ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

 

(Νομική Αρωγή Αρ. ΝΑ 214/25)

 

21 Απριλίου, 2026

[Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΔΔΔΔΠ.]

 

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΑΡ.1 ΤΟΥ 2003 ΚΑΙ ΤΟΝ

ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΝΟΜΟ ΤΟΥ 2002 (Ν. 165(Ι)/2002)

 

 

ΑΙΤΗΣΗ ΑΠΟ:

 

1.   F.A

2.   D.M

από Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν

Αιτητές

 

......................

 

Οι Αιτητές παρόντες

Για Καθ’ ων η Αίτηση: κα. Κ. Σάββα για Ν. Κουρσάρη ΔΕΠΕ

 

(Παρούσες η κα. Ζωή Αγαπίου, για πιστή μετάφραση από Ελληνικά σε Αγγλικά και αντίστροφα και η κα. Dazdiy Shajwan Othman Omar, για πιστή μετάφραση από Αγγλικά σε Sorani και αντίστροφα)

 

 

ΑΠΟΦΑΣΗ

 

Μ. Παπαντωνίου, ΔΔΔΔΠ.:  Οι Αιτητές καταχώρησαν την παρούσα αίτηση για παροχή προς αυτούς δωρεάν νομικής αρωγής έτσι ώστε να τους δοθεί η δυνατότητα να διορίσουν δικηγόρο, προκειμένου να προωθήσουν προσφυγή κατά της νομιμότητας της απόφασης σύμφωνα με την οποία απορρίφθηκε η αίτησή τους για διεθνή προστασία, η οποία εκδόθηκε στις 31/10/2025.

 

Σύμφωνα με τα γεγονότα που παρατίθενται στο Σημείωμα που έχει καταχωρηθεί εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα και υποστηρίζεται από σχετικά Παραρτήματα, οι Αιτητές είναι υπήκοοι της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και συμπλήρωσαν αίτηση για παροχή διεθνούς προστασίας στις 06/12/2022, αφού εισήλθαν παράνομα στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές.

 

Στις 17/10/2024 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή αρ.1 και στις 18/10/2024 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη της Αιτήτριας αρ.2 από αρμόδιο λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου, στο εξεταστικό κέντρο ΚΕΠΥ Πουρνάρα. Στις 30/09/2025, λειτουργός της E.U.A.A. ετοίμασε κοινή έκθεση εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου, λόγω του ότι συνδέονται οι δύο υποθέσεις μεταξύ τους, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των αιτημάτων των Αιτητών. Στη συνέχεια ο Προϊστάμενος της Υπηρεσίας Ασύλου ενέκρινε την εισήγηση για απόρριψη της αίτησης ασύλου των Αιτητών στις 31/10/2025.

 

Στις 14/11/2025, η Υπηρεσία Ασύλου εξέδωσε απορριπτική επιστολή, η οποία παραλήφθηκε και υπογράφτηκε ιδιοχείρως από τους Αιτητές αυθημερόν.

 

Στις 14/11/2025 οι Αιτητές καταχώρησαν την υπό κρίση αίτηση για παραχώρηση δωρεάν νομικής αρωγής.

 

Η εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα ανέφερε τόσο μέσω του γραπτού της σημειώματος όσο και προφορικά στο Δικαστήριο, ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις που θέτει ο περί Νομικής Αρωγής Νόμος για την παραχώρηση νομικής αρωγής.

 

Σύμφωνα με το άρθρο 3 του Περί Νομικής Αρωγής Νόμου του 2002 ως τροποποιήθηκε, δωρεάν νομική αρωγή παρέχεται στις διαδικασίες που αναφέρονται στα άρθρα 4-6γ του Νόμου. Η κρίσιμη διάταξη του Νόμου Περί Νομικής Αρωγής είναι το άρθρο 6Β, εδάφιο 2, παράγραφος (α) το οποίο προβλέπει τα ακόλουθα:

«(6Β)(2) Παρέχεται δωρεάν νομική αρωγή σε αιτητή διεθνούς προστασίας, ο οποίος ασκεί προσφυγή ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου, δυνάμει των διατάξεων του 'Άρθρου 146 του Συντάγματος -

(α) Κατά δυσμενούς απόφασης του Προϊστάμενου επί της αίτησης διεθνούς προστασίας του εν λόγω αιτητή, την οποία απόφαση ο Προϊστάμενος έλαβε δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 5, 12Βδις, 12Βτετράκις, 12Δ ή 13 του περί Προσφύγων Νόμου του 2000, (.)»

