ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
23 Ιουλίου, 2026
[Ε. ΡΗΓΑ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
P.T.E.
από Καμερούν
Αιτητής
-και-
Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω
της Υπηρεσίας Ασύλου
Καθ' ων η Αίτηση
Δικηγόροι για Αιτητή: Τζ. Μπετίτο (κος) για Δημήτριος Α. Παυλίδης και Συνεργάτες ΔΕΠΕ
Δικηγόρος για Καθ' ων η αίτηση: Ι. Χαραλάμπους (κα) για Ν. Ιερωνυμίδης
ΑΠΟΦΑΣΗ
Ε. ΡΗΓΑ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Με την υπό κρίση προσφυγή, ο Αιτητής προσβάλλει την απόφαση των Καθ' ων η αίτηση ημερομηνίας 31.07.2023, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά του για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας, καθότι κρίθηκε ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις των άρθρων 3 και 19 του περί Προσφύγων Νόμου του 2000, Ν. 6(Ι)/2000, ως έχει τροποποιηθεί (στο εξής αναφερόμενος ως «ο περί Προσφύγων Νόμος»).
ΓΕΓΟΝΟΤΑ
Προτού εξεταστούν οι εκατέρωθεν ισχυρισμοί, επιβάλλεται η σκιαγράφηση των γεγονότων που περιβάλλουν την υπό κρίση υπόθεση, όπως αυτά προκύπτουν από την αίτηση του Αιτητή, την ένσταση των Καθ' ων η αίτηση αλλά και από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου ο οποίος κατατέθηκε στα πλαίσια της παρούσας διαδικασίας και σημειώθηκε ως Τεκμήριο 1 (στο εξής αναφερόμενος ως «ο δ.φ.» ή «ο διοικητικός φάκελος»).
Ο Αιτητής είναι υπήκοος Καμερούν, το οποίο εγκατέλειψε στις 14.03.2019 και αφίχθηκε στις ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας περιοχές στις 16.03.2019, χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα. Αίτηση ασύλου υπέβαλε στις 04.04.2019 και ακολούθως προσήλθε σε συνέντευξη στις 11.07.2023 με Λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου (στο εξής αναφερόμενος ως «ο Λειτουργός»). Κατόπιν εξέτασης της ουσίας της υπόθεσής του, η αίτηση του απορρίφθηκε στις 31.07.2023. Εναντίον της απόφασης αυτής ο Αιτητής καταχώρισε την υπό κρίση προσφυγή στο παρόν Δικαστήριο.
ΝΟΜΙΚΟΙ ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΙ
Εξειδικεύοντας και περιορίζοντας στα πλαίσια της γραπτής αγόρευσης των ευπαιδεύτων δικηγόρων του τους εγειρόμενους στην προσφυγή λόγους ακυρώσεως, ο Αιτητής ισχυρίζεται ότι η προσβαλλόμενη πράξη είναι αναιτιολόγητη, ελήφθη υπό καθεστώς πραγματικής πλάνης και δίχως τη δέουσα υπό τις περιστάσεις έρευνα.
Από την πλευρά τους οι Καθ' ων η αίτηση υπεραμύνονται της νομιμότητας της επίδικης πράξης, εξετάζοντας και αντικρούοντας έναν έκαστο ισχυρισμό των Αιτητών υποβάλλοντας ότι αυτή έχει ληφθεί νόμιμα και ορθά, σύμφωνα με τις Διεθνείς Συμβάσεις, τις διατάξεις του Συντάγματος και των Νόμων, των εκδοθέντων επ’ αυτών Κανονισμών και Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου, μετά από δέουσα έρευνα και ορθή ενάσκηση των εξουσιών που τους δίνει ο Νόμος και αφού λήφθηκαν υπόψη όλα τα σχετικά γεγονότα και περιστατικά της υπόθεσης, καθώς και ότι η επίδικη απόφαση είναι επαρκώς και/ή δεόντως αιτιολογημένη. Επιπλέον τονίζουν πως ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποσείσει το βάρος απόδειξης των λόγων ακύρωσης που προωθεί και πως οι λόγοι ακύρωσης τους οποίους προωθεί προβάλλονται με γενικότητα και αοριστία.
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΑΤΕΡΩΘΕΝ ΙΣΧΥΡΙΣΜΩΝ
Καταρχάς, μελετώντας την γραπτή αγόρευση του Αιτητή, διαπιστώνεται η γενικόλογη, αόριστη και εν πολλοίς ρητορική αναφορά σε σειρά επιχειρημάτων, χωρίς ωστόσο να δίδονται οποιαδήποτε στοιχεία ή επιχειρήματα, που να τεκμηριώνουν τους ισχυρισμούς του αυτούς. Πράττει δε τούτο, αντίθετα με τα όσα επιτάσσει ο Κανονισμός 7 του Διαδικαστικού Κανονισμού του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου 1962[1] αλλά και η σχετική επί του θέματος νομολογία.
Είναι διαχρονική η θέση της ημεδαπής νομολογίας ότι τα επίδικα θέματα στοιχειοθετούνται και προσδιορίζονται από τη δικογραφία,[2] ενώ ξεκάθαρη είναι η απαίτηση για αιτιολόγηση των νομικών σημείων της αίτησης ακυρώσεως, ούτως ώστε αυτά να μπορούν να τύχουν εξέτασης από το Δικαστήριο.[3] Σχετική είναι και η απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Χριστοδουλίδης ν. Πανεπιστήμιο Κύπρου, ECLI:CY:AD: 2018:C344, Α.Ε. 95/2012, ημερ. 06.07.2018, ECLI:CY:AD:2018:C344, ECLI:CY:AD:2018:C344, ECLI:CY:AD:2018:C344, όπου επισημάνθηκε ακριβώς ότι η γενικότητα με την οποία παρατηρείται η δικογράφηση των νομικών ισχυρισμών έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις και στην ουσία παρακωλύει την ορθή και σύννομη απονομή της δικαιοσύνης, διότι οι προσφεύγοντες καλυπτόμενοι πίσω από τη γενικότητα των ισχυρισμών τους, θεωρούν ότι δύνανται να εγείρουν οποιοδήποτε θέμα κατά τον τρόπο που επιθυμούν, αποπροσανατολίζοντας έτσι την υπόθεση από την ορθή της διάσταση, αλλά και με το Δικαστήριο να ασχολείται άνευ λόγου με σωρεία θεμάτων. Η έννοια του Κανονισμού 7 είναι η οριοθέτηση με λεπτομέρεια, (αυτή είναι η έννοια της λέξης «πλήρως»), ούτως ώστε τα επίδικα θέματα να περιορίζονται στα απολύτως αναγκαία, με τους διαδίκους να γνωρίζουν με ακρίβεια το λόγο που προωθείται η νομική εισήγηση, αλλά και το Δικαστήριο να ασχολείται μόνο με συγκεκριμένα ζητήματα και όχι με γενικότητες και αοριστολογίες.
Ανεξαρτήτως των πιο πάνω, αυτό που επίσης παρατηρείται είναι πως πέραν από γενικόλογους λόγους ακυρώσεως, ο Αιτητής δεν προβάλει, στο πλαίσιο της παρούσας δικαστικής διαδικασίας, τέτοιους συγκεκριμένους και ειδικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι εν δυνάμει θα δικαιολογούσαν την υπαγωγή του στο καθεστώς διεθνούς προστασίας. Υπενθυμίζεται ότι, το παρόν Δικαστήριο ως δικαστήριο ουσίας το οποίο εξετάζει την υπόθεση που άγεται ενώπιον του πλήρως και από τούδε και στο εξής (ex nunc), κατά το νόμο και κατά την ουσία, δεν περιορίζεται μόνο στην εξέταση της διαδικασίας και των στοιχείων κρίσης της διοικητικής αρχής που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη, αλλά προχωρεί παραπέρα και εξετάζει την ουσιαστική ορθότητα της επίδικης πράξεως (στο πλαίσιο πάντα που καθορίζουν οι ισχυρισμοί του εκάστοτε αιτητή). Συνεπώς η δικαιοδοσία του παρόντος δικαστηρίου διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο στο λυσιτελές της προβολής τέτοιων ισχυρισμών, αφού ακόμα και αν ήθελε υποτεθεί ότι συγκεκριμένοι λόγοι ακυρώσεως είναι βάσιμοι, καμία επίδραση δεν θα έχει, μία τέτοια κρίση, στο νομικό αποτέλεσμα που επήλθε με την προσβαλλόμενη απόφαση αφού ο Αιτητής δεν προβάλλει, ως οφείλει, ειδικούς και τεκμηριωμένους ισχυρισμούς που να δικαιολογούν την υπαγωγή του σε καθεστώς διεθνούς προστασίας, που είναι και το κρίσιμο στα πλαίσια της έκτασης του ελέγχου του παρόντος δικαστηρίου[4].
Όλοι λοιπόν οι λόγοι ακυρώσεως, πλην αυτών που αφορούν στην έλλειψη δέουσας έρευνας (οι οποίοι ακροθιγώς προωθούνται) είναι ανεπίδεκτοι δικαστικής εκτίμησης ως γενικοί, αόριστοι αλλά και αλυσιτελείς και κατά τούτο απορρίπτονται στο σύνολό τους.
Ανεξαρτήτως της ως άνω κατάληξης μου, ενόψει και της υποχρέωσης που έχει το παρόν Δικαστήριο να προβαίνει σε έλεγχο τόσο της νομιμότητας όσο και της ορθότητας κάθε προσβαλλόμενης απόφασης, εξετάζοντας πλήρως και από τούδε και στο εξής (ex nunc) τα γεγονότα και τα νομικά ζητήματα που τη διέπουν[5], θα προχωρήσω να εξετάσω την ουσία της υπόθεσης αυτής, σε συνάρτηση με τον προβαλλόμενο ισχυρισμό περί έλλειψης δέουσας έρευνας.
Επί της ουσίας της προσφυγής σε συνάρτηση και με την κατ' ισχυρισμό έλλειψη δέουσας έρευνας
Αναφορικά με τη θέση του Αιτητή, ως αυτή προβάλλεται με την κατ' ισχυρισμό έλλειψη δέουσας έρευνας, επισημαίνεται ότι το Δικαστήριο στα πλαίσια ελέγχου της προσβαλλόμενης απόφασης εξετάζει κατά πόσον το αρμόδιο όργανο ερεύνησε όλα εκείνα τα στοιχεία που όφειλε να ερευνήσει και να συνεκτιμήσει για να καταλήξει στην απόφασή του σύμφωνα με τις πρόνοιες του Νόμου. Η έρευνα θεωρείται πλήρης όταν το διοικητικό όργανο συλλέξει και εξετάσει όλα τα ουσιώδη στοιχεία μιας υπόθεσης, ώστε να καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα. Το είδος και η έκταση της έρευνας εναπόκειται στην διακριτική ευχέρεια του αποφασίζοντας οργάνου και διαφέρει κατά περίπτωση[6].
