R.K.M. ν. Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω της Υπηρεσίας Ασύλου, Υπόθ. Αρ.: 359/24, 14/7/2026
print
Τίτλος:
R.K.M. ν. Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω της Υπηρεσίας Ασύλου, Υπόθ. Αρ.: 359/24, 14/7/2026

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπόθ. Αρ.: 359/24

14 Ιουλίου, 2026

[Μ. ΠAΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΔΔΔΔΠ.]

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

R.K.M.

Αιτητής

-και-

Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω της

Υπηρεσίας Ασύλου

Καθ' ων η Αίτηση

 

Γ. Καρατσιόλη (κα) για Χ. Ματθαίου (κα), Δικηγόρος για τον Αιτητή

Λ. Γιάγκου (κα) για Α. Αναστασιάδη (κα), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η Αίτηση

ΑΠΟΦΑΣΗ 

 

Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π:  Με την παρούσα προσφυγή ο Αιτητής προσβάλλει την απόφαση των Καθ’ ων η Αίτηση, ημερομηνίας 03/01/2024, η οποία του κοινοποιήθηκε στις 12/01/2024 και με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά του για διεθνή προστασία ως άκυρη, παράνομη και στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος.

 

Τα ουσιώδη γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, ως έχουν τεθεί στην Ένσταση των Καθ’ ων η Αίτηση και υποστηρίζονται από τον διοικητικό φάκελο (στο εξής αναφερόμενος ως «δ.φ.») ο οποίος κατατέθηκε ως Τεκμήριο Α κατά τις διευκρινίσεις, έχουν ως ακολούθως:

 

Ο Αιτητής είναι υπήκοος της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κογκό (εφεξής «ΛΔΚ») και εισήλθε παρατύπως στην Κυπριακή Δημοκρατία όπου στις 03/06/2022 συμπλήρωσε αίτηση διεθνούς προστασίας.

 

Στις 02/01/2024 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή από αρμόδιο λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου προς εξέταση του αιτήματός του για διεθνή προστασία. Κατόπιν της συνέντευξης, ο λειτουργός ετοίμασε Έκθεση – Εισήγηση ημερομηνίας 03/01/2024 προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου. Αυθημερόν, ο εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών λειτουργός να ασκεί καθήκοντα Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου,  ενέκρινε την ανωτέρω εισήγηση και απέρριψε την αίτηση του Αιτητή για διεθνή προστασία.

 

Στις 12/01/2024 ετοιμάστηκε από την Υπηρεσία Ασύλου απορριπτική επιστολή συνοδευόμενη με την αιτιολόγηση αυτής, η οποία επιδόθηκε στον Αιτητή δια χειρός αυθημερόν, κατόπιν μετάφρασης του περιεχομένου της στη μητρική του γλώσσα από διερμηνέα (Lingala).

 

Στις 06/02/2024 καταχωρήθηκε η υπό κρίση προσφυγή στο Δικαστήριο.

 

Δια της αίτησης ακυρώσεώς του, ο Αιτητής, δια μέσου της συνηγόρου του, προβάλλει πλείονες λόγους ακυρώσεως της προσβαλλόμενης απόφασης. Στα πλαίσια της γραπτής του αγόρευσης, ο Αιτητής προβάλλει λόγους ακύρωσης που αφορούν στην έλλειψη δέουσας και επαρκούς έρευνας και αιτιολογίας, στην εμφιλοχώρηση πραγματικής πλάνης και παραβίαση της διαδικασίας και του Νόμου, στην κατάχρηση εξουσίας και καταληκτικά, στην αναρμοδιότητα οργάνου που εξέδωσε την απόφαση.

 

Οι Καθ’ ων η Αίτηση μέσω της γραπτής τους αγόρευσης αντιτάσσουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι καθόλα νόμιμη και ορθή, σύμφωνη με τις νομοθετημένες διατάξεις και προϊόν δέουσας και επαρκούς έρευνας και αιτιολογίας και ότι ουδεμία πλάνη εμφιλοχώρησε. Υποστηρίζουν περαιτέρω ότι ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποδείξει βάσιμο φόβο δίωξης και ότι το γεγονός ότι η χώρα καταγωγής του Αιτητή δεν συγκαταλέγεται στις ασφαλείς χώρες με βάση την Κ.Δ.Π. 191/2024, δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι η χώρα του κηρύσσεται αυτοδικαίως ως μη ασφαλής και ότι είναι μη ασφαλής για τον ίδιο. Καταληκτικά υποβάλλουν ότι δια μέσου της αίτησής του, ο Αιτητής αιτείται την ακύρωση μονάχα της προσβαλλόμενης απόφασης και ότι ακόμα και να θεωρηθεί από το παρόν Δικαστήριο ότι ο Αιτητής πληρούσε τις προϋποθέσεις για χορήγηση καθεστώτος πρόσφυγα ή συμπληρωματικής προστασίας, τέτοια θεραπεία δεν θα ήτο δυνατό να δοθεί απουσία σχετικής αιτούμενης θεραπείας.

 

Κατά την ακροαματική διαδικασία, στη δικάσιμο της 17/02/2026, η συνήγορος που εκπροσώπησε τον Αιτητή υιοθέτησε μόνο τον ισχυρισμό περί μη δέουσας έρευνας και απέσυρε τους υπόλοιπους λόγους ακυρώσεως. Από την πλευρά τους οι Καθ’ ων η Αίτηση υιοθέτησαν την επιχειρηματολογία τους όσον αφορά τον εναπομείναν λόγο ακυρώσεως.

 

Κρίνω σκόπιμο όπως εξεταστεί ο λόγος ακυρώσεως που αφορά την έλλειψη δέουσας έρευνας σε συνάρτηση με τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, όπως προκύπτουν από τη διαδικασία ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου αλλά και από το διοικητικό φάκελο της υπόθεσης, ενόψει και της πλήρους δικαιοδοσίας που έχει το παρόν Δικαστήριο.

 

Κατά το στάδιο υποβολής της αίτησης διεθνούς προστασίας ο Αιτητής κλήθηκε να καταγράψει τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του και τους λόγους για τους οποίους δεν επιθυμεί να επιστρέψει σε αυτήν. Ο Αιτητής κατέγραψε ότι εγκατέλειψε τη χώρα του λόγω απειλών κατά της ζωής του από τον πατέρα της συζύγου του ο οποίος τον απεχθανόταν και δεν μπορούσε να υποστεί το γεγονός ότι η κόρη του συμβίωνε με τον Αιτητή, ο οποίος διέθετε περιορισμένους οικονομικούς πόρους (βλ. ερυθρό 1 και μετάφραση αυτού ερυθρό 13 του δ.φ.).

 

Κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του για διεθνή προστασία, ο Αιτητής δήλωσε ότι τόπος καταγωγής και συνήθους διαμονής του συνιστά η Κινσάσα∙ προτού εγκαταλείψει τη χώρα, διέμενε με την σύντροφό του και τα δύο τέκνα του στον δήμο Bandal της Κινσάσα όπου μετοίκησε το 2019 (ερ. 24/1Χ, 2Χ του δ.φ.). Ο Αιτητής ολοκλήρωσε την δευτεροβάθμια εκπαίδευση το 2009, μεταξύ 2016 και 2017 εργάστηκε ως πωλητής παγωτού, μεταξύ 2018 και 2020 εργάστηκε ως διακινητής τροφίμων και μεταξύ 2020 και 2021 ως πωλητής σε κατάστημα στην Κινσάσα (ερ. 23/4Χ – 5Χ, 22/2Χ – 5Χ του δ.φ.). Οι γονείς του είναι διαζευγμένοι, ο πατέρας του κατοικεί στην Κινσάσα, η μητέρα του στην Αγκόλα, δεν έχει αδέλφια, έχει δε δύο ετεροθαλή αδέλφια από την πλευρά της μητέρας του που διαμένουν στην Αγκόλα και έξι ετεροθαλή αδέλφια από την πλευρά του πατέρα του που διαμένουν στην Κινσάσα (ερ. 23/1Χ του δ.φ.). Ο Αιτητής βρίσκεται σε επικοινωνία με την σύντροφό του (ερ. 23 του δ.φ.).

 

Αναφορικά με τους κατ’ ιδίαν λόγους που εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής υποστήριξε ότι εγκατέλειψε τη χώρα λόγω προβλημάτων ασφαλείας. Ο πατέρας της συντρόφου του δεν τον αποδεχόταν διότι ήταν άπορος. Ο άντρας αυτός τον απείλησε και απέστειλε δις άτομα να τον απαγάγουν και όταν οι απειλές εντάθηκαν το 2020, ο Αιτητής αποφάσισε να αναζητήσει διέξοδο από την χώρα (ερ. 21/1Χ του δ.φ.).

 

Στο πλαίσιο διευκρινιστικών ερωτήσεων, ο Αιτητής δήλωσε ότι συνήψε σχέση με την σύντροφό του το 2016 και ξεκίνησε να λαμβάνει απειλές τον Αύγουστο 2020 (ερ. 21/4Χ – 5Χ του δ.φ.). Κληθείς να εξηγήσει τον λόγο που ξεκίνησε να απειλείται το 2020, ο Αιτητής απάντησε ότι από το 2017 όταν απέκτησαν το πρώτο τους τέκνο ο πατέρας της ήταν δυσαρεστημένος μαζί του, ωστόσο, η σύζυγός και αδελφή αυτού τον καθησύχαζαν και συμπλήρωσε ότι ο λόγος που δεν τον αποδεχόταν αυτός ήταν διότι ο Αιτητής είναι άπορος (ερ. 21/6Χ, 20/1Χ – 2Χ του δ.φ.). Ο Αιτητής δήλωσε ότι πριν την απαγωγή του είχε λάβει απειλητικά μηνύματα στο κινητό του και κατ’ ιδίαν από διάφορα άτομα και ότι θεωρούσε πως ο πατέρας της συντρόφου του τα είχε οργανώσει όλα (ερ. 20/7Χ, 3Χ του δ.φ.). Ερωτηθείς εάν αυτό αποτελεί προσωπική του υπόθεση, απάντησε πως αμφότερες η σύντροφος του και αδελφή του πατέρα αυτής τον είχαν προειδοποιήσει πως εκείνος θα προσλάμβανε άτομα να τον σκοτώσουν, το οποίο ήταν σε θέση να πράξει καθότι διατηρούσε διασυνδέσεις με στρατιωτικά πρόσωπα, ο ίδιος ο αδελφός του δε ήταν συνταγματάρχης (ερ. 20/4Χ του δ.φ.).

 

Ερωτηθείς εάν απειλήθηκε ευθέως από τον πατέρα της συντρόφου του, απάντησε αποφατικά (ερ. 20/6Χ του δ.φ.). Ο Αιτητής δήλωσε πως ξεκίνησε να λαμβάνει απειλητικά μηνύματα μετά το 2017 και ερωτηθείς για τον λόγο που πρωτύτερα είχε αναφέρει πως απειλήθηκε για πρώτη φορά τον Αύγουστο 2020, απάντησε ότι αναφερόταν στο περιστατικό της απαγωγής (ερ. 20, 19/2Χ του δ.φ.).

 

Ερωτηθείς για την απαγωγή, ο Αιτητής απάντησε ότι απήχθη όταν επιβιβάστηκε σε ένα ταξί∙ οι απαγωγείς τον μετέφεραν σε μία άγνωστη τοποθεσία, τον τοποθέτησαν στο υπόγειο δωμάτιο ενός κτιρίου, έδεσαν πισθάγκωνα τα χέρια του σε μία καρέκλα, κάλυψαν τα μάτια του και ξεκίνησαν να τον κτυπούν με γροθιές και να τον ρωτούν για τον λόγο που συνέχιζε να βρίσκεται σε σχέση με την σύντροφό του, απείλησαν δε την ζωή του και ενόσω τον κτυπούσαν, ανέφεραν το όνομα του πατέρα της. Κατόπιν 4 ημερών, τον μετέφεραν σε ένα εγκαταλελειμμένο μέρος και τον αποδέσμευσαν, δίνοντάς του ένα χρηματικό ποσό. Περαστικοί τον μετέφεραν στο αστυνομικό τμήμα όπου κατήγγειλε τους απαγωγείς του και τις απειλές που είχε λάβει (ερ. 19, 19/3Χ του δ.φ.).

 

Σε σχετική ερώτηση, ο Αιτητής δήλωσε ότι τα άτομα που τον απήγαγαν ήταν διαφορετικά από αυτά που τον απελευθέρωσαν, ωστόσο, θεωρεί ότι είναι από την ίδια ομάδα (ερ. 19/5Χ του δ.φ.). Ερωτηθείς πότε αποτάθηκε στις αρχές, απάντησε ότι ήταν 9 Αυγούστου 2022 και κληθείς να εξηγήσει τον λόγο που πρωτύτερα είχε δηλώσει πως απήχθη τον Αύγουστο 2020, απάντησε ότι συνέβη το 2020 (ερ. 18/1Χ – 2Χ του δ.φ.). Ο Αιτητής δήλωσε ότι απήχθη μία φορά και σε επισήμανση του λειτουργού ότι είχε αναφερθεί σε δύο απαγωγές, απάντησε ότι επικεντρώθηκε στο δεύτερο περιστατικό απαγωγής και σε περαιτέρω επισήμανση του λειτουργού ότι μόλις προηγουμένως είχε αναφέρει ότι απήχθη μία φορά, απάντησε ότι συνέβη μία φορά (it normally happened once) (ερ. 18/5Χ – 6Χ του δ.φ.). Σε περίπτωση επιστροφής η ζωή του θα κινδυνεύσει διότι ο άντρας αυτός είναι ακόμα εν ζωή και έχει διασυνδέσεις, φοβάται δε και τον αδελφό του, ο οποίος κατέχει υψηλόβαθμη θέση στην κυβέρνηση (ερ. 17 δ.φ.). Ο Αιτητής δήλωσε ότι αφότου απέκτησε δεύτερο τέκνο, το 2020, ο άντρας αυτός ξεκίνησε να απειλεί τη ζωή του (ερ. 17/1Χ του δ.φ.).

 

Οι ισχυρισμοί του Αιτητή αξιολογήθηκαν από τον αρμόδιο λειτουργό ο οποίος εντόπισε στην Έκθεση – Εισήγησή του δύο (2) ουσιώδεις ισχυρισμούς, οι οποίοι προέκυψαν από τις δηλώσεις του Αιτητή:

1.   Κονγκολέζος Υπήκοος, περιοχή καταγωγής Kintambo Commune, Kinshasa και περιοχή διαμονής του μέχρι και την αναχώρηση του από την χώρα καταγωγής του Bandalungwa Commune, Kinshasa, DRC.

2.   Ισχυριζόμενος φόβος του Αιτητή υπό την μορφή απειλών από τον πατέρα της συντρόφου του, επειδή είναι φτωχός.

 

Ως προς τον πρώτο ισχυρισμό του Αιτητή, ο λειτουργός αξιολόγησε αυτόν ως εσωτερικά και εξωτερικά αξιόπιστο και τον έκανε δεκτό, αποδεχόμενος τα στοιχεία του προφίλ του Αιτητή, καθώς ο ίδιος απάντησε σε όλα τα ερωτήματα που του τέθηκαν σε ό,τι αφορά αυτό το ουσιώδες θέμα και οι δηλώσεις του επιβεβαιώθηκαν από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης σε συνάρτηση με το πρωτότυπο διαβατήριο του, το οποίο προσκόμισε ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου.

 

Αντιθέτως, ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός δεν έγινε αποδεκτός από τον λειτουργό καθότι οι δηλώσεις του Αιτητή αξιολογήθηκαν ως ασυνεπείς, αντιφατικές, μη ευλογοφανείς και ανεπαρκείς. Ειδικότερα, ως ο λειτουργός κατέγραψε, σημειώθηκε ασυνέπεια ως προς τον χρόνο που ο Αιτητής αντιμετώπισε προβλήματα λόγω της σχέσης του καθότι, καίτοι είχε συνάψει σχέση με την σύντροφό του από το 2016, αντιμετώπισε προβλήματα το 2020, την οποία ασυνέπεια δεν ήταν σε θέση να επεξηγήσει. Ομοίως, ασυνέπεια καταγράφηκε όσον αφορά τον χρόνο που ξεκίνησε να συγκατοικεί με την σύντροφό του, το 2020, εφόσον είχε αναφέρει ότι ο πατέρας της δεν επέτρεπε τις σχέσεις μεταξύ τους και επιπλέον, δεν αντιμετώπισε κάποιο πρόβλημα έως ότου απέκτησαν το δεύτερο τέκνο τους, το 2020. Ο Αιτητής, καίτοι αναφέρθηκε σε απειλητικά μηνύματα από τον πατέρα της συντρόφου του, δήλωσε ότι εκείνος δεν τον απείλησε άμεσα ενώ χρονική ασυνέπεια καταγράφηκε σε σχέση με τον χρόνο απαγωγής του. Ο λειτουργός αξιολόγησε ως μη ευλογοφανείς τους ισχυρισμούς του αναφορικά με τα πρόσωπα των απαγωγέων και ως αντιφατικές τις δηλώσεις του σχετικά με το σύνολο των απαγωγών του, ήτοι εάν επρόκειτο για μία ή δυο απαγωγές, αντιφάσεις οι οποίες πλήττουν τον πυρήνα της αξιοπιστίας του Αιτητή. Τέλος, ο λειτουργός επισήμανε το γεγονός ότι μεταξύ 2019 και 2022, ο Αιτητής κατάφερε να διαμείνει στον ίδιο δήμο με τον πατέρα της συντρόφου του δίχως να αντιμετωπίσει κάποιο πρόβλημα.

 

Επί της εξωτερικής αξιοπιστίας του ισχυρισμού, ο αρμόδιος λειτουργός κατέγραψε ότι τα όσα ανέφερε ο Αιτητής στη συνέντευξη του αποτελούν το μοναδικό τεκμήριο προς υποστήριξη του αιτήματός του και δεν υπάρχουν εύλογοι λόγοι που να δικαιολογούν την οποιαδήποτε ανάλυση των εν λόγω μέσω άλλων πηγών πληροφόρησης, λόγω της εγγενώς υποκειμενικής φύσεώς τους, και ελλείψει εσωτερικής αξιοπιστίας, ο λειτουργός απέρριψε τον ισχυρισμό στο σύνολό του.

 

Προχωρώντας σε αξιολόγηση κινδύνου, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι, επί τη βάσει του αποδεδειγμένου ουσιώδους πραγματικού περιστατικού που προέκυψε από τις δηλώσεις του Αιτητή, καθώς επίσης και επί τη βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών για την κατάσταση ασφαλείας στον τελευταίο τόπο διαμονής του,  ήτοι την πόλη Κινσάσα της ΛΔΚ, δεν υφίσταται εύλογη πιθανότητα ο Αιτητής να υποβληθεί σε μεταχείριση η οποία θα μπορούσε να ανέλθει σε επίπεδο δίωξης ή σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του.

 

Ακολούθως, ο αρμόδιος λειτουργός προέβη σε αξιολόγηση του νομοθετικού πλαισίου για το προσφυγικό καθεστώς, καθώς επίσης και αυτό της συμπληρωματικής προστασίας, σε συνάρτηση με τους ισχυρισμούς του Αιτητή, προκειμένου να εξακριβωθεί εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του σε οιοδήποτε καθεστώς διεθνούς προστασίας. Ως αναφέρεται στην Έκθεση – Εισήγηση, βάσει των ισχυρισμών του Αιτητή, δεν τεκμηριώνεται φόβος δίωξης σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, ήτοι την ΛΔΚ, για έναν από τους λόγους που προβλέπονται στο άρθρο 1Α(2) της Σύμβασης της Γενεύης, και του άρθρου 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου, και ως εκ τούτου ο Αιτητής δεν δικαιούται το καθεστώς του πρόσφυγα.

 

Επιπλέον, κρίθηκε ότι ο κίνδυνος που μπορεί να αντιμετωπίσει ευλόγως ο Αιτητής κατά την επιστροφή του στη ΛΔΚ δεν συνιστά πραγματικό κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης σύμφωνα με το άρθρο 15(α) της Οδηγίας και 19(2)(α) του περί Προσφύγων Νόμου, ούτε μπορεί να θεωρηθεί ως πραγματικός κίνδυνος βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας δυνάμει του άρθρου 15(β) της Οδηγίας, αντίστοιχο άρθρο 19(2)(β) του περί Προσφύγων Νόμου. Αναφορικά με το άρθρο 15(γ) της Οδηγίας, το οποίο αντιστοιχεί στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, ο λειτουργός, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο Αιτητής σε περίπτωση επιστροφής του στην πόλη Κινσάσα της ΛΔΚ, δεν θα αντιμετωπίσει κίνδυνο ή σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας ως άμαχος λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας. Ως εκ τούτου, ο λειτουργός κατέληξε ότι ο Αιτητής δεν δικαιούται ούτε το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.

 

Από τα πιο πάνω, συνάγεται ότι η έρευνα που είχε προηγηθεί της απόφασης για απόρριψη της αίτησης του Αιτητή ήταν επαρκής και είχαν συλλεγεί και διερευνηθεί όλα τα ουσιώδη στοιχεία σε συνάρτηση πάντα με τους ισχυρισμούς που είχε προβάλει ο Αιτητής κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του.  Είναι δε πάγια νομολογημένο ότι η έρευνα είναι επαρκής εφόσον εκτείνεται στη διερεύνηση κάθε γεγονότος που σχετίζεται με το θέμα που εξετάζεται (βλ. Motorways Ltd v. Δημοκρατίας Α.Ε. 2371/25.6.99).  Αναφορικά με τους ισχυρισμούς του συνηγόρου του Αιτητή για έλλειψη επαρκούς αιτιολογίας, από τα στοιχεία που έχω ενώπιον μου, θεωρώ ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι πλήρως αιτιολογημένη, ενώ σύντομη αιτιολόγηση της απόφασης είχε επισυναφθεί και στην απορριπτική επιστολή η οποία κοινοποιήθηκε στον Αιτητή. Επισημαίνω δε ότι συμπληρώνεται και από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου, όπως αυτά έχουν αναλυθεί ανωτέρω (βλ. άρθρο 29 του Ν. 158 (Ι)/1999, Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου κ.α. ν Δημοκρατίας (1990) 3 Α.Α.Δ. 1171 και Διογένους ν. Δημοκρατίας (1999) 4 Α.Α.Δ., 371 Στέφανος Φράγκου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, (1998) 3 ΑΑΔ 270).  Ως εκ τούτου, απορρίπτω τους ισχυρισμούς που προβλήθηκαν από τον συνήγορο του Αιτητή περί έλλειψης δέουσας έρευνας και επαρκούς αιτιολογίας.

 

Κατά συνέπεια, στην προκειμένη περίπτωση, κρίνω ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπο του Αιτητή εκείνα τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία που τεκμηριώνουν τη θεμελίωση δικαιολογημένου φόβου δίωξης σύμφωνα με το άρθρο 3(1) του Περί Προσφύγων Νόμου (βλ. συναφώς παρ. 37-39 του Εγχειρίδιου για τις διαδικασίες και τα κριτήρια καθορισμού του καθεστώτος των προσφύγων σύμφωνα με τη Σύμβαση του 1951 και το Πρωτόκολλο του 1967 για το Καθεστώς των Προσφύγων, της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες).  Επίσης, με βάση το προσωπικό του προφίλ και υπό το φως των ισχυρισμών που ο ίδιος προώθησε, δεν θεωρώ ότι σε περίπτωση επιστροφής του υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι ο Αιτητής θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη, όπως η εν λόγω έννοια ορίζεται στο άρθρο 19(2) του περί Προσφύγων Νόμου.

 

Αναφορικά με την υπαγωγή του Αιτητή σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, το οποίο προϋποθέτει ουσιώδεις λόγους να πιστεύεται ότι ο Αιτητής θα υποστεί σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας, λόγω αδιακρίτως ασκούμενης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, υπάρχει ευρεία νομολογία τόσο του Ανωτάτου Δικαστηρίου Κύπρου (βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, Υποθ. Αρ. 685/2012, ημερομηνίας 23/04/13 και Mushegh Grigoryan κ.α. v. Κυπριακή Δημοκρατία, Υποθ. Αρ. 851/2012, ημερομηνίας 22/9/2015, ECLI:CY:AD:2015:D619, ECLI:CY:AD:2015:D619, ECLI:CY:AD:2015:D619) όσο και του ΔΕΕ (βλ. C-285/12, ADiakité vCommissaire général aux réfugiés et aux apatrides, 30/01/2014, C-465/07, Meki Elgafaji and Noor Elgafaji vStaatssecretaris van Justitie17/02/2009), καθώς επίσης και του ΕΔΔΑ (βλ. K.A.BvSweden, 886/11, 05/09/2013 (final 17/02/2014), Sufi and Elmi vthe United Kingdom, 8319/07 and 11449/07, 28/11/2011) στις οποίες ερμηνεύεται η έννοια της αδιακρίτως ασκούμενης βίας και της ένοπλης σύρραξης και τίθενται κριτήρια ως προς τη σοβαρότητα του κινδύνου που προϋποτίθεται για την αξιολόγηση των περιπτώσεων στις οποίες εξετάζεται η πιθανότητα παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, το οποίο αντιστοιχεί στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου.

 

Εν προκειμένω, σύμφωνα με τις δηλώσεις του Αιτητή και βάσει της αξιολόγησης της αξιοπιστίας των ισχυρισμών του ως παρατέθηκε ανωτέρω, η περιοχή της προηγούμενης συνήθους διαμονής του στη χώρα καταγωγής ήταν η πόλη Kinshasa, πρωτεύουσα της ομώνυμης επαρχίας καθώς και της χώρας καταγωγής.  Προκειμένου δε να διαπιστωθεί εάν συντρέχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, σε περίπτωση επιστροφής του στη συγκεκριμένη περιοχή, ο Αιτητής θα αντιμετωπίσει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, ως οι διατάξεις του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, το Δικαστήριο ανέτρεξε σε έγκυρες πηγές πληροφόρησης για τη χώρα του Αιτητή, προς εξέταση της κατάστασης που επικρατεί στην Kinshasa στην οποία ευλόγως αναμένεται να εγκατασταθεί ο Αιτητής άμα τη επιστροφή του στη χώρα καταγωγής.

 

Σύμφωνα με ανάλυση στην ιστοσελίδα ACAPS, η Λ.Δ. του Κονγκό αντιμετωπίζει μία από τις πιο μακροχρόνιες ανθρωπιστικές κρίσεις στον κόσμο, η οποία χαρακτηρίζεται από πάνω από δύο δεκαετίες συγκρούσεων.[1] Μέχρι τον Απρίλιο του 2025, περισσότερα από 7,3 εκατομμύρια άτομα είχαν εκτοπιστεί εσωτερικά – ο υψηλότερος αριθμός που έχει ποτέ καταγραφεί στη χώρα ενώ πολλοί εκτοπισμένοι αντιμετωπίζουν επαναλαμβανόμενους εκτοπισμούς και δεν έχουν πρόσβαση σε καταφύγιο, νερό και υπηρεσίες υγείας.[2] Το International Crisis Group, για το 2025, σημειώνει ότι ένοπλες συγκρούσεις εξακολουθούν να εντοπίζονται σε περιοχές της Λ.Δ. του Κογκό όπως το Noth Kivu, το South Kivu και το Ituri.[3]

 

Στις 2 Φεβρουαρίου του 2026, η κυβέρνηση της ΛΔΚ και η οργάνωση M23 υπέγραψαν στη Ντόχα τους όρους αναφοράς για την εφαρμογή εκεχειρίας.[4] Παρά την συμφωνία στη Ντόχα, η κυβέρνηση του Κονγκό και η M23 συνέχισαν να ανταλλάσσουν κατηγορίες για παραβιάσεις.[5] Στις 2 Φεβρουαρίου, οι αρχές του Κονγκό κατηγόρησαν την M23 ότι εξαπέλυσε επίθεση με drone κατά του αεροδρομίου Κισανγκάνι στη βορειοανατολική ΛΔΚ το οποίο επαληθεύθηκε την επόμενη ημέρα από την οργάνωση, η οποία ισχυρίστηκε ότι η επίθεση έλαβε χώρα διότι η κυβέρνηση του Κονγκό χρησιμοποιούσε το αεροδρόμιο ως βάση για αεροπορικές επιχειρήσεις κατά των θέσεών της.[6] Η εκεχειρία τέθηκε σε ισχύ στις 18 Φεβρουαρίου κατόπιν της σύμφωνης γνώμης και των δύο μερών.[7] Παρά την συμφωνία, αμφότερα μέλη αλληλοκατηγορήθηκαν για παραβίαση της συμφωνίας∙ στην Ουβίρα, πολίτες αναζήτησαν καταφύγιο σε ένα πρόχειρο στρατόπεδο ώστε να αποφύγουν τις εχθροπραξίες.[8] Σύμφωνα με ομάδες της κοινωνίας των πολιτών, δυνάμεις Wazalendo που υποστηρίζουν το Κονγκό συγκρούστηκαν με μαχητές Twirwaneho που υποστηρίζονται από το M23 στο ανατολικό τμήμα της χώρας.[9] Άρθρο τοπικού τύπου, δημοσιευθέν στις 26 Φεβρουαρίου 2026, αναφέρει ότι οι μαχητές της M23 ανακατέλαβαν δύο χωριά στο North Kivu, μία ημέρα αφότου είχαν απωλέσει τον έλεγχό τους.[10]

 

Ως αναφέρεται σε μία έκθεση του Centre for Documentation and Research (Cedoca) σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στην Κινσάσα, δημοσιευθείσα τον Οκτώβριο του 2025, που κάνει επίκληση σε έτερες πηγές, τον Ιανουάριο του 2025, μετά την κατάληψη της Goma από την M23, διαδηλωτές επιχείρησαν να επιτεθούν σε αρκετές πρεσβείες στην πρωτεύουσα, μεταξύ άλλων της Γαλλίας, του Βελγίου και των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς και σε γραφεία του ΟΗΕ.[11] Περαιτέρω, ως αναφέρεται στην ίδια έκθεση, το United Nations Joint Human Rights Office (UNJHRO) κατατάσσει την επαρχία της Κινσάσα μεταξύ αυτών που δεν επηρεάζονται από ένοπλες συγκρούσεις.[12] Σύμφωνα με τα μηνιαία δελτία παρακολούθησης συγκρούσεων του International Crisis Group, δεν διαφαίνεται να έχουν σημειωθεί περιστατικά στην Κινσάσα από τον Ιανουάριο του 2025.[13]

 

Οι πιο πρόσφατες εκθέσεις της Human Rights Watch και της Διεθνούς Αμνηστίας δεν κάνουν λόγο για προβλήματα ασφαλείας στην Κινσάσα.[14] Η έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας για τα γεγονότα του 2024 σημειώνει ότι καταγράφηκαν διαδηλώσεις σε εθνικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων στην πρωτεύουσα Κινσάσα για την ένοπλη σύγκρουση μεταξύ των M23 και των κυβερνητικών δυνάμεων της Λ.Δ. του Κονγκό και των συμμάχων.[15]

 

Για λόγους πληρότητας της έρευνας θα παρατεθούν ποσοτικά δεδομένα αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στην Κινσάσα. Σύμφωνα με τα πρόσφατα δεδομένα της βάσης δεδομένων ACLED (The Armed Conflict Location & Event Data Project), κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 27/02/2026), στην επαρχία Κινσάσα, καταγράφηκαν 52 περιστατικά πολιτικής βίας (“Political violence”, που περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες), από τα οποία προκλήθηκαν 49 θάνατοι.[16] Σημειώνεται πως ο πληθυσμός για την Κινσάσα σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2026 ανέρχεται σε 18,552,800 κατοίκους.[17]

 

Τα παραπάνω επιβεβαιώνουν στο σύνολό τους, ότι στην πόλη Kinshasa, τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή, δεν επικρατούν συνθήκες ένοπλης εσωτερικής σύγκρουσης και κατ΄ επέκταση συνθήκες βίας ασκούμενης αδιακρίτως κατά αμάχων όπως το άρθρο 19 (2) (γ) του περί Προσφύγων Νόμου προνοεί.  Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο κρίνει ότι παρέλκει περαιτέρω διερεύνηση των προσωπικών περιστάσεων του Αιτητή για λόγους εφαρμογής της «αναπροσαρμοσμένης κλίμακας» όπως αυτή απορρέει από τη Νομολογία του ΔΕΕ.

 

Επομένως, στη βάση των όσων αναλύθηκαν ανωτέρω, κρίνω πως ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποδείξει ότι πάσχει η ορθότητα και νομιμότητα της επίδικης απόφασης και ότι στο πρόσωπό του πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του στο καθεστώς του πρόσφυγα ή της παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας, σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Προσφύγων Νόμου (Ν. 6(Ι)/2000) και της Σύμβασης της Γενεύης του 1951.

 

Ως εκ τούτου, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Επιδικάζονται €800 έξοδα εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ' ων η Αίτηση. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.

 

 

Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.



[1] ACAPS, Country analysisDRC, https://www.acaps.org/en/countries/drc# (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 03/03/2026)

[2] ACAPS, Country analysisDRC, https://www.acaps.org/en/countries/drc# (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 03/03/2026)

[3] International Crisis Group, Tracking Conflict Worldwide, Democratic Republic of Congo, https://www.crisisgroup.org/crisiswatch/database?location[]=7&created= (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 03/03/2026)

[4] Security Council Report, March 2026 Monthly Forecast, 2 Μαρτίου 2026, https://www.securitycouncilreport.org/monthly-forecast/2026-03/democratic-republic-of-the-congo-33.php (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 03/03/2026)

[5] Security Council Report, March 2026 Monthly Forecast, 2 Μαρτίου 2026, https://www.securitycouncilreport.org/monthly-forecast/2026-03/democratic-republic-of-the-congo-33.php (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 03/03/2026)

[6] Security Council Report, March 2026 Monthly Forecast, 2 Μαρτίου 2026, https://www.securitycouncilreport.org/monthly-forecast/2026-03/democratic-republic-of-the-congo-33.php (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 03/03/2026)

[7] Security Council Report, March 2026 Monthly Forecast, 2 Μαρτίου 2026, https://www.securitycouncilreport.org/monthly-forecast/2026-03/democratic-republic-of-the-congo-33.php (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 03/03/2026)

[8] Africa News, Fighting resumes in eastern DRC in violation of ceasefire deal, 23 Φεβρουαρίου 2026, https://www.africanews.com/2026/02/23/fighting-resumes-in-eastern-drc-in-violation-of-ceasefire-deal/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 03/03/2026)

[9] Africa News, Fighting resumes in eastern DRC in violation of ceasefire deal, 23 Φεβρουαρίου 2026, https://www.africanews.com/2026/02/23/fighting-resumes-in-eastern-drc-in-violation-of-ceasefire-deal/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 03/03/2026)

[10] Actualite.cd, Masisi : les rebelles de l’AFC/M23 reprennent le contrôle de Kasenyi et Luke après de violents combats, 26 Φεβρουαρίου 2026, https://actualite.cd/2026/02/26/masisi-les-rebelles-de-lafcm23-reprennent-le-controle-de-kasenyi-et-luke-apres-de (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 03/03/2026)

[11] Cedoca, COI Focus Republique Democratique Du Congo Situation sécuritaire à Kinshasa, 14 Οκτωβρίου 2025, https://www.cgrs.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_rdc._situation_securitaire_a_kinshasa_20251015.pdf, σελ. 7 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 03/03/2026); Le Monde, En RDC, plusieurs ambassades, dont celles de la France et du Rwanda, attaquées par des manifestants pour dénoncer la guerre dans l’Est, 29 Ιανουαρίου 2025, https://www.lemonde.fr/afrique/article/2025/01/28/en-rdc-la-ville-de-goma-toujours-sous-les-tirs-plusieurs-ambassades-attaquees-a-kinshasa_6519926_3212.html (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 03/03/2026); International Crisis Group, Tracking Conflict Worldwide, Democratic Republic of Congo, Ιανουάριος 2025, https://www.crisisgroup.org/crisiswatch/database?created=&location%5B0%5D=7&page=1 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 03/03/2026)

[12] Cedoca, COI Focus Republique Democratique Du Congo Situation sécuritaire à Kinshasa, 14 Οκτωβρίου 2025, https://www.cgrs.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_rdc._situation_securitaire_a_kinshasa_20251015.pdf, σελ. 8 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 03/03/2026)

[13] International Crisis Group, Tracking Conflict Worldwide, Democratic Republic of Congo, https://www.crisisgroup.org/crisiswatch/database?location%5B%5D=7&crisis_state=&created=-12+months&from_month=1&from_year=2025&to_month=1&to_year=2025 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 03/03/2026)

[14] Human Rights Watch, World Report 2025, Democratic Republic of Congo Events of 2024, https://www.hrw.org/world-report/2025/country-chapters/democratic-republic-congo (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 03/03/2026); Amnesty International, Democratic Republic of the Congo 2024, https://www.amnesty.org/en/location/africa/east-africa-the-horn-and-great-lakes/democratic-republic-of-the-congo/report-democratic-republic-of-the-congo/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 03/03/2026)

[15] Amnesty International, Democratic Republic of the Congo 2024, https://www.amnesty.org/en/location/africa/east-africa-the-horn-and-great-lakes/democratic-republic-of-the-congo/report-democratic-republic-of-the-congo/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 03/03/2026)

[16] Πλατφόρμα ACLED Explorer, η οποία από 30/07/2025 είναι προσβάσιμη κατόπιν εγγραφής, με χρήση των εξής φίλτρων αναζήτησης: Country: Democratic Republic of the Congo, Events / Fatalities, Political Violence, Past Year, https://acleddata.com/platform/explorer (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 06/03/2026)

[17] World Population Review, DR Congo – Kinshasa,  https://worldpopulationreview.com/cities/dr-congo/kinshasa (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 06/03/2026)


cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο