας. Σε αυτές τις περιοχές με κουρδική πλειοψηφία, οι Κούρδοι γενικά δεν διατρέχουν κίνδυνο κοινωνικής διάκρισης. Ωστόσο οι Κούρδοι πολιτικοί, οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και οι πολιτικοί ακτιβιστές διατρέχουν υψηλό κίνδυνο  διάκρισης σε ολόκληρη τη χώρα υπό τη μορφή παρακολούθησης, παρενόχλησης, συλλήψεων και δίωξης για υποτιθέμενες τρομοκρατικές δραστηριότητες, ανεξάρτητα από την πραγματική συμμετοχή τους. Σε περιοχές όπου οι Κούρδοι αποτελούν μειονότητα, ιδίως στην Κεντρική Ανατολία, οι Κούρδοι που εκφράζουν δημοσίως την εθνοτική και γλωσσική τους ταυτότητα διατρέχουν χαμηλό κίνδυνο κοινωνικής βίας και διακρίσεων υπό τη μορφή εγκλημάτων μίσους από υπερεθνικιστές Τούρκους, αν και ο κίνδυνος μπορεί να αυξηθεί ανάλογα με τα εγχώρια και περιφερειακά γεγονότα που αφορούν το PKK ή τους φερόμενους ως συνεργάτες του. Οι πολιτισμικά αφομοιωμένοι Κούρδοι γενικά δεν διατρέχουν κίνδυνο επίσημης ή κοινωνικής διάκρισης ή βίας.[115]

 

165.        Πρόσφατη έκθεση του USDoS για το 2024 καταγράφει ότι η κυβέρνηση απαγγέλλει συστηματικά κατηγορίες για τρομοκρατία εναντίον ατόμων ή μέσων ενημέρωσης ως αντίδραση σε δημοσιεύματα σχετικά με ευαίσθητα θέματα, ιδίως τις κυβερνητικές προσπάθειες κατά του PKK και του κινήματος Γκιουλέν. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δημοσιογράφοι ισχυρίστηκαν ότι η κυβέρνηση προέβαινε σε αυτό με σκοπό να στοχοποιήσει και να εκφοβίσει δημοσιογράφους και το κοινό για δηλώσεις που θεωρούνταν επικριτικές προς το κράτος. Δημοσιογράφοι που συνεργάζονταν ή είχαν συνεργαστεί στο παρελθόν με φιλοκουρδικά μέσα ενημέρωσης αντιμετώπιζαν σημαντική πίεση από την κυβέρνηση, συμπεριλαμβανομένης της φυλάκισης. Η κυβέρνηση αρνιόταν συστηματικά την πιστοποίηση δημοσιογράφου σε Τούρκους πολίτες που εργάζονταν για διεθνή μέσα ενημέρωσης ή για οποιαδήποτε σχέση (συμπεριλαμβανομένης της εθελοντικής

εργασίας) με Κουρδικά ιδιωτικά μέσα ενημέρωσης.[116]

 

166.        Έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου που δημοσιεύτηκε το 2025 αναφέρει πως οι Κούρδοι αποτελούν τη μεγαλύτερη εθνοτική και γλωσσική μειονότητα στην Τουρκία, ο πληθυσμός της οποίας εκτιμάται σε περίπου 15 εκατομμύρια (περίπου 18-20% του τουρκικού πληθυσμού). Η τουρκική κυβέρνηση δεν αναγνωρίζει τους Κούρδους ως μειονοτική ομάδα, μόνο οι μη μουσουλμανικές μειονότητες έχουν επίσημο καθεστώς μειονότητας. Οι Κούρδοι κατοικούν παραδοσιακά στη νοτιοανατολική Τουρκία, όπου αποτελούν την πλειοψηφούσα εθνοτική ομάδα, τις τελευταίες δεκαετίες ωστόσο, σημαντικοί κουρδικοί πληθυσμοί έχουν εγκατασταθεί στην Κωνσταντινούπολη και σε άλλες μεγάλες πόλεις της δυτικής Τουρκίας, όπου γενικά τους παρέχονται μεγαλύτερες οικονομικές ευκαιρίες από ότι στο νοτιοανατολικό τμήμα της χώρας και όπου αναπτύσσεται μια κουρδική μεσαία τάξη. Η τουρκική νομοθεσία ορίζει ότι όλα τα άτομα είναι ίσα, ανεξάρτητα από τη φυλή, τη γλώσσα και άλλους παράγοντες. Ωστόσο, υπάρχουν ενδείξεις κρατικής και κοινωνικής διάκρισης εναντίον των Κούρδων με βάση την εθνικότητά τους. Στο παρελθόν, οι διακριτικές πρακτικές είχαν ιστορικά κάποιο αντίκτυπο στην ικανότητα ορισμένων Κούρδων να μιλούν κουρδικά δημόσια και να καταλαμβάνουν ανώτερες θέσεις εργασίας. Ωστόσο, πολλά μέλη του τρέχοντος υπουργικού συμβουλίου είναι κουρδικής καταγωγής και η Τουρκία είχε στο παρελθόν τουλάχιστον έναν πρόεδρο με μερική κουρδική καταγωγή. Η κυβέρνηση έχει απαγορεύσει τη διεξαγωγή ορισμένων κουρδικών συγκεντρώσεων και έχει λάβει περιοριστικά μέτρα για άλλες. Ωστόσο, γενικά, οι Κούρδοι μπορούν να συμμετέχουν κανονικά τόσο στην ιδιωτική, όσο και στην κοινωνική ζωή. Τα τελευταία χρόνια επιτρέπεται η δημόσια γιορτή του σημαντικού κουρδικού πολιτιστικού φεστιβάλ Newroz, αν και υπό στενή εποπτεία των τουρκικών αρχών. Η έκθεση εκτιμά πως γενικά, οι διακρίσεις που αντιμετωπίζουν οι Κούρδοι λόγω της φύσης ή της επανάληψης τους, ακόμη και αθροιστικά, δεν συνιστούν πραγματικό κίνδυνο δίωξης ή σοβαρής βλάβης.[117]

 

167.        Με βάση τις παραγράφους 54 και 55 του Εγχειριδίου για τις διαδικασίες και τα κριτήρια καθορισμού του καθεστώτος των προσφύγων: «54 Διαφορές στη μεταχείριση διαφόρων κοινωνικών ομάδων υπάρχουν πράγματι σε μεγαλύτερη ή μικρότερη έκταση σε πολλές κοινωνίες. Πρόσωπα που τους επιφυλάσσεται λιγότερο ευμενής μεταχείριση εξαιτίας τέτοιων διαφορών δεν είναι κατ' ανάγκη θύματα δίωξης. Μόνο σε ορισμένες περιπτώσεις η διάκριση αυτή συνιστά δίωξη. Αυτό συμβαίνει μόνον όταν τα μέτρα διάκρισης καταλήγουν σε συνέπειες ουσιωδώς επιζήμιου χαρακτήρα για το πρόσωπο που τα υφίσταται, π.χ. σοβαρούς περιορισμούς στο δικαίωμά του να κερδίζει τα προς το ζην, στο δικαίωμά του να ασκεί τη θρησκεία του ή στο δικαίωμά του πρόσβασης σε γενικώς προσιτά εκπαιδευτικά ιδρύματα. 55  Όπου τα μέτρα δυσμενούς διάκρισης δεν είναι καθεαυτά σοβαρά, είναι ωστόσο δυνατό να προκαλούν δικαιολογημένο φόβο δίωξης, εάν προξενούν στη συνείδηση του εν λόγω προσώπου συναισθήματα ανησυχίας και ανασφάλειας για το μέλλον του. Εάν ανάλογα μέτρα, αυτά καθεαυτά, συνιστούν δίωξη, αυτό πρέπει να καθορισθεί λαμβανομένων υπόψη όλων των συνθηκών. Ο ισχυρισμός για την ύπαρξη φόβου δίωξης είναι περισσότερο βάσιμος όταν ένα πρόσωπο υπήρξε θύμα μιας σειράς μέτρων δυσμενούς μεταχείρισης αυτού του τύπου, και όταν μ' αυτόν τον τρόπο εμπλέκεται ένα στοιχείο συσσώρευσης λόγων.».

 

168.        Το Δικαστήριο δεν παραγνωρίζει ότι οι Κούρδοι στην επαρχία Diyarbakır και γενικότερα στην Τουρκία υφίστανται διακρίσεις, περιορισμούς και, κατά περιόδους, έντονες μορφές κρατικής πίεσης. Πλην όμως, οι γενικές αυτές συνθήκες δεν αρκούν, αφ’ εαυτών, για να συναχθεί ότι κάθε πρόσωπο κουρδικής καταγωγής από την εν λόγω περιοχή αντιμετωπίζει, μόνο για τον λόγο αυτό, κίνδυνο δίωξης. Συναφώς, πρόσφατες αξιόπιστες πηγές αναφέρουν ότι, κατ’ αρχήν, οι διακρίσεις που αντιμετωπίζουν οι Κούρδοι στην Τουρκία δεν ανέρχονται, εκ της φύσεως ή της επανάληψής τους, ακόμη και σωρευτικώς εκτιμώμενες, σε πραγματικό κίνδυνο δίωξης ή σοβαρής βλάβης, εκτός εάν συντρέχουν πρόσθετα εξατομικευμένα στοιχεία. Από τις διαθέσιμες πηγές προκύπτει ότι, παρότι οι άμαχοι στις κατά πλειοψηφία κουρδικές περιοχές της νοτιοανατολικής Τουρκίας εξακολουθούν να επηρεάζονται από τη συνεχιζόμενη σύγκρουση μεταξύ του κράτους και των φιλοκουρδικών πολιτικών κομμάτων, το επίπεδο κινδύνου που αντιμετωπίζουν είναι σημαντικά μειωμένο σε σχέση με τα προηγούμενα έτη.[118] Επομένως δεν αρκεί η επίκληση της γενικής κατάστασης ούτε της κουρδικής καταγωγής καθαυτής, αλλά απαιτείται να προκύπτει ότι, λόγω των ειδικών ατομικών περιστάσεων του ενδιαφερομένου, υφίσταται προσωπικός και βάσιμος φόβος δίωξης. Τυχόν διακρίσεις που βίωσε ο Αιτητής λόγω της Κουρδικής του καταγωγής (συγκεκριμένα αναφέρθηκε στο θέμα της γλώσσας, ερυθρά 47-46 του δ.φ.) δεν διαπιστώνεται ότι οδήγησαν σε συνέπειες ουσιωδώς επιζήμιου χαρακτήρα για το πρόσωπό του. Ως εκ τούτου, η διαπίστωση ότι οι Κούρδοι στην Τουρκία υφίστανται διακρίσεις και πιέσεις δεν οδηγεί αυτομάτως στο συμπέρασμα ότι κάθε Κούρδος από την περιοχή διώκεται. Τα επιμέρους στοιχεία της δίωξης πληρούνται μόνο όταν η γενική αυτή κατάσταση συνδυάζεται με πρόσθετους επιβαρυντικούς και εξατομικευμένους παράγοντες, όπως πραγματική ή αποδιδόμενη πολιτική δράση, συμμετοχή σε φιλοκουρδικούς φορείς, ακτιβισμό ή άλλη ειδική στοχοποίηση από τις αρχές, οι οποίοι παράγοντες δεν εφαρμόζονται στην περίπτωση του Αιτητή.  

 

169.        Ως προς την κατάσταση ασφαλείας στην σεισμόπληκτη περιοχή της νοτιοανατολικής Τουρκίας, στην οποία εντάσσεται και ο τόπος προηγούμενης συνήθους διαμονής του Αιτητή (Diyarbakir), το Δικαστήριο προέβη σε έλεγχο εξωτερικών πηγών πληγών πληροφόρησης, από τις οποίες προέκυψαν τα κάτωθι.

 

170.        Σύμφωνα με την έκθεση  “General Country of Origin Information Report on Türkiye (February 2025)” που εκδόθηκε από την κυβέρνηση των Κάτω Χωρών για λογαριασμό της European Union Agency for Asylum (EUAA)[119], κατά την προηγούμενη περίοδο αναφοράς ισχυροί σεισμοί σημειώθηκαν στη νοτιοανατολική Türkiye στις 6 Φεβρουαρίου 2023, με αποτέλεσμα περισσότερους από 50.000 νεκρούς. Οι επιπτώσεις των σεισμών συνέχισαν να γίνονται αισθητές και κατά την υπό εξέταση περίοδο. Ενόψει των προεδρικών και βουλευτικών εκλογών του Μαΐου 2023, ο Πρόεδρος Erdoğan είχε υποσχεθεί την ανέγερση 319.000 νέων κατοικιών εντός ενός έτους. Μέχρι τις αρχές Φεβρουαρίου 2024, ολοκληρώθηκαν και ήταν κατοικήσιμες 46.000 κατοικίες, σύμφωνα με το τουρκικό Υπουργείο Περιβάλλοντος, Αστικοποίησης και Κλιματικής Αλλαγής. Όσοι δεν είχαν άλλη στέγη διέμεναν σε container dwellings (οικισμούς τύπου κοντέινερ), με τον Ερυθρό Σταυρό να εκτιμά ότι περίπου 430.000 άνθρωποι ζούσαν σε αυτούς τους οικίσκους, εγκατεστημένους σε έντεκα πληγείσες επαρχίες. Παράλληλα, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι παρέμεναν εξαρτημένοι από ανθρωπιστική βοήθεια. Στις αρχές Φεβρουαρίου 2025, η Προεδρία Διαχείρισης Καταστροφών και Έκτακτων Αναγκών (AFAD) ανακοίνωσε ότι συνολικά 450.000 κατοικίες απαιτούσαν ανακατασκευή, εκ των οποίων 201.000 είχαν ήδη ανακατασκευαστεί μέχρι εκείνη την στιγμή.

 

171.        Συγκεκριμένα στο Diyarbakir, διενεργήθηκαν εργασίες εκτίμησης ζημιών σε 294.814 ανεξάρτητες μονάδες σε συνολικά 28.969 κτίρια. Από αυτές, 6.932 ανεξάρτητες μονάδες σε 643 κτίρια χαρακτηρίστηκαν ως σοβαρά κατεστραμμένες ή κατεστραμμένες, απαιτώντας επείγουσα κατεδάφιση. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι 10.095 ανεξάρτητες μονάδες σε 718 κτίρια υπέστησαν μέτριες ζημιές, 86.925 ανεξάρτητες μονάδες σε 6.725 κτίρια υπέστησαν ελαφρές ζημιές και 178.216 ανεξάρτητες μονάδες σε 18.039 κτίρια παρέμειναν άθικτες. Σε απάντηση στις στεγαστικές ανάγκες στο Diyarbakir, το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Αστικοποίησης και Κλιματικής Αλλαγής, σε συνεργασία με την TOKİ (Δημόσια Υπηρεσία Ανάπτυξης Στέγασης), ανέλαβε την κατασκευή 19.351 κατοικιών και 2.361 αγροικιών, συνολικά 21.712 κατοικιών. Συνολικά στο Diyarbakir 414 άτομα έχασαν τη ζωή τους στον σεισμό και 902 άτομα τραυματίστηκαν.[120]

 

172.        Όσον αφορά την επιστροφή Τούρκων πολιτών, σύμφωνα με την General Country of Origin Information Report on Türkiye (February 2025), που εκδόθηκε από την κυβέρνηση των Κάτω Χωρών, δεν υπάρχει σύστημα παρακολούθησης των επιστρεφόντων ούτε εξειδικευμένοι φορείς για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι επιστρέφοντες ή απελαθέντες. Οι εμπειρίες τους εξαρτώνται από τις ατομικές περιστάσεις, καθώς κάποιοι μπορεί να υπόκεινται σε δικαστικές διαδικασίες ή άλλες υποχρεώσεις, ενώ η παράνομη έξοδος από την Τουρκία δεν αποτελεί ποινικό αδίκημα[121]. Συνεπώς δεν προκύπτει οποιοδήποτε εμπόδια είτε νομικό είτε de facto κατά την επιστροφή του Αιτητή στην Τουρκία.

 

173.        Υπό το φως της ανωτέρω ανάλυσης κινδύνου, με βάση τους αποδεκτούς ουσιώδεις ισχυρισμούς, δεν δικαιολογείται η υπαγωγή του Αιτητή στο καθεστώς του πρόσφυγα, καθώς δεν τεκμηριώθηκε η συνδρομή βάσιμου φόβου δίωξης για τους λόγους που εξαντλητικά αναφέρονται στο άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου.

174.         Το Δικαστήριο ανέτρεξε σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης σχετικά με επικαιροποιημένη εικόνα της κατάστασης ασφαλείας στη χώρα καταγωγής του Αιτητή.

175.         Πρόσφατη έκθεση του DFAT αναφέρει ότι η Τουρκία αντιμετωπίζει μια σειρά εσωτερικών και εξωτερικών προκλήσεων στον τομέα της ασφάλειας, μεταξύ των οποίων η μακροχρόνια σύγκρουση μεταξύ των κυβερνητικών δυνάμεων ασφαλείας και του PKK στη νοτιοανατολική χώρα, η στρατιωτική εμπλοκή της Τουρκίας στη Συρία και το Ιράκ, καθώς και η απειλή τρομοκρατικών επιθέσεων.[122]

176.        Τον Μάρτιο του 2025, το PKK (το οποίο έχει χαρακτηριστεί τρομοκρατική οργάνωση, μεταξύ άλλων, από την Τουρκία, την Αυστραλία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση) κήρυξε μονομερή κατάπαυση του πυρός, μετά από έκκληση του φυλακισμένου ηγέτη του, Αμπντουλάχ Οτσαλάν, να αποστρατιωτικοποιηθεί και να διαλυθεί. Τον Μάιο του 2025, το PKK ανακοίνωσε ότι θα διαλυθεί, τερματίζοντας επίσημα μία από τις μακροβιότερες συγκρούσεις στον κόσμο.[123]

177.        Η ίδια έκθεση αναφέρει ότι από το 2016, η Τουρκία διεξάγει επιχειρήσεις ασφαλείας στη Συρία και στο βόρειο Ιράκ με στόχο να εξασφαλίσει τα σύνορά της και να περιορίσει την ικανότητα των Κούρδων μαχητών να εξαπολύουν επιθέσεις σε τουρκικό έδαφος. Η Τουρκία έχει καταλάβει τμήματα της βόρειας Συρίας από το 2016. Οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης που υποστηρίζονται από την Τουρκία έχουν καταλάβει περαιτέρω εδάφη από την κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ στη Συρία τον Δεκέμβριο του 2024. Ορισμένοι παρατηρητές έχουν κατηγορήσει τις τουρκικές δυνάμεις και τις υποστηριζόμενες από την Τουρκία συριακές πολιτοφυλακές για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της σκόπιμης εκτόπισης Κούρδων κατοίκων υπέρ Αράβων εποίκων. Οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις έχουν επίσης διεξάγει διασυνοριακές επιχειρήσεις εναντίον στόχων του PKK στο βόρειο Ιράκ και διατηρούν βάσεις εκεί. Τον Ιούλιο του 2024, ο Πρόεδρος Ερντογάν δήλωσε ότι η Τουρκία θα τερμάτιζε σύντομα τις στρατιωτικές της επιχειρήσεις στο βόρειο Ιράκ, αλλά κατά τη στιγμή της σύνταξης της έκθεσης δεν είχε πραγματοποιηθεί καμία αποχώρηση.[124]

178.        Η γενική κατάσταση ασφάλειας στην Τουρκία επηρεάζεται κυρίως από τη μακροχρόνια σύγκρουση μεταξύ του τουρκικού κράτους και της οργάνωσης PKK, η οποία δρα κυρίως στη νοτιοανατολική Τουρκία. Οι τουρκικές αρχές πραγματοποιούν συχνά στρατιωτικές και αστυνομικές επιχειρήσεις εναντίον οργανώσεων που θεωρούνται τρομοκρατικές, ενώ παράλληλα υπάρχει αυξημένη παρουσία δυνάμεων ασφαλείας σε αρκετές περιοχές της χώρας. Εκτός από το PKK, απειλές για την ασφάλεια προέρχονται και από άλλες οργανώσεις, όπως το Islamic State (ISIS) και η ένοπλη αριστερή οργάνωση DHKP-C, οι οποίες έχουν πραγματοποιήσει κατά καιρούς επιθέσεις σε κρατικούς στόχους, δυνάμεις ασφαλείας ή δημόσιους χώρους. Παράλληλα, η πολιτική ένταση στη χώρα οδηγεί ορισμένες φορές σε διαδηλώσεις και συγκρούσεις με την αστυνομία, ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονη πολιτική δραστηριότητα ή σημαντικό κουρδικό πληθυσμό. Επιπλέον, η Τουρκία πραγματοποιεί στρατιωτικές επιχειρήσεις εκτός των συνόρων της, κυρίως στη βόρεια Συρία και στο βόρειο Ιράκ, στο πλαίσιο της αντιμετώπισης οργανώσεων που συνδέονται με το PKK. Συνολικά, σύμφωνα με τις αναφορές πηγών πληροφόρησης, η Τουρκία δεν βρίσκεται σε κατάσταση γενικευμένης ένοπλης σύγκρουσης στο εσωτερικό της, ωστόσο η κατάσταση ασφάλειας επηρεάζεται από τρομοκρατικές απειλές, πολιτικές εντάσεις και τη συνεχιζόμενη σύγκρουση με ένοπλες οργανώσεις.[125]

179.        Η τρέχουσα κατάσταση ασφάλειας στην Τουρκία επηρεάζεται επίσης από την εμπόλεμη κατάσταση που έχει ξεσπάσει στη Μέση Ανατολή με επίκεντρο το Ιράν. Παρότι η Τουρκία δεν συμμετέχει άμεσα στον πόλεμο, η γεωγραφική της θέση και οι στρατιωτικές της υποδομές δημιουργούν αυξημένη επιφυλακή και περιφερειακές εντάσεις. Η τουρκική κυβέρνηση βρίσκεται σε κατάσταση επιφυλακής λόγω της πιθανότητας επέκτασης της σύγκρουσης στην περιοχή. Η Τουρκία προσπαθεί παράλληλα να διατηρήσει ουδέτερη στάση και να ενθαρρύνει διπλωματική λύση ώστε να μην επεκταθεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.[126]

180.        Ως προς τον αριθμό των περιστατικών ασφαλείας στην περιοχή Diyarbakir, ευρύτερη περιοχή στην οποία βρίσκεται ο τόπος καταγωγής και τόπος τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή, βάσει στοιχείων από το ACLED, κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 6.3.2026), καταγράφηκε 1 περιστατικό πολιτικής βίας[127], από το οποίο δεν προκλήθηκαν θάνατοι.[128] Σημειώνεται ότι ο πληθυσμός της περιοχής εκτιμάται ότι ανέρχεται στους 1,804,880 (2022) κατοίκους.[129] Υπό το φως των ανωτέρω ποιοτικών και αριθμητικών δεδομένων, δεν διαπιστώνεται οποιοσδήποτε κίνδυνος για τον Αιτητή ένεκα της κατάστασης ασφαλείας στον τόπο προηγουμένης διαμονής του.