 

Τίθενται στο ίδιο άρθρο οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

1.  Η δωρεάν νομική αρωγή αφορά μόνο την πρωτοβάθμια εκδίκαση της προσφυγής ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου δυνάμει των διατάξεων του Άρθρου 146 του Συντάγματος.

2.   Κατά την κρίση του Διοικητικού Δικαστηρίου η προσφυγή έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας.

 

Νοείται ότι σε αυτή την περίπτωση, η διάταξη που αφορά στις πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας εφαρμόζεται χωρίς να περιορίζεται αυθαίρετα η παροχή της δωρεάν νομικής αρωγής και χωρίς να εμποδίζεται η ουσιαστική πρόσβαση του αιτητή διεθνούς προστασίας στη δικαιοσύνη. 

 

Το Δικαστήριο έχει ευρεία διακριτική ευχέρεια να αποφασίσει κατά πόσο η προσφυγή του Αιτητή έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας.  Τούτο χωρίς να αποφασίζει επί της οριστικής τύχης της προσφυγής που έχει καταχωρήσει ο Αιτητής. Τονίζεται πως το αποτέλεσμα της παρούσας αίτησης δεν επηρεάζει την τελική απόφαση επί της προσφυγής.

 

Έχω μελετήσει προσεκτικά την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου και την εισηγητική έκθεση που ετοιμάστηκε από τον αρμόδιο λειτουργό και λαμβάνω επίσης υπόψιν μου τα όσα οι ίδιοι οι Αιτητές ανέφεραν κατά την διάρκεια της παρούσας διαδικασίας ενώπιον Δικαστηρίου.

 

Ο Αιτητής στην αρχική του αίτηση, κατέγραψε πως εγκατέλειψε το Ιράν, λόγω συμμετοχής σε διαμαρτυρίες, φυγής μαζί με τη σύζυγό του από την οικογένειά της πριν τον επίσημο γάμο, καταδίωξης από την κυβέρνηση και την οικογένεια της συζύγου, κινδύνου ποινής θανάτου, καθώς και λόγω δημοσιοποίησης βίντεο της διαμαρτυρίας του και των απειλών του ιρανικού καθεστώτος.

 

Η Αιτήτρια στην αρχική της αίτηση, κατέγραψε πως εγκατέλειψε το Ιράν, λόγω συμμετοχής σε διαμαρτυρίες («Γυναίκες, Ζωή, Ελευθερία»), φυγής από το σπίτι εξαιτίας της αποδοκιμασίας του γάμου από την οικογένεια, απειλών θανάτου σε περίπτωση επιστροφής, έλλειψης ασφάλειας λόγω στρατιωτικής καταγωγής της οικογένειάς της και της αντίθεσης του συζύγου της στο Ισλαμικό Κράτος του Ιράν, καθώς και μη αποδοχής εξαναγκαστικού γάμου.

 

Κατά τη διάρκεια των συνεντεύξεών τους, οι Αιτητές ισχυρίστηκαν ότι ο αδελφός της Αιτήτριας δεν ενέκρινε τη μεταξύ τους σχέση, καθώς προόριζε την ίδια για εξαναγκαστικό γάμο με συνάδελφό του. Περαιτέρω, υποστήριξαν ότι, σε περίπτωση επιστροφής τους στο Ιράν, αντιμετωπίζουν κίνδυνο θανάτωσης από τον εν λόγω αδελφό, ο οποίος υπηρετεί στον στρατό και θεωρεί ότι η έναρξη της σχέσης τους χωρίς την άδειά του συνιστά προσβολή της τιμής του.

 

Στη συνέχεια, ο αρμόδιος λειτουργός ετοίμασε σχετική έκθεση-εισήγηση με την οποία κατηγοριοποίησε τους βασικούς ισχυρισμούς των Αιτητών ως εξής: 1) ταυτότητα, προφίλ, εθνοτική καταγωγή και χώρα προηγούμενης διαμονής, 2) σχέση του Αιτητή με τη σύντροφό του χωρίς συγκατάθεση του αδελφού της, μέλους του στρατού, ο οποίος προσπάθησε να την παντρέψει βίαια με άλλον αξιωματικό, 3) αντίστοιχη σχέση της Αιτήτριας χωρίς συγκατάθεση του αδελφού της και 4) η Αιτήτρια είναι άθρησκη.

 

Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση, οι Αιτητές κρίθηκαν ικανοποιητικά αξιόπιστοι ως προς τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό τους. Ο δεύτερος και ο τρίτος ισχυρισμός, οι οποίοι κρίθηκαν αλληλένδετοι και αξιολογήθηκαν ενιαία, απορρίφθηκαν από τον αρμόδιο λειτουργό λόγω έλλειψης εσωτερικής αξιοπιστίας, καθώς ούτε ο Αιτητής ούτε η Αιτήτρια παρείχαν συνεκτικές, σαφείς και επαρκείς πληροφορίες για τα περιστατικά βίας (κατά το οποίο ο αδελφός της συζύγου του φέρεται να τον γρονθοκόπησε και να τον τραυμάτισε με μαχαίρι στον ώμο) και τον ρόλο ή το προφίλ των εμπλεκόμενων προσώπων (αδελφός της Αιτήτριας, άτομο με το οποίο η Αιτήτρια φέρεται ότι επρόκειτο να εξαναγκαστεί σε γάμο).

 

Πιο συγκεκριμένα, αμφότεροι οι Αιτητές δεν ήταν σε θέση να παράσχουν λεπτομέρειες σχετικά με το επάγγελμα και τον ρόλο του αδελφού της Αιτήτριας ως στρατιωτικού, ούτε να περιγράψουν βασικά στοιχεία όπως θα ανέμενε κανείς, δεδομένου ότι προβάλλεται ως ο κύριος φορέας της απειλής και βασικός λόγος αναχώρησης τους από το Ιράν.

 

Κατόπιν έρευνας, ο αρμόδιος λειτουργός διαπίστωσε ότι, αν και το νομικό πλαίσιο του Ιράν απαγορεύει τυπικά τον εξαναγκαστικό γάμο, επιτρέπει τον γάμο κοριτσιών κάτω των 15 ετών και δίνει καθοριστικό ρόλο στον πατέρα ή παππού, ενώ η προστασία για τα θύματα είναι περιορισμένη. Οι διαθέσιμες πληροφορίες δεν αφορούν συγκεκριμένα την Αιτήτρια και δεν αντισταθμίζουν την έλλειψη εσωτερικής αξιοπιστίας και ως εκ τούτου, ο ισχυρισμός απορρίφθηκε.

 

Ομοίως απορρίφθηκε και ο τέταρτος ισχυρισμός, λόγω έλλειψης εσωτερικής αξιοπιστίας, καθώς η Αιτήτρια δεν παρείχε συγκεκριμένα προσωπικά παραδείγματα που να τεκμηριώνουν τις μη θρησκευτικές της πεποιθήσεις. Οι διαθέσιμες εξωτερικές πηγές δεν αφορούσαν ειδικά την περίπτωσή της και δεν μπορούσαν να αντισταθμίσουν την παρατηρούμενη έλλειψη αξιοπιστίας.

 

Κατά τη διαδικασία εξέτασης της αίτησής τους για νομική αρωγή στο Δικαστήριο, στους Αιτητές δόθηκε χρόνος ώστε να μελετήσουν το Σημείωμα και τα επισυνημμένα Παραρτήματα και να εξηγήσουν τους λόγους που θεωρούν ότι η προσφυγή τους έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας.

 

Κατά την ακροαματική διαδικασία ημ. 17/02/2026, ο Αιτητής κατέθεσε ότι δεν μπορεί να επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του λόγω ζητήματος τιμής με την οικογένεια της συντρόφου του και λόγω προβλημάτων με τους Κούρδους. Υποστήριξε επίσης, ότι υπάρχουν ανακρίβειες στη συνέντευξη, καθώς αυτή αναφέρει πολιτικά προβλήματα, ενώ οι ίδιοι είχαν δηλώσει οικογενειακά προβλήματα. Επιπλέον, έθεσε θέματα ασυνέπειας, ότι ενώ η μητρική του γλώσσα είναι τα Κουρδικά Σορανί, στην αίτηση είχαν δηλωθεί τα Φαρσί, και ως προς τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις ότι δηλώθηκε μουσουλμάνος σουνί ενώ στην πραγματικότητα είναι άθρησκος. Τέλος, η Αιτήτρια κατέθεσε ότι η οικογένειά της επέδειξε βίαιη συμπεριφορά, προσπαθώντας να της επιβάλει ΑΓΟ, το οποίο όμως κατάφερε να αποφύγει διαφεύγοντας.

Παρατηρώ ότι τα θέματα ασυνέπειας που θέτει ο Αιτητής δεν ευσταθούν, καθώς στην αρχική αίτησή του καταγράφεται σαφώς από τους αρμοδίους ότι η μητρική του γλώσσα είναι τα Κουρδικά και η θρησκεία του είναι άθρησκη (irreligious), γεγονός που αντικρούει τα περί «ασυνεπών» δηλώσεων.

 

Από τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, προκύπτει εκ πρώτης όψεως, ότι ο λειτουργός προέβη σε εξέταση των ισχυρισμών των Αιτητών, στο μέτρο που αυτοί ήταν κρίσιμοι για την εκτίμηση ενδεχόμενης υπαγωγής τους σε καθεστώς διεθνούς προστασίας και διερεύνησε αυτούς ενδελεχώς.

 

Ωστόσο, λαμβανομένης υπόψη της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου, επί της εκκρεμούσας προσφυγής των Αιτητών, η οποία εκτείνεται σε πλήρη και ex nunc εξέταση, τόσο των πραγματικών όσο και των νομικών στοιχείων της υπόθεσης, η εκτίμηση του παρόντος Δικαστηρίου ως προς το κατά πόσο η προσφυγή εμφανίζει εκ πρώτης όψεως πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας, πρέπει να λάβει υπόψη τις επικαιροποιημένες εξελίξεις που επηρεάζουν άμεσα την ασφάλεια των Αιτητών σε περίπτωση επιστροφής τους και συνεπώς τις μεταγενέστερες και ουσιώδεις εξελίξεις στην κατάσταση ασφάλειας στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και ειδικότερα στην πόλη Marivan, όπου αναμένεται να επιστρέψουν.

 

Ειδικότερα, μολονότι η απορριπτική απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου εκδόθηκε στις 31/10/2025, σε χρόνο κατά τον οποίο δεν είχε ακόμη εκδηλωθεί η σύγκρουση που διεξάγεται σήμερα μεταξύ Ιράν και Ισραήλ (με εμπλοκή των ΗΠΑ), εντούτοις είχε ήδη λάβει χώρα, κατά το μέσο του έτους 2025, ένοπλη σύρραξη μεγάλης έντασης μεταξύ Ιράν και Ισραήλ. Ειδικότερα, από 13/06/2025 και εφεξής, εκδηλώθηκαν γεγονότα διεθνούς εμβέλειας, τα οποία προκάλεσαν σοβαρή και αλυσιδωτή επιδείνωση της γενικής κατάστασης ασφάλειας στη χώρα καταγωγής των Αιτητών.

 

Σύμφωνα με επίκαιρες εξωτερικές πηγές, από τις 13/06/2025 στη χώρα καταγωγής των Αιτητών, επικρατούσε εξαιρετικά τεταμένη κατάσταση ασφαλείας, λόγω μεγάλης κλίμακας ισραηλινών αεροπορικών επιθέσεων: Η Ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία εκτόξευσε την επιχείρηση «Rising Lion», πλήττοντας πυρηνικές εγκαταστάσεις, στρατιωτικές βάσεις και το κέντρο της Τεχεράνης, με απώλειες ακόμα και αμάχων.[1] Ως αποτέλεσμα, αρκετοί ανώτατοι αξιωματικοί της Φρουράς (IRGC), συμπεριλαμβανομένων των Salami και  Bagheri, είχαν σκοτωθεί.[2] Ταυτόχρονα και το κράτος του Ιράν εξαπέλυσε πυραυλική αντεπίθεση σε εδάφη του Ισραήλ.

 

Σχετικά με τις πιο πρόσφατες και σημαντικότερες εξελίξεις σχετικά με την κλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή, ανάμεσα στο Ιράν και το Ισραήλ, μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2026, έως σήμερα (Μάρτιος 2026) καταγράφηκε κλιμάκωση των περιφερειακών εντάσεων μεταξύ Ιράν και Ισραήλ, με αυξημένες στρατιωτικές κινήσεις, ρητορική αντιπαράθεση και δραστηριοποίηση μη κρατικών ένοπλων δρώντων στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν σημαντικές στρατιωτικές επιθέσεις κατά του Ιράν, προκαλώντας ευρύτερη σύγκρουση στην περιοχή και αντιποίνων από το Ιράν και τους συμμάχους του.[3]

Ο πόλεμος συνεχίζεται ενεργά στην περιοχή της Μέσης Ανατολής με καθημερινές στρατιωτικές επιχειρήσεις και επιθέσεις από τις δύο πλευρές -Ηνωμένες Πολιτείες και Ισραήλ- κατά στόχων στο Ιράν, ενώ το Ιράν και οι σύμμαχοί του πραγματοποιούν αντίποινα.[4]  Εντούτοις σημειώνεται ότι κατά διαστήματα γίνονται προσπάθειες για εκεχειρία και συνομιλίες για εξεύρεση λύσης.

 

Η ένταση έχει αυξηθεί και σε άλλες χώρες του Κόλπου, με πυραυλικές επιθέσεις, επιθέσεις με drones και εκρήξεις σε στρατιωτικές και πολιτικές υποδομές, καθώς το Ιράν απαντά στην αμερικανο-ισραηλινή στρατιωτική επίθεση με πλήγματα σε χώρους συμμαχικών δυνάμεων και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις σε χώρες όπως το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.[5]

Η συνεχιζόμενη περιφερειακή αστάθεια επιτείνει ένα ήδη επιβαρυμένο κλίμα ασφαλείας στο εσωτερικό του Ιράν, όπου οι επιθέσεις και η διεθνής στρατιωτική πίεση έχουν οδηγήσει σε εκτεταμένα πλήγματα σε αστικές περιοχές, υψηλό αριθμό θυμάτων και σημαντική κοινωνική και πολιτική αναστάτωση.[6]

 

Παράλληλα, σε επίπεδο τοπικής καταγραφής σε σχέση με την πόλη και επαρχία συνήθους διαμονής των Αιτητών (ήτοι την πόλη Marivan της επαρχίας Κουρδιστάν, της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν), σύμφωνα με την αξιόπιστη βάση δεδομένων ACLED, κατά τη χρονική περίοδο 01/03/2025 μέχρι τις 01/03/2026 στο Κουρδιστάν καταγράφηκαν συνολικά 174 περιστατικά ασφαλείας, τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα 23 ανθρώπινες απώλειες.[7] 

 

Ενόψει των πρόσφατων γεωπολιτικών εξελίξεων, δεν μπορεί να αποκλειστεί ευλόγως το ενδεχόμενο επέκτασης της βίας ή των επιπτώσεών της και σε περιοχές που μέχρι πρότινος χαρακτηρίζονταν ως σχετικώς σταθερές. Η γενικευμένη αβεβαιότητα ενισχύει την ανάγκη ιδιαίτερης επιμέλειας κατά την ουσιαστική εξέταση του κινδύνου σοβαρής βλάβης, σύμφωνα με το άρθρο 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ.

 

Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, και ενόψει ενός ασταθούς, επισφαλούς και δυνητικά επικίνδυνου περιβάλλοντος, δεν μπορεί εκ πρώτης όψεως να αποκλειστεί το ενδεχόμενο η επιστροφή των Αιτητών να τους εκθέσει σε κίνδυνο να υποστούν σοβαρή βλάβη. Υπό το φως της αξιολόγησης που προηγήθηκε, προκύπτει βάσιμα ότι υφίστανται πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας της προσφυγής που έχει καταχωριστεί, λόγω του αυξημένου κινδύνου και της αβέβαιης επικρατούσας κατάστασης ώστε να τους παραχωρηθεί συμπληρωματική προστασία δυνάμει του άρθρου 19(1) και 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου.

 

Λαμβάνοντας υπόψη ότι η υπό εξέταση αίτηση καταχωρίστηκε στις 14/11/2025, εφαρμογής τυγχάνει ο περί Νομικής Αρωγής του 2002 [Ν. 165(I)/2002] ως αυτός έχει τροποποιηθεί με τον περί Νομικής Αρωγής (Τροποποιητικό) (Αρ. 2) Νόμο του 2024, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ στις 31.12.2024[8]. Σύμφωνα λοιπόν με το νέο εδάφιο (6) που προστέθηκε στο άρθρο 7 του Νόμου, για σκοπούς των διατάξεων των εδαφίων (2), (3), (4), (5), (6), (7) και (8) του άρθρου 6Β και του εδαφίου (2) του άρθρου 6Γ, η παράγραφος (α) του εδαφίου (1) του άρθρου 7 δεν εφαρμόζεται πλέον. Τούτο συνεπάγεται ότι δεν απαιτείται πλέον η υποβολή κοινωνικοοικονομικής έκθεσης για αιτητές διεθνούς προστασίας.

 

Ενόψει των ανωτέρω, έχοντας διαπιστώσει ότι υφίστανται εκ πρώτης όψεως πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας της προσφυγής των Αιτητών, αποφασίζω ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις για έκδοση Νομικής Αρωγής και, συνεπώς, η αίτησή των Αιτητών εγκρίνεται. 

 

 

 Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.