Ως εκ τούτου, προσέγγισα το θέμα με βάση τα ενώπιόν μου στοιχεία και το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου, εξετάζοντας όλα τα ουσιώδη στοιχεία και πραγματικά περιστατικά που οι Καθ' ων η αίτηση είχαν ενώπιόν τους.
Ειδικότερα, παρατηρώ ότι ο Αιτητής κατά την υποβολή της αίτησής του για διεθνή, δήλωσε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του διότι ήταν ένας από τους νέους που εξαπατήθηκαν από την «ελίτ» του χωριού του ώστε να πάρουν τα όπλα και να διαμαρτυρηθούν. Η «ελίτ» τους έταξε οφέλη τα οποία θα λάμβαναν μετά τον αγώνα, πράγμα το οποίο δε συνέβη ποτέ. Ο Αιτητής δήλωσε ότι διώκεται από την κυβέρνηση της χώρας του και αναγκάστηκε να φύγει από αυτή, ενώ πρόσθεσε ότι το χωριό του βρίσκεται κοντά στη Νιγηρία (βλ. ερυθ. 1 δ.φ.).
Ακολούθως, κατά το κρίσιμο στάδιο της συνέντευξης, ο Αιτητής επιβεβαίωσε ότι είναι υπήκοος Καμερούν, γεννημένος στην Tiko της Νοτιοδυτικής περιφέρειας και κάτοικος αυτής έως το 2017. Στη συνέχεια μετακόμισε στη Buea για ένα έτος και κατόπιν έζησε στη Bamenda από το 2017 έως την αναχώρησή του από τη χώρα καταγωγής. (βλ. ερυθ. 56 4Χ και 55 1Χ δ.φ.). Είναι Καθολικός Χριστιανός στο θρήσκευμα (βλ. ερυθ. 56 1Χ δ.φ.) και ανήκει στη φυλή Aghem (Wum) (βλ. ερυθ. 57 1Χ δ.φ.). Ως ο ίδιος ανέφερε είναι άγαμος και άτεκνος. Πρόσθεσε ότι οι γονείς του έχουν αποβιώσει και ότι δεν έχει αδέρφια ενώ έχει θείους και ξαδέρφια τα οποία ζουν στο Καμερούν (βλ. ερυθ. 55 1Χ 2Χ δ.φ.). Ως προς το εκπαιδευτικό του υπόβαθρο δήλωσε πως είναι απόφοιτος τριτοβάθμιας εκπαίδευσης με πτυχίο στην Ιστορία από το πανεπιστήμιο της Buea και πρόσθεσε πως ομιλεί την αγγλική, τη γαλλική, την ελληνική και την aghem (βλ. ερυθ. 56 2Χ δ.φ.). Αναφορικά με την επαγγελματική του εμπειρία δήλωσε ότι διατηρούσε κατασκευαστική επιχείρηση και επιχείρηση ταξί στη χώρα καταγωγής (βλ. ερυθ. 56 3Χ δ.φ.). Ο Αιτητής δήλωσε ότι πάσχει από Ηπατίτιδα Β΄ (βλ. ερυθ. 58 1Χ δ.φ.).
Αναφορικά με τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής κατά το στάδιο της ελεύθερης αφήγησης δήλωσε ότι κατά τα έτη 2017 και 2018 και μετά τις σπουδές του ασχολήθηκε με την επιχειρηματικότητα όμως εξαιτίας των υψηλών φόρων δε μπορούσε να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του. Πρόσθεσε ότι είχαν πολιτικούς της αντιπολίτευσης με επιρροή στην περιοχή τους και πως έλεγαν στους νέους ότι πρέπει να στήσουν ανάστημα και να πολεμήσουν για τα δικαιώματά τους, διότι κανείς δεν θα έκανε το οτιδήποτε για αυτούς και έπρεπε να αναλάβουν δράση μόνοι τους. Ο Αιτητής δήλωσε πως οι υποσχέσεις των πολιτικών οδήγησαν τους νέους στους δρόμους όπου ξεκίνησαν να διαμαρτύρονται κατά της κυβέρνησης. Διευκρίνισε πως εισέβαλαν σε κυβερνητικά κτίρια και προέβησαν σε καταστροφές και πως στη συνέχεια η κυβέρνηση ξεκίνησε να τους αναζητεί. Κατέληξε πως δε μπορούσε να αντέξει τις συνέπειες των πράξεων του καθώς είχε παραπλανηθεί από τους πολιτικούς και για το λόγο αυτό αναγκάστηκε να φύγει από τη χώρα του (βλ. ερ. 53 1Χ δ.φ.).
Απαντώντας σε διευκρινιστικές ερωτήσεις σχετικά με τους πολιτκούς της αντιπολίτευσης με επιρροή στους οποίους αναφέρθηκε, ο Αιτητής δήλωσε πως επρόκειτο για πολιτικούς του κόμματος Social Democratic Front (SDF) και συγκεκριμένα για τον Wallang Richard και τον Hon. Buh Sulay οι οποίοι άρχισαν να παροτρύνουν τους νέους σε δράση την περίοδο 2017 - 2018 όταν ξεκίνησε η κρίση (βλ. ερυθ. 52 1Χ και 53 2Χ δ.φ.).
Αναφορικά με το κόμμα SDF, ο Αιτητής δήλωσε ότι ιδρύθηκε το 1990 και διεκδικούσε τις προεδρικές εκλογές αλλά τις χάσανε εξαιτίας διαφθοράς και χειραγώγησης των εκλογών. Πρόσθεσε πως πρόεδρος ήταν ο Ni John Fru Ndi, ο οποίος είχε αποβιώσει μερικές εβδομάδες νωρίτερα. Αναφορικά με τον Wallang Richard, ο Αιτητής δήλωσε πως το μόνο που γνωρίζει είναι πως πρόκειται για επιχειρηματία ο οποίος ασχολείται με την πολιτική (βλ. ερυθ. 53 2Χ 3Χ δ.φ.).
Αναφορικά με τη δήλωση πως οι πολιτικοί τους παρότρυναν να πολεμήσουν για τα δικαιώματά τους, ο Αιτητής διευκρίνισε πως όταν ξεκίνησε η κρίση στο Καμερούν, καλούσαν σε συναντήσεις τους νέους, όπου τους μιλούσαν για τη διαφθορά, τις δωροδοκίες και τις δολοφονίες του κυβερνώντος κόμματος. Πρόσθεσε πως από το 1982 και μετά, όταν απεβίωσε ο προηγούμενος πρόεδρος της χώρας, εκείνος διοικεί τη χώρα έκτοτε και πως οι νέοι έχουν κουραστεί με την κυβέρνηση, καθώς όλα τα ανώτατα αξιώματα κρατούνται από ηλικιωμένους. Διευκρίνισε επιπλέον πως ο πολιτικός που του παρότρυνε να πολεμήσουν για τα δικαιώματά τους ήταν ο Hon. Buh Sulay (βλ. ερυθ. 52 1Χ δ.φ.).
Ερωτώμενος σχετικά με τη δική του συμμετοχή στις διαμαρτυρίες, ο Αιτητής δήλωσε πως συμμετείχε σε αυτές και μάλιστα στην κεφαλή αυτών, προσθέτοντας πως ανέλαβε την πρωτοβουλία για να ξεκινήσουν. Διευκρίνισε ότι έλαβαν χώρα το 2017 αλλά δε μπορούσε να τις προσδιορίσει περαιτέρω χρονικά διότι έχουν περάσει μερικά χρόνια από τότε. Πρόσθεσε πως αυτές λάμβαναν χώρα κάθε Δευτέρα, που ήταν και ημέρα Ghost Town, γύρω από το Mile 17, στο Motor Park της Buea (βλ. ερυθ. 52 2Χ δ.φ.). Πρόσθεσε πως πριν το 2017 δε συμμετείχε σε διαμαρτυρίες και πως την περίοδο 2017 2018 συμμετείχε σε δύο διαμαρτυρίες. (βλ. ερυθ. 51 1Χ δ.φ.).
Εξήγησε πως αυτό που τον ώθησε να συμμετέχει ήταν οι υψηλοί φόροι, η περιθωριοποίηση των Αγγλόφωνων, η διαφθορά και οι δωροδοκίες. Ο Αιτητής δήλωσε ότι δε συμμετείχε σε επόμενες διαμαρτυρίες διότι από το τέλος του 2018 ξεκίνησε να κρύβεται. Δήλωσε επίσης ότι δε θυμάται πότε ήταν η τελευταία διαμαρτυρία στην οποία συμμετείχε (βλ. ερυθ. 51 2Χ δ.φ.).
Όταν του ζητήθηκε να περιγράψει την πρώτη διαμαρτυρία στην οποία συμμετείχε, ο Αιτητής δήλωσε πως έλαβε χώρα στο Mile 17 στο Motor Park μέχρι τη διασταύρωση UB και πως κρατούσαν πλακάτ. Ερωτώμενος εάν έχει κάτι να προσθέσει, ο Αιτητής αποκρίθηκε αρνητικά. Όταν του ζητήθηκε να περιγράψει τη δεύτερη διαμαρτυρία στην οποία συμμετείχε, ο Αιτητής δήλωσε πως νομίζει πως ήταν παρόμοια με την πρώτη (βλ. ερυθ. 51 3Χ δ.φ.).
Στη συνέχεια ο Λειτουργός ζήτησε από τον Αιτητή εξηγήσει τι ακριβώς εννοούσε όταν είπε ότι ανέλαβε την πρωτοβουλία για να ξεκινήσουν, με τον Αιτητή να εξηγεί ότι όταν ξεκίνησαν οι διαμαρτυρίες εκείνος μαζί με άλλους νέους ήταν στην κεφαλή αυτών και πρωτοστατούσε (βλ. ερυθ. 512 3Χ δ.φ.). Με δεδομένο ότι δεν είχε συμμετάσχει σε άλλες διαμαρτυρίες στο παρελθόν, ο Λειτουργός ρώτησε τον Αιτητή πως και ήταν στην κεφαλή της πρώτης του διαμαρτυρίας, με εκείνον να αποκρίνεται πως τον ώθησε η κακή διακυβέρνηση και η διαφθορά. Εξήγησε πως ενημερώθηκε για τις διαμαρτυρίες από τους πολιτικούς οι οποίοι κινητοποιούσαν τη νεολαία σε συναντήσεις όπου όριζαν τις ημερομηνίες αυτών και διευκρίνισε πως δε συμμετείχε στις συναντήσεις (βλ. ερυθ. 50 1Χ δ.φ.).
Ο Αιτητής δήλωσε ότι ταξίδεψε και ξεκίνησε να ζει στη Bamenda στα τέλη του 2018 με αρχές του 2019. Διευκρίνισε πως υπήρχαν κάποιες ομάδες οι οποίες διέδιδαν τα νέα των συναντήσεων και το πότε θα λάμβαναν χώρα οι διαμαρτυρίες. Ερωτώμενος σχετικά με το αν συνέβη κάτι αξιοσημείωτο στην πρώτη διαμαρτυρία, ο Αιτητής δήλωσε πως κάποιοι νέοι έχασαν τη ζωή τους και κάποιοι τραυματίστηκαν από τον στρατό, ενώ κάποιοι άλλοι συνελήφθησαν. Διευκρίνισε ότι στον ίδιο δε συνέβη το οτιδήποτε (βλ. ερυθ. 50 2Χ δ.φ.).
Ερωτώμενος εάν συνέβη κάτι αξιοσημείωτο κατά τη δεύτερη διαμαρτυρία στην οποία συμμετείχε, ο Αιτητής δήλωσε, επιδεικνύοντας τις σχετικές ουλές στον Λειτουργό, ότι όταν η αστυνομία χρησιμοποίησε δακρυγόνα εκείνος έπεσε σε ένα σπασμένο μπουκάλι και τραυματίστηκε στο δεξί του χέρι και στην κορυφή του μετώπου του (βλ. ερυθ. 50 3Χ δ.φ.).
Σε ερώτηση του Λειτουργού σχετικά με το πως κατάφερε να φύγει από τη διαμαρτυρία χωρίς να έχει περισσότερα προβλήματα με δεδομένο ότι ήταν στην κεφαλή της πορείας, ο Αιτητής δήλωσε ότι ήταν έξυπνος και κατάφερε να βρει το δρόμο του μακρυά από το πλήθος. Πρόσθεσε πως συνελήφθησαν φίλοι του, οι οποίοι φυλακίστηκαν, με μερικούς από αυτούς να καταδικάζονται στα δικαστήρια, μερικοί άλλοι σκοτώθηκαν ενώ μερικοί άλλοι αγνοούνται (βλ. ερυθ. 49 1Χ δ.φ.).
Απαντώντας σε διευκρινιστικές ερωτήσεις σχετικά με τη δήλωσή του πως κρυβόταν μετά τη δεύτερη διαμαρτυρία, ο Αιτητής δήλωσε πως στα τέλη του 2018 πήγε στη Bamenda, φεύγοντας από την πόλη όπου είχε λάβει χώρα η διαμαρτυρία διότι του έστειλε επιστολή πρόσκλησης ο Αστυνομικός Επίτροπος της Buea, την οποία και κατέθεσε στον Λειτουργό. Διευκρίνισε ότι ενημερώθηκε σχετικά με αυτήν από ένα φίλο του ο οποίος ζούσε στην Tiko, στην ίδια διεύθυνση όπου ζούσε και ο ίδιος και όπου εστάλη η επιστολή (βλ. ερυθ. 49 3Χ 4Χ δ.φ.). Ο Αιτητής πρόσθεσε πως δε θυμάται πότε εστάλη η επιστολή διότι δεν ήταν εκεί αλλά στη Bamenda, όπου και κρυβόταν (βλ. ερυθ. 48 1Χ δ.φ.).
Ερωτώμενος σχετικά με την επιστολή πρόσκλησης και το πως αυτή τον συνδέει με τις διαμαρτυρίες και τη συμμετοχή του σε αυτές, ο Αιτητής δήλωσε πως αναφέρθηκε στα άρθρα του Ποινικού κώδικα τα οποία αναφέρονται στην επιστολή και αφορούν τη συμμετοχή του στη διαμαρτυρία (βλ. ερυθ. 48 3Χ δ.φ.).
Ερωτώμενος εάν του συνέβη το οτιδήποτε αξιομνημόνευτο όσο ζούσε στη Bamenda, ο Αιτητής δήλωσε ότι κρυβόταν και ότι έζησε στη Bamenda από τον Δεκέμβριο του 2018 έως τον Φεβρουάριο του 2019, προσθέτοντας ότι έφυγε από τη χώρα στις 14.03.2019 (βλ. ερυθ. 48 4Χ δ.φ.).
Σε ερώτηση σχετικά με το τι πιστεύει ότι θα του συμβεί σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής, ο Αιτητής δήλωσε αρχικά πως προτιμά να πεθάνει παρά να επιστρέψει και πρόσθεσε πως αν επιστρέψει προφανώς είτε θα καταδικαστεί σε ισόβια είτε σε θάνατο λόγω της συμμετοχής του στις διαμαρτυρίες και του μεγέθους των καταστροφών στις οποίες συμμετείχε, οι οποίες συμπεριλάμβαναν τον εμπρησμό γραφείων και πρατηρίων καυσίμων, την καταστροφή κυβερνητικών οχημάτων και τον τραυματισμό αστυνομικών. Διευκρίνισε ότι η αστυνομία γνωρίζει για τη συμμετοχή του μέσω καμερών κλειστού κυκλώματος παρακολούθησης οι οποίες τον κατέγραψαν (βλ. ερυθ. 48 5Χ και 47 1Χ δ.φ.).
Σε ερώτηση σχετικά με το αν έχει νεότερα για την υπόθεσή του μετά την αναχώρησή του από το Καμερούν, ο Αιτητής δήλωσε ότι ενημερώθηκε για τις υπόλοιπες συλλήψεις από ένα φίλο του και πρόσθεσε πως ένας θείος του συνελήφθη διότι δεν έδωσε πληροφορίες σχετικά με το που βρίσκεται ο ίδιος. Εξήγησε ότι πριν ένα χρόνο και εφόσον ο ίδιος δεν παρουσιάστηκε ως όφειλε σύμφωνα με την επιστολή πρόσκλησης, η αστυνομία της Buea συνέλαβε τον θείο του (βλ. ερυθ. 47 2Χ δ.φ.).
Ερωτώμενος εάν θα μπορούσε να επιστρέψει στο Καμερούν και να μετεγκατασταθεί με ασφάλεια σε κάποια άλλη πόλη όπως η Douala ή η Yaounde, ο Αιτητής αποκρίθηκε αποφατικά εξηγώντας πως αν, ως αγγλόφωνος, επιστρέψει σε γαλλόφωνη περιοχή θα θεωρηθεί προδότης (βλ. ερυθ. 47 δ.φ.).
Κατά την προσωπική του συνέντευξη, ο Αιτητής προσκόμισε προς υποστήριξη της αίτησής του πιστοποιητικό γεννήσεως (βλ. ερ. 5 του δ.φ.), βεβαίωση του Συμβουλευτικού Κέντρου Ειδικών Ιογενών Παθήσεων, ημερομηνίας 30.05.2019, από την οποία προκύπτει ότι είναι φορέας Ηπατίτιδας Β΄ (βλ. ερ. 29 του δ.φ.), καθώς και επιστολή πρόσκλησης (Convocation Letter) με ημερομηνία 11.01.2019 (βλ. ερ. 43 του δ.φ.), την οποία επικαλέστηκε προς υποστήριξη των ισχυρισμών του περί αναζήτησής του από τις αρχές της χώρας καταγωγής του.
Η αξιολόγηση των ισχυρισμών του Αιτητή από τους Καθ' ων η αίτηση
Προχωρώντας στην αξιολόγηση που διενεργήθηκε, επί των όσων ο Αιτητής παρέθεσε κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του από τους Καθ' ων η αίτηση, διαφαίνεται ότι ο Λειτουργός εντόπισε και εξέτασε δύο ισχυρισμούς:
Ο πρώτος ουσιώδης ισχυρισμός αφορούσε την ταυτότητα, το προφίλ και τη χώρα καταγωγής του Αιτητή και έγινε αποδεκτός. Ως τελευταίος τόπος διαμονής του Αιτητή στη χώρα καταγωγής κρίθηκε η πόλη Tiko της Νοτιοδυτικής περιφέρειας του Καμερούν.
Ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός αφορούσε την αναζήτηση του Αιτητή από το αστυνομικό γραφείο του Διοικητή της Buea εξαιτίας της συμμετοχής του σε δύο διαμαρτυρίες οι οποίες έλαβαν χώρα στο Motor Park του Mile 17 στη Buea το 2017 και το 2018. Ο Λειτουργός έκρινε ότι ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός του Αιτητή δεν πληρούσε τα κριτήρια της εσωτερικής αξιοπιστίας, καθώς οι δηλώσεις του χαρακτηρίζονταν από γενικότητα, αοριστία και έλλειψη ουσιωδών λεπτομερειών. Ειδικότερα, διαπίστωσε ότι ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να παράσχει συγκεκριμένες πληροφορίες σχετικά με τις δύο διαδηλώσεις στις οποίες ισχυρίστηκε ότι συμμετείχε, όπως το πολιτικό τους πλαίσιο, τον χρόνο διεξαγωγής τους, τους διοργανωτές, τον τρόπο με τον οποίο ενημερώθηκε και αποφάσισε να συμμετάσχει, καθώς και τα προσωπικά του κίνητρα. Περαιτέρω, οι αναφορές του ως προς τα γεγονότα που εκτυλίχθηκαν κατά τις διαδηλώσεις, τις συνέπειες που αυτές είχαν για τον ίδιο, καθώς και τον ισχυρισμό ότι καταζητείτο από τις αρχές, κρίθηκαν ασαφείς, μη εξατομικευμένες και σε ορισμένα σημεία ασυνεπείς, ιδίως ως προς τον τρόπο με τον οποίο πληροφορήθηκε την έκδοση κλήσης και τους λόγους για τους οποίους θεωρούσε ότι αποτελούσε πρόσωπο ενδιαφέροντος για τις αρχές. Ενόψει των πιο πάνω, ο Λειτουργός κατέληξε ότι ο ισχυρισμός δεν τεκμηριώθηκε με συνεκτικό και πειστικό τρόπο και, ως εκ τούτου, η εσωτερική αξιοπιστία του δεν έγινε αποδεκτή.Ως εκ των άνω, ο λειτουργός έκρινε ότι δε θεμελιώθηκε η εσωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού του Αιτητή.
Αναφορικά με την εκτίμηση της εξωτερικής αξιοπιστίας του ισχυρισμού, ο Λειτουργός ανέφερε καταρχάς ότι η έρευνα που διεξήγαγε σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης σχετικά με τη μορφή και το περιεχόμενο των επιστολών πρόσκλησης δεν απέφερε αποτελέσματα τα οποία θα μπορούσαν να διευκολύνουν την επιβεβαίωση της γνησιότητας του προσκομισθέντος εγγράφου. Ο Λειτουργός εν συνεχεία παρέθεσε κάποιες πληροφορίες σχετικά με διαμαρτυρίες στο Mile 17 της Buea κατά τα έτη 2017 και 2018 και κατέληξε πως με βάση τα ανωτέρω και την μη θεμελίωση της εσωτερικής αξιοπιστίας του ισχυρισμού, ο ουσιώδης ισχυρισμός απορρίφθηκε στο σύνολό του.
Εν συνεχεία, στο πλαίσιο της αξιολόγησης κινδύνου, ενόψει του ισχυρισμού ο οποίος έγινε αποδεκτός, ο Λειτουργός, αφού έλαβε υπόψη τις προσωπικές περιστάσεις του Αιτητή και την κατάσταση ασφαλείας στην Νοτιοδυτική Περιφέρεια του Καμερούν, έκρινε ότι συντρέχει εύλογη πιθανότητα να αντιμετωπίσει δίωξη ή κίνδυνο σοβαρής βλάβης, σε περίπτωση επιστροφής του στην χώρα καταγωγής του και στον τόπο συνήθους διαμονής του. Ο λειτουργός έκανε ιδιαίτερη μνεία στο γεγονός ότι ο Αιτητής πάσχει από Ηπατίτιδα Β΄ και παρέθεσε πληροφορίες από την χώρα καταγωγής σύμφωνα με τις οποίες έκρινε ότι υπάρχει διαθέσιμη θεραπεία στα νοσοκομεία της χώρας και πως δεν προκύπτει ότι ο Αιτητής θα εκτεθεί σε δίωξη ή κίνδυνο σοβαρής βλάβης εξαιτίας της ασθένειάς του.
Ακολούθως, κατά τη νομική ανάλυση κρίθηκε πως δεν προκύπτει βάσιμος φόβος δίωξης βάσει του άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου, αλλά ούτε και πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης στο πλαίσιο του άρθρου 19 του Περί Προσφύγων Νόμου. Ειδικότερα, κατά την αξιολόγηση των προϋποθέσεων του άρθρου 19 (2) (α) και (β) του Περί Προσφύγων Νόμου, κρίθηκε πως ο Αιτητής κατά την επιστροφή του στην Tiko του Καμερούν, δεν θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης, ούτε μπορεί να θεωρηθεί ότι θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας. Κατά την αξιολόγηση των προϋποθέσεων του άρθρου 19 (2) (γ) του Περί Προσφύγων Νόμου, ο λειτουργός συμπέρανε πως επικρατεί εσωτερική ένοπλη σύρραξη στην περιοχή, κατέληξε όμως πως ο Αιτητής δεν θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας.
Η εκτίμηση του Δικαστηρίου
Αξιολογώντας τα όσα έχουν ανωτέρω αναφερθεί υπό το φως των εφαρμοστέων νομοθετικών προνοιών και μελετώντας επισταμένως τόσο την Έκθεση/Εισήγηση του αρμόδιου Λειτουργού όσο και το σύνολο των ισχυρισμών του Αιτητή, όπως αυτοί προβλήθηκαν κατά τη διοικητική διαδικασία και ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου, καταλήγω στα ακόλουθα:
Ως προς τη διάκριση των ουσιωδών ισχυρισμών, κρίνω ότι από το περιεχόμενο της συνέντευξης του Αιτητή προκύπτουν δύο βασικοί ισχυρισμοί: πρώτον, η ταυτότητα, το προσωπικό προφίλ και η χώρα καταγωγής του και, δεύτερον, η ενεργός συμμετοχή του σε αντικυβερνητικές διαδηλώσεις κατά την αγγλόφωνη κρίση, η φερόμενη εμπλοκή του σε βίαιες ενέργειες στο πλαίσιο αυτών και η επακόλουθη αναζήτησή του από τις αρχές του Καμερούν. Η επιστολή πρόσκλησης, η μετάβασή του στη Bamenda και η αναχώρησή του από τη χώρα δεν αποτελούν αυτοτελείς ουσιώδεις ισχυρισμούς, αλλά επιμέρους πτυχές και συνέπειες του δεύτερου ισχυρισμού.
Σε σχέση με τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό, ήτοι την ταυτότητα, το προσωπικό προφίλ και τη χώρα καταγωγής του Αιτητή, συντάσσομαι με την αποδοχή του από τους Καθ’ ων η αίτηση. Οι δηλώσεις του αναφορικά με την υπηκοότητά του, τον τόπο γέννησης και διαμονής του, την εθνοτική και θρησκευτική του καταγωγή, το μορφωτικό και επαγγελματικό του υπόβαθρο, την οικογενειακή του κατάσταση και την κατάσταση της υγείας του ήταν, κατά το ουσιώδες μέρος τους, σαφείς, συγκεκριμένες και συνεπείς μεταξύ τους. Περαιτέρω, ο ισχυρισμός του ότι είναι υπήκοος Καμερούν υποστηρίζεται από το προσκομισθέν πιστοποιητικό γεννήσεως, ενώ η αναφορά του ότι είναι φορέας Ηπατίτιδας Β επιβεβαιώνεται από την ιατρική βεβαίωση ημερομηνίας 30.05.2019.