181.        Βάσει των ανωτέρω δεν δικαιολογείται, η υπαγωγή του Αιτητή στο καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας (άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου), καθώς ο Αιτητής δεν τεκμηριώνει, αλλά και από τα ενώπιόν μου στοιχεία δεν προκύπτει ότι εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη.

 

182.        Ειδικότερα, στην προκειμένη περίπτωση από το προαναφερόμενο ιστορικό και δεδομένου ότι ο Αιτητής δεν τεκμηρίωσε, ότι ενόψει των προσωπικών του περιστάσεων, πιθανολογείται να εκτεθεί σε κίνδυνο βλάβης συγκεκριμένης μορφής [βλ. απόφαση της 17.2.2009, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94, Elgafaji, σκέψη 32)] ότι αυτός διατρέχει κίνδυνο σοβαρής βλάβης, λόγω θανατικής καταδίκης ή εκτέλεσης, βασανιστηρίων, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του [βλ άρθρο 19(2)(α) και (β)].

 

183.        Ούτε εξάλλου, προκύπτει ότι συντρέχει αδιακρίτως ασκούμενη βία στον τελευταίο τόπο διαμονής του Αιτητή, ο βαθμός της οποίας να είναι τόσο υψηλός, ώστε να υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμηθεί ότι ο αιτητής, ακόμα κι αν ήθελε υποτεθεί ότι θα επιστρέψει στη συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί στην εν λόγω απειλή (βλ. άρθρο 19(2)(γ) απόφαση της 17.2.2009, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94  Elgafaji, σκέψη 43).

 

184.        Σημειώνεται συναφώς ότι «το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, αναγνωρίζεται σε οποιοδήποτε αιτητή, ο οποίος δεν αναγνωρίζεται ως πρόσφυγας ή σε οποιοδήποτε Αιτητή του οποίου η αίτηση σαφώς δε βασίζεται σε οποιουσδήποτε από τους λόγους του εδαφίου (1) του άρθρου 3, αλλά σε σχέση με τον οποίο υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη και δεν είναι σε θέση ή, λόγω του κινδύνου αυτού, δεν είναι πρόθυμος, να θέσει τον εαυτό του υπό την προστασία της χώρας αυτής». Ως  «σοβαρή» ή «σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη» ορίζεται δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) ως «σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης».

 

185.         Ως προς τον όρο διεθνής ή εσωτερική ένοπλη σύρραξη, το ΔΕΕ, διευκρίνισε ότι της έννοιας της εσωτερικής ένοπλης συρράξεως, η σημασία και το περιεχόμενο των όρων αυτών πρέπει να καθορίζονται, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, σύμφωνα με το σύνηθες νόημά τους στην καθημερινή γλώσσα, λαμβανομένου υπόψη του πλαισίου εντός του οποίου αυτοί χρησιμοποιούνται και των σκοπών που επιδιώκει η ρύθμιση στην οποία εντάσσονται (αποφάσεις της 22ας Δεκεμβρίου 2008, C‑549/07, Wallentin-Hermann, Συλλογή 2008, σ. I‑11061, σκέψη 17, και της 22ας Νοεμβρίου 2012, C‑119/12, Probst, σκέψη 20). Υπό το σύνηθες νόημά της στην καθημερινή γλώσσα, η έννοια της εσωτερικής ένοπλης συρράξεως αφορά κατάσταση στην οποία οι τακτικές δυνάμεις ενός κράτους συγκρούονται με μία ή περισσότερες ένοπλες ομάδες ή στην οποία δύο ή περισσότερες ένοπλες ομάδες συγκρούονται μεταξύ τους. (Βλ.  απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 2014, Diakité, C-285/12, EU:C:2014:39, σκέψεις 27 και 28).

 

186.        Ακολούθως ως προς τους παράγοντες που δύνανται να ληφθούν υπόψιν κατά την αξιολόγηση του συστατικού στοιχείου της αδιάκριτης βίας, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: το ΔΕΕ) επεσήμανε ότι λαμβάνονται υπόψη «[.]μεταξύ άλλων, η ένταση των ενόπλων συγκρούσεων, το επίπεδο οργάνωσης των εμπλεκομένων ενόπλων δυνάμεων και η διάρκεια της σύρραξης ως στοιχεία λαμβανόμενα υπόψη κατά την εκτίμηση του πραγματικού κινδύνου σοβαρής βλάβης, κατά την έννοια του άρθρου 15, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2011/95 (Βλ. απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 2014, Diakité, C-285/12, EU:C:2014:39, σκέψη 35), καθώς και άλλα στοιχεία όπως η γεωγραφική έκταση της κατάστασης αδιάκριτης άσκησης βίας, ο πραγματικός προορισμός του αιτούντος σε περίπτωση επιστροφής στην οικεία χώρα ή περιοχή και οι τυχόν εκ προθέσεως επιθέσεις κατά αμάχων εκ μέρους των εμπόλεμων μερών.» (Βλ. C-901/19, ημερομηνίας 10.6.2021, CF, DN κατά Bundesrepublic Deutschland, σκέψη 43).

 

187.        Περαιτέρω, ως προς τον προσδιορισμό του επιπέδου της ασκούμενης αδιάκριτης βίας, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (στο εξής: το ΕΔΔΑ) στην απόφασή του Sufi and Elmi (ΕΔΔΑ, απόφαση επί των προσφυγών 8319/07 and 11449/07, ημερομηνίας 28.11.2011) αξιολόγησε, διευκρινίζοντας ότι δεν κατονομάζονται εξαντλητικά, τη χρήση μεθόδων και τακτικών πολέμου εκ μέρους των εμπόλεμων πλευρών οι οποίες αυξάνουν τον κίνδυνο αμάχων θυμάτων ή ευθέως στοχοποιούν αμάχους, εάν η χρήση αυτών είναι διαδεδομένη μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών, και, τελικά, τον αριθμό των αμάχων που έχουν θανατωθεί, τραυματιστεί και εκτοπιστεί ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης.

 

188.        Επιπλέον, όπως διευκρίνισε το ΔΕΕ «ο όρος «προσωπική» πρέπει να νοείται ως χαρακτηρίζων βλάβη προξενούμενη σε αμάχους, ανεξαρτήτως της ταυτότητάς τους, όταν ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που χαρακτηρίζει την υπό εξέλιξη ένοπλη σύρραξη και λαμβάνεται υπόψη από τις αρμόδιες εθνικές αρχές οι οποίες επιλαμβάνονται των αιτήσεων περί επικουρικής προστασίας ή από τα δικαστήρια κράτους μέλους ενώπιον των οποίων προσβάλλεται απόφαση περί απορρίψεως τέτοιας αιτήσεως είναι τόσο υψηλός, ώστε υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμάται ότι ο άμαχος ο οποίος θα επιστρέψει στην οικεία χώρα ή, ενδεχομένως, περιοχή θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της χώρας ή της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί σε σοβαρή απειλή κατά το άρθρο 15, στοιχείο γ΄, της οδηγίας.» (απόφαση στην υπόθεση C-465/07, Meki Elgafaji, Noor Elgafaji κ. Staatssecretaris van Justitie, ημερ.17.2.2009). Ιδίως ως προς την εφαρμογή της αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας, το ΔΕΕ στην ως άνω απόφαση διευκρίνισε ότι «ότι όσο περισσότερο ο αιτών είναι σε θέση να αποδείξει ότι θίγεται ειδικώς λόγω των χαρακτηριστικών της καταστάσεώς του, τόσο μικρότερος θα είναι ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που απαιτείται προκειμένου ο αιτών να τύχει της επικουρικής προστασίας.».

