ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

 

Αρ. Υπόθεσης: 289/25

 

30 Απριλίου, 2026

 

[Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ ΔΔΔΠ]

 

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

 

Μεταξύ:

Υ.Μ.

Αιτητής

και

 

ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΥΦΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Καθ' ων η Αίτηση

 

Ραφαήλ Χρυσάνθου (κος), Δικηγόρος για τον Αιτητή

Μ. Βασιλείου (κα), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η Αίτηση

 

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

 

Μ. Παπαντωνίου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π: Με την παρούσα προσφυγή ο Αιτητής προσβάλλει την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου ημερομηνίας 13/12/2024, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά του για διεθνή προστασία.

 

Τα γεγονότα της υπόθεσης εκτίθενται στην ένσταση που έχει καταχωρηθεί από τους Καθ’ ων η Αίτηση, ενώ έχει κατατεθεί και ο σχετικός διοικητικός φάκελος.

 

Ο Αιτητής με την προσφυγή του, διά μέσου του συνηγόρου του, προβάλλει πλείονες λόγους ακύρωσης της προσβαλλόμενης απόφασης. Δια της γραπτής του αγόρευσης, ο Αιτητής προβάλλει λόγους ακύρωσης που αφορούν στην έλλειψη δέουσας και επαρκούς έρευνας και αιτιολογίας. Υποστηρίζει περαιτέρω ότι η επίδικη πράξη λήφθηκε κατά κατάχρηση και καθ’ υπέρβαση εξουσίας και ότι παρείσφρησε νομική και/ή πραγματική πλάνη στην κρίση των Καθ’ ων η Αίτηση, υποβάλλει δε ότι οι Καθ’ ων η Αίτηση δεν εξέτασαν το ενδεχόμενο υπαγωγής αυτού σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας. Τέλος, υποστηρίζει ότι η επίδικη απόφαση εκδόθηκε χωρίς να ακολουθηθούν οι κατάλληλες διαδικασίες, ήτοι χωρίς να παρατίθεται το ορθό νομοθετικό πλαίσιο όσον αφορά την έκδοση της απόφασης επιστροφής δυνάμει του άρθρου 18(7Β)(α1) του Περί Προσφύγων Νόμου.

 

Οι Καθ’ ων η Αίτηση μέσω της γραπτής τους αγόρευσης υποστηρίζουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι καθόλα νόμιμη και ορθή, προϊόν δέουσας έρευνας, επαρκούς αιτιολογίας και ορθής ενάσκησης των εξουσιών που παρέχει ο νόμος σε αυτούς και ότι ουδεμία πλάνη δεν εμφιλοχώρησε στην κρίση τους. Υποστηρίζουν ότι οι ισχυρισμοί του Αιτητή είναι γενικοί και αόριστοι και ως εκ τούτου δεν μπορούν να επιτύχουν και ότι εκείνος δεν απέδειξε ότι οι συντρέχουν στο πρόσωπό του οι προϋποθέσεις χορήγησης καθεστώτος πρόσφυγα ή συμπληρωματικής προστασίας. Τέλος, υποβάλλουν ότι δεν συντελέστηκε καμία παραβίαση των αρχών που διέπουν τις διαδικασίες ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου όσον αφορά την έκδοση της απόφασης επιστροφής.

 

Καταρχάς, παρατηρώ ότι στη γραπτή αγόρευση του Αιτητή, οι πλείστοι λόγοι ακύρωσης εγείρονται με γενικότητα και αοριστία, δεδομένου ότι ελλείπει η οποιαδήποτε υπαγωγή στα πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης, καθώς και η οποιαδήποτε επί της ουσίας τεκμηρίωση και διασαφήνιση του θεμελίου επί του οποίου οι εν λόγω ισχυρισμοί στηρίζονται, ενώ γίνεται αναφορά μόνο στη νομολογία και ουδόλως στα πραγματικά περιστατικά και στοιχεία που πλαισιώνουν την επίδικη υπόθεση.

 

Ο πυρήνας των ισχυρισμών του Αιτητή αφορά την ιδιότητά του ως μέλος στο κόμμα People’s Party for Reconstruction and Democracy (PPRD) και την κατά δήλωση δίωξη που υπέστη από μέλη του Force du Progres (που σχετίζεται με το κόμμα Union for the Democracy and Social Progress – UDPS), λόγω του συσχετισμού του κόμματος PPRD με το κόμμα AFC το οποίο έγινε σύμμαχος των ανταρτών Μ23 και στο οποίο ανήκαν πρώην μέλη του PPRD. Ο ίδιος ήταν αρχηγός της νεολαίας της κοινότητάς του και ως αρχηγός, συνήθιζε να παρίσταται σε συναντήσεις και διαδηλώσεις που είχαν διοργανωθεί από το κόμμα, να συνδράμει στην διοργάνωση αυτών των διαδηλώσεων και να μεταλαμπαδεύει την ιδεολογία του κόμματος στην νεολαία της περιοχής του. Ο Αιτητής έλαβε απειλές κατά της ζωής του, προσβολές και τον Ιούνιο 2024, μέλη του Force du Progres λιθοβόλησαν την οικία του. Στις 31/07/2024 πυρπόλησαν την οικία του∙ ο ίδιος δεν βρισκόταν εντός αυτής. Ακολούθως, από κοινού με άλλα μέλη του κόμματος, αναζήτησαν καταφύγιο σε ένα κρησφύγετο προτού μεταβούν στην Μπραζαβίλ από όπου, κατόπιν 15 ημερών, ο Αιτητής διέφυγε. Ο Αιτητής υποστήριξε ότι είχε συλληφθεί και κρατηθεί πολλάκις από τις αρχές κατόπιν συμμετοχής του σε διαδηλώσεις.

 

 

Όπως καταγράφεται στην Έκθεση – Εισήγηση του αρμόδιου λειτουργού, που είναι κατατεθειμένη ως ερυθρά 85 – 72, οι ουσιώδεις ισχυρισμοί που αφορούν στα προσωπικά στοιχεία και προφίλ του Αιτητή καθώς και ο ισχυρισμός του ότι είναι μέλος του κόμματος PPRD ως αρχηγός της νεολαίας των μελών του κόμματος έγιναν αποδεκτοί, ωστόσο, ο ισχυρισμός περί προβλημάτων λόγω της εμπλοκής του στο κόμμα PPRD απορρίφθηκε από τον λειτουργό λόγω ανεπάρκειας πληροφοριών και έλλειψης συνεκτικότητας και διότι απουσίαζε από τις δηλώσεις του Αιτητή το βιωματικό στοιχείο. Ο λειτουργός σημείωσε ότι ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να περιγράψει το περιστατικό που έλαβε χώρα στις 31/07/2024, αρκούμενος στην παράθεση γενικών πολιτικών πληροφοριών, μήτε να επεξηγήσει πως πληροφορήθηκε την επίθεση στην οικία του ενώ δεν αναφέρθηκε με σαφήνεια στους δράστες που τον αναζητούσαν, υποπίπτοντας επίσης και σε αντίφαση αφού αφενός δήλωσε πως αναζητούσαν μονάχα εκείνον και αφετέρου (σε μετέπειτα χρόνο) δήλωσε ότι αναζητούσαν και έτερα μέλη του κόμματος PPRD. Περαιτέρω, δεν ήταν σε θέση να επεξηγήσει πως διέρρευσε η τοποθεσία του κρησφύγετου όπου είχε αναζητήσει καταφύγιο, να επεξηγήσει τον λόγο που δεν αισθανόταν ασφαλής στην Κινσάσα και αναγκάστηκε να μεταβεί στη Μπραζαβίλ – όπου δεν αντιμετώπισε κάτι – και να αναφερθεί λεπτομερώς στις κατά δήλωση απειλές που λάμβανε και στις επιθέσεις που δέχθηκε πριν τις 31/07/2024 καθώς και στον λόγο που στοχοποιήθηκε προσωπικά.

 

Περαιτέρω, οι Καθ’  ων η Αίτηση προέβησαν σε αξιολόγηση κινδύνου και νομική ανάλυση της αίτησης του Αιτητή, απορρίπτοντας αυτή εν τέλει, καθότι δεν μπορούσε να υπαχθεί μήτε σε καθεστώς πρόσφυγα μήτε σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.

 

Κατά συνέπεια, από τα ανωτέρω προκύπτει ότι έγινε δέουσα έρευνα πριν τη λήψη της επίδικης απόφασης, η αιτιολόγηση της οποίας συμπληρώνεται από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου ως ανωτέρω αναλύεται (βλ. άρθρο 29 του Ν.158(Ι)/1999, Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου κ.α. ν. Δημοκρατίας (1990) 3 Α.Α.Δ. 1171 και Διογένους ν. Δημοκρατίας (1999) 4 Α.Α.Δ. 371 και Στέφανος Φράγκου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1998) 3 Α.Α.Δ. 270). Είναι δε πάγια νομολογημένο ότι η έρευνα είναι επαρκής εφόσον εκτείνεται στη διερεύνηση κάθε γεγονότος που σχετίζεται με το θέμα που εξετάζεται (βλ. Motorways Ltd v. Δημοκρατίας Α.Ε. 2371, ημερομηνίας 25/6/99). Εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών λειτουργός, μετά από μελέτη της εισηγητικής έκθεσης, ενέκρινε την εισήγηση του αρμόδιου λειτουργού και ορθά και νόμιμα απορρίφθηκε το αίτημα του Αιτητή. Η έρευνα που είχε προηγηθεί ήταν επαρκής και είχαν συλλεγεί και διερευνηθεί όλα τα ουσιώδη στοιχεία σε συνάρτηση πάντα με τους ισχυρισμούς που είχε προβάλει ο Αιτητής, όπως αναλύεται ανωτέρω.

 

Πέραν των ανωτέρω, κατά τη διάρκεια της εκδίκασης της παρούσας υπόθεσης, ο Αιτητής δεν προσκόμισε επιπρόσθετη μαρτυρία ώστε να ανατρέψει το εύρημα αναξιοπιστίας των Καθ’ ων η Αίτηση και ούτε ανέφερε ενώπιον μου οποιονδήποτε λόγο που να καταδεικνύει ότι έχει γνήσιο αίτημα διεθνούς προστασίας ή ότι η επίδικη απόφαση λήφθηκε παράνομα και/ή λανθασμένα. Τονίζω δε, ότι το βάρος απόδειξης του αιτήματός του βαραίνει αρχικά τον ίδιο τον Αιτητή (βλ. άρθρο 18(5) του περί Προσφύγων Νόμου).  Όπως δε προκύπτει από την απόφαση των Καθ’ων η Αίτηση, έγινε μεν αποδεκτός ο ισχυρισμός του περί συμμετοχής του στο πολιτικό κόμμα PPRD όμως δεν έγινε αποδεκτό ότι αντιμετώπισε προβλήματα λόγω της εμπλοκής του στο εν λόγω κόμμα.  Περαιτέρω, από έρευνα σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, δεν προκύπτει οποιοσδήποτε κίνδυνος για μέλη του εν λόγω κόμματος μετά τη διάσπασή του κατά ή περί το 1997 (βλ. ερυθρά 80-81).  Το δε υπόμνημα που επισυνάφθηκε στην αγόρευση του συνηγόρου του Αιτητή παραθέτει μεν πηγές οι οποίες όμως δεν επεξηγούνται στο σώμα της αγόρευσης και ούτε προσδιορίζεται η σχέση τους με το αίτημα του Αιτητή.

 

Κατά συνέπεια, στην προκειμένη περίπτωση, κρίνω ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπο του Αιτητή εκείνα τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία που τεκμηριώνουν τη θεμελίωση δικαιολογημένου φόβου δίωξης σύμφωνα με το άρθρο 3(1) του Περί Προσφύγων Νόμου (βλ. συναφώς παρ. 37-39 του Εγχειρίδιου για τις διαδικασίες και τα κριτήρια καθορισμού του καθεστώτος των προσφύγων σύμφωνα με τη Σύμβαση του 1951 και το Πρωτόκολλο του 1967 για το Καθεστώς των Προσφύγων, της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες). Επίσης, με βάση το προσωπικό του προφίλ και υπό το φως των ισχυρισμών που ο ίδιος προώθησε, δεν θεωρώ ότι σε περίπτωση επιστροφής του υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι ο Αιτητής θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη, όπως η εν λόγω έννοια ορίζεται στο άρθρο 19(2) του περί Προσφύγων Νόμου.

 

Αναφορικά με την υπαγωγή του Αιτητή σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, το οποίο προϋποθέτει ουσιώδεις λόγους να πιστεύεται ότι ο Αιτητής θα υποστεί σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας, λόγω αδιακρίτως ασκούμενης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, έχω προβεί σε επικαιροποιημένη έρευνα για την κατάσταση ασφαλείας σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης.

 

Το War Watch [πρώην Rule of Law in Armed Conflicts project (RULAC)] της Ακαδημίας Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Γενεύης, στην επισκόπησή του για την κατάσταση ασφαλείας στη ΛΔΚ ανέφερε ότι η χώρα εμπλέκεται σε αρκετές μη διεθνείς ένοπλες συγκρούσεις στο έδαφός της εναντίον ορισμένων ένοπλων ομάδων καθώς και σε διεθνείς ένοπλες συγκρούσεις.^[1]

 

Στις 2 Φεβρουαρίου του 2026, η κυβέρνηση της ΛΔΚ και η οργάνωση M23 υπέγραψαν στη Ντόχα τους όρους αναφοράς για την εφαρμογή εκεχειρίας.^[2] Παρά την συμφωνία στη Ντόχα, η κυβέρνηση του Κονγκό και η M23 συνέχισαν να ανταλλάσσουν κατηγορίες για παραβιάσεις.^[3] Η εκεχειρία τέθηκε σε ισχύ στις 18 Φεβρουαρίου κατόπιν της σύμφωνης γνώμης και των δύο μερών.^[4] Παρά την συμφωνία, αμφότερα μέλη αλληλοκατηγορήθηκαν για παραβίαση της συμφωνίας∙ στην Ουβίρα, πολίτες αναζήτησαν καταφύγιο σε ένα πρόχειρο στρατόπεδο ώστε να αποφύγουν τις εχθροπραξίες.^[5] Σύμφωνα με ομάδες της κοινωνίας των πολιτών, δυνάμεις Wazalendo που υποστηρίζουν το Κονγκό συγκρούστηκαν με μαχητές Twirwaneho που υποστηρίζονται από το M23 στο ανατολικό τμήμα της χώρας.^[6] Άρθρο τοπικού τύπου, δημοσιευθέν στις 26 Φεβρουαρίου 2026, αναφέρει ότι οι μαχητές της M23 ανακατέλαβαν δύο χωριά στο North Kivu, μία ημέρα αφότου είχαν απωλέσει τον έλεγχό τους.^[7]

 

Άρθρο που δημοσιεύθηκε από το πρακτορείο Al Jazeera τον Απρίλιο 2026 αναφέρει ότι αμφότερα τα μέρη συμφώνησαν να διευκολύνουν την παράδοση της ανθρωπιστικής βοήθειας και να απελευθερώσουν κρατούμενους, δεσμεύτηκαν επίσης να μην στοχεύουν αμάχους και να διευκολύνουν την παροχή ιατρικής περίθαλψης στους τραυματίες και τους ασθενείς.^[8]

 

Ως αναφέρεται σε μία έκθεση του Centre for Documentation and Research (Cedoca) σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στην Κινσάσα, δημοσιευθείσα τον Οκτώβριο του 2025, που κάνει επίκληση σε έτερες πηγές, τον Ιανουάριο του 2025, μετά την κατάληψη της Goma από την M23, διαδηλωτές επιχείρησαν να επιτεθούν σε αρκετές πρεσβείες στην πρωτεύουσα, μεταξύ άλλων της Γαλλίας, του Βελγίου και των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς και σε γραφεία του ΟΗΕ.^[9] Περαιτέρω, ως αναφέρεται στην ίδια έκθεση, το United Nations Joint Human Rights Office (UNJHRO) κατατάσσει την επαρχία της Κινσάσα μεταξύ αυτών που δεν επηρεάζονται από ένοπλες συγκρούσεις.^[10] Σύμφωνα με τα μηνιαία δελτία παρακολούθησης συγκρούσεων του International Crisis Group, δεν διαφαίνεται να έχουν σημειωθεί περιστατικά στην Κινσάσα από τον Ιανουάριο του 2025.^[11]

 

Η πλέον πρόσφατη έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας που αφορά στα γεγονότα του 2024 αναφέρει ότι στην Κινσάσα, όπως και σε όλη την επικράτεια της χώρας, έλαβαν χώρα διαδηλώσεις σε σχέση με τις ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ των Μ23 και των κυβερνητικών δυνάμεων.^[12]

 

Σύμφωνα με τα πρόσφατα δεδομένα της βάσης δεδομένων ACLED (The Armed Conflict Location & Event Data Project), κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 10/04/2026), στην επαρχία Κινσάσα, καταγράφηκαν 51 περιστατικά πολιτικής βίας («Political violence», που περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες), από τα οποία προκλήθηκαν 47 θάνατοι.^[13] Σημειώνεται πως ο πληθυσμός για την Κινσάσα σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2026 ανέρχεται σε 18,552,800 κατοίκους.^[14]

 

 

Τα παραπάνω επιβεβαιώνουν στο σύνολό τους, ότι στην πόλη Κινσάσα, τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή, δεν επικρατούν συνθήκες ένοπλης εσωτερικής σύγκρουσης και κατ’ επέκταση συνθήκες βίας ασκούμενης αδιακρίτως κατά αμάχων όπως το άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου προνοεί. Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο κρίνει ότι παρέλκει περαιτέρω διερεύνηση των προσωπικών περιστάσεων του Αιτητή για λόγους εφαρμογής της «αναπροσαρμοσμένης κλίμακας» όπως αυτή απορρέει από τη Νομολογία του ΔΕΕ.

 

Επομένως, στη βάση των όσων αναλύθηκαν ανωτέρω, κρίνω πως ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποδείξει ότι πάσχει η ορθότητα και νομιμότητα της επίδικης απόφασης και ότι στο πρόσωπό του πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του στο καθεστώς του πρόσφυγα ή της παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας, σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Προσφύγων Νόμου (Ν. 6(Ι)/2000) και της Σύμβασης της Γενεύης του 1951.

 

Ως εκ τούτου, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Επιδικάζονται €800 έξοδα εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ' ων η Αίτηση. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.

 

 

 

(Υπ.) ……………………………

Μ. Παπαντωνίου, Δ. Δ.Δ.Δ.Π.

 

Πιστό αντίγραφο

 

 

Πρωτοκολλητής

 

/μη