ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

 

    Υπόθεση Aρ.: 2816/24

 

19 Ιουνίου, 2026

 

 

[Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

 

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

 

Μεταξύ:

S. P.

                                                     

Aιτήτριας,

 

και

 

Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου

Καθ' ων η αίτηση

 .........

 

Η Αιτήτρια είναι παρούσα

 

Ε. Μυριάνθους (κα), Δικηγόρος για την Αιτήτρια

 

Α. Φιλίππου (κος),  Δικηγόρος για τους Καθ' ων η αίτηση

 

 

 

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

 

Κ. Κ. Κλεάνθους Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Η Αιτήτρια με την παρούσα προσφυγή αιτείται την έκδοση απόφασης από το παρόν Δικαστήριο με την οποία να κηρύσσεται άκυρη, παράνομη και στερημένη οποιουδήποτε νομικού αποτελέσματος η απόφαση των Καθ’ ων η αίτηση ημερομηνίας 7.6.2024 με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά της για διεθνή προστασία, καθώς κρίθηκε ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις των άρθρων 3 και 19 των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2023. Αιτείται εξάλλου τη χορήγηση σε αυτήν καθεστώτος διεθνούς προστασίας.

 

 Γεγονότα

1.    Τα γεγονότα της υπόθεσης έχουν ως ακολούθως: Η Αιτήτρια κατάγεται από τη Σιέρρα Λεόνε. Εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής της, κατά δήλωσή της στις 18.3.2021 και στη συνέχεια εισήλθε παράνομα στη Δημοκρατία στις 24.1.2022. Στις 3.3.2022, υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας. Στις 31.5.2024, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη της Αιτήτριας από λειτουργό, ο οποίος υπέβαλε Έκθεση/Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου (στο εξής: Προϊστάμενος) για απόρριψη της αίτησης της Αιτήτριας και επιστροφή στη χώρα καταγωγής της. Η Εισήγηση εγκρίθηκε από τον Προϊστάμενο στις 7.6.2024. Η εν λόγω απορριπτική απόφαση κοινοποιήθηκε στην Αιτήτρια στις 18.7.2024 και αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας προσφυγής.

 

Νομικοί Ισχυρισμοί

 

2.    Κατά την ακροαματική διαδικασία, η Αιτήτρια προώθησε την ουσία της υπόθεσής της, υποστηρίζοντας ότι οι Καθ’ ων η αίτηση προέβησαν σε πλημμελή αξιολόγηση των περιστάσεων της περίπτωσής της, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε χωρίς τη διενέργεια της δέουσας έρευνας και ότι αυτή στερείται επαρκούς και προσήκουσας αιτιολογίας.

 

3.    Από την πλευρά τους, οι Καθ' ων η αίτηση υπεραμύνονται της επίδικης πράξης, υποστηρίζοντας ότι αυτή είναι ορθή και νόμιμη, παραπέμποντας στα επιμέρους ευρήματά τους κατά τη διοικητική διαδικασία.

Το νομικό πλαίσιο

4.            Η Σύμβαση περί του καθεστώτος των προσφύγων, η οποία υπογράφηκε στη Γενεύη στις 28 Ιουλίου 1951 και τέθηκε σε ισχύ στις 22 Απριλίου 1954 [Recueil des traités des Nations unies, τόμος 189, σ. 150, αριθ. 2545 (1954)], όπως συμπληρώθηκε με το Πρωτόκολλο περί του καθεστώτος των προσφύγων, το οποίο συνήφθη στη Νέα Υόρκη στις 31 Ιανουαρίου 1967 και τέθηκε σε ισχύ στις 4 Οκτωβρίου 1967 (στο εξής: Σύμβαση της Γενεύης), ορίζει, στο άρθρο 1, τμήμα Α, σημείο 2, πρώτο εδάφιο, ότι ο όρος «πρόσφυγας» εφαρμόζεται επί παντός προσώπου το οποίο, «συνεπεία δικαιολογημένου φόβου διώξεως λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητος, κοινωνικής τάξεως ή πολιτικών πεποιθήσεων, ευρίσκεται εκτός της χώρας της οποίας έχει την ιθαγένεια και δεν δύναται ή, λόγω του φόβου τούτου, δεν επιθυμεί να απολαύη της προστασίας της χώρας ταύτης».

5.            Ο Κανονισμός 2 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Διαδικαστικών Κανονισμών του 2019, ως έχουν τροποποιηθεί μέχρι και τον περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας (Τροποποιητικό) (Αρ. 1) Διαδικαστικό Κανονισμό του 2026, έχει ως ακολούθως:

«Ο Διαδικαστικός Κανονισμός του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου 1962, και οι περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διαδικαστικοί Κανονισμοί (Αρ.1) Διαδικαστικοί Κανονισμοί του 2015, τυγχάνουν εφαρμογής σε όλες τις προσφυγές που καταχωρούνται στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας από 18.6.2019, με τις αναγκαίες τροποποιήσεις που αναφέρονται στη συνέχεια και κατ’ ανάλογη εφαρμογή των δικονομικών κανόνων και πρακτικής που ακολουθούνται και εφαρμόζονται στις ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου προσφυγές εκτός αν ήθελε άλλως ορίσει το Δικαστήριο.».

6.            Το άρθρο 11 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμων του 2018 έως 2026 (στο εξής: o περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμος) καθορίζει τη δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου.

7.            Το άρθρο 3 των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2025 (στο εξής: ο περί Προσφύγων Νόμος) καθορίζει τις προϋποθέσεις αναγνώρισης προσώπου ως πρόσφυγα.

8.            Το άρθρο 16 του περί Προσφύγων Νόμου ορίζει τα εξής:

«Υποχρεώσεις Αιτητή κατά την εξέταση της αίτησης και συναφής υποχρέωση αρμόδιων αρχών

16.-(1) Κατά την εξέταση της αίτησής του, ο Αιτητής οφείλει να συνεργάζεται με την Υπηρεσία Ασύλου με σκοπό την εξακρίβωση της ταυτότητάς του και των υπόλοιπων στοιχείων που αναφέρονται στην παράγραφο (α) του εδαφίου (2).

(2) Ιδίως, ο Αιτητής οφείλει-

(α) να υποβάλει το συντομότερο δυνατό όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για την τεκμηρίωση της αίτησης, τα οποία στοιχεία συνίστανται σε δηλώσεις του Αιτητή και σε όλα τα έγγραφα που έχει ο Αιτητής στη διάθεσή του σχετικά με την ηλικία του, το προσωπικό του ιστορικό, καθώς και το ιστορικό των οικείων συγγενών του, την ταυτότητα, την ιθαγένεια, τη χώρα και το μέρος προηγούμενης διαμονής του, τις προηγούμενες αιτήσεις ασύλου, το δρομολόγιο που ακολούθησε, το δελτίο ταυτότητας και τα ταξιδιωτικά του έγγραφα και τους λόγους για τους οποίους ζητεί διεθνή προστασία∙ [...]».

9.            Το άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου καθορίζει τις προϋποθέσεις χορήγησης καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας.

Κατάληξη

10.         Ως προς τους εγειρόμενους λόγους προσφυγής, επισημαίνεται εκ προοιμίου ότι το παρόν Δικαστήριο, ως δικαστήριο ουσίας, δικάζει την ενώπιόν του προσφυγή αξιολογώντας εξ υπαρχής την αίτηση του εκάστοτε αιτητή για διεθνή προστασία, τόσο κατά το νόμο όσο και κατ’ ουσίαν. Δεν περιορίζεται, συνεπώς, μόνο στην εξέταση της διαδικασίας και των στοιχείων κρίσης της διοικητικής αρχής που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη, αλλά εξετάζει την ουσιαστική ορθότητά της de novo και ex nunc.  (Βλ. Aπόφαση του ΔΕΕ της 3ης Απριλίου 2025, C‑283/24 [Barouk], B. F. κατά Κυπριακής Δημοκρατίας, ECLI:EU:C:2025:236, απόφαση του ΔΕΕ ημερομηνίας 29 Ιουλίου 2019, Torubarov, C-556/17, EU:C:2019:626, σκέψεις 50 έως 53 (σύμφωνα με την οποία το δικαστήριο πραγματοποιεί «πλήρη και ex nunc εξέταση τόσο των πραγματικών όσο και των νομικών ζητημάτων, ιδίως, κατά περίπτωση, εξέταση των αναγκών διεθνούς προστασίας) Έφεση κατά Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Aρ. 107/2023, Δημοκρατία ν. Q.B.T., απόφαση ημερ. 11.2.2025, Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 17/2021 Janelidze ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 21.9.2021· Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 35/2023 Lubangamu ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 5.12.2024). Ο αιτητής αναμένεται να προβάλει, στο πλαίσιο της διοικητικής ή και της παρούσας δικαστικής διαδικασίας, τέτοιους συγκεκριμένους και ειδικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι εν δυνάμει θα δικαιολογούσαν την υπαγωγή του στο καθεστώς διεθνούς προστασίας. Η πιο πάνω ανάλυση λόγω της έκτασης της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου καθιστά αλυσιτελή την προβολή υποπεριπτώσεων λόγων προσφυγής π.χ. έλλειψη δέουσας έρευνας και αιτιολογίας, πλάνη, ορισμένες διαδικαστικές πλημμέλειες κατά την έκδοση της επίδικης πράξης. Εν προκειμένω, η Αιτήτριας εκπροσωπούμενη και δια συνηγόρου, έχει την ευκαιρία να εκθέσει τους ισχυρισμούς της και να λάβει όλα τα δέοντα δικονομικά μέσα προς τεκμηρίωσή τους [Βλ. «Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου», Επαμεινώνδας Π. Σπηλιωτόπουλος, 14^ης Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 260, υποσημ. 72, «Εισηγήσεις Διοικητικού Δικονομικού Δικαίου, Χαράλαμπος Χρυσανθάκης, 2^η Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σελ. 247 και Π.Δ. Δαγτόγλου, (Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο), σελ. 552]. Ως αλυσιτελής χαρακτηρίζεται ο λόγος προσφυγής, ο οποίος ακόμα και αν γίνει δεκτός δεν πρόκειται να οδηγήσει σε ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης [Βλ. Η προβολή ισχυρισμών στις διοικητικές διαφορές ουσίας, Α. Αθ. Αρχοντάκη, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 100].

11.         Προχωρώντας στην εξέταση της ουσίας των ισχυρισμών της Αιτήτριας, επισημαίνεται ότι, κατά την υποβολή της αίτησής της για διεθνή προστασία, αυτή ανέφερε ότι ανατράφηκε από τη μεγαλύτερη αδελφή της, καθότι η μητέρα της απεβίωσε κατά τη γέννησή της, ενώ οι σχέσεις της με τον πατέρα της δεν ήταν καλές. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της, μετά τον θάνατο της αδελφής της, ο πατέρας της, ο οποίος ήταν αρχηγός των «Kailahun», καθώς και λοιπά μέλη της μουσουλμανικής οικογένειάς της, την πίεζαν να παντρευτεί τον σύζυγο της αποβιώσασας αδελφής της, χωρίς να της αναγνωρίζεται δικαίωμα άρνησης. Η ίδια επιθυμούσε να παραμείνει προκειμένου να φροντίζει τα παιδιά της αδελφής της, πλην όμως, λόγω των πιέσεων που δεχόταν και του φόβου που ισχυρίζεται ότι ένιωθε για τη ζωή της, εγκατέλειψε τη Σιέρα Λεόνε και μετέβη αρχικά στη Freetown. Περαιτέρω, με τη βοήθεια φίλων της και του ετεροθαλούς αδελφού της μητέρας της, οργανώθηκε η αναχώρησή της προς την Τουρκία, όπου αναζήτησε προστασία και εργάστηκε για ορισμένο χρονικό διάστημα. Κατά τη διάρκεια της παραμονής της εκεί, ισχυρίστηκε ότι υπέστη κακοποιητική μεταχείριση, υπό τη μορφή σωματικής βίας, περιορισμού της ελευθερίας της και μη καταβολής αμοιβής για την εργασία της. Τέλος, ανέφερε ότι, όταν πληροφορήθηκε πως ο πατέρας της βρισκόταν επίσης στην Τουρκία, φοβήθηκε εκ νέου για την ασφάλειά της και αποφάσισε να μεταβεί στη Δημοκρατία, όπου υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας.

12.         Κατά το αρχικό στάδιο της συνέντευξής της, ερωτηθείσα η Αιτήτρια αν αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα υγείας η Αιτήτρια αποκρίθηκε αρνητικά. Ωστόσο, από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου, προκύπτει ότι η Αιτήτρια είναι φορέας HIV (βλ. ερ. 12 του διοικητικού φακέλου, αιματολογικές εξετάσεις).

13.         Στο πλαίσιο της συνέντευξής της και αναφορικά με τα προσωπικά της στοιχεία, η Αιτήτρια δήλωσε ότι γεννήθηκε το έτος 1990 στην πόλη Kailahun της Ανατολικής Περιφέρειας (Eastern Province) της Σιέρρα Λεόνε, όπου διέμενε μέχρι τα έτη 2017-2018, οπότε μετέβη στη Freetown, η οποία αποτέλεσε και τον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής της πριν από την αναχώρησή της από τη χώρα καταγωγής της. Ανέφερε ότι η μητέρα της απεβίωσε κατά τη γέννησή της, ενώ ο πατέρας της, ηλικίας περίπου 70 ετών, διαμένει στην Kailahun και ασχολείται με τη γεωργία, φέροντας παράλληλα τον θρησκευτικό τίτλο «Alhaji». Περαιτέρω, δήλωσε ότι έχει τρεις αδελφές, εκ των οποίων η μία απεβίωσε το έτος 2018. Ως προς το θρήσκευμά της, ανέφερε ότι είναι χριστιανή, εθνοτικής καταγωγής Mende, ενώ ομιλεί την αγγλική γλώσσα και τη διάλεκτο Krio. Δήλωσε επίσης ότι είναι απόφοιτη δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, κάτοχος διπλώματος στον τομέα του τουρισμού και ότι εργαζόταν στη χώρα καταγωγής της ως υπάλληλος υποδοχής σε ξενοδοχείο για χρονικό διάστημα τεσσάρων ετών.

14.         Αναφορικά με το ταξίδι της, η Αιτήτρια ανέφερε ότι εγκατέλειψε τη Σιέρρα Λεόνε στις 18.03.2021, αφού προηγουμένως εξασφάλισε άδεια παραμονής διάρκειας τριών μηνών για την Τουρκία. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της, παρέμεινε στην Τουρκία για χρονικό διάστημα περίπου δέκα μηνών και ακολούθως ταξίδεψε αεροπορικώς προς τις μη ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας, από όπου εισήλθε παρατύπως στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές και υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας.

15.         Ως προς τους λόγους που την ώθησαν να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής της, κατά το στάδιο της ελεύθερης αφήγησης, η Αιτήτρια ανέφερε ότι, μετά τον θάνατο της μεγαλύτερης αδερφής της, η οποία τη μεγάλωσε μετά τον θάνατο της μητέρας της, ο πατέρας της, ο οποίος ακολουθούσε τους κανόνες της παράδοσης, απαίτησε να παντρευτεί τον σύζυγο της αποβιώσασας αδερφής της. Παρά την άρνησή της, ο πατέρας της την εξανάγκασε να αποδεχθεί τον γάμο, αφού ο σύζυγος της αδερφής της είχε ήδη καταβάλει χρήματα για την πραγματοποίησή του. Όλες οι σχετικές διευθετήσεις για τον γάμο, συμπεριλαμβανομένου του καθορισμού της ημερομηνίας, οργανώθηκαν από τον πατέρα της. Αν και η Αιτήτρια αρχικά κατάφερε να διαφύγει πριν από τον γάμο, εν τέλει την εντόπισαν και την κλείδωσαν εντός της οικίας μέχρι την ημέρα του γάμου. Όπως περαιτέρω ανέφερε, μετά τον γάμο κατάφερε να δραπετεύσει και να απομακρυνθεί από την πόλη, μεταβαίνοντας μαζί με τα παιδιά της αδερφής της στην πόλη Kenema. Η Αιτήτρια κατέληξε την αφήγησή της αναφέροντας ότι εγκατέλειψε τη χώρα της γιατί δεν επιθυμούσε να είναι η τρίτη σύζυγος του συζύγου της αποβιώσασας αδερφής της.

16.         Σε συνέχεια διευκρινιστικών ερωτήσεων, η Αιτήτρια ανέφερε ότι μετακόμισε στην πόλη Kenema περί τα τέλη του 2018 ή τις αρχές του 2019. Διευκρίνισε ότι διέμεινε εκεί για δύο μήνες μαζί με τα παιδιά της αδερφής της, μέχρι να τα τακτοποιήσει, και ακολούθως εγκατέλειψε την πόλη. Ανέφερε ότι ο γάμος πραγματοποιήθηκε περί το 2018, χωρίς να θυμάται την ακριβή ημερομηνία, και ότι έλαβε χώρα στην πόλη Kailahun, ενώ με τον «σύζυγό» της παρέμειναν μαζί για τρεις ημέρες. Περιγράφοντάς τον, δήλωσε ότι επρόκειτο για άνδρα μεγάλης ηλικίας, φίλο του πατέρα της, ο οποίος διέθετε χρήματα. Ανέφερε ότι η αδερφή της ήταν η πρώτη του σύζυγος και ότι διέθετε και δεύτερη σύζυγο, η οποία διέμενε μαζί τους. Ως προς τον λόγο που πήρε τα παιδιά της αδερφής της μαζί της, η Αιτήτρια δήλωσε ότι δεν ήθελε να υποφέρουν. Ανέφερε ότι δραπέτευσε μαζί τους ένα βράδυ, όταν ο πατέρας τους απουσίαζε από την οικία, και ακολούθως τα μετέφερε στη μητριά της, ενώ η ίδια με λεωφορείο μετέβη στην περιοχή Simboya της πόλης Kenema.

17.         Περαιτέρω, κληθείσα να αναφέρει το όφελος που αποκόμισε ο πατέρας της από τον εν λόγω γάμο, δήλωσε ότι έλαβε περιουσιακά στοιχεία, όπως γη. Ανέφερε ότι, επειδή η ίδια εγκατέλειψε τον γάμο, ο πατέρας της αναγκάστηκε να επιστρέψει τη γη που του δόθηκε, χωρίς όμως να είναι σε θέση να επιστρέψει τα χρήματα που έλαβε. Η Αιτήτρια ανέφερε ότι μετέβη στην πόλη Freetown περί τα τέλη του 2018 και πρόσθεσε ότι κατά τη διάρκεια των τριών ετών που διέμενε εκεί δεν της συνέβη οτιδήποτε. Δήλωσε επίσης ότι κατά το διάστημα αυτό επισκεπτόταν συχνά τα παιδιά της αδερφής της και ότι μέχρι σήμερα (2024, κατά τον χρόνο της συνέντευξης) αυτά διαμένουν με φίλη της, ενώ η ίδια τα στηρίζει οικονομικά. Επανερχόμενη στον λόγο εγκατάλειψης της χώρας της, η Αιτήτρια ανέφερε ότι ο πατέρας της και ο «σύζυγός» της επικοινώνησαν με τις αστυνομικές αρχές και ζήτησαν να την εντοπίσουν, ισχυριζόμενοι ότι απήγαγε τα παιδιά της αδερφής της. Ανέφερε ότι οι αστυνομικές αρχές επικοινωνούσαν τηλεφωνικώς μαζί της και της ζητούσαν να παρουσιαστεί ενώπιόν τους, πλην όμως η ίδια δεν συμμορφώθηκε, καθώς δεν επιθυμούσε να επιστρέψει στον γάμο της.

18.         Η Αιτήτρια ανέφερε ότι η αδερφή της απεβίωσε το 2018 και ότι η ίδια παντρεύτηκε τον σύζυγό της τον Μάιο του 2018. Ερωτηθείσα σχετικά, δήλωσε ότι ο γάμος της πραγματοποιήθηκε ένα έτος μετά τον θάνατο της αδερφής της. Κληθείσα να εξηγήσει την εν λόγω χρονική ανακρίβεια, ανέφερε ότι είναι μπερδεμένη.

19.         Ερωτηθείσα εάν ο «σύζυγός» της ή ο πατέρας της κατάφεραν να την εντοπίσουν κατά τον χρόνο που βρισκόταν είτε στην πόλη Kenema είτε στην πρωτεύουσα Freetown, η Αιτήτρια απάντησε αρνητικά. Ως προς το εάν γνωρίζει κατά πόσον επιστράφηκαν τα χρήματα από τον πατέρα της, ανέφερε ότι διατηρεί επικοινωνία με τη μητριά της, η οποία την πληροφόρησε ότι, όταν ο πατέρας της αποβιώσει, ο «σύζυγός» της θα λάβει την κατοικία του ως εγγύηση για τα χρήματα που του οφείλονται.

20.         Ως προς τις συνέπειες πιθανής επιστροφής της στη χώρα της, η Αιτήτρια ανέφερε ότι ο πατέρας της θα τη σκοτώσει επειδή τον εξέθεσε και ότι όλο το χωριό δεν τον εμπιστεύεται πλέον, ενώ και άλλα παιδιά ενδέχεται να παραδειγματιστούν από τη δική της συμπεριφορά. Ανέφερε ακόμη ότι οι κάτοικοι του χωριού θεωρούν πως ο πατέρας της τής είπε να φύγει και ότι όλα ήταν προσχεδιασμένα ως προς την ίδια και τα χρήματα. Τέλος, δήλωσε ότι οι αρχές της χώρας της θα της επιτρέψουν την είσοδο, ωστόσο, ερωτηθείσα σε ποια περιοχή θα μπορούσε να διαμείνει σε περίπτωση επιστροφής της, απάντησε ότι δεν μπορεί να επιστρέψει.

21.         Προς επίρρωση των ισχυρισμών της, η Αιτήτρια κατέθεσε το εθνικό της διαβατήριο σε πρωτότυπη μορφή, με ημερομηνία έκδοσης 06.06.2018 και ημερομηνία λήξης 06.06.2023 (βλ. ερυθρό 7 του δ.φ.).

22.         Αξιολογώντας τους ισχυρισμούς της Αιτήτριας, οι Καθ’ ων η αίτηση διέκριναν δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς. Ο πρώτος αφορά την ταυτότητα, το προφίλ, τη χώρα καταγωγής και τον τόπο συνήθους διαμονής της Αιτήτριας, ενώ ο δεύτερος αφορά τη μη επιθυμία της να παντρευτεί και να καταστεί η τρίτη σύζυγος του συζύγου της αποβιώσασας αδερφής της.

23.         Ο πρώτος ισχυρισμός της Αιτήτριας έγινε αποδεκτός από τους Καθ’ ων η αίτηση, καθότι οι δηλώσεις της κρίθηκαν συνεπείς, σαφείς και λεπτομερείς, ενώ επιβεβαιώθηκαν και από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης. Περαιτέρω, τα στοιχεία της ταυτότητάς της επιβεβαιώνονται από τα ταυτοποιητικά έγγραφα που προσκόμισε ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου.

24.         Στο πλαίσιο της αξιολόγησης της εσωτερικής αξιοπιστίας του δεύτερου ισχυρισμού, κρίθηκε ότι η Αιτήτρια δεν ήταν σε θέση να παραθέσει επαρκείς και συγκεκριμένες πληροφορίες. Οι Καθ’ ων η αίτηση έκριναν ότι οι ισχυρισμοί της σχετικά με την απαίτηση του πατέρα της να παντρευτεί εξαναγκαστικά τον σύζυγο της αποβιώσασας αδερφής της στερούνταν ευλογοφάνειας. Ειδικότερα, επεσήμαναν ότι η Αιτήτρια δεν ήταν σε θέση να δηλώσει με σαφήνεια πότε εγκατέλειψε την οικία μαζί με τα παιδιά της αδερφής της, καθώς ανέφερε διαφορετικές χρονικές περιόδους χωρίς αναφορά σε συγκεκριμένο μήνα. Συγκεκριμένα, αρχικά ανέφερε ότι έφυγε μαζί με τα παιδιά το 2019, στη συνέχεια ότι αυτό συνέβη στα τέλη του 2018 και ακολούθως στα τέλη του 2019, ενώ εύλογα θα αναμενόταν να γνωρίζει το έτος κατά το οποίο εγκατέλειψε την οικία. Ερωτηθείσα πότε τελέστηκε ο παραδοσιακός γάμος, δήλωσε ότι πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2018, χωρίς να θυμάται την ακριβή ημερομηνία, ενώ ανέφερε ότι διέμεινε στην οικία του συζύγου της αδερφής της μόνο για τρεις ημέρες. Ωστόσο, ο ισχυρισμός της ότι εγκατέλειψε την οικία στα τέλη του 2018 παρουσιάζει αντίφαση με τα υπόλοιπα λεγόμενά της, με αποτέλεσμα να πλήττεται η αξιοπιστία της στο συγκεκριμένο σημείο.

25.         Ως προς το αντάλλαγμα που έλαβε ο πατέρας της για την πραγματοποίηση του γάμου, οι Καθ’ ων η αίτηση έκριναν ότι στα λεγόμενά της παρουσιάζονται αντιφάσεις οι οποίες πλήττουν την αξιοπιστία της, καθότι αρχικά ανέφερε ότι ο πατέρας της όφειλε να επιστρέψει το αντάλλαγμα που έλαβε στον σύζυγο της αδερφής της, ενώ στη συνέχεια δήλωσε ότι η γη είχε ήδη επιστραφεί και ότι εκκρεμούσε μόνο η επιστροφή των χρημάτων.

26.         Σχετικά με τις ισχυριζόμενες κλήσεις από την Αστυνομία, οι Καθ’ ων η αίτηση επισήμαναν την αδυναμία της Αιτήτριας να αναφερθεί ικανοποιητικά και να παραθέσει συγκεκριμένες πληροφορίες ως προς αυτές. Επιπρόσθετα, επεσήμαναν ότι η Αιτήτρια παρέμεινε για μεγάλο χρονικό διάστημα, ήτοι τρία έτη, στη χώρα της και συγκεκριμένα στην πρωτεύουσα Freetown, χωρίς, σύμφωνα με τα λεγόμενά της, να της συμβεί οτιδήποτε.

27.         Επιπρόσθετα, οι Καθ’ ων η αίτηση σημείωσαν χρονική ασυνέπεια στις αναφορές της Αιτήτριας. Ειδικότερα, η ίδια δήλωσε ότι παντρεύτηκε τον σύζυγο της αποβιώσασας αδερφής της τον Μάιο του 2018, ενώ ανέφερε ότι η αδερφή της απεβίωσε επίσης το 2018. Ωστόσο, όταν της ζητήθηκε να δηλώσει τον μήνα θανάτου της αδερφής της, απάντησε ότι δεν τον θυμόταν. Σε μεταγενέστερο στάδιο της συνέντευξης, ερωτηθείσα πόσο χρονικό διάστημα μετά τον θάνατο της αδερφής της παντρεύτηκε τον σύζυγό της, απάντησε ότι ο γάμος πραγματοποιήθηκε ένα έτος αργότερα. Όταν της επισημάνθηκε η αντίφαση, δεδομένου ότι και τα δύο γεγονότα φέρονται να έλαβαν χώρα εντός του ίδιου έτους, η Αιτήτρια αποκρίθηκε ότι ήταν μπερδεμένη («I’m confused»).

28.         Αναφορικά με την εξωτερική αξιοπιστία της Αιτήτριας ως προς τον ανωτέρω ουσιώδη ισχυρισμό, οι Καθ’ ων η αίτηση κατέγραψαν ότι τα όσα ανέφερε η Αιτήτρια κατά τη συνέντευξή της αποτελούν το μοναδικό τεκμήριο προς υποστήριξη του αιτήματός της. Ελλείψει εσωτερικής αξιοπιστίας, ο εν λόγω ισχυρισμός δεν έγινε αποδεκτός.

29.         Στη βάση του μοναδικού αποδεκτού ισχυρισμού της Αιτήτριας, οι Καθ΄ ων η αίτηση, κατά την αξιολόγηση κινδύνου, προχώρησαν σε έρευνα σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης αναφορικά με την επικρατούσα κατάσταση ασφαλείας στην Σιέρρα Λεόνε και συγκεκριμένα στη πρωτεύουσα Freetown και σε συνδυασμό με τις προσωπικές περιστάσεις αυτής, ήτοι ότι πρόκειται για υγιή ενήλικα, χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα υγείας η οποία έχει λάβει στοιχειώδη μόρφωση στη χώρα καταγωγής της χωρίς να παρουσιάζει στοιχεία ευαλωτότητας, έκριναν ότι δεν ανακύπτουν εύλογοι λόγοι να πιθανολογείται ότι κατά την επιστροφή της εκεί, η Αιτήτρια θα αντιμετωπίσει κίνδυνο βλάβης.

30.         Στο πλαίσιο της νομικής ανάλυσης, οι Καθ' ων η αίτηση κατέληξαν ότι δεν προκύπτει δικαιολογημένος προσωπικός φόβος δίωξης της Αιτήτριας δυνάμει του άρθρου 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου και, αλλά ούτε και πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης αυτού δυνάμει του άρθρου 19(2) του ιδίου νόμου. Ειδικά σχετικά με ενδεχόμενη υπαγωγή της στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, από τις πληροφορίες που παρατέθηκαν σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στον τόπο τελευταίας διαμονής της Αιτήτριας, διαπιστώθηκε ότι δεν προκύπτει η ύπαρξη ένοπλης σύρραξης σε αυτόν.  

31.         Ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου κατά τις δικασίμους ημερομηνιών 12.5.2026 και 20.5.2026 η Αιτήτρια κλήθηκε να απαντήσει σε διευκρινιστικά ερωτήματα του Δικαστηρίου. Στο πλαίσιο αυτό, ανέφερε ως τελευταίο τόπο διαμονής της την πόλη Freetown. Ανέφερε ακόμα, ότι κατά τη προσπάθεια διαφυγής αυτής και των τέκνων της αδερφής της από την πόλη Kaliahun (περιοχή καταγωγής της), με την οικονομική υποστήριξη της μητριάς της έφτασε εν τέλει στη πόλη Kemema, αντιμετωπίζοντας αρκετές δυσκολίες. Ερωτηθείσα για τα παιδιά της αδερφής της ανέφερε ότι αυτά ήταν τρία, ηλικίας περίπου 11, 10 και 8 χρονών. Το μεγαλύτερο σύμφωνα με την Αιτήτρια πέθανε και τα άλλα δύο βρίσκονται με το πατέρα τους. Η Αιτήτρια ανέφερε ότι για να αποταμιεύσει χρήματα με σκοπό να ταξιδέψει στην Ελλάδα, εκδιδόταν σε κάποια παραλιακή περιοχή.

32.         Ερωτηθείσα ποιοι την αναζητούσαν στη χώρα της, η Αιτήτρια ανέφερε ότι την αναζητούσε η αστυνομία και ο αρχηγός προβαίνοντας μάλιστα σε ανάρτηση φωτογραφίας της στη τηλεόραση. Ως λόγο για τον οποίο επιθυμούσαν να την εντοπίσουν, επανέλαβε ότι αυτό οφειλόταν στην άρνησή της να παντρευτεί τον σύζυγο της αποβιώσασας αδερφής της, ο οποίος ήταν πολύ μεγαλύτερος σε ηλικία. Επιπρόσθετα, ανέφερε ότι η αδερφή της υπέστη κακομεταχείριση η οποία είχε ως αποτέλεσμα το θάνατό της τοποθετώντας χρονικά το θάνατο περί το 2017 με 2018. Ερωτηθείσα πότε πληροφορήθηκε ότι έπρεπε να παντρευτεί το σύζυγο της αποβιώσασας αδερφής της, δήλωσε ότι αυτό συνέβη όταν πέθανε η αδερφή της. Ανέφερε επίσης ότι την πληροφόρησαν ότι πρέπει να φροντίσει τα παιδιά της αδερφής της και ότι αυτό το πρόσωπο (ο πατέρας των τέκνων) ήταν πλούσιος και βοηθούσε οικονομικά την οικογένεια. Ερωτηθείσα σχετικά με το πότε πραγματοποιήθηκε ο γάμος, η Αιτήτρια ανέφερε ότι δε θυμάται την ακριβή ημερομηνία, ωστόσο δήλωσε ότι αυτό συνέβη εντός διαστήματος μικρότερου των 12 μηνών από το θάνατο της αδερφής της. Πρόσθεσε ότι παρέμεινε παντρεμένη μαζί του για περίπου 6 μήνες. Τέλος ερωτηθείσα ποια πρόσωπα εμπλέκονταν στην υπόθεση αυτή, η Αιτήτρια ανέφερε ότι εμπλεκόταν ολόκληρη οικογένεια, συμπεριλαμβανομένων του πατέρα και των αδερφών της.  

33.         Σχετικά με την ασθένεια της, ερωτηθείσα αν γνώριζε ότι είναι φορέας της λοίμωξης HIV πριν την αναχώρησή της από τη χώρα της, η Αιτήτρια ανέφερε ότι δεν το γνώριζε, ότι ούτε επισκέφθηκε νοσοκομείο στη χώρα της όπως επίσης δε γνώριζε την ύπαρξη της ασθένειας αυτής. Όπως επιπρόσθετα δήλωσε πληροφορήθηκε ότι είναι φορέας HIV όταν κατέφθασε στη Κυπριακή Δημοκρατία.

34.         Η συνήγορος της Αιτήτριας, ανέφερε ότι η Αιτήτρια παράθεσε τα γεγονότα με τον καλύτερο τρόπο δεδομένης της άσχημης ψυχολογικής της κατάστασης και της αδυναμίας της να θυμάται επ’ ακριβώς ημερομηνίες και γεγονότα. Υποστήριξε ακόμα ότι η Αιτήτρια αναζήτησε προστασία από τις αρχές της χώρας της υποβάλλοντας καταγγελία για το ότι υπήρξε θύμα βιασμού.

35.         Σημειώνεται εξάλλου ότι κατά την δικαστική διαδικασία, η Αιτήτρια προσκόμισε «Ιατρική Βεβαίωση» του Ο.Κ.Υπ.Υ. (Οργανισμός Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας) (βλ. Τεκμήριο 2) ημερομηνίας 13 Μαΐου 2026, με την οποία βεβαιώνεται ότι η παρακολουθείται από τον Νοέμβριο 2022 στη «Γρηγόρειο Κλινική» λόγω HIV λοίμωξης και λαμβάνει κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή με άριστη συμμόρφωση και ανοσολογική ανταπόκριση. Στην ίδια βεβαίωση, αναγράφεται επίσης η αντιρετροική αγωγή με τα φάρμακα τα οποία η Αιτήτρια λαμβάνει. Την εν λόγω βεβαίωση υπογράφει η ιατρός Ι.Γ., Ειδικός Παθολόγος, της Γρηγορείου Κλινικής. 

36.         Προχωρώντας στην de novo και ex nunc εξέταση των ενώπιόν μου δεδομένων, όπως υπαγορεύουν τα εδάφια (3) και (4) του άρθρου 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου, κρίνεται, επί τη βάσει των ενώπιον μου στοιχείων, ότι γίνεται δεκτό το εύρημα των Καθ' ων η αίτηση αναφορικά με τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό. Το παρόν Δικαστήριο αξιολογεί τους προβληθέντες ισχυρισμούς στην βάση των κοινώς αποδεκτών δεικτών αξιοπιστίας.[1]

37.         Συγκεκριμένα, συντάσσομαι καταρχάς με την αποδοχή του πρώτου ουσιώδους ισχυρισμού της Αιτήτριας καθότι διαπιστώνεται ότι η Αιτήτρια υπήρξε σαφής ως προς τα προσωπικά της στοιχεία. Η αξιοπιστία του εν λόγω ισχυρισμού εδραιώνεται περαιτέρω και από τις εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, οι οποίες συγκεντρώνονται στο διοικητικό φάκελο και από το διαβατήριό της.  

38.         Ωστόσο, στο σημείο αυτό παρατηρείται παράλειψη των Καθ’ ων η αίτηση να εξετάσουν το γεγονός ότι η Αιτήτρια είναι φορέας της λοίμωξης HIV ως επιμέρους παράμετρο του προφίλ της. Αντιθέτως, κρίθηκε ότι αυτή είναι υγιής, παρά την ύπαρξη εντός του διοικητικού φακέλου σχετικού εγγράφου που επιβεβαιώνει το αντίθετο. Τόσο οι αιματολογικές εξετάσεις που εντοπίζονται στον διοικητικό φάκελο (βλ. ερ. 12), όσο και το Τεκμήριο 2 της παρούσας διαδικασίας, προερχόμενα από τις ίδιες κρατικές υπηρεσίες υγείας, αποτελούν ικανοποιητική μαρτυρία προς επιβεβαίωση του γεγονότος ότι η Αιτήτρια είναι φορέας του ιού HIV και λαμβάνει σχετική φαρμακευτική αγωγή προς καταστολή των συμπτωμάτων και της εξέλιξης της εν λόγω ασθένειας.

39.         Ως προς την αξιολόγηση του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού της Αιτήτριας, το Δικαστήριο κρίνει ότι ο τίτλος που αποδόθηκε σε αυτόν δεν αντανακλά ορθώς το περιεχόμενό του. Ειδικότερα, οι Καθ’ ων η αίτηση εσφαλμένως συμπλέκουν τον προβαλλόμενο φόβο δίωξης με τα πραγματικά περιστατικά και τις συνθήκες που φέρονται να τον προκαλούν. Ο φόβος δίωξης εξετάζεται στο πλαίσιο της αξιολόγησης κινδύνου και της νομικής ανάλυσης, ενώ οι ουσιώδεις ισχυρισμοί, των οποίων αξιολογείται η αξιοπιστία, αφορούν πρωτίστως παρελθόντα πραγματικά περιστατικά και, κατά περίπτωση, παρούσες καταστάσεις ή συνθήκες. Ορθότερα, ο εν λόγω ουσιώδης ισχυρισμός θα μπορούσε να τιτλοφορηθεί ως: «Ισχυρισμός περί εξαναγκαστικού γάμου και αναζήτησης της Αιτήτριας από τον πατέρα της και τον πρώην σύζυγο της αδελφής της μετά τη διαφυγή της». Στο πλαίσιο του εν λόγω ισχυρισμού, η Αιτήτρια ανέφερε ότι, μετά τον θάνατο της αδελφής της, ο πατέρας της την εξανάγκασε να τελέσει γάμο με τον πρώην σύζυγο της αδελφής της. Η ίδια ισχυρίστηκε ότι, μετά την τέλεση του γάμου, διέφυγε μαζί με τα ανήλικα τέκνα της αδελφής της, τα οποία ακολούθως εμπιστεύθηκε σε τρίτο πρόσωπο, ενώ η ίδια διέμεινε στη Freetown για χρονικό διάστημα περίπου τριών ετών, μέχρι την αναχώρησή της από τη χώρα. Περαιτέρω, ανέφερε ότι δεχόταν κλήσεις από την Αστυνομία, καθότι ο σύζυγός της την αναζητούσε λόγω του ότι είχε διαφύγει μαζί με τα παιδιά του.

40.         Διαπιστώνεται συναφώς ότι το σύνολο των σχετικών δηλώσεων της Αιτήτριας δεν διακρίνεται από εσωτερική συνοχή και αξιοπιστία. Οι δηλώσεις της χαρακτηρίζονται γενικές και αόριστες, με εμφανείς ελλείψεις βιωματικών λεπτομερειών οι οποίες ευλόγως αναμένονταν σε περίπτωση πραγματικής βίωσης των επικαλούμενων γεγονότων. Ειδικότερα, έραν των ανωτέρω, παρατηρούνται και πρόσθετες ελλείψεις ευλογοφάνειας και συνοχής στα λεγόμενα της Αιτήτριας. Ειδικότερα, ενώ η ίδια προβάλλει ως κεντρικό στοιχείο του αφηγήματός της τον εξαναγκαστικό γάμο και την αναζήτησή της από τον πατέρα της και τον σύζυγο της αποβιώσασας αδελφής της, δεν ήταν σε θέση να παράσχει επαρκείς πληροφορίες αναφορικά με κρίσιμες πτυχές των γεγονότων αυτών. Ενδεικτικά, δεν κατέστη σαφές υπό ποιες ακριβώς συνθήκες τελέστηκε ο γάμος, ποια πρόσωπα συμμετείχαν σε αυτόν, ποια ήταν η διάρκεια των γεγονότων που προηγήθηκαν της τέλεσής του και με ποιον τρόπο η ίδια εξαναγκάστηκε να συμμετάσχει σε αυτόν.

41.         Περαιτέρω, ενώ η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι ο πατέρας της και ο σύζυγος της αποβιώσασας αδελφής της την αναζητούσαν επίμονα μετά τη διαφυγή της, εντούτοις η ίδια δήλωσε ότι διέμεινε επί περίπου τρία έτη στη Freetown χωρίς να της συμβεί οτιδήποτε και χωρίς τα πρόσωπα αυτά να καταφέρουν να την εντοπίσουν. Παράλληλα, ανέφερε ότι επισκεπτόταν συχνά τα παιδιά της αδελφής της, τα οποία αποτελούσαν, κατά τους ισχυρισμούς της, έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους αναζητείτο. Το γεγονός αυτό δεν συνάδει ευχερώς με τον ισχυρισμό περί ενεργού και συστηματικής αναζήτησής της.

42.         Επιπρόσθετα, η Αιτήτρια προέβαλε ότι οι αστυνομικές αρχές την αναζητούσαν κατόπιν καταγγελίας του πατέρα της και του συζύγου της αποβιώσασας αδελφής της, πλην όμως δεν ήταν σε θέση να παράσχει συγκεκριμένες πληροφορίες αναφορικά με τη φύση των ενεργειών των αρχών, το περιεχόμενο των επικοινωνιών που φέρεται να δέχθηκε ή τυχόν περαιτέρω μέτρα που λήφθηκαν εις βάρος της. Οι σχετικές αναφορές παρέμειναν γενικές και αόριστες. Σημειώνεται επίσης ότι, ενώ κατά τη δικαστική διαδικασία η Αιτήτρια ανέφερε ότι η αδελφή της υπέστη κακομεταχείριση η οποία οδήγησε στον θάνατό της, ο ισχυρισμός αυτός δεν προκύπτει να είχε προβληθεί κατά τη διοικητική διαδικασία ως μέρος του πυρήνα του αφηγήματός της. Πρόκειται για στοιχείο που, εάν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα, ευλόγως θα αναμενόταν να είχε αναφερθεί σε προγενέστερο στάδιο, δεδομένης της σημασίας του για την κατανόηση των περιστάσεων που οδήγησαν στον φερόμενο εξαναγκαστικό γάμο.

43.         Τέλος, παρατηρείται ότι η Αιτήτρια προέβη σε ουσιώδη διαφοροποίηση των δηλώσεών της ως προς τη διάρκεια της συμβίωσής της με τον φερόμενο σύζυγό της. Συγκεκριμένα, κατά τη διοικητική διαδικασία ανέφερε ότι παρέμεινε μαζί του για τρεις ημέρες, ενώ κατά τη δικαστική διαδικασία δήλωσε ότι παρέμεινε παντρεμένη μαζί του για περίπου έξι μήνες. Η αντίφαση αυτή αφορά στοιχείο το οποίο βρίσκεται στον πυρήνα του αφηγήματός της και δεν δύναται να αποδοθεί ευχερώς σε απλή αδυναμία ανάκλησης ημερομηνιών ή δευτερευουσών λεπτομερειών.

44.         Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία των δηλώσεων της Αιτήτριας, παρατηρείται ότι αυτή δεν προσκόμισε οποιαδήποτε ανεξάρτητη μαρτυρία προς τεκμηρίωση των προσωπικών περιστάσεων που επικαλείται. Περαιτέρω, λόγω της φύσεως των εν λόγω ισχυρισμών, οι οποίοι αφορούν γεγονότα που φέρονται να έλαβαν χώρα στο πλαίσιο των οικογενειακών και προσωπικών της σχέσεων, δεν είναι ευλόγως δυνατόν να αναμένεται ο εντοπισμός εξωτερικών πηγών πληροφόρησης ικανών να επιβεβαιώσουν ή να διαψεύσουν τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά. Ωστόσο, ως προς το γενικότερο περιφερειακό δεδομένο της ύπαρξης εξαναγκαστικών ή εθιμικών γάμων στη Σιέρρα Λεόνε, το Δικαστήριο προχώρησε σε έρευνα εξωτερικών πηγών πληροφόρησης προκειμένου να εξετάσει κατά πόσον το ευρύτερο πραγματικό πλαίσιο εντός του οποίου εντάσσεται το αφήγημα της Αιτήτριας βρίσκει έρεισμα σε αντικειμενικά διαθέσιμες πληροφορίες.

45.         Στη Σιέρρα Λεόνε, οι εξαναγκαστικοί γάμοι αποτελούν εκτεταμένο φαινόμενο ιδιαίτερα κατά την περίοδο του εμφυλίου πολέμου. Το Ειδικό Δικαστήριο της Σιέρρα Λεόνε έχει αναγνωρίσει ότι γυναίκες και κορίτσια κρατούνταν ως «σύζυγοι» μαχητών χωρίς συναίνεση, πρακτική που έχει χαρακτηριστεί ως «inhumane act» στο πλαίσιο εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας.[2] Ωστόσο, εξαναγκαστικοί γάμοι στη Σιέρρα Λεόνε και παρόμοιες πρακτικές δεν περιορίστηκαν στο πόλεμο αλλά  συνδέονται συχνά με τον εθιμικό νόμο (customary law) και κοινωνικές υποχρεώσεις, όπου η ατομική επιλογή μπορεί να υποχωρεί στις οικογενειακές πιέσεις και συμφέροντα συγγένειας.[3]

46.         Σχετικά με την διεξαγωγή γάμων χήρου/χήρας με μέλος (αδερφό ή αδερφή) της οικογένειας αποθανόντα ή αποθανούσας συγγενή, «widow inheritance», δεν ανευρέθησαν συγκεκριμένες πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής της Αιτήτριας, ωστόσο σύμφωνα με την εγκυκλοπαίδεια «Britanica», εν προκειμένω όπως η περίπτωση της Αιτήτριας, η πρακτική αυτή ορίζεται ως «σορορατικός γάμος» (sororate). Είναι ένα έθιμο ή νομικός κανόνας που ορίζει ότι ένας χήρος πρέπει ή, σε σπάνιες περιπτώσεις, υποχρεούται να παντρευτεί την αδελφή της αποβιώσασας συζύγου του. Ο όρος προέρχεται από τη λατινική λέξη «soror», που σημαίνει «αδελφή», και εισήχθη από τον Βρετανό ανθρωπολόγο Sir James George Frazer. Η «αδελφή» μπορεί να είναι βιολογική ή υιοθετημένη αδελφή της πρώτης συζύγου ή ένα πρόσωπο που κοινωνικά κατατάσσεται ως τέτοιο. [4]

47.         Υπό το φως των ανωτέρω και λαμβανομένου υπόψη ότι τα εξωτερικά στοιχεία συνάδουν μερικώς με το γενικό πλαίσιο των ισχυρισμών της Αιτήτριας, διαπιστώνεται ότι πράγματι εξαναγκαστικοί γάμοι χωρίς συναίνεση πραγματοποιούνται στη χώρα καταγωγής της Αιτήτριας όπως επίσης και η πρακτική «widow inheritance». Ωστόσο, λόγω μη τεκμηρίωσης της εσωτερικής αξιοπιστίας ως προς τα προσωπικά της βιώματα συνεπεία της άρνησης της να παντρευτεί τον σύζυγο της αποβιώσασας αδερφής της, το Δικαστήριο κρίνει ότι ο υπό εξέταση ισχυρισμός δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός.

48.         Προχωρώντας στην αξιολόγηση του κινδύνου που ενδέχεται να διατρέχει η Αιτήτρια  στη βάση του μόνου αποδεκτού ουσιώδους ισχυρισμού της, αλλά και στη βάση του γεγονότος ότι η Αιτήτρια είναι φορέας HIV, επιπρόσθετα προς όσα καταγράφονται στην Εισηγητική-Έκθεση, όσο αφορά την κατάσταση ασφαλείας στη χώρα καταγωγής της Αιτήτριας αλλά και σχετικά με την κατάσταση προσώπων που ζουν με τον ιό HIV σημειώνονται τα εξής:

49.         Σύμφωνα με την έρευνα που διενεργήθηκε από το παρόν Δικαστήριο, ως προς τη γενικότερη κατάσταση ασφαλείας στη Σιέρα Λεόνε, με βάση τη διαδικτυακή πύλη «War WATCH» της Ακαδημίας της Γενεύης, δεν φαίνεται να υπάρχει καταχώριση που να ταξινομεί τη Σιέρα Λεόνε σε κατάσταση τρέχουσας ένοπλης σύρραξης.[5] Σύμφωνα με την έκθεση της γερμανικής BTI (2024), «[ο]ι δομικοί περιορισμοί στη διακυβέρνηση είναι πολύ υψηλοί. Οι περιορισμοί περιλαμβάνουν ακραία φτώχεια, έλλειψη εκπαιδευμένου εργατικού δυναμικού, έλλειψη οικονομικής διαφοροποίησης, σοβαρές ελλείψεις υποδομών, ενδημική διαφθορά, δυσλειτουργικούς δημοκρατικούς θεσμούς και την επιρρέπεια σε φυσικές καταστροφές και μολυσματικές ασθένειες» ενώ πέραν της πολιτικής βίας παρατηρείται και εγκληματική βία η οποία αποτελεί απειλή προς την σταθερότητα. Εγκληματικές συμμορίες δρουν επίσης διασυνοριακά και συνολικά, ο κίνδυνος κοινωνικών συγκρούσεων αυξάνεται λόγω της επιδεινούμενης οικονομικής κατάστασης, η οποία επιτείνει τον ήδη συγκρουσιακό χαρακτήρα της πολιτικής στη χώρα.[6] 

50.         Σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας που επικρατεί στην Σιέρα Λεόνε και συγκεκριμένα στη Freetown, όπως προκύπτει από τη βάση δεδομένων ACLED, κατά το τελευταίο έτος με πιο πρόσφατη ενημέρωση στις 02.5.2026 καταγράφηκαν στη χώρα 10 περιστατικά πολιτικής βίας τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα 1 ανθρώπινη απώλεια. Επίσης, στην δυτική περιφέρεια/γεωγραφική ζώνη στην οποία υπάγεται η πόλη Freetown, καταγράφηκαν σύμφωνα με τη βάση δεδομένων ACLED κατά το τελευταίο έτος 3 περιστατικά ασφαλείας, από τα οποία δεν προέκυψαν ανθρώπινες απώλειες.[7] Σημειώνεται ότι ο πληθυσμός της δυτικής περιφέρειας που ανήκει η πόλη Freetown, ανέρχεται σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2021, στα 1,271,330 κατοίκους.[8]

51.             Ως προς την πτυχή του προφίλ της Αιτήτριας ως φορέα HIV, παρατηρείται και σημειώνεται ότι οι Καθ’ ων δεν προέβησαν σε σχετική έρευνα. Το Δικαστήριο προχώρησε σε έρευνα εξωτερικών πηγών πληροφόρησης ως προς τη θεραπεία και μεταχείριση των ατόμων που ζουν με HIV/AIDS στη χώρα καταγωγής της Αιτήτριας Σιέρρα Λεόνε.

52.         Σύμφωνα με την εθνική υπηρεσία δημόσιας υγείας των Ηνωμένων Πολιτειών CDC (Centre for Disease Control and Prevention), η Σιέρα Λεόνε έχει σχετικά χαμηλό επιπολασμό HIV σε σύγκριση με πολλές άλλες χώρες της υποσαχάριας Αφρικής, αλλά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά τη διάγνωση, τη θεραπεία και τη διατήρηση των ασθενών στη φροντίδα. Η ίδια πηγή αναφέρει ότι στη Σιέρα Λεόνε πραγματοποιήθηκε πληθυσμιακή έρευνα για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας του HIV, με έμφαση στην καταστολή του ιικού φορτίου σε άτομα ηλικίας 15 ετών και άνω. Η έρευνα αποσκοπούσε στην εκτίμηση της πορείας της αντιμετώπισης του HIV σε υποεθνικό επίπεδο. Κατά το οικονομικό έτος 2024, καταγράφηκε σημαντική πρόοδος στη διάγνωση και θεραπεία του HIV. Συνολικά 116.991 άτομα υποβλήθηκαν σε εξέταση για HIV, εκ των οποίων 8.099 διαγνώστηκαν οροθετικά. Από τα άτομα αυτά, το 96% (7.775 άτομα) εντάχθηκε σε αντιρετροϊκή θεραπεία (ART). Ο συνολικός αριθμός των ατόμων που ζουν με HIV και λάμβαναν θεραπεία σε δομές που υποστηρίζονται από το CDC ανήλθε σε 24.049. Σημαντική ήταν επίσης η ενίσχυση των υπηρεσιών πρόληψης της μετάδοσης του HIV από τη μητέρα στο παιδί, οι οποίες επεκτάθηκαν σε 45 υγειονομικές μονάδες και τρεις επιπλέον περιφέρειες. Το 2024 εξετάστηκαν 32.418 έγκυες γυναίκες, ενώ το 97,3% όσων διαγνώστηκαν θετικές εντάχθηκε σε θεραπεία. Παράλληλα, 12.341 παιδιά εξετάστηκαν για HIV και τα 214 που διαγνώστηκαν θετικά ξεκίνησαν αντιρετροϊκή θεραπεία. [9]

53.         Η UNAIDS αναφέρει ότι στη Σιέρα Λεόνε συνήφθη συμφωνία συνεργασίας μεταξύ της Εθνικής Γραμματείας HIV/AIDS (The National HIV/AIDS Sectetariat) και του Δικαστικού Σώματος (Judiciary) της Σιέρρα Λεόνε για την περαιτέρω αντιμετώπιση των ανισοτήτων και της κοινωνικής αδικίας που παρεμποδίζουν την πρόσβαση σε υπηρεσίες HIV. Η UNAIDS αναφέρει επίσης ότι ενισχύεται η συμμετοχή κοινοτήτων και ευάλωτων ομάδων και ατόμων που ζουν με HIV μέσω εκπαίδευσης για τα δικαιώματα και την πρόσβαση τους στη θεραπεία[10].

54.         Σύμφωνα με ποιοτική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο BMC Health Services Research, αναφέρει ότι το 2019 περίπου 78.000 άτομα ζούσαν με HIV στη Σιέρα Λεόνε. Επιπλέον, μόνο το 48% γνώριζε ότι είναι οροθετικό και μόνο το 43% λάμβανε αντιρετροϊκή θεραπεία (ART). Σύμφωνα με τη μελέτη περίπου το 70% των ατόμων που ζουν με HIV δεν τηρούσαν σωστά τη θεραπεία τους κατά τον πρώτο χρόνο. Ωστόσο, η μελέτη καταγράφει σειρά εμποδίων που δυσχεραίνουν τη συμμόρφωση στη θεραπεία. Το στίγμα και οι διακρίσεις αναφέρονται ως από τα σοβαρότερα προβλήματα. Συμμετέχοντες περιέγραψαν περιστατικά κοινωνικής απόρριψης, αποκλεισμού από την οικογένεια, φόβου αποκάλυψης της διάγνωσης και ανησυχίας για πιθανή εγκατάλειψη από τον σύντροφο ή το κοινωνικό τους περιβάλλον. Οι επαγγελματίες υγείας επιβεβαίωσαν ότι πολλοί ασθενείς αποφεύγουν να γνωστοποιήσουν την κατάστασή τους λόγω φόβου κοινωνικού στιγματισμού. Ακόμα, σύμφωνα με την ίδια έρευνα, η οικονομική δυσχέρεια αναδείχθηκε επίσης ως βασικό εμπόδιο. Οι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι η ασθένεια επηρεάζει την ικανότητά τους να εργάζονται και να εξασφαλίζουν επαρκές εισόδημα. Ως αποτέλεσμα, πολλοί δυσκολεύονται να καλύψουν βασικές ανάγκες, όπως η αγορά τροφίμων ή η μετακίνηση προς τις υγειονομικές δομές. Η μελέτη καταγράφει ακόμη ότι ορισμένοι ασθενείς εγκατέλειψαν προσωρινά την αντιρετροϊκή θεραπεία επειδή πίστευαν ότι μπορούσαν να θεραπευθούν μέσω παραδοσιακών ή φυτικών θεραπειών. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες που περιλαμβάνονται στην έρευνα, αρκετοί επέστρεψαν στη θεραπεία όταν η κατάσταση της υγείας τους επιδεινώθηκε. Σε επίπεδο συστήματος υγείας, η μελέτη επισημαίνει την ύπαρξη ανεπαρκών ποσοτήτων φαρμάκων και διαγνωστικών τεστ, τον περιορισμένο αριθμό επαγγελματιών υγείας και τις μεγάλες αποστάσεις που πρέπει να διανύσουν πολλοί ασθενείς για να φθάσουν στις κλινικές HIV. Οι παράγοντες αυτοί αναγνωρίζονται ως σημαντικά εμπόδια για τη συνεχή πρόσβαση στη θεραπεία και τη διατήρηση των ασθενών στη φροντίδα. Συνολικά, η μελέτη καταλήγει ότι η συμμόρφωση στην αντιρετροϊκή θεραπεία στη Σιέρα Λεόνε επηρεάζεται από έναν συνδυασμό κοινωνικών, οικονομικών και υγειονομικών παραγόντων. Το στίγμα και οι διακρίσεις, η φτώχεια, η έλλειψη τροφής και χρημάτων για μετακίνηση, οι μεγάλες αποστάσεις από τις δομές υγείας, καθώς και οι ελλείψεις προσωπικού, φαρμάκων και διαγνωστικών μέσων αποτελούν τα βασικότερα εμπόδια που εντοπίστηκαν από τους ερευνητές. [11]

55.         Το στίγμα συνδέεται με τον HIV και εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα που επηρεάζει την προθυμία πολλών ατόμων να υποβληθούν σε εξέταση ή να αποκαλύψουν τη διάγνωσή τους. Το UNFPA, σε συνεργασία με την Εθνική Γραμματεία για τον HIV/AIDS και άλλους εταίρους, συμμετείχε στον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του AIDS 2024 με θέμα «Ακολουθήστε τον δρόμο των δικαιωμάτων: Η υγεία μου, το δικαίωμά μου», (“Take the Rights Path: My health, My right.”). Η εκδήλωση τόνισε τη σημασία μιας προσέγγισης που βασίζεται στα ανθρώπινα δικαιώματα, με έμφαση στην καταπολέμηση του στιγματισμού και των διακρίσεων, την προάσπιση της αξιοπρέπειας, την ενημέρωση των κοινοτήτων και την ισότιμη πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες πρόληψης, φροντίδας και θεραπείας για τον HIV. Παράλληλα, αναδείχθηκε η πρόοδος που έχει επιτευχθεί στη Σιέρα Λεόνε και διεθνώς στην αντιμετώπιση του HIV/AIDS. Η εκδήλωση συγκέντρωσε εκπροσώπους της κυβέρνησης, διεθνών οργανισμών, δωρητών, νέους και άτομα που επηρεάζονται από τον HIV, προβάλλοντας σημαντικά επιτεύγματα όπως η αυξημένη πρόσβαση σε αντιρετροϊκή θεραπεία και υπηρεσίες πρόληψης, καθώς και τη δύναμη και ανθεκτικότητα των κοινοτήτων που πλήττονται περισσότερο από την ασθένεια. Η ίδια πηγή αναφέρει ότι Στη Σιέρα Λεόνε, πάνω από 77.000 άτομα ζουν με τον ιό HIV, με τους νέους, τις γυναίκες και τις ομάδες υψηλού κινδύνου να πλήττονται δυσανάλογα. Είναι ενθαρρυντικό το γεγονός ότι το 95% των ατόμων που ζουν με τον ιό HIV γνωρίζουν την κατάστασή τους και το 90% λαμβάνει θεραπεία. Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για την αντιμετώπιση των κοινωνικών και διαρθρωτικών εμποδίων που παρεμποδίζουν την πρόοδο προς την εξάλειψη των λοιμώξεων από τον ιό HIV. Στην ίδια εκδήλωση, τονίστηκε από εκπρόσωπο του UNFPA, ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα πρέπει να βρίσκονται στο επίκεντρο της αντιμετώπισης του HIV, υπογραμμίστηκε ακόμα ότι εξάλειψη του HIV προϋποθέτει την πρόσβαση όλων σε αξιόπιστη ενημέρωση, ασφαλείς χώρους και ποιοτικές υπηρεσίες υγείας χωρίς φόβο στιγματισμού ή διακρίσεων, ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να λαμβάνουν ενημερωμένες αποφάσεις για την υγεία τους.[12]

56.         Ως προς την αγωγή που λαμβάνει η Αιτήτρια, (Raltegravir και Tenofovir Disoproxil Fumarate/Emtticitabine) το Δικαστήριο προέβη σε σχετική έρευνα που έγινε σύμφωνα με οδηγίες για ΜedCOI για τον ιό HIV. H έρευνα αφορά συγκεκριμένο MedCOI για την αγωγή την οποία λαμβάνει η Αιτήτρια. Μετά από εξειδικευμένη έρευνα στη βάση δεδομένων της διαδικτυακής πύλης MedCOI του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο  (EUAA -European Union Agency for Asylum) σχετικά με την διαθεσιμότητα και προσβασιμότητα θεραπείας HIV στη Σιέρρα Λεόνε, προέκυψε η υπόθεση "AVA19515" η οποία επιβεβαιώνει ότι εναλλακτικές θεραπείες είναι διαθέσιμες στα Νοσοκομεία Choithram Memorial Hospital Pharmacy και Connaught Hospital Farmacy (Freetown).[13]

57.         Υπό το φως των ανωτέρω πληροφοριών, η Σιέρρα Λεόνε έχει σημειώσει πρόοδο στην αντιμετώπιση του ιού HIV με διάφορες δράσεις υποστήριξης των ευάλωτων ομάδων, παρά τις προκλήσεις που συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν άτομα που ζουν με τον ιό. Σχετικά με την θεραπεία που λαμβάνει η Αιτήτρια, προκύπτει ότι στη χώρα της και ειδικότερα στη περιοχή την οποία αναμένεται να επιστρέψει, υπάρχουν εναλλακτικές θεραπείες.

58.         Αναφορικά με το στοιχείο του προφίλ της Αιτήτριας, ως γυναίκας μόνης σύμφωνα με σχετικό COI Query της EUAA, ημερομηνίας 16.8.2023, από έρευνα της Έρευνας Δημογραφίας και Υγείας της Σιέρα Λεόνε (SLDHS), που δημοσιεύθηκε από τη Στατιστική Υπηρεσία της Σιέρα Λεόνε εκ μέρους του Υπουργείου Υγείας και Υγιεινής της Σιέρα Λεόνε τον Οκτώβριο του 2020 τα νοικοκυριά με επικεφαλής γυναίκα παρουσιάζουν υψηλότερο δείκτη εξάρτησης και είναι σημαντικά πιο ευάλωτα στην επισιτιστική ανασφάλεια και εξαρτώνται περισσότερο από εξωτερική υποστήριξη. Επιπλέον, είναι φτωχότερα σε σχέση με νοικοκυριά με επικεφαλής άνδρες, γεγονός το οποίο συνδέεται με τη χαμηλότερη ιδιοκτησία περιουσιακών στοιχείων από τις γυναίκες. Στην ίδια έκθεση καταγράφεται ότι το ποσοστό των γυναικών που ήταν μόνες ιδιοκτήτριες κατοικίας ήταν 2,5%.[14]

59.          Σύμφωνα με το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών (UNDP), στη Σιέρα Λεόνε οι γυναίκες αντιμετώπιζαν προκλήσεις στην επίτευξη ισότητας λόγω «διακριτικών νόμων περί ιδιοκτησίας και κληρονομιάς, που αυξάνουν την ευαλωτότητά τους στη φτώχεια και κατ' επέκταση στη σεξουαλική βία, καθώς τους στερούν την πρόσβαση στη γη ή την περιουσία τους λόγω της ιδιότητάς τους ως άγαμες γυναίκες».[15] Στη Freetown, το 36% όλων των οικισμών ήταν άτυποι, όπου οι γυναίκες και τα κορίτσια κάτοικοι, αντιμετώπιζαν κινδύνους για την υγεία τους λόγω της «έλλειψης πρόσβασης σε επαρκείς υπηρεσίες». Οι γυναίκες που έφταναν για πρώτη φορά σε μια κοινότητα και δεν διέθεταν γη είχαν «περιορισμένο λόγο στις υποθέσεις της κοινότητας», με αποτέλεσμα «η μοναξιά-και η έλλειψη υποστήριξης-να αποτελεί σημαντικό παράγοντα δυσκολιών».[16]

60.         Αναφορικά με την δυνατότητα πρόσβασης στην απασχόληση, η Freedom House για το έτος 2023, ανέφερε ότι «οι γυναίκες υφίστανται διακρίσεις στην απασχόληση, την εκπαίδευση και την πρόσβαση σε πιστώσεις. Ο νόμος του 2022 για την GEWE περιλαμβάνει διατάξεις που επιβάλλουν την ισότητα των αμοιβών και την παράταση της διάρκειας της άδειας μητρότητας με αποδοχές για τις γυναίκες, όμως η συμμόρφωση δεν έχει ακόμη ελεγχθεί αποτελεσματικά.».[17] Σύμφωνα με έκθεση του USDOS, για το έτος 2023, «οι γυναίκες έχουν ίση πρόσβαση στην εκπαίδευση και τις εγκαταστάσεις υγείας, αλλά δεν έχουν ίσες οικονομικές ευκαιρίες ή κοινωνικές ελευθερίες. Οι γυναίκες αντιμετώπιζαν διακρίσεις κατά την πρόσληψη και οι εργοδότες συνήθως απέλυαν τις γυναίκες που έμεναν έγκυες κατά τον πρώτο χρόνο της εργασίας τους. Ο νόμος δεν απαγόρευε την απόλυση εγκύων εργαζομένων. Ο νόμος απαγόρευε στις γυναίκες να εργάζονται σε ορυχεία ή σε οποιονδήποτε υπόγειο χώρο εργασίας.».[18]

61.         Υπό το φως των ανωτέρω πληροφοριών και λαμβάνοντας υπόψη τις προσωπικές περιστάσεις της Αιτήτριας, κρίνεται ότι δεν προκύπτει ότι αυτή διατρέχει πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης λόγω της γενικότερης κατάστασης ασφαλείας που επικρατεί στη Σιέρα Λεόνε και ειδικότερα στη Freetown, η οποία αποτελεί τον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής της. Από τις διαθέσιμες πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής δεν διαπιστώνεται κατάσταση γενικευμένης βίας ή ένοπλης σύρραξης τέτοιας έντασης ώστε η απλή παρουσία της εκεί να αρκεί για τη θεμελίωση πραγματικού κινδύνου σοβαρής βλάβης.

62.         Περαιτέρω, η Αιτήτρια δεν προέβαλε ούτε στοιχειοθέτησε οποιαδήποτε ιδιαίτερη παράμετρο του προσωπικού της προφίλ η οποία, σε συνδυασμό με τις επικρατούσες συνθήκες στη χώρα καταγωγής της, να την εκθέτει σε εξατομικευμένο κίνδυνο δίωξης ή σοβαρής βλάβης. Αντιθέτως, από τα ίδια της τα λεγόμενα προκύπτει ότι κατά το παρελθόν είχε πρόσβαση σε υποστηρικτικό κοινωνικό δίκτυο αποτελούμενο από φίλους, τη μητριά της και τον ετεροθαλή αδελφό της μητέρας της, πρόσωπα τα οποία τη συνέδραμαν σε κρίσιμες περιόδους της ζωής της. Επιπλέον, πρόκειται για ενήλικη γυναίκα, απόφοιτη δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, κάτοχο επαγγελματικού διπλώματος και με προηγούμενη εργασιακή πείρα στη χώρα καταγωγής της, στοιχεία τα οποία καταδεικνύουν ότι διαθέτει τις αναγκαίες δεξιότητες για την εξασφάλιση των μέσων βιοπορισμού της και την επανένταξή της στην κοινωνική και επαγγελματική ζωή της χώρας της.

63.         Αναφορικά με το γεγονός ότι η Αιτήτρια είναι φορέας της λοίμωξης HIV, το στοιχείο αυτό ασφαλώς λαμβάνεται υπόψη κατά την εξατομικευμένη αξιολόγηση της περίπτωσής της. Εντούτοις, η ίδια δήλωσε ότι αγνοούσε πλήρως την κατάσταση της υγείας της πριν από την αναχώρησή της από τη Σιέρα Λεόνε και ότι πληροφορήθηκε πως είναι φορέας του ιού μόνο μετά την άφιξή της στην Κυπριακή Δημοκρατία. Ως εκ τούτου, δεν προκύπτει ότι είχε υποστεί στο παρελθόν οποιαδήποτε δυσμενή μεταχείριση, κοινωνικό αποκλεισμό ή άλλη μορφή διάκρισης εξαιτίας της συγκεκριμένης κατάστασης υγείας της. Περαιτέρω, παρά το γεγονός ότι οι πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής καταδεικνύουν την ύπαρξη κοινωνικού στιγματισμού και πρακτικών δυσκολιών που αντιμετωπίζουν ορισμένα άτομα που ζουν με HIV στη Σιέρα Λεόνε, δεν προκύπτει ότι τα πρόσωπα αυτά υφίστανται, άνευ ετέρου, μεταχείριση τέτοιας έντασης ώστε να συνιστά δίωξη ή σοβαρή βλάβη κατά την έννοια του περί Προσφύγων Νόμου. Αντιθέτως, από τις ίδιες πηγές προκύπτει ότι λειτουργούν εθνικά προγράμματα αντιμετώπισης του HIV, παρέχεται αντιρετροϊκή θεραπεία, ενώ έχουν αναπτυχθεί θεσμικές και κοινωνικές πρωτοβουλίες για την προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων που ζουν με τον ιό και τη βελτίωση της πρόσβασής τους στη θεραπεία.

64.         Ως προς το ζήτημα της ιατρικής περίθαλψης, δεν προκύπτει οποιαδήποτε υπαίτια αποστέρηση πρόσβασης σε θεραπεία ή ιατρική φροντίδα εκ μέρους κρατικού ή μη κρατικού φορέα. Αντιθέτως, οι πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής καταδεικνύουν ότι υφίστανται διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές για την αντιμετώπιση της λοίμωξης HIV, συμπεριλαμβανομένων εναλλακτικών σχημάτων θεραπείας αντίστοιχων με αυτά που λαμβάνει η Αιτήτρια. Ως εκ τούτου, η περίπτωσή της δεν συνδέεται με συμπεριφορά τρίτου προσώπου ή φορέα δίωξης ή σοβαρής βλάβης, αλλά με ζητήματα που άπτονται της λειτουργίας και των αντικειμενικών δυνατοτήτων του συστήματος υγείας της χώρας καταγωγής.

65.         Συναφώς, σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην υπόθεση ΔΕΕ, απόφαση της 18.12.2014, M'Bodj, C-542/13, EU:C:2014:2452, καθώς και την ερμηνεία του άρθρου 15(β) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ που αποτυπώνεται στη σχετική Δικαστική Ανάλυση της EASO/EUAA, οι γενικές ελλείψεις ή ανεπάρκειες του συστήματος υγείας μιας χώρας, ακόμη και όταν επηρεάζουν δυσμενώς την κατάσταση της υγείας ενός προσώπου, δεν αρκούν αφ’ εαυτών για τη θεμελίωση δικαιώματος επικουρικής προστασίας, ελλείψει στοιχείου ηθελημένης κακομεταχείρισης ή υπαίτιας συμπεριφοράς εκ μέρους αναγνωρίσιμου φορέα δίωξης ή σοβαρής βλάβης. Στην παρούσα περίπτωση δεν προκύπτει η ύπαρξη τέτοιου φορέα ούτε οποιαδήποτε ένδειξη ότι η Αιτήτρια θα στερηθεί σκόπιμα ή διακριτικά την αναγκαία ιατρική περίθαλψη λόγω της κατάστασης της υγείας της.

66.         Υπό τα δεδομένα αυτά, δεν προκύπτει ότι η Αιτήτρια αντιμετωπίζει, σε προσωπικό επίπεδο, πραγματικό κίνδυνο να υποστεί μεταχείριση που να ανέρχεται σε επίπεδο δίωξης ή σοβαρής βλάβης λόγω της ιδιότητάς της ως φορέα HIV, ούτε ότι θα υποστεί διακρίσεις τέτοιας έντασης ώστε να θίγονται ουσιωδώς τα θεμελιώδη δικαιώματά της ή η ανθρώπινη αξιοπρέπειά της.

67.         Τέλος, τα περιστατικά παρελθούσας δίωξης που επικαλέστηκε η Αιτήτρια δεν έγιναν αποδεκτά ως αξιόπιστα. Ως εκ τούτου, δεν δύνανται να ληφθούν υπόψη ως παράγοντας που αυξάνει τον μελλοντικό κίνδυνο δίωξης ή σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της. Συνεπώς, εκτιμώντας σωρευτικά τόσο τις επικρατούσες συνθήκες στη Σιέρα Λεόνε όσο και τις προσωπικές περιστάσεις της Αιτήτριας, δεν προκύπτουν ουσιώδεις λόγοι να θεωρηθεί ότι αυτή θα εκτεθεί, σε περίπτωση επιστροφής της, σε πραγματικό κίνδυνο δίωξης ή σοβαρής βλάβης κατά την έννοια του περί Προσφύγων Νόμου.

68.         Προχωρώντας στη νομική ανάλυση, υπό το φως της ανωτέρω ανάλυσης κινδύνου, κρίνεται ότι δεν δικαιολογείται η υπαγωγή της Αιτήτριας στο καθεστώς του πρόσφυγα, καθώς δεν τεκμηριώθηκε η συνδρομή βάσιμου φόβου δίωξης για τους λόγους που εξαντλητικά αναφέρονται στο άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου.

69.         Ούτε επίσης τεκμηριώνεται, η υπαγωγή του στο καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας (άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου), καθώς η Αιτήτρια δεν τεκμηριώνει, αλλά και από τα ενώπιόν μου στοιχεία δεν προκύπτει ότι εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς της, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη.

70.         Ειδικότερα, στην προκειμένη περίπτωση από το προαναφερόμενο ιστορικό και δεδομένου ότι η Αιτήτρια δεν τεκμηρίωσε, ότι ενόψει των προσωπικών της περιστάσεων, [βλ. απόφαση της 17.2.2009, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94, Elgafaji, σκέψη 32)] διατρέχει κίνδυνο σοβαρής βλάβης, λόγω θανατικής καταδίκης ή εκτέλεσης, βασανιστηρίων, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της [βλ άρθρο 19(2)(α) και (β)].

71.             Επιπροσθέτως, δέον να εξεταστούν τα επιμέρους συστατικά στοιχεία του άρθρου 19(2)(γ) και ειδικότερα, κατά πόσον συντρέχει αδιακρίτως ασκούμενη βία στον τελευταίο τόπο διαμονής της Αιτήτριας, ο βαθμός της οποίας να είναι τόσο υψηλός, ώστε να υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμηθεί ότι η Αιτήτρια, ακόμα κι αν ήθελε υποτεθεί ότι θα επιστρέψει στη συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας της και μόνον στο έδαφος αυτής της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί στην εν λόγω απειλή [βλ. απόφαση της 17.2.2009, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94  Elgafaji, σκέψη 43].

72.         Ως «σοβαρή» ή «σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη» ορίζεται δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) ως «σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης». Ως προς τον όρο διεθνής ή εσωτερική ένοπλη σύρραξη, το ΔΕΕ, διευκρίνισε ότι της έννοιας της εσωτερικής ένοπλης συρράξεως, η σημασία και το περιεχόμενο των όρων αυτών πρέπει να καθορίζονται, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, σύμφωνα με το σύνηθες νόημά τους στην καθημερινή γλώσσα, λαμβανομένου υπόψη του πλαισίου εντός του οποίου αυτοί χρησιμοποιούνται και των σκοπών που επιδιώκει η ρύθμιση στην οποία εντάσσονται (αποφάσεις της 22ας Δεκεμβρίου 2008, C 549/07, Wallentin-Hermann, Συλλογή 2008, σ. I 11061, σκέψη 17, και της 22ας Νοεμβρίου 2012, C 119/12, Probst, σκέψη 20). Υπό το σύνηθες νόημά της στην καθημερινή γλώσσα, η έννοια της εσωτερικής ένοπλης συρράξεως αφορά κατάσταση στην οποία οι τακτικές δυνάμεις ενός κράτους συγκρούονται με μία ή περισσότερες ένοπλες ομάδες ή στην οποία δύο ή περισσότερες ένοπλες ομάδες συγκρούονται μεταξύ τους. (Βλ.  απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 2014, Diakité, C-285/12, EU:C:2014:39, σκέψεις 27 και 28). Εν προκειμένω δεν διαπιστώνεται η ύπαρξη διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης στη Freetown, συνεπώς παρέλκει η εξέταση των υπόλοιπων συστατικών στοιχείων της εν λόγω διάταξης. Ως εκ τούτου, κρίνεται ότι δεν δικαιολογείται υπαγωγή της Αιτήτριας στο άρθρο 19(2)(γ) το περί Προσφύγων Νόμου.

Ως προς δε την απόφαση επιστροφής της, από τα ενώπιόν μου στοιχεία, δεν προκύπτει οποιοδήποτε άλλο ζήτημα συναφές με την αρχή της μη επαναπροώθησης και των προϋποθέσεων έκδοσης της απόφασης επιστροφής, πέραν των όσων ήδη εξετάστηκαν και αναλύθηκαν ανωτέρω, ιδίως ως προς την κατάσταση της υγείας της Αιτήτριας (Βλ. απόφαση της της 17ης Οκτωβρίου 2024, υπόθεση C 156/23 [Ararat] K, L, M, N κατά Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, ECLI:EU:C:2024:892, ιδίως σκέψεις 50 έως 51). Eπισημαίνεται ότι, με βάση τα ενώπιον του Δικαστηρίου έγγραφα και δηλώσεις, δεν προκύπτει ότι η Αιτήτρια πάσχει από κάποια σοβαρή ασθένεια ή έχει σημαντικό πρόβλημα υγείας, ώστε να μην μπορεί ή που δεν της επιτρέπει, να επιστρέψει στη χώρα καταγωγής (Βλ. απόφαση του ΕΔΑΔ στην υπόθεση Paposhvili v. Belgium, Αριθμός αίτησης 41738/10, 13.12.2016, παρ. 192).

 

 

Ως εκ τούτου, η παρούσα προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση τροποποιείται ως ανωτέρω, με €500  έξοδα εναντίον της Αιτήτριας και υπέρ των Καθ' ων η αίτηση, δεδομένων και των πλημμελειών που εντοπίστηκαν ανωτέρω κατά την έκδοση της επίδικης πράξης.

Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.