189.        Ενόψει των ανωτέρω ποιοτικών και ποσοτικών χαρακτηριστικών, δεν είναι δυνατό η επικρατούσα κατάσταση στον τόπο καταγωγής συνήθους διαμονής του Αιτητή, ήτοι στην επαρχία Diyarbakir, να χαρακτηριστεί ως κατάσταση αδιάκριτης βίας λόγω ένοπλης σύρραξης η οποία εξικνείται σε τέτοιο βαθμό ώστε ο Αιτητής μόνο λόγω της παρουσίας του εκεί να έρχεται αντιμέτωπος με πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης εντός του πλαισίου του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου. Περαιτέρω, σε κάθε περίπτωση, ως αναλύθηκε ανωτέρω, ο Αιτητής δεν παρουσιάζει οποιοδήποτε στοιχείο του προφίλ το οποίο θα επέτεινε τυχόν κίνδυνο. Ο Αιτητής είναι νεαρός ενήλικας, υγιής, χωρίς εξαρτώμενα, ικανός προς εργασία, καθότι ως ο ίδιος δήλωσε εργάστηκε στον κατασκευαστικό τομέα, χωρίς οποιεσδήποτε ενδείξεις ευαλωτότητας ή αποδεδειγμένο περιστατικό παρελθούσας δίωξης και δεν ανήκει στις ομάδες ατόμων που στοχοποιούνται από τις τουρκικές αρχές (άτομα με πολιτική δράση, ακτιβιστές, δημοσιογράφοι). Υπό το φως των ανωτέρω, δεν δικαιολογείται η υπαγωγή του Αιτητή στο αντίστοιχο καθεστώς.

190.        Επικουρικώς επισημαίνεται ότι ο Αιτητής θα μπορούσε να επιστρέψει και να εγκατασταθεί στην Κωνσταντινούπολη όπου διαθέτει κοινωνικό υποστηρικτικό δίκτυο. Συγκεκριμένα, ως ο ίδιος ισχυρίστηκε στη συνέντευξή του, εκεί διαμένουν φίλοι του, κουρδικής επίσης καταγωγής, με τους οποίους ανέφερε ότι διέμεινε για περίοδο πέντε μηνών πριν την δεύτερη άφιξή του στη Δημοκρατία το 2019. Επισημαίνεται ότι σε σχετική ερώτηση ο Αιτητής ανέφερε ότι κατά τη διαμονή του εκεί δεν αντιμετώπισαν οποιαδήποτε προβλήματα λόγω της καταγωγής τους. Σύμφωνα με τα δεδομένα της ACLED για την Κωνσταντινούπολη, το τελευταίο έτος (με τελευταία ενημέρωση στις 6.3.2026) καταγράφηκαν 6 περιστατικά πολιτικής βίας (“Political violence”, που περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες), από τα οποία προκλήθηκαν 3 θάνατοι.[130] Συνεπώς, ο Αιτητής μπορεί να βρει προστασία και υποστήριξη από το κοινωνικό του δίκτυο, καθιστώντας την Κωνσταντινούπολη  εναλλακτική επιλογή για εγκατάστασή του σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του.

 

191.        Ως προς δε την απόφαση επιστροφής του, από τα ενώπιόν μου στοιχεία, δεν προκύπτει οποιοδήποτε άλλο ζήτημα συναφές με την αρχή της μη επαναπροώθησης και των προϋποθέσεων έκδοσης της απόφασης επιστροφής, πέραν των όσων ήδη εξετάστηκαν και αναλύθηκαν ανωτέρω (Βλ. απόφαση της της 17ης Οκτωβρίου 2024, υπόθεση C- 156/23 [Ararat] K, L, M, N κατά Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, ECLI:EU:C:2024:892, ιδίως σκέψεις 50 έως 51).

 

192.        Ως εκ τούτου, η παρούσα προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση τροποποιείται ως ανωτέρω, με 1000 ευρώ έξοδα εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ' ων η αίτηση.

 

 

                                                                                                Κ. Κ. ΚΛΕΑΝΘΟΥΣ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.

 

 

 



[1] Bλ επίσης EASO Practical Guide on Subsequent Applications EASO Practical Guide Series December 2021, https://www.euaa.europa.eu/sites/default/files/practical-guide-subsequent-applications.pdf , σ. 39 ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 9.3.2026.

[2] Ως προς τους δείκτες αξιοπιστίας (λεπτομέρεια, συνοχή, ευλογοφάνεια) Evidence and credibility assessment in the context of the Common European Asylum System Judicial analysis Second edition,

 EUAA https://euaa.europa.eu/publications/judicial-analysis-evidence-and-credibility-context-common-european-asylum-system, σ. 120-134.

UNHCR Handbook on Procedures and Criteria for Determining Refugee Status

[3] EASO, ‘Practical Guide: Evidence Assessment’ (2015), 2 διαθέσιμο σε https://euaa.europa.eu/sites/default/files/public/EASO-Practical-Guide_-Evidence-Assessment.pdf (ημερομηνία πρόσβασης 05/03/2024)

[4] Conflict Between Turkey and Armed Kurdish Groups, By the Center for Preventive Action, Updated February 18, 2026

https://www.cfr.org/global-conflict-tracker/conflict/conflict-between-turkey-and-armed-kurdish-groups ;

Reuters, “In Turkey's Kurdish heartland, distrust erodes peace process hopes”, 31 March 2025

https://www.reuters.com/world/middle-east/turkeys-kurdish-heartland-distrust-erodes-peace-process-hopes-2025-03-31/ ;

OHCHR - Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights, Report on the human rights situation in South-East Turkey - July 2015 to December 2016, February 2017

https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/Countries/TR/OHCHR_South-East_TurkeyReport_10March2017.pdf

[5] OHCHR - Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights, Report on the human rights situation in South-East Turkey - July 2015 to December 2016, February 2017

https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/Countries/TR/OHCHR_South-East_TurkeyReport_10March2017.pdf ;

Commissioner for Human Rights, Memorandum on the Human Rights Implications of Anti-Terrorism Operations in South-Eastern Turkey, 2 December 2016

https://rm.coe.int/ref/CommDH%282016%2939

[6] Reuters, “Turkey lifts curfew in southeast city of Diyarbakir”, 14 September 2015

https://www.reuters.com/article/us-turkey-kurds/turkey-lifts-curfew-in-southeast-city-of-diyarbakir-idUSKCN0RE1V620150914/ ;

Commissioner for Human Rights, Memorandum on the Human Rights Implications of Anti-Terrorism Operations in South-Eastern Turkey, 2 December 2016

https://rm.coe.int/ref/CommDH%282016%2939

[7] Human Rights Watch, Turkey: Mounting Security Operation Deaths - Scores of Civilians Among Hundreds Killed in Southeast, 22 December 2015

https://www.hrw.org/news/2015/12/22/turkey-mounting-security-operation-deaths

[8] OHCHR - Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights, Report on the human rights situation in South-East Turkey - July 2015 to December 2016, February 2017, σ. 14-15

https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/Countries/TR/OHCHR_South-East_TurkeyReport_10March2017.pdf

[9] Human Rights Watch, Turkey: Mounting Security Operation Deaths - Scores of Civilians Among Hundreds Killed in Southeast, 22 December 2015

https://www.hrw.org/news/2015/12/22/turkey-mounting-security-operation-deaths

[10] CPJ, “At least 9 journalists detained in Turkish city of Diyarbakır”, 8 June 2022

https://cpj.org/2022/06/at-least-9-journalists-detained-in-turkish-city-of-diyarbakir/

[11] Human Rights Watch, Turkey’s Human Rights Rollback -Recommendations for Reform, 29 September 2014

https://www.hrw.org/report/2014/09/29/turkeys-human-rights-rollback/recommendations-reform ;

OHCHR - Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights, Report on the human rights situation in South-East Turkey -  July 2015 to December 2016, February 2017

https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/Countries/TR/OHCHR_South-East_TurkeyReport_10March2017.pdf

[12] Reuters, “Turkey ousts three Kurdish mayors for suspected militant links, launches security operation”, 19 August 2019

https://www.reuters.com/article/world/turkey-ousts-three-kurdish-mayors-for-suspected-militant-links-launches-securit-idUSKCN1V90A4/

[13] OMCT, Türkiye: Arbitrary arrest of 16 Kurdish journalists in Diyarbakır, 22.06.2022

https://www.omct.org/en/resources/statements/turkey-arbitrary-arrest-of-16-kurdish-journalists-in-diyarbak%C4%B1r ;

Human Rights Watch, Türkiye: Events of 2024

https://www.hrw.org/world-report/2025/country-chapters/turkiye

[14] Human Rights Watch, Turkey: Pre-Election Crackdown on Kurds -Free, End Harassment of Journalists, Party Officials, Lawyers, 25 April 2023

https://www.hrw.org/news/2023/04/25/turkey-pre-election-crackdown-kurds

[15] Ahram Online, “Turkey bans rallies in Kurdish majority city until Monday”, 22 January 2026

https://english.ahram.org.eg/News/561027.aspx ;

English Bianet, “Diyarbakır governor bans DEM Party rally to call for Öcalan’s release amid Syria tensions”, 22 January 2026

https://bianet.org/haber/diyarbakir-governor-bans-dem-party-rally-to-call-for-ocalans-release-amid-syria-tensions-315917 ;

AL-Monitor, “Police, pro-Kurd protesters clash at Turkey border with Syria”, 20 January 2026

https://www.al-monitor.com/originals/2026/01/police-pro-kurd-protesters-clash-turkey-border-syria

 

 

 

 

 

[16] Επισημαίνεται ότι ο ίδιος ο πατερας του Αιτητή ισχυρίστηκε ότι είναι μέλος του DEHAP, το οποίο έπαψε να υπάρχει το 2005: IRB, Turkey: Situation and treatment of members, supporters and sympathizers of the Democratic Society Party (DTP) (2006 - 2007) βλ. https://www.irb-cisr.gc.ca/en/country-information/rir/Pages/index.aspx?doc=456567&pls=1 ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 17.3.2026.

[17] Bianet, Co-chairpersons of DEM Party do not attend the briefing session in Parliament, 17 January 2024. Bianet, DEM Party unveils womens manifestofor local elections, 19 February 2024. Bianet, DEM Party holds group meeting in seven languages, 20 February 2024. Confidential source, 4 March 2024. Die Welt, We want a democratization of Turkey, Opposition politician Hatimogullari forges an alliance against President Erdogan, 14 June 2024. Additional information on DEM is available at https://www.demparti.org.tr/en/ .

[18] Dutch Ministry of Foreign Affairs, General Country of Origin Information Report on Türkiye, August 2023, p. 53.

[19] Dutch Ministry of Foreign Affairs, General Country of Origin Information Report on Türkiye, August 2023, p. 53.

[20] Dutch Ministry of Foreign Affairs, General Country of Origin Information Report on Türkiye, August 2023, p. 11.

[21] Interview with Yaman Akdeniz (cyber rights activist and co-founder of the Freedom of Expression Association, İFÖD), 11 November 2024. Confidential source, 14 November 2024.

[22] In October 2014, Turkish Kurds took to the streets in several cities in Türkiye, calling on the Turkish government to relieve Kobanî (Arabisch: Ayn al-Arab). Inhabited predominantly by Syrian Kurds, this city had been under siege by IS at the time. Kobanî is also spelt as Kobani, Kobanê and Kobane.

[23] Dutch Ministry of Foreign Affairs, General Country of Origin Information Report on Türkiye, August 2023, p. 54.

https://www.government.nl/documents/reports/2023/08/31/general-country-of-origin-information-report-on-turkiye-august-2023

[24] Also spelt as Kandil.

[25] Bianet, Defendant in Kobani case: I cant be in prison and in Qandil at the same time, 22 August 2023.

[26] In the past, Tuğluk had been sentenced to ten years in prison in another criminal case. This sentence was suspended during the preceding reporting period, as she had developed Alzheimers disease. Dutch Ministry of Foreign Affairs, General Country of Origin Information Report on Türkiye, August 2023, p. 40.

[27] Al-Monitor, Turkey hands Kurdish leaders heavy sentences, dimming hopes of democratic change, 16 May 2024. Bianet, Verdict reached in Kobanî trial, Selahattin Demirtaş receives 42-year prison sentence, 16 May 2024. FT, Turkish court hands down lengthy sentences to pro-Kurdish politicians, 16 May 2024. HDN, Former HDP leaders sentenced to lengthy prison terms, 16 May 2024. Duvar English, Turkish court gives jail sentences to several Kurdish politicians in Kobanê case, Demirtaş receives 42 years in total, 17 May 2024. HRW, Türkiye, Kurdish politicians convicted in unjust mass trial, 17 May 2024. Trouw, Lange celstraffen in politiek megaproces tegen Turkse pro- Koerdische leiders, 17 May 2024. Confidential source, 14 November 2024.

[28] Confidential source, 14 November 2024.

[29] Duvar English, DEM Party MPs march to the Justice Ministry in protest against Kobanê case verdict, 22 May 2024.

[30] Duvar English, Protest ban declared in 12 provinces after verdict in Kobanê case, 17 May 2024.

[31] Duvar English, Turkish court releases ex-HDP MP Kaya in second Kobane case, 26 June 2024.

[32] Confidential source, 14 November 2024.

[33] Bianet, Selahattin Demirtaş sentenced to additional 2.5 years in prison, 19 July 2024. Duvar English, Kurdish politician Demirtaş gets another jail term, 20 July 2024.

[34] Kısanak (ed.), The purple color of Kurdish politics, published in 2022, pp. 23 and 25.

[35] Dutch Ministry of Foreign Affairs, General Country of Origin Information Report on Türkiye, August 2023, pp. 54 and 55. Bianet, HEDEP leader challenges trusteesto run for mayor, 1 December 2023. Confidential source, 4 March 2024. ND, Turkije zorgt ervoor dat Koerden nooit besturen, 23 March 2024. De Volkskrant, Koerden worden buitenspel gezet, 26 March 2024.

[36] Dutch Ministry of Foreign Affairs, General Country of Origin Information Report on Türkiye, August 2023, p. 55

https://www.government.nl/documents/reports/2023/08/31/general-country-of-origin-information-report-on-turkiye-august-202323

[37] Bianet, Co-mayors of Patnos Municipality released, 7 September 2023.

[38] De Volkskrant, Onzekerheid bij Koerdisch bestuur, 20 February 2025.

[39] European Parliament, Human rights breaches in Türkiye, Nicaragua and Nigeria, 13 February 2025.

[40] Bianet, Pro-Kurdish mayor arrested and replaced in Hakkari province, 3 June 2024. HDN, Hakkari mayor suspended after detention over alleged terror ties, 3 June 2024. Le Monde, En Turquie, les maires kurdes à nouveau dans le viseur dErdogan, 4 June 2024.

[41] Duvar English, Turkey sentences Kurdish elected mayor of Hakkari to 20 years in prison, 5 June 2024. HDN, Hakkari mayor sentenced to 19 years for terrorism charges, 5 June 2024.

[42] Duvar English, Turkey faces protests over Hakkari mayoral takeover by govt, 4 June 2024.

[43] Duvar English, Turkish governors ban protests after DEM Partys call against trustee mayors, 3 June 2024. Duvar English, Turkey faces protests over Hakkari mayoral takeover by govt, 4 June 2024.

[44] Türk would later be part of the DEM delegation during the rapprochement process, as described in 1.1.4.

[45] Bianet, Government removes pro-Kurdish mayors in Mardin, Batman, Urfa, 4 November 2024. Duvar English, Turkish govt appoints trustees to oust 3 Kurdish mayors, 4 November 2024. HDN, Trustees appointed in southeast as three mayors dismissed over terror charges, 4 November 2024. De Morgen, Turkije vervangt drie pro-Koerdische burgemeesters door bureaucraten, 5 November 2024.

[46] Duvar English, Turkish police brutally attack protests against trustee mayors, 4 November 2024.

[47] De Standaard, Turkije, 250 arrestaties, 30 mensen aangeklaagd na protest tegen afzetting van pro-Koerdische burgemeesters, 10 November 2024.

[48] Bianet, Mistreatment at Batman protests following pro-Kurdish mayors removal, published on 11 November 2024, updated on 12 November 2024.

[49] Bianet, Esenyurt mayor replaced by trustee, says investigation politically motivated, 31 October 2024. Bianet, Thousands protest opposition municipality takeover in İstanbul, 31 October 2024. Duvar English, CHP holds rally against undemocratic removal of district mayor in front of municipality, 31 October 2024. HDN, Esenyurt mayor arrested, trustee appointed in his place, 31 October 2024. Trouw, Woede na arrestatie oppositieburgemeester Istanbul, 1 November 2024. Confidential source, 14 November 2024. Confidential source, 14 November 2024.

[50] Duvar English, Turkish court sentences two opposition mayors over terrorismcharges, 21 November 2024. Bianet, Two mayors removed in Kurdish-populated Dersim city, sparking protests, 22 November 2024.

[51] Duvar English, Turkish authorities arrest 9 anti-trustee protestors, 27 November 2024. Bianet, Nine arrested in Dersim over protests against removal of mayors, 28 November 2024.

[52] Rûdaw, Turkey sacks another Kurdish mayor, 29 November 2024. Duvar English, Turkish govt appoints trustee to replace pro-Kurdish Party mayor, 30 November 2024. Bianet, Another pro-Kurdish mayor removed from office, 2 December 2024.

[53] Bianet, Akdeniz district municipality co-chairs Hoşyar Sarıyıldız and Nuriye Aslan detained, 10 January 2025. Daily Sabah, Turkish police detain PKK-linked mayor in southern Mersin, 10 January 2025. Duvar English, Turkey detains pro-Kurdish DEM Party mayors, city council members, 10 January 2025. HDN, DEM Party co-mayors detained in Mersin, 10 January 2025. Bianet, Trustee appointed to DEM Partys Akdeniz Municipality, 13 January 2025. Daily Sabah, Türkiye names trustee to Mersin after PKK-linked mayors arrest, 13 January 2025. Duvar English, Ankara arrests pro-Kurdish party mayors, appoints trustee, 14 January 2025.

[54] Bianet, Siirt co-mayor sentenced to prison over past journalism activities, 28 January 2025. Duvar English, Turkish authorities sentence another Pro-Kurdish DEM Party mayor to prison, 28 January 2025. HDN, Siirt co-mayor sentenced on terrorism charges, 28 January 2025. MLSA, Former Jin News editor Sofya Alağaş sentenced to 6 years, 3 months in prison, 28 January 2025. Daily Sabah, Türkiye replaces mayor in southeast after conviction on PKK charges, 29 January 2025. P.A. Turkey, Siirt co-mayor Sofya Alağaş sentenced to six years in prison, 29 January 2025. Rûdaw, Turkey sacks pro-Kurdish Siirt mayor, 29 January 2025. Türkiye Today, Siirt Mayor Sofya Alagas suspended from office by Ministry of the Interior, 29 January 2025.

[55] Türkiye Today, Turkish Ministry of the Interior removes Van Mayor Abdullah Zeydan, appoints trustee, 15 February 2025. Duvar English, Turkey ousts another Kurdish mayor, appoints trustee in Van Municipality, 16 February 2025.

[56] Confidential source, 18 February 2025. Confidential source, 18 February 2025.

[57] Confidential source, 17 February 2025.

[58] Dutch Ministry of Foreign Affairs, General Country of Origin Information Report on Türkiye, August 2023, p. 55.

[59] Confidential source, 14 November 2024.

[60] Daily Sabah, Türkiyes AK Party boasts most members in crowded political scene, 7 January 2025.

[61] Dutch Ministry of Foreign Affairs, General Country of Origin Information Report on Türkiye, August 2023, p. 55.

[62] Confidential source, 14 November 2024.

[63] Confidential source, 14 November 2024.

[64] Confidential source, 13 February 2025. Confidential source, 14 February 2025.

[65] Dutch Ministry of Foreign Affairs, General Country of Origin Information Report on Türkiye, August 2023, p. 56.

[66] Bianet, 600den fazla kişinin dosyasında tanık olan bir isim: Ümit Akbıyık (‘Ümit Akbıyık, a name mentioned as a witness in the files of over 600 people'), 26 September 2023.

[67] Oedema is the presence of fluid in areas of the body where little or no fluid is normally present.

[68] Artı Gerçek, Polis plastik mermi sıktı, gencin bacaklarında ödem oluştu (Police fired rubber bullets causing oedema in a young mans legs'), published on 18 July 2019, updated on 14 November 2019. HDP, Gençlik Meclisimize yönelik polis saldırısını şiddetle kınıyoruz (We strongly reject police violence against our HDPs youth organisation), 18 July 2019.

[69] Bianet, 600den fazla kişinin dosyasında tanık olan bir isim: Ümit Akbıyık, 26 September 2023.

[70] Bianet, Controversial confessor identified 669 suspects in 32 hours, 30 November 2023.

[71] MLSA, Police statement of informant Ümit Akbıyık without a lawyer, 21 May 2024.

[72] Dutch Ministry of Foreign Affairs, General Country of Origin Information Report on Türkiye, August 2023, p. 56.

[73] Confidential source, 14 November 2024. Confidential source, 18 December 2024.

[74] Confidential source, 18 December 2024.

[75] Dutch Ministry of Foreign Affairs, General Country of Origin Information Report on Türkiye, August 2023, pp. 56 and 57

[76] Confidential source, 14 November 2024. Confidential source, 14 November 2024. Confidential source, 18 December 2024.

[77] Confidential source, 18 December 2024.

[78] Dutch Ministry of Foreign Affairs, General Country of Origin Information Report on Türkiye, August 2023, p. 57.

[79] Bianet, Pro-Kurdish DEMs office in İstanbul targeted in armed attack, 30 September 2024.

[80] Rûdaw, DEM Party headquarters attacked in Ankara, 25 October 2024.

[81] Dutch Ministry of Foreign Affairs, General Country of Origin Information Report on Türkiye, August 2023, pp. 57 and 58. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 63-64, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[82] Confidential source, 14 November 2024. Confidential source, 18 December 2024. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 63-64, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[83] Bianet, Brother of PKK militant involved in Ankara attack dismissed from municipal job, 1 November 2024. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 63-64, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[84] Confidential source, 18 December 2024. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 63-64, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[85] Human Rights Watch, World Report 2025: Türkiye – Kurdish Conflict and Crackdown on Opposition, Human Rights Watch (2025), διαθέσιμο στο: https://www.hrw.org/world-report/2025/country-chapters/turkiye#8e519f (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 27/01/2026).

[86] Kısanak (ed.), The purple color of Kurdish politics, published in 2022, p. xiii. Dutch Ministry of Foreign Affairs, General Country of Origin Information Report on Türkiye, August 2023, p. 49. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[87] Şen et al. (eds.), The political psychology of Kurds in Turkey, published in 2023, p. 57. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[88] Dutch Ministry of Foreign Affairs, General Country of Origin Information Report on Türkiye, August 2023, p. 50. Şen et al. (eds.), The political psychology of Kurds in Turkey, published in 2023, pp. 57 and 151. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[89] Dutch Ministry of Foreign Affairs, General Country of Origin Information Report on Türkiye, August 2023, pp. 49 and 50. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[90] Confidential source, 4 March 2024. De Volkskrant, Het Koerdisch, lang inzet van strijd, verdwijnt uit Turkije, 14 January 2025. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[91] Şen et al. (eds.), The political psychology of Kurds in Turkey, published in 2023, p. 153. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[92] Bianet, Criticism arises over exclusion of Kurdish in e-prescription system, 28 August 2023. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[93] Bianet, Minister responds to criticism for exclusion of Kurdish in e-prescription system, 29 August 2023. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[94] Duvar English, Turkish district governor finds Kurdish play inappropriate,cancels performance, 23 January 2024. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[95] Bianet, Metin Kahraman: We will file a lawsuit against the concert ban, 22 February 2024. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[96] Duvar English, Turkish Culture Ministry rules Kurdish film not suitablefor release, 10 October 2024. Bianet, Culture Ministry bans Kurdish-language film Rojbash, 11 October 2024. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[97] This involved such inscriptions as Pêşî Peya. This literally means feet/pedestrians first, but it can be understood as pedestrian priority. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[98] Bianet, Authorities remove Kurdish traffic signs in several cities, 31 July 2024. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[99] Bianet, Kurdish traffic signs reinstated in Diyarbakır, 2 August 2024. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[100] Duvar English, Diyarbakır Municipality introduces multilingual signboards despite AKPs opposition, 29 September 2024. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[101] Duvar English, Turkish district governor rejects Kurdish name for park, calling it foreignlanguage, 23 September 2024. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[102] Bianet, Police seize hundreds of books, periodicals on terrorismsuspicion in raid on Diyarbakır, 24 September 2024. Duvar English, Turkish police raids Kurdish language foundations, detains educators, 25 September 2024. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[103] Duvar English, Turkey bans 120 Kurdish-language publications in three weeks, 22 December 2024 Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[104] Duvar English, Kurds in Turkey struggle for access to Kurdish language education, 5 December 2024. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[105] Bianet, A response to pressure, Full enrollment in universitiesKurdish language departments, 15 August 2024. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[106] Bianet, MHP speaker allows Kurdish MP to address parliament in Kurdish, 18 December 2024. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[107] Bianet, MPs denied marking Mother Language Day in Kurdish and Laz language, 22 February 2024. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[108] Bianet, MHP speaker allows Kurdish MP to address parliament in Kurdish, 18 December 2024. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[109] The song in question was Ölürüm Türkiyem (I will die for my Türkiye). Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[110]  Dutch Ministry of Foreign Affairs, General Country of Origin Information Report on Türkiye, August 2023, pp. 50 and 51. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[111] Duvar English, Man receives life sentence for killing Kurdish street musician who refused nationalist song request, 9 July 2024. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[112] Duvar English, Fascists torture Kurdish Alevi student in Turkish universitys dorm, 4 January 2024. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[113] Duvar English, Turkish security guards assault workers for talking in Kurdish, 17 December 2023. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[114] Confidential source, 13 February 2025. Confidential source, 14 February 2025. Δευτερογενής πηγή: The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Country of Origin Information Report on Türkiye, February 2025, pp. 53-56, https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_Türkiye_(February_2025).pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/01/2026).

[115] Australian Government – Department of Foreign Affairs and Trade, DFAT Country Information Report: Turkey, 16 Μay 2025, σ. 12-14

https://www.dfat.gov.au/about-us/publications/country-information-reports

 

[116] U.S. Department of State, 2024 Country Reports on Human Rights Practices: Turkey

https://www.state.gov/reports/2024-country-reports-on-human-rights-practices/turkey

[117]Gov.uk, Country policy and information note: Kurds, Turkey, July 2025 (accessible), updated 8 August 2025

https://www.gov.uk/government/publications/turkey-country-policy-and-information-notes/country-policy-and-information-note-kurds-turkey-october-2023-accessible

 

[118] Gov.uk, Country policy and information note: Kurds, Turkey, July 2025 (accessible), updated 8 August 2025

 https://www.gov.uk/government/publications/turkey-country-policy-and-information-notes/country-policy-and-information-note-kurds-turkey-october-2023-accessible

 

[119] Σύμφωνα με την General Country of Origin Information Report on Türkiye (February 2025), που εκδόθηκε από την κυβέρνηση των Κάτω Χωρών, διαθέσιμη στο: https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_T%C3%BCrkiye_(February_2025).pdf. (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/02/2026).

[121] Σύμφωνα με την General Country of Origin Information Report on Türkiye (February 2025), που εκδόθηκε από την κυβέρνηση των Κάτω Χωρών, διαθέσιμη στο: https://coi.euaa.europa.eu/administration/netherlands/PLib/General_Country_of_Origin_Report_T%C3%BCrkiye_(February_2025).pdf. (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/02/2026).

[122] Australian Government – Department of Foreign Affairs and Trade, DFAT Country Information Report: Turkey, 16 Μay 2025, σ. 10

https://www.dfat.gov.au/about-us/publications/country-information-reports

[123] Australian Government – Department of Foreign Affairs and Trade, DFAT Country Information Report: Turkey, 16 May 2025, σ. 5

https://www.dfat.gov.au/about-us/publications/country-information-reports

[124] Ό.π., σ. 11

 

[125] Government of the Netherlands, General Country of Origin Information Report on Türkiye February 2025, 24 February 2025

https://www.government.nl/documents/reports/2025/02/24/general-country-of-origin-information-report-on-turkiye-february-2025

[126] AP News, Turkey’s Foreign Minister Hakan Fidan talks diplomatic efforts as regional war rages, 14 March 2026

https://apnews.com/article/turkey-foreign-minister-iran-5a1bf8a77a475e33adefb0c99c26547c ;

Al Jazeera, NATO defences destroy missile fired from Iran over Mediterranean: Turkiye, 4 March 2026

https://www.aljazeera.com/news/2026/3/4/nato-defences-destroy-missile-fired-from-iran-over-mediterranean-turkiye

[127] Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων ACLED, η Πολιτική Βία (Political Violence) περιλαμβάνει τις ακόλουθες κατηγορίες περιστατικών: Βία κατά Αμάχων (Violence Against Civilians), Μάχες (Battles), Ταραχές (Riots), Εκρήξεις/Απομακρυσμένη Βία (Explosions/Remote Violence), Διαδηλώσεις (Protests)

[128] ACLED - DISAGGREGATED DATA COLLECTION - ANALYSIS & CRISIS MAPPING PLATFORM, The Armed Conflict Location & Event Data Project, η οποία από 30/07/2025 είναι προσβάσιμη κατόπιν εγγραφής στον ακόλουθο διαδικτυακό σύνδεσμο https://acleddata.com/platform/explorer  (βλ. πλατφόρμα Explorer, με χρήση των ακόλουθων στοιχείων ανάλυσης: METRIC: Event Counts/Fatality Counts, EVENT CATEGORIES: Political Violence, DATE RANGE: Past Year of ACLED Data, COUNTRY: Turkey, Diyarbakir) [Ημερομηνία Πρόσβασης: 16.03.2026]

[129] City Population, Turkey, Diyarbakir, Metropolitan Province, https://www.citypopulation.de/en/turkey/diyarbakir/ [Ημερομηνία Πρόσβασης: 26.2.2026]

[130] Πλατφόρμα ACLED Explorer, η οποία από 30/07/2025 είναι προσβάσιμη κατόπιν εγγραφής, με χρήση των εξής φίλτρων αναζήτησης: Country: Turkey-Istanbul, Events / Fatalities, Political Violence, Past Year, διαθέσιμη σε https://acleddata.com/platform/explorer (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 16.3.2026)


cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο