ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ 

Υπόθ. Αρ.: 1089/24 

9 Ιουλίου, 2026 

[Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΔΔΔΔΠ.] 

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος 

Μεταξύ: 

N.K.A.

Αιτητής 

-και- 

Υπηρεσίας Ασύλου

Καθ’ ων η Αίτηση 

 

Ο Αιτητής εμφανίζεται προσωπικά

Α. Κιτσιου (κα), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η Αίτηση.  

 

ΑΠΟΦΑΣΗ 

 

Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π: Ο Αιτητής με την παρούσα προσφυγή προσβάλλει την απόφαση των Καθ’ ων η Αίτηση ημερομηνίας 24/02/24,  σύμφωνα με την οποία απορρίφθηκε η αίτηση του για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας και αιτείται επανεξέταση της αίτησής του για άσυλο.

 

Τα ουσιώδη γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, έχουν εκτεθεί στην Ένσταση των Καθ' ων η Αίτηση και υποστηρίζονται από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου:

 

Ο Αιτητής είναι ενήλικας πολίτης της Σομαλίας. Στις 11.10.2021 και αφού είχε εισέλθει παράνομα στη Δημοκρατία, υπέβαλε ενώπιον των αρχών της Δημοκρατίας αίτημα χορήγησης διεθνούς προστασίας.

 

Στις 20.2.2024 πραγματοποιήθηκε προσωπική συνέντευξη του Αιτητή από αρμόδιο λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου, ο οποίος με την από 22.2.2024 Έκθεση/Εισήγησή, εισηγήθηκε την απόρριψη του αιτήματος και την έκδοση απόφασης επιστροφής του Αιτητή στη Σομαλία. 

 

Δεόντως εξουσιοδοτημένος να εκτελεί τα καθήκοντα Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου λειτουργός ενέκρινε την εισήγηση στις 24.2.2024, αποφασίζοντας την απόρριψη της αίτησης και την επιστροφή του Αιτητή στην χώρα καταγωγής του. Η ανωτέρω απόφαση κοινοποιήθηκε νομότυπα στον Αιτητή στις 22.3.2024.

 

Εμπρόθεσμα, και συγκεκριμένα στις 28.3.2024, ο Αιτητής καταχώρισε την υπό κρίση προσφυγή. 

 

Ο Αιτητής, στην αίτηση ακυρώσεως κατέγραψε ότι φέρει ένσταση κατά της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου καθότι σε περίπτωση επιστροφής του στην χώρα του θα κινδυνεύσει η ζωή του, ο κίνδυνος αυτός θα ενισχυθεί εξαιτίας της έλλειψης οικογενειακής υποστήριξης και ένεκα της ιστορίας κακοποίησης από το θείο του.

 

Ο Αιτητής δήλωσε μέσω της γραπτής του αγόρευσης ότι γεννήθηκε στη Σομαλία σε περίοδο έντονου τραύματος για την οικογένειά του, καθώς η μητέρα του υπήρξε θύμα βιασμού την εποχή της γέννησής του. Από μικρή ηλικία αντιμετώπισε έντονο ρατσισμό και κοινωνικό αποκλεισμό, γεγονός που δημιούργησε ένα εχθρικό και ανασφαλές περιβάλλον. Εξαιτίας των δυσμενών συνθηκών και της έλλειψης υποστήριξης, δήλωσε ότι δεν είχε πρόσβαση στην εκπαίδευση, και αυτό περιόριζε τις δυνατότητές του για ένα καλύτερο μέλλον. Περαιτέρω, επανέλαβε ότι μεγάλωσε σε περιβάλλον φόβου, τραύματος και ανασφάλειας, ενώ οι συνεχιζόμενοι κίνδυνοι και η αστάθεια στη Σομαλία καθιστούν δύσκολη την ασφαλή επιστροφή και διαβίωσή του στη χώρα καταγωγής του. Επιθυμεί να διαμείνει σε ένα ασφαλές περιβάλλον όπου θα έχει τη δυνατότητα να χτίσει τη ζωή του, να λάβει εκπαίδευση και να συνεισφέρει στη κοινωνία.

 

Οι Καθ' ων η αίτηση, με τη Γραπτή τους Αγόρευση, υποστηρίζουν ότι η επίδικη απόφαση έχει ληφθεί ορθά και νόμιμα, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Συντάγματος, των Νόμων και Κανονισμών, μετά από δέουσα έρευνα και ορθή ενάσκηση των εξουσιών που δίνει ο Νόμος στους Καθ' ων η αίτηση και αφού λήφθηκαν υπόψη όλα τα σχετικά στοιχεία, γεγονότα και περιστατικά της υπόθεσης, σύμφωνα με τις γενικές αρχές διοικητικού δικαίου και είναι δε επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη.

 

Κρίνω σκόπιμο να εξετάσω τους ισχυρισμούς του Αιτητή υπό το πρίσμα των πραγματικών γεγονότων και ισχυρισμών που προώθησε ο Αιτητής καθ’ όλη την διάρκεια της διαδικασίας  εξέτασης του αιτήματός του ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου, ως προκύπτει από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου.

 

Με την αίτησή του για διεθνή προστασία, ο Αιτητής δήλωσε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του εξαιτίας του φυλετισμού στην χώρα, ο ίδιος γεννήθηκε σε μια μικρή φυλή και αντιμετωπίζει πρόβλημα μέχρι και σήμερα. Συνέχισε ότι νιώθει φόβο και δεν έχει κάποιον να τον βοηθήσει.

 

Στη συνέντευξή που πραγματοποιήθηκε ο Αιτητής δήλωσε ότι κατάγεται από την πόλη Hargeisa, της περιφέρειας  Wogoyi Galbeed (Σομαλιλάνδη), όπου έμενε μέχρι να εγκαταλείψει την χώρα καταγωγής του. Δήλωσε άγαμος, άτεκνος, εθνοτικής καταγωγής Gabooye. Ως προς το μορφωτικό του επίπεδο δήλωσε ότι δεν έχει λάβει εκπαίδευση, ούτε σε συμβατικό σχολείο, ούτε σε θρησκευτικό σχολείο. Ως προς την οικογένεια του, δήλωσε ότι δεν έχει αδέλφια και ότι η μητέρα του απεβίωσε περίπου το έτος 2021, πληροφορία που έμαθε από το διακινητή, ο οποίος διέμενε στην περιοχή όπου η μητέρα του ήταν άστεγη (ερ. 38 χ13 του δ.φ.). Ως προς τον πατέρα του δήλωσε ότι δεν γνωρίζει την ταυτότητα του καθότι η γέννηση του προήλθε κατόπιν σεξουαλικής κακοποίηση της μητέρας του.  Δήλωσε ότι διέμενε με τον θείο του από τη μητρική πλευρά μέχρι την ηλικία των 10 ετών και στη συνέχεια, μαζί με τη μητέρα του, σε συνθήκες αστεγίας. Δεν έχει εργαστεί στη χώρα καταγωγής του, υποστηρίζονταν οικονομικά από τη μητέρα του που καθάριζε σπίτια.  Εγκατέλειψε την χώρα καταγωγής του πρώτη φορά το Δεκέμβριο του 2020, μετέβη στη Λιβύη, όπου συνελήφθη και κρατήθηκε για έξι μήνες και εν συνεχεία απελάθηκε πίσω στη Σομαλία τον Ιούνιο του 2021. Στις 05/09/2021 εγκατέλειψε για δεύτερη φορά τη Σομαλία αεροπορικώς χωρίς να αντιμετωπίσει κάποιο πρόβλημα από τις αρχές της χώρας. Δήλωσε ότι εξέδωσε το διαβατήριο του τον Ιούλιο με Αύγουστο του 2021 προκειμένου να εγκαταλείψει τη χώρα.

 

Ως προς τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε την χώρα καταγωγής του δήλωσε τις διακρίσεις που υπέστη ως τέκνο γεννηθέντα κατόπιν βιασμού της μητέρα του από τον θείο του και την κοινωνία και την επιθυμία του να σπουδάσει και να τύχει καλύτερων συνθηκών διαβίωσης. Δήλωσε ότι από την ηλικία των 10 ετών διαμένει στους δρόμους, ενώ η μητέρα του συνέχισε να μένει με το θείο του, ώσπου στην συνέχεια διέμειναν μαζί στο δρόμο. Σε σχέση με τη συμπεριφορά του θείου του απέναντί του, δήλωσε ότι δεν τον ήθελε επειδή ήταν τέκνο γεννηθέντα κατόπιν βιασμού. Ερωτηθείς εάν έχει επικοινωνία με το θείο του, δήλωσε σε ένα σημείο της συνέντευξης του ότι τελευταία φορά που επικοινώνησε μαζί του ήταν όταν ήταν 12 ετών και στη συνέχεια δήλωσε ότι κάποιες φορές ο θείος του φιλοξενούσε τον ίδιο και τη μητέρα του στο σπίτι του. Κληθείς να επεξηγήσει την τελευταία δήλωση του ανέφερε ότι αυτός δεν πήγαινε στο θείο του παρά μόνο η μητέρα του. Ως προς τις διακρίσεις που δήλωσε ότι δέχθηκε ως τέκνο γεννηθέντα κατόπιν βιασμού της μητέρας του δήλωσε ότι δεν τον αποδέχτηκαν επειδή δεν είχε πατέρα και επειδή η μητέρα του ανήκει στην κάστα Gabooye. Κληθείς να περιγράψει τα χαρακτηριστικά της φυλής του δήλωσε ότι δεν γνωρίζει πληροφορίες για την κάστα του. Ανέφερε ότι ως Gabooye είχε δύσκολη ζωή, και κληθείς να επεξηγήσει την ανωτέρω δήλωση του ισχυρίστηκε ότι του έλεγαν να μην πλησιάζει τους ανθρώπους.

 

Κληθείς να αποκριθεί τι θα του συμβεί σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του δήλωσε ότι θα αντιμετωπίσει πολλά προβλήματα. Προσέθεσε ότι δεν θα μπορούσε να διαμείνει σε άλλη περιοχή εντός της χώρας καταγωγής του επειδή είναι παιδί χωρίς πατέρα.

 

Ο αρμόδιος λειτουργός εντόπισε στην έκθεση - εισήγησή του δύο (2) ουσιώδη πραγματικά περιστατικά, τα οποία προκύπτουν από τις δηλώσεις τoυ Αιτητή:

 

1.   Υπήκοος της χώρας Σομαλίας, περιοχή καταγωγής του και διαμονής του η περιοχή Hargeisa city, Wogoyi  Galbeed region, Somaliland.

2.   Ισχυριζόμενη διάκριση του Αιτητή από το θείο του, λόγω του ότι είναι τέκνο γεννηθέντα κατόπιν σεξουαλικής κακοποίησης της μητέρας του,

3.   Λόγοι ακαδημαϊκού περιεχομένου.

 

Ο πρώτος ισχυρισμός περί του προσωπικού του προφίλ (μορφωτικό επίπεδο, θρήσκευμα, οικογένεια), χώρα καταγωγής και περιοχή διαμονής εκεί έγινε αποδεκτός. Ωστόσο δεν έγινε αποδεκτή η ιδιότητα του ως μέλους της κάστας Gabooye, καθότι δεν ήταν σε θέση να παραθέσει βασικές πληροφορίες περί της ανωτέρω κάστας, αλλά και δεν κατάφερε να θεμελιώσει με συνέπεια και επάρκεια πληροφοριών τις ισχυριζόμενες διακρίσεις που υπέστη λόγω του ότι ανήκει στην εν λόγω κάστα. Επίσης, κρίθηκε ότι οι συνθήκες διαβίωσης του, ήτοι η πρόσβαση του σε υπηρεσίες έκδοσης διαβατηρίου και ελευθερίας μετακίνησης του εκτός της χώρας καταγωγής του, δεν συνάδουν με τον τρόπο ζωής των ατόμων που ανήκουν στην εν λόγω μειονοτική ομάδα, ως αυτός παρουσιάζεται μέσω εξωτερικών πηγών πληροφόρησης στις οποίες ανέτρεξε και παρέθεσε ο λειτουργός στο σώμα της εισηγητικής έκθεσης.  Ομοίως αποδεκτός έγινε και ο τρίτος ισχυρισμός του Αιτητή περί του ότι εγκατέλειψε την χώρα καταγωγής του για καλύτερες συνθήκες διαβίωσης και για ακαδημαϊκούς λόγους.

 

Σε σχέση με τον δεύτερο ισχυρισμό του, αυτός απορρίφθηκε ως εσωτερικά και εξωτερικά αναξιόπιστος. Ειδικότερα, κρίθηκε ότι ο Αιτητής δεν κατάφερε να παραθέσει επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τις συνθήκες διαβίωσής του στη χώρα καταγωγής του ως άστεγος, παρότι, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, τελούσε σε τέτοια κατάσταση από την ηλικία των 10 ετών έως και τα 20 έτη, οπότε και εγκατέλειψε τη χώρα. Ούτε ήταν σε θέση να περιγράψει με λεπτομέρειες τις διακρίσεις που υπέστη λόγω του ότι δεν είχε πατέρα αλλά και του ότι η μητέρα του άνηκε στην κάστα Gabooye. Ασυνέπεια εντοπίστηκε στις δηλώσεις του σε σχέση με το αν φοίτησε στο σχολείο, καθότι κατά την συνέντευξη του δήλωσε ότι δεν πήγε ποτέ στο σχολείο ενώ κατά την συνέντευξη του για την εξακρίβωση τυχόν στοιχείων ευαλωτότητας ισχυρίστηκε ότι φοίτησε μέχρι την 8^η τάξη. Όταν του δόθηκε η δυνατότητα να επεξηγήσει την εν λόγω ασυνέπεια στις δηλώσεις του, αποκρίθηκε ασαφώς ότι δεν ξέρει. 

 

Αντίφαση εντοπίστηκε στα λεγόμενα του αναφορικά με τον τόπο διαμονής του Αιτητή και της μητέρας του πριν εγκαταλείψει ο ίδιος την χώρα καταγωγής του. Επιπλέον, διαπιστώθηκαν αποκλίσεις στις δηλώσεις του αιτητή ως προς την οικογενειακή του κατάσταση και τα μέλη της οικογένειάς του. Ειδικότερα, κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του δήλωσε ότι δεν έχει αδέλφια. Ωστόσο, στο έντυπο αξιολόγησης ευαλωτότητας προκύπτει ότι ο ίδιος είχε αναφερθεί σε περιστατικό κατά το οποίο η αδελφή του υπέστη έγκαυμα στο χέρι, κατόπιν πυρκαγιάς στην οικία τους. Ερωτηθείς σχετικά με την εν λόγω αντίφαση, ο αιτητής δεν κατόρθωσε να παράσχει μια επαρκή και πειστική εξήγηση, περιοριζόμενος να αναφέρει ότι «δεν γνωρίζει». Ασυνέπεια στα λεγόμενα του εντοπίστηκε και ως προς τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, με τον αιτητή να παρουσιάζει διαφορετική εκδοχή αυτών κατά την συνέντευξη του σε σχέση με τα λεγόμενα του στο έντυπο ευαλωτότητας, ενώ όταν κλήθηκε να επεξηγήσει δήλωσε ότι δεν θυμάται, υποστηρίζοντας ότι όσα ανέφερε στη συνέντευξη είναι τα ορθά, χωρίς να άρει την αντίφαση. Τέλος, επισημάνθηκε ότι, βάσει της προηγηθείσας ανάλυσης επί του πρώτου ισχυρισμού, η ισχυριζόμενη ιδιότητά του ως μέλους της κάστας Gabooye δεν χρήζει περαιτέρω διερεύνησης και, ως εκ τούτου, δεν γίνεται αποδεκτό ότι υπέστη ή ότι θα υποστεί οποιαδήποτε μορφή διάκρισης λόγω της ιδιότητας αυτής.

 

Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία κρίθηκε ότι όσα ανέφερε ο Αιτητής αποτελούν το μοναδικό τεκμήριο προς υποστήριξη του αιτήματος του και δεν συντρέχουν εύλογοι λόγοι που να δικαιολογούν την οποιανδήποτε περαιτέρω διερεύνηση αυτών μέσω άλλων πηγών πληροφόρησης.

 

Κατά την αξιολόγηση το κινδύνου που ενδέχεται να αντιμετωπίσει ο Αιτητής σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, ο λειτουργός λαμβάνοντας υπόψη τους ισχυρισμούς 1 και 3 που έγιναν αποδεκτοί και εξετάζοντας την κατάσταση ασφαλείας που επικρατεί στην περιοχή όπου αναμένεται να επιστρέψει (Hargeisa city, Wogoyi  Galbeed region, Somaliland), κατέληξε ότι δεν συντρέχει εύλογη πιθανότητα να αντιμετωπίσει δίωξη ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης.

 

Ακολούθως, κατά την νομική ανάλυση υπαγωγής του Αιτητή σε καθεστώς πρόσφυγα, σημείωσε ότι δεν συντρέχουν τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία για τη στοιχειοθέτηση βάσιμου και δικαιολογημένου φόβου για έναν τους περιοριστικά αναφερόμενους λόγους δίωξης κατά τη Σύμβαση της Γενεύης, το αρ. 10 της Οδηγίας 2011/95 ΕΕ και του αρ. 3 του περί Προσφύγων Νόμων, καταλήγοντας ότι ο Αιτητής δεν δικαιούται να αναγνωριστεί ως πρόσφυγας.

 

Ως προς την υπαγωγή του Αιτητή στις διατάξεις περί συμπληρωματικής προστασίας, ο λειτουργός σημείωσε ότι σε περίπτωση επιστροφής του δεν θα εκτεθεί σε κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης και βασανιστηρίων ή απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας κατά τις περιπτώσεις α’ και β’ αντιστοίχως του αρ. 19 (2) του Περί Προσφύγων Νόμου. Αναφορικά με την περίπτωση γ’ του ίδιου άρθρου, ο λειτουργός αφού έλαβε υπόψη πληροφορίες που παρέθεσε κατά το στάδιο της ανάλυσης κινδύνου σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας που επικρατεί στην πόλη Hargeisa, της διοικητικής περιοχής Wogoyi  Galbeed, της διοικητικής περιφέρειας της Σομαλιλάνδης, της Σομαλίας σημείωσε πως δεν συντρέχουν συνθήκες ένοπλης σύρραξης και κατά συνέπεια δεν συντρέχει λόγος παραχώρησης καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας.

 

Συναφώς ο λειτουργός εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης ως ουσία αβάσιμη. 

 

Εξετάζοντας τους ισχυρισμούς του Αιτητή, καθώς και τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου, θα συμφωνήσω με την κατάληξη των Καθ' ων η αίτηση ότι ο Αιτητής δεν τεκμηρίωσε το αίτημά του κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του, αφού δεν ανέφερε, με τρόπο αξιόπιστο, λόγους που θα μπορούσαν να στοιχειοθετήσουν τις προϋποθέσεις του άρθρου 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου και του Άρθρου 1Α(2) της Σύμβασης της Γενεύης του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων, ως απαιτείται για αναγνώριση του καθεστώτος του πρόσφυγα.

 

Από τα στοιχεία που έχω ενώπιόν μου διαπιστώνω ότι κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, τέθηκε στον Αιτητή επαρκής αριθμός ερωτήσεων και του δόθηκε η ευκαιρία να προβάλει τους ισχυρισμούς του καθώς και να αναπτύξει το αίτημά του, σε περίπτωση που πράγματι υφίστατο βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξής της στη χώρα καταγωγής ή πληρούνταν οι προϋποθέσεις για να του παραχωρηθεί καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.  Οι απαντήσεις που έδωσε ο Αιτητής, αξιολογήθηκαν δεόντως από αρμόδιο λειτουργό, σε συνάρτηση με πληροφορίες από τη χώρα καταγωγής του και ορθώς διαπιστώθηκε ότι οι λόγοι που ο Αιτητής εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του και δεν επιθυμεί να επιστρέψει σε αυτή δεν στοιχειοθετούν φόβο δίωξης ή πραγματικό κίνδυνο να υποστεί ο ίδιος σοβαρή βλάβη. Τα ευρήματα του αρμόδιου λειτουργού ήταν ορθά και τεκμηριωμένα, με παραπομπές στους ισχυρισμούς που προέβαλε ο Αιτητής κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του, καθώς και σε πηγές πληροφοριών από τη χώρα καταγωγής προς εξακρίβωση της αξιοπιστίας των ισχυρισμών του.

 

Σε σχέση με τον ισχυρισμό του περί του ότι δεχόταν διακρίσεις λόγω του ότι δεν είχε πατέρα και λόγω του  ότι η γέννηση του προήλθε από βιασμό της μητέρας του (χωρίς να αναφερθεί σε συγκεκριμένα περιστατικά διακριτικής μεταχείρισης), εξωτερικές πηγές πληροφόρησης καταγράφουν ότι τα παιδιά γεννηθέντα εκτός γάμου ενδέχεται να αντιμετωπίσουν στίγμα, κοινωνικό αποκλεισμό και δυσκολίες στην πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες.

 

Ειδικότερα, άρθρο της οργάνωσης SOS Children’s Villages στη Σομαλία αναφέρει ότι η ταυτότητα και η κοινωνική αποδοχή συνδέονται στενά με το πατρογραμμικό σύστημα φυλών. Σύμφωνα με κοινωνικό λειτουργό της οργάνωσης, παιδιά που γεννιούνται εκτός γάμου ή των οποίων ο πατέρας είναι άγνωστος ενδέχεται να αντιμετωπίζουν κοινωνικό στίγμα και να μην έχουν προστασία από κάποια φυλή. Η ίδια πηγή αναφέρει ότι ορισμένα από αυτά τα παιδιά μπορεί να βιώνουν κοινωνικό αποκλεισμό, περιορισμένη προστασία και δυσκολίες αργότερα στην πρόσβαση σε εργασία ή γάμο.[1]

 

Έκθεση της EUAA του 2021, η οποία αναφέρεται στο προφίλ των ατόμων που στοχοποιούνται στη Σομαλία, καταγράφει ως προς τα παιδιά εκτός γάμου ότι «σε γενικές γραμμές, οι εγκυμοσύνες εκτός γάμου αποκρύπτονται, σε τέτοιο βαθμό ώστε η γυναίκα να διακινδυνεύει ακόμη και  με προβλήματα αναπαραγωγικής υγείας. Η αποκάλυψη μιας εγκυμοσύνης εκτός γάμου θεωρείται από την οικογένεια και την κοινωνία «προδοσία» της οικογενειακής τιμής. Το 2017, ο Υπουργός Ανάπτυξης Γυναικών και Οικογενειακών Υποθέσεων της Puntland δήλωσε ότι μια γυναίκα που αποκτά παιδί εκτός γάμου στιγματίζεται, γίνεται αντικείμενο κουτσομπολιού και ενδέχεται ακόμη και να δεχθεί σωματική επίθεση. Η γέννηση παιδιού εκτός γάμου θεωρείται «ντροπή» για ολόκληρη την οικογένεια, με αποτέλεσμα μητέρα και παιδί να αντιμετωπίζουν κοινωνικό αποκλεισμό, εγκατάλειψη από την ευρύτερη οικογένεια ή ακόμη και αποκήρυξη από τη φυλή τους.[2] Φιλανδική έκθεση που επικαλείται η ανωτέρω πηγή αναφέρει ότι τα παιδιά που έχουν χάσει τον έναν γονέα είναι «πιο ευάλωτα», γεγονός που συχνά τα αναγκάζει να εργάζονται προκειμένου να εξασφαλίσουν τα προς το ζην. Επιπλέον, επισημαίνεται ότι ένα παιδί που γεννιέται από εξωσυζυγική σχέση, καθώς και η μητέρα του, αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες ζωής. Στη χειρότερη περίπτωση, τόσο το παιδί που γεννιέται εκτός γάμου όσο και η μητέρα του ενδέχεται να εγκαταλειφθούν από την ευρύτερη οικογένεια.[3]

 

Έκθεση της Unicef (2012) που αναδημοσιεύεται από το Relief Web αναφέρεται ότι οι νεαρές ανύπαντρες γυναίκες που μένουν έγκυες εκτός γάμου συχνά εγκαταλείπουν τα παιδιά τους λόγω του κοινωνικού στίγματος.[4]

 

Επιπλέον η ανωτέρω έκθεση (EUAA) καταγράφει ότι «η Somalia δεν διαθέτει οργανωμένο σύστημα κοινωνικής πρόνοιας ούτε επίσημα κρατικά προγράμματα κοινωνικής προστασίας. Ελλείψει κρατικής μέριμνας, η υποστήριξη παρέχεται κυρίως σε επίπεδο φυλής (clan). Η Immigration and Refugee Board of Canada αναφέρει ότι το κράτος δεν προσφέρει ειδικές υπηρεσίες στήριξης σε νοικοκυριά (των οποίων η κεφαλή είναι γυναίκα) στην Mogadishu για θέματα στέγασης. Σύμφωνα με τη Charlotte Bonnet, ένας φιλάνθρωπος γείτονας είναι πιθανότερο να βοηθήσει μια άγαμη, χήρα ή διαζευγμένη γυναίκα, ιδίως αν έχει παιδιά, παρά έναν άνδρα. Υποστήριξη παρέχεται επίσης από ΜΚΟ, ισλαμικές φιλανθρωπικές οργανώσεις ή μέλη της οικογένειας. Ωστόσο, ακόμη και όταν συγγενείς στηρίζουν μια γυναίκα που είναι έγκυος εκτός γάμου, αυτό δεν διασφαλίζει το ίδιο επίπεδο προστασίας που μπορεί να προσφέρει η φυλή»[5].

 

Παρά τα ανωτέρω, ο Αιτητής δεν προέβαλε οποιονδήποτε αξιόπιστο ισχυρισμό σχετικά με το ενδεχόμενο να υποστεί διακρίσεις σε αυτό το στάδιο της ζωής του και ενώ ενηλικιώθηκε ενώ σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του διάκριση υπέστη κυρίως από τον θείο του.

 

 

Ενόψει των πιο πάνω, καθώς και της κατάληξης μου ότι ορθώς κρίθηκε πως στην περίπτωση του Αιτητή δεν υφίσταται βάσιμος φόβος δίωξης και εφόσον δεν κατέδειξε οποιεσδήποτε ιδιαίτερες περιστάσεις ή προσωπικά περιστατικά αναφορικά με την περίπτωση του, τότε και σε σχέση με το άρθρο 19(1) και 19(2) (α) και (β) του περί Προσφύγων Νόμου, δεν συντρέχει κανένας λόγος που να τεκμηριώνει ότι σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, θα υποστεί σοβαρή βλάβη, υπό την μορφή θανατικής ποινής ή εκτέλεσης, ή βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας.

 

Αναφορικά με την υπαγωγή του Αιτητή σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 19(1) και 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, το οποίο προϋποθέτει ουσιώδεις λόγους να πιστεύεται ότι ο Αιτητής θα υποστεί σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, υπάρχει ευρεία νομολογία τόσο του Ανώτατου Δικαστηρίου Κύπρου (βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, Υποθ. Αρ. 685/2012, ημερομηνίας 23/04/13 και Mushegh Grigoryan κ.α. v. Κυπριακή Δημοκρατία, Υποθ. Αρ. 851/2012, ημερομηνίας 22/9/2015) όσο και του ΔΕΕ (βλ. C-285/12, A. Diakité v. Commissaire général aux réfugiés et aux apatrides, 30/01/2014, C-465/07, Meki Elgafaji and Noor Elgafaji v. Staatssecretaris van Justitie, 17/02/2009), καθώς επίσης και του ΕΔΔΑ (βλ. K.A.B. v. Sweden, 886/11, 05/09/2013 (final 17/02/2014), Sufi and Elmi v. the United Kingdom, 8319/07 and 11449/07, 28/11/2011) στις οποίες ερμηνεύεται η έννοια της «αδιακρίτως ασκούμενης βίας» και της «ένοπλης σύρραξης» και τίθενται κριτήρια ως προς τη σοβαρότητα του κινδύνου που προϋποτίθεται για την αξιολόγηση των περιπτώσεων στις οποίες εξετάζεται η πιθανότητα παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του Άρθρου 15(γ) της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, το οποίο αντιστοιχεί στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου.

 

Για την εξέταση του άρθρου 19(2)(γ) του Περί Προσφύγων Νόμου, δέον να εξεταστεί η κατάσταση ασφαλείας στη χώρα καταγωγής του στη βάση επικαιροποιημένων στοιχείων. 

 

Σύμφωνα το Portal Rule of Law in Armed Conflict (RULAC), πρωτοβουλία της Ακαδημίας της Γενεύης για το Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα,^[6] κρίνοντας με κριτήρια διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου,^[7] η κυβέρνηση της Σομαλίας συμμετέχει σε μη διεθνή ένοπλη σύγκρουση (Νon-international Armed Conflict - NIAC) στην επικράτειά της εναντίον της Al Shabaab, έχοντας την στήριξη της Αφρικανικής Μεταβατικής Αποστολής στη Σομαλία (The African Transition Mission in Somalia – ATMIS - πρώην ΑMISOM), καθώς και τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, την Κένυα και την Αιθιοπία.^[8]

 

Η Al-Shabaab, ένοπλη ισλαμιστική εξτρεμιστική οργάνωση
παραμένει η σημαντικότερη απειλή για την ειρήνη και την ασφάλεια στη Σομαλία σύμφωνα με έκθεση του Οκτωβρίου 2024 της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ για τη Σομαλία.^[9]
Σύμφωνα με ενημερωτικό σημείωμα του Center for Preventing Action, ο απώτερος στόχος της οργάνωσης παραμένει «η καταστροφή της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης της Σομαλίας (FGS), η εκδίωξη των ξένων δυνάμεων από τη χώρα και η ίδρυση μιας “Μεγαλύτερης Σομαλίας”, που θα ενώσει όλους τους εθνοτικά Σομαλούς της Ανατολικής Αφρικής υπό αυστηρή ισλαμική διακυβέρνηση».^[10]

 

Βάσει των δεδομένων του ACLED, κατά την περίοδο Απρίλιος 2023 – Μάρτιος 2025, στη Σομαλία συντελέστηκαν 6.000 περιστατικά ασφαλείας, τα οποία οδήγησαν σε περίπου 15.000 θανάτους^[11],  με μεγάλο ποσοστό αυτών, να προέρχεται από δύο στρατιωτικές επιχειρήσεις, την  επιχείρηση Black Lion, μια κοινή επίθεση κατά της Al-Shabaab, κατά την περίοδο Αυγούστου–Σεπτεμβρίου 2023, κυρίως στις περιοχές Galgaduud, Middle Shabelle, Hiraan και Mudug^[12], και την επίθεση της Al-Shabaab κατά των κυβερνητικών και συμμαχικών δυνάμεων, που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2025 κυρίως στις περιοχές Hiraan, Middle Shabelle και Lower Shabelle.^[13]

 

Πέρα από τον έλεγχο των περιοχών της Νότιας-Κεντρικής Σομαλίας, τις οποίες ελέγχει σταθερά η Al-Shabaab αμφισβητεί και ασκεί επιρροή σε ακόμα μεγαλύτερα τμήματα της χώρας,^[14] και ελέγχει βασικές οδικές αρτηρίες σε όλη τη Νότια-Κεντρική Σομαλία.^[15]
Επιπλέον, η οργάνωση διατηρεί τα προπύργιά της και στον βορρά της χώρας, στα δυτικά όρη Al-Madow, μεταξύ των περιοχών Bari και Sanaag.^[16]

 

Σύμφωνα με έκθεση της EUAA (Μάιος 2025) σχετικά με τη κατάσταση ασφαλείας στη Σομαλία, μεταξύ 1/4/2023 και 30/3/2025, η Al-Shabaab διατήρησε, κατέκτησε ή ανέκτησε – πλήρως ή μερικώς, ενίοτε προσωρινά – τον έλεγχο των εξής περιοχών στη Νότια-Κεντρική Σομαλία:

• Στην περιοχή Mudug: Bacaadweyne, Caad, Camaara, Xiinlabi·
• Στην Galgaduud: Budbud, Galcad, Cowsweyne, Ceel Buur·
• Στην Hiraan: Booco, Nuur Fanax, Beero Yabal, Cell Qooxle, Garasyaani, Aborey·
• Στη Middle Shabelle: Ciidciidka, Cali Fooldheere, Ceel Baraf, Ruun Nirgood, Ceel Cali Axmed, Caadley, Miir Tuugo, Al-Kowthar, Daaru Nicma, Xalfooley, Nuur Dugle, Shabeellow, Mansuur, Caadleey, Huriwaa, Oobaale, Qurac Madoobe, Miirtaqwo, Biya Cadde, Bursha Sheekh, Ceel Xarar, Xaruur, Laba Garas, Guulane, Xagarey, Masjid Cali Gaduud·
• Στην Lower Shabelle: Οδικός άξονας Afgooye-Mogadishu, η πόλη Awdheegle, στρατηγικά γεφύρια της περιοχής – Awdheegle, Bariire, Sabiib και Caanole – και η πόλη Bariire.

 

Σε αντίθεση με προηγούμενες επιθέσεις, όπου η Al-Shabaab συνήθως καταλάμβανε εδάφη προσωρινά και αποσυρόταν, πλέον φαίνεται να εδραιώνει τις θέσεις και τις κατακτήσεις της.
Η κατάσταση στις περιοχές Hiraan και Middle Shabelle χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερα αβέβαιη στο τέλος της περιόδου αναφοράς, εξαιτίας της ικανότητας της Al-Shabaab να συγκροτεί μεγάλη μαχητική δύναμη σε ευρύ γεωγραφικό πεδίο, η οποία «ενδεχομένως αριθμεί εκατοντάδες μαχητές».^[17]

 

Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις και συγκρούσεις κατά της Al-Shabaab, που φέρουν εκτεταμένο χαρακτήρα σε όλη τη χώρα^[18], η αυξανόμενη ένταση των συγκρούσεων μεταξύ φυλών^[19], καθώς και άλλες διαστάσεις της σύρραξης  έχουν συμβάλει στη διατήρηση της ανασφάλειας στη χώρα.

 

Κατάσταση Ασφαλείας Σομαλιλάνδη/Hargeisa city/ περιφέρεια Wogoyi Galbeed.

 

Η Σομαλιλάνδη, περιοχή προηγούμενης συνήθους παραμονής του Αιτητή, αποτελεί μία αποσχισθείσα περιοχή της Σομαλίας, η οποία ανακήρυξε την ανεξαρτησία της το 1991^[20]. Σε σχέση με της επαρχίες της Σομαλιλάνδης, διεθνείς πηγές χαρτογράφησης επιβεβαιώνουν ότι η επικράτεια της Σομαλιλάνδης αποτελείται από τις επαρχίες Sool και Sanaag στα ανατολικά, τις επαρχίες Togdheer, Hargeisha και Sahil στα κεντρικά και την επαρχία Awdal στα Δυτικά της περιφέρειας. ^[21]

 

Σύμφωνα με έκθεση του ACLED για τη Σομαλία το Μάρτιο του 2024, μάχες μεταξύ της κυβέρνησης της Σομαλιλάνδης και της πολιτοφυλακής SSC ξέσπασαν από τον Ιανουάριο του 2023 στην περιοχή Cayn, η οποία εντοπίζεται ανάμεσα στις περιφέρειες της Σομαλιλάνδης και του Puntland^[22]. Η σύγκρουση ξέσπασε αφού οι κυβερνητικές δυνάμεις ασφαλείας σκότωσαν πάνω από δώδεκα διαδηλωτές που διαμαρτύρονταν για τη δολοφονία ενός μέλους του κόμματος της αντιπολίτευσης στα τέλη Δεκεμβρίου 2022. Αυτή δεν ήταν η πρώτη φορά που αυτοί οι δύο παράγοντες συμμετείχαν σε στρατιωτικές συγκρούσεις. Αν και η βία έχει υποχωρήσει σε μεγάλο βαθμό στη Σομαλιλάνδη, οι εντάσεις συνεχίζουν να είναι υψηλές καθώς οι κυβερνητικές δυνάμεις της Σομαλιλάνδης παρέμειναν αναπτυγμένες στην περιοχή Cayn . Η δε σύγκρουση δεν δείχνει σημάδια ύφεσης, σε μεγάλο βαθμό λόγω δύο βασικών παραγόντων – των οικονομικών κεφαλαίων και της αναγνώρισης της διοίκησης Σομαλιλάνδης από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Σομαλίας - που δεν υπήρχαν κατά τους προηγούμενους γύρους συγκρούσεων.^[23]

 

 

Περαιτέρω, δεδομένα που έχει αντλήσει η EUAA από την ACLED αναφέρουν  ότι μεταξύ 1 Απριλίου 2023 και 21 Μαρτίου 2025, η ACLED κατέγραψε 14 περιστατικά ασφάλειας στην περιοχή Wogoyi Galbeed, συμπεριλαμβανομένων μαχών, εκρήξεων ή άλλων μορφών εξ αποστάσεως βίας και βίας κατά αμάχων, τα οποία προκάλεσαν 22 θανάτους.[24]

 

Σύμφωνα με νεότερα δεδομένα από το ACLED, το τελευταίο έτος(2025/2026) στη διοικητική περιφέρεια Wogoyi Galbeed  σημειώθηκαν 77 περιστατικά ασφαλείας (23 ανθρώπινες απώλειες). Από τα ανωτέρω περιστατικά, 36 εντοπίστηκαν στη πόλη Hargeysa τα οποία επέφεραν 3 απώλειες ανθρώπινης ζωής.^[25]

 

Από τις ανωτέρω πληροφορίες προκύπτει ότι παρότι γενικότερα υπάρχουν περιοχές στη Σομαλία που πλήττονται και επηρεάζονται από εσωτερικές ένοπλες συγκρούσεις, λαμβάνοντας υπόψη τα περιστατικά ασφαλείας για το τόπο συνήθους διαμονής του Αιτητή, ως αναλύθηκαν ανωτέρω, συνάγεται ότι η ένοπλη σύρραξη που συντελείται, δεν επηρεάζει την περιοχή προηγούμενης διαμονής του Αιτητή σε τέτοιο βαθμό ώστε μόνη η παρουσία του εκεί να τον εκθέτει σε κίνδυνο. Επικουρικά, λαμβάνοντας υπόψιν και τις ιδιαίτερες περιστάσεις του Αιτητή για την αξιολόγηση του προσωπικού κινδύνου που θα αντιμετωπίσει ως άμαχος αν επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του, ήτοι ότι είναι ενήλικος, υγιής, χωρίς θέματα ευαλωτότητας, ο οποίος διαβίωσε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στον τόπο καταγωγής του, χωρίς να αντιμετωπίσει κάποιο πρόβλημα στο παρελθόν σύμφωνα με τις δηλώσεις του που κρίθηκαν αξιόπιστες και αποδεκτές, καταλήγω ότι δεν συντρέχουν ουσιώδεις λόγοι στο πρόσωπο του Αιτητή, ώστε να πιστεύεται ότι αν επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη.

 

Επομένως, με βάση το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον μου, θεωρώ ότι ο Αιτητής δεν έχει καταφέρει να αποδείξει ότι πάσχει η ορθότητα και νομιμότητα της επίδικης απόφασης και ότι στο πρόσωπο του πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του στο καθεστώς του πρόσφυγα ή την παραχώρηση συμπληρωματικής προστασίας σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Προσφύγων Νόμου. 

 

Ως εκ τούτου, η προσφυγή του αποτυγχάνει και απορρίπτεται.  Επιδικάζονται €800  έξοδα εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ' ων η Αίτηση. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.

 

 

Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.