ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπόθ. Αρ.: 2309/24

30 Απριλίου, 2026

[Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΔΔΔΔΠ.]

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

R.B.

Αιτήτρια

-και-

Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω του Διευθυντού της

Υπηρεσίας Ασύλου

Καθ' ων η Αίτηση

 

Ραφαήλ Χρυσάνθου (κος), Δικηγόρος για την Αιτήτρια

Ι. Χαραλάμπους (κα) για Ε. Χατζηγιάννη (κα), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η Αίτηση

 

ΑΠΟΦΑΣΗ 

 

Μ. Παπαντωνίου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π:  Με την παρούσα προσφυγή η Αιτήτρια προσβάλλει την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου ημερομηνίας 16/05/2024, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά της για διεθνή προστασία ως άκυρη και/ή παράνομη και/ή στερημένη οποιουδήποτε νομικού αποτελέσματος και έκδοση νέας απόφασης του Δικαστηρίου επί της ουσίας του αιτήματος της.

Τα γεγονότα της υπόθεσης εκτίθενται στην ένσταση που έχει καταχωρηθεί από τους Καθ’ ων η Αίτηση, ενώ έχει κατατεθεί και ο σχετικός διοικητικός φάκελος ως Τεκμήριο Α.

 

Η Αιτήτρια με την προσφυγή της, διά μέσου του συνηγόρου της, προβάλλει πλείονες λόγους ακύρωσης της προσβαλλόμενης απόφασης. Δια της γραπτής της αγόρευσης, η Αιτήτρια προβάλλει λόγους ακύρωσης που αφορούν στην έλλειψη δέουσας έρευνας και επαρκούς αιτιολογίας. Υποστηρίζει περαιτέρω ότι η επίδικη πράξη λήφθηκε κατά κατάχρηση και καθ’ υπέρβαση εξουσίας και ότι παρείσφρησε νομική και/ή πραγματική πλάνη στην κρίση των Καθ’ ων η Αίτηση, υποβάλλει δε ότι οι Καθ’ ων η Αίτηση δεν εξέτασαν το ενδεχόμενο υπαγωγής αυτής σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας. Τέλος, υποστηρίζει ότι η επίδικη πράξη εκδόθηκε χωρίς να ακολουθηθούν οι κατάλληλες διαδικασίες, ήτοι χωρίς να παρατίθεται το ορθό νομοθετικό πλαίσιο όσον αφορά την έκδοση της απόφασης επιστροφής δυνάμει του άρθρου 18(7Β)(α1) του Περί Προσφύγων Νόμου.

 

Οι Καθ’ ων η Αίτηση μέσω της γραπτής τους αγόρευσης υποστηρίζουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι καθόλα νόμιμη και ορθή, προϊόν δέουσας έρευνας και επαρκούς αιτιολογίας, ότι ουδεμία πλάνη δεν εμφιλοχώρησε στην κρίση τους και ότι η επίδικη πράξη λήφθηκε στα πλαίσια της διακριτικής τους ευχέρειας και σύμφωνα με την αρχή της χρηστής διοίκησης. Υποστηρίζουν ότι οι ισχυρισμοί της Αιτήτριας στην γραπτή αγόρευσή της είναι γενικοί και αόριστοι και ως εκ τούτου δεν μπορούν να επιτύχουν και ότι εκείνη δεν απέδειξε ότι οι συντρέχουν στο πρόσωπό της οι προϋποθέσεις χορήγησης καθεστώτος πρόσφυγα ή συμπληρωματικής προστασίας. Τέλος, υποβάλλουν ότι σεβάστηκαν το δικαίωμα ακρόασης της Αιτήτριας και ότι τηρήθηκαν οι προδιαγραφές του άρθρου 18(2Α) του Περί Προσφύγων Νόμου και ότι το γεγονός ότι η χώρα καταγωγής της δεν συγκαταλέγεται στις μη ασφαλείς χώρες δεν συνεπάγεται αυτοδικαίως ότι η χώρα της δεν είναι ασφαλής και για την ίδια.

 

Καταρχάς, παρατηρώ ότι στη γραπτή αγόρευση της Αιτήτριας, οι πλείστοι λόγοι ακύρωσης εγείρονται με γενικότητα και αοριστία, δεδομένου ότι ελλείπει η οποιαδήποτε υπαγωγή στα πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης, καθώς και η οποιαδήποτε επί της ουσίας τεκμηρίωση και διασαφήνιση του θεμελίου επί του οποίου οι εν λόγω ισχυρισμοί στηρίζονται, ενώ γίνεται αναφορά μόνο στη νομολογία και ουδόλως στα πραγματικά περιστατικά και στοιχεία που πλαισιώνουν την επίδικη υπόθεση. 

 

Ο πυρήνας των ισχυρισμών της Αιτήτριας αφορά την κακομεταχείριση που υπέστη από μία γυναίκα με την οποία ξεκίνησε να διαμένει στην Κινσάσα (φιλικό πρόσωπο της γιαγιάς της) κατόπιν του θανάτου της γιαγιάς της, όταν η Αιτήτρια ήταν σε ηλικία 5 ετών. Η γυναίκα αυτή, στην οικία της οποίας διέμεναν και άλλα νεαρά άτομα, εξανάγκαζε την Αιτήτρια – μεταξύ των άλλων ατόμων – σε επαιτεία και της δίδασκε πως να επιδίδεται σε σεξεργασία. Μία μέρα, το 2016, ο αδελφός της εν λόγω γυναίκας, νάρκωσε και βίασε την Αιτήτρια∙ όταν εκείνη το αποκάλυψε στην εν λόγω γυναίκα, εκείνη την κτύπησε, η Αιτήτρια επιχείρησε να διαφύγει και στην προσπάθειά της αυτή, τραυματίσθηκε με αντικείμενο το οποίο έφερε καυτό νερό, με αποτέλεσμα η ίδια να φέρει πλέον ουλές. Κατόπιν ενός διαστήματος, η Αιτήτρια διέφυγε από την οικία, μετέβη σε μία εκκλησία όπου διέμεινε 3 μήνες και ακολούθως διέφυγε από τη χώρα προς αναζήτηση προστασίας και ενός καλύτερου μέλλοντος.

 

 

Όπως καταγράφεται στην Έκθεση – Εισήγηση του αρμόδιου λειτουργού, που είναι κατατεθειμένη ως ερυθρά 60 – 51, οι ουσιώδεις ισχυρισμοί της Αιτήτριας που αφορούσαν στα προσωπικά της στοιχεία και στο ότι έφυγε για ένα καλύτερο μέλλον έγιναν αποδεκτοί από τον λειτουργό εν αντιθέσει με τον ισχυρισμό περί κακομεταχείρισης της Αιτήτριας από την γυναίκα που την φρόντιζε, ο οποίος δεν έτυχε αποδοχής λόγω έλλειψης επαρκών πληροφοριών σε θέματα που άπτονταν του πυρήνα του αιτήματός της και εξαιτίας ασυνεπειών και έλλειψης ευλογοφάνειας στις δηλώσεις της. Ο λειτουργός σημείωσε ότι η Αιτήτρια δεν ήταν σε θέση να παραθέσει επαρκείς πληροφορίες σχετικά με την κατά δήλωση κακομεταχείριση που δέχθηκε, τις ισχυριζόμενες λεκτικές απειλές που δεχόταν από την εν λόγω γυναίκα σε περίπτωση ανυπακοής στις επιταγές της, και τις πράξεις στις οποίες εξαναγκαζόταν, ήτοι την επαιτεία. Καίτοι αναφέρθηκε με ακρίβεια στο περιστατικό βιασμού της από τον αδελφό της γυναίκας, δεν διαφαίνεται να έλαβε πιο δραστικά μέτρα αυτοπροστασίας ως θα αναμενόταν από την ίδια. Τέλος, έλλειψη ευλογοφάνειας σημειώθηκε σε σχέση με το εάν η εν λόγω γυναίκα την αναζητά ακόμη και τον λόγο για τον οποίο το πιστεύει αυτό, εφόσον η τελευταία συνομιλία μαζί της έλαβε χώρα στις 15/11/2023 και για το διάστημα που διέμενε στην εκκλησία έως ότου εγκαταλείψει τη χώρα δεν είχε επικοινωνία μαζί της.

 

Περαιτέρω, οι Καθ’  ων η Αίτηση προέβησαν σε αξιολόγηση κινδύνου και νομική ανάλυση της αίτησης της Αιτήτριας, απορρίπτοντας αυτή εν τέλει, καθότι δεν μπορούσε να υπαχθεί μήτε σε καθεστώς πρόσφυγα μήτε σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.

 

Κατά συνέπεια, από τα ανωτέρω προκύπτει ότι έγινε δέουσα έρευνα πριν τη λήψη της επίδικης απόφασης, η αιτιολόγηση της οποίας συμπληρώνεται από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου ως ανωτέρω αναλύεται (βλ. άρθρο 29 του Ν. 158(Ι)/1999, Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου κ.α. ν. Δημοκρατίας (1990) 3 Α.Α.Δ. 1171 και Διογένους ν. Δημοκρατίας (1999) 4 Α.Α.Δ. 371 και Στέφανος Φράγκου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1998) 3 Α.Α.Δ. 270).  Είναι δε πάγια νομολογημένο ότι η έρευνα είναι επαρκής εφόσον εκτείνεται στη διερεύνηση κάθε γεγονότος που σχετίζεται με το θέμα που εξετάζεται (βλ. Motorways Ltd v. Δημοκρατίας Α.Ε. 2371/25.6.99).  Εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών λειτουργός, μετά από μελέτη της εισηγητικής έκθεσης, ενέκρινε την εισήγηση του αρμόδιου λειτουργού και ορθά και νόμιμα απορρίφθηκε το αίτημα της Αιτήτριας.  Η έρευνα που είχε προηγηθεί ήταν επαρκής και είχαν συλλεγεί και διερευνηθεί όλα τα ουσιώδη στοιχεία σε συνάρτηση πάντα με τους ισχυρισμούς που είχε προβάλει η Αιτήτρια, όπως αναλύεται ανωτέρω.

 

Πέραν των ανωτέρω, κατά τη διάρκεια της εκδίκασης της παρούσας υπόθεσης, η Αιτήτρια δεν προσκόμισε επιπρόσθετη μαρτυρία ώστε να ανατρέψει το εύρημα αναξιοπιστίας των Καθ’ ων η Αίτηση και ούτε ανέφερε ενώπιον μου οποιονδήποτε λόγο που να καταδεικνύει ότι έχει γνήσιο αίτημα διεθνούς προστασίας ή ότι η επίδικη απόφαση λήφθηκε παράνομα και/ή λανθασμένα.  Τονίζω δε, ότι το βάρος απόδειξης του αιτήματός του βαραίνει αρχικά την ίδια την Αιτήτρια (βλ. άρθρο 18(5) του περί Προσφύγων Νόμου). Το δε υπόμνημα που επισυνάφθηκε στην αγόρευση του συνηγόρου της Αιτήτριας παραθέτει μεν πηγές οι οποίες όμως δεν επεξηγούνται στο σώμα της αγόρευσης και ούτε προσδιορίζεται η σχέση τους με το αίτημα της Αιτήτριας όπως προβλέπεται από τον Διαδικαστικό Κανονισμό 10(β) των περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Διαδικαστικών Κανονισμών του 2019, όπως τροποποιήθηκαν μέχρι σήμερα.

 

Κατά συνέπεια, στην προκειμένη περίπτωση, κρίνω ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπο της Αιτήτριας εκείνα τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία που τεκμηριώνουν τη θεμελίωση δικαιολογημένου φόβου δίωξης σύμφωνα με το άρθρο 3(1) του Περί Προσφύγων Νόμου (βλ. συναφώς παρ. 37-39 του Εγχειρίδιου για τις διαδικασίες και τα κριτήρια καθορισμού του καθεστώτος των προσφύγων σύμφωνα με τη Σύμβαση του 1951 και το Πρωτόκολλο του 1967 για το Καθεστώς των Προσφύγων, της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες).  Επίσης, με βάση το προσωπικό της προφίλ και υπό το φως των ισχυρισμών που η ίδια προώθησε, δεν θεωρώ ότι σε περίπτωση επιστροφής της υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη, όπως η εν λόγω έννοια ορίζεται στο άρθρο 19(2) του περί Προσφύγων Νόμου.

 

Αναφορικά με την υπαγωγή της Αιτήτριας σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, το οποίο προϋποθέτει ουσιώδεις λόγους να πιστεύεται ότι θα υποστεί σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής της ακεραιότητας, λόγω αδιακρίτως ασκούμενης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της, έχω προβεί κατά την προετοιμασία της υπόθεσης σε επικαιροποιημένη κατάσταση ασφαλείας σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης.  

 

Το War Watch [πρώην Rule of Law in Armed Conflicts project (RULAC)] της Ακαδημίας Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Γενεύης, στην επισκόπησή του για την κατάσταση ασφαλείας στη ΛΔΚ ανέφερε ότι η χώρα εμπλέκεται σε αρκετές μη διεθνείς ένοπλες συγκρούσεις στο έδαφός της εναντίον ορισμένων ένοπλων ομάδων καθώς και σε διεθνείς ένοπλες συγκρούσεις.^[1]

 

Στις 2 Φεβρουαρίου του 2026, η κυβέρνηση της ΛΔΚ και η οργάνωση M23 υπέγραψαν στη Ντόχα τους όρους αναφοράς για την εφαρμογή εκεχειρίας.^[2] Παρά την συμφωνία στη Ντόχα, η κυβέρνηση του Κονγκό και η M23 συνέχισαν να ανταλλάσσουν κατηγορίες για παραβιάσεις.^[3] Η εκεχειρία τέθηκε σε ισχύ στις 18 Φεβρουαρίου κατόπιν της σύμφωνης γνώμης και των δύο μερών.^[4] Παρά την συμφωνία, αμφότερα μέλη αλληλοκατηγορήθηκαν για παραβίαση της συμφωνίας∙ στην Ουβίρα, πολίτες αναζήτησαν καταφύγιο σε ένα πρόχειρο στρατόπεδο ώστε να αποφύγουν τις εχθροπραξίες.^[5] Σύμφωνα με ομάδες της κοινωνίας των πολιτών, δυνάμεις Wazalendo που υποστηρίζουν το Κονγκό συγκρούστηκαν με μαχητές Twirwaneho που υποστηρίζονται από το M23 στο ανατολικό τμήμα της χώρας.^[6] Άρθρο τοπικού τύπου, δημοσιευθέν στις 26 Φεβρουαρίου 2026, αναφέρει ότι οι μαχητές της M23 ανακατέλαβαν δύο χωριά στο North Kivu, μία ημέρα αφότου είχαν απωλέσει τον έλεγχό τους.^[7]

 

Άρθρο που δημοσιεύθηκε από το πρακτορείο Al Jazeera τον Απρίλιο 2026 αναφέρει ότι αμφότερα τα μέρη συμφώνησαν να διευκολύνουν την παράδοση της ανθρωπιστικής βοήθειας και να απελευθερώσουν κρατούμενους, δεσμεύτηκαν επίσης να μην στοχεύουν αμάχους και να διευκολύνουν την παροχή ιατρικής περίθαλψης στους τραυματίες και τους ασθενείς.^[8]

 

Ως αναφέρεται σε μία έκθεση του Centre for Documentation and Research (Cedoca) σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στην Κινσάσα, δημοσιευθείσα τον Οκτώβριο του 2025, που κάνει επίκληση σε έτερες πηγές, τον Ιανουάριο του 2025, μετά την κατάληψη της Goma από την M23, διαδηλωτές επιχείρησαν να επιτεθούν σε αρκετές πρεσβείες στην πρωτεύουσα, μεταξύ άλλων της Γαλλίας, του Βελγίου και των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς και σε γραφεία του ΟΗΕ.^[9] Περαιτέρω, ως αναφέρεται στην ίδια έκθεση, το United Nations Joint Human Rights Office (UNJHRO) κατατάσσει την επαρχία της Κινσάσα μεταξύ αυτών που δεν επηρεάζονται από ένοπλες συγκρούσεις.^[10] Σύμφωνα με τα μηνιαία δελτία παρακολούθησης συγκρούσεων του International Crisis Group, δεν διαφαίνεται να έχουν σημειωθεί περιστατικά στην Κινσάσα από τον Ιανουάριο του 2025.^[11]

 

Η πλέον πρόσφατη έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας που αφορά στα γεγονότα του 2024 αναφέρει ότι στην Κινσάσα, όπως και σε όλη την επικράτεια της χώρας, έλαβαν χώρα διαδηλώσεις σε σχέση με τις ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ των Μ23 και των κυβερνητικών δυνάμεων.^[12]

 

Σύμφωνα με τα πρόσφατα δεδομένα της βάσης δεδομένων ACLED (The Armed Conflict Location & Event Data Project), κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 10/04/2026), στην επαρχία Κινσάσα, καταγράφηκαν 51 περιστατικά πολιτικής βίας (“Political violence”, που περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες), από τα οποία προκλήθηκαν 47 θάνατοι.^[13] Σημειώνεται πως ο πληθυσμός για την Κινσάσα σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2026 ανέρχεται σε 18,552,800 κατοίκους.^[14]

 

Τα παραπάνω επιβεβαιώνουν στο σύνολό τους, ότι στην πόλη Κινσάσα, τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής της Αιτήτριας, δεν επικρατούν συνθήκες ένοπλης εσωτερικής σύγκρουσης και κατ΄ επέκταση συνθήκες βίας ασκούμενης αδιακρίτως κατά αμάχων όπως το άρθρο 19 (2) (γ) του περί Προσφύγων Νόμου προνοεί.  Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο κρίνει ότι παρέλκει περαιτέρω διερεύνηση των προσωπικών περιστάσεων της Αιτήτριας για λόγους εφαρμογής της «αναπροσαρμοσμένης κλίμακας» όπως αυτή απορρέει από τη Νομολογία του ΔΕΕ.

 

Επομένως, στη βάση των όσων αναλύθηκαν ανωτέρω, κρίνω πως η Αιτήτρια δεν κατάφερε να αποδείξει ότι πάσχει η ορθότητα και νομιμότητα της επίδικης απόφασης και ότι στο πρόσωπό της πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του στο καθεστώς του πρόσφυγα ή της παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας, σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Προσφύγων Νόμου (Ν. 6(Ι)/2000) και της Σύμβασης της Γενεύης του 1951.

 

 

 

 

Ως εκ τούτου, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται.  Επιδικάζονται €800 έξοδα εναντίον της Αιτήτριας και υπέρ των Καθ' ων η Αίτηση. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.

 

Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.