Ωστόσο, απαιτείται διευκρίνιση ως προς τον τόπο συνήθους διαμονής του Αιτητή. Από τις δηλώσεις του προκύπτει ότι γεννήθηκε στην Tiko και διέμενε εκεί μέχρι το 2017, στη συνέχεια μετέβη στη Buea και ακολούθως έζησε στη Bamenda για σύντομο χρονικό διάστημα πριν από την αναχώρησή του από τη χώρα. Η παραμονή του στη Bamenda, από τον Δεκέμβριο του 2018 μέχρι περίπου τον Φεβρουάριο ή Μάρτιο του 2019, περιγράφηκε από τον ίδιο ως προσωρινή παραμονή σε καθεστώς απόκρυψης, λόγω της φερόμενης αναζήτησής του από τις αρχές. Δεν προκύπτει ότι ανέπτυξε εκεί σταθερούς κοινωνικούς, οικογενειακούς ή επαγγελματικούς δεσμούς ή ότι εγκαταστάθηκε με πρόθεση μονιμότερης διαμονής. Ως εκ τούτου, ορθώς η Tiko δύναται να θεωρηθεί ως ο τελευταίος τόπος συνήθους διαμονής του, ενώ η μεταγενέστερη παραμονή του στη Bamenda συνιστά προσωρινή μετακίνηση και όχι νέο τόπο συνήθους διαμονής.
Αναφορικά με τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό, διαπιστώνω ότι η αφήγηση του Αιτητή περιέχει ορισμένες επιμέρους πληροφορίες οι οποίες, εκ πρώτης όψεως, παρουσιάζουν συνάφεια με το γενικό πολιτικό και κοινωνικό πλαίσιο της αγγλόφωνης κρίσης. Ο Αιτητής αναφέρθηκε στο κόμμα Social Democratic Front, στον Ni John Fru Ndi, στην περιθωριοποίηση των αγγλόφωνων, στις λεγόμενες ημέρες «Ghost Town» και στο Mile 17 της Buea. Ανέφερε επίσης συγκεκριμένα πρόσωπα, ήτοι τον Wallang Richard και τον Hon. Buh Sulay, ως πολιτικούς οι οποίοι φέρονται να κινητοποιούσαν τη νεολαία.
Οι αναφορές αυτές, όμως, αφορούν κυρίως το γενικό υπόβαθρο της κρίσης και δεν επαρκούν αφ’ εαυτών για να τεκμηριώσουν την προσωπική συμμετοχή του Αιτητή στις διαδηλώσεις ή την εξατομικευμένη στοχοποίησή του από τις αρχές. Ειδικότερα, παρά τον ισχυρισμό του ότι οι εν λόγω πολιτικοί τον επηρέασαν ουσιωδώς ώστε να συμμετάσχει για πρώτη φορά σε αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις, δεν ήταν σε θέση να παράσχει συγκεκριμένες πληροφορίες για την πολιτική δράση, τις θέσεις, τον ρόλο ή τον τρόπο με τον οποίο οι ίδιοι απευθύνθηκαν προσωπικά σε αυτόν. Αντιθέτως, διευκρίνισε ότι δεν συμμετείχε στις συναντήσεις κατά τις οποίες, κατά τους ισχυρισμούς του, οργανώνονταν οι διαδηλώσεις, αλλά πληροφορούνταν για αυτές μέσω απροσδιόριστων ομάδων οι οποίες διέδιδαν τις σχετικές πληροφορίες.
Περαιτέρω, ο Αιτητής δεν κατόρθωσε να προσδιορίσει με επαρκή χρονική ακρίβεια τις δύο διαδηλώσεις στις οποίες φέρεται να συμμετείχε. Περιορίστηκε σε γενική αναφορά στα έτη 2017 και 2018, χωρίς να αναφέρει μήνα, εποχή ή οποιοδήποτε άλλο χρονικό σημείο αναφοράς. Η αδυναμία αυτή δεν μπορεί να θεωρηθεί από μόνη της καθοριστική, ιδίως λόγω της παρέλευσης χρόνου. Εντούτοις, αποκτά αυξημένη σημασία ενόψει του ότι, κατά τον ίδιο, συμμετείχε μόνο σε δύο διαδηλώσεις, οι οποίες αποτέλεσαν την απαρχή της δίωξής του και τελικά τον οδήγησαν στην αναχώρησή του από τη χώρα.
Ιδιαίτερα περιορισμένες υπήρξαν και οι περιγραφές του αναφορικά με τις ίδιες τις διαδηλώσεις. Για την πρώτη διαδήλωση ανέφερε ουσιαστικά μόνο τη διαδρομή από το Motor Park του Mile 17 μέχρι τη διασταύρωση του Πανεπιστημίου της Buea και ότι οι συμμετέχοντες κρατούσαν πλακάτ. Για τη δεύτερη δήλωσε απλώς ότι «νομίζει» πως ήταν παρόμοια με την πρώτη. Δεν παρέθεσε ουσιώδεις πληροφορίες για τον αριθμό ή τη σύνθεση των συμμετεχόντων, τα συνθήματα, τα αιτήματα, τον τρόπο οργάνωσης, τη διάρκεια, την εξέλιξη ή τη δική του συγκεκριμένη δράση στο πλαίσιο αυτών.
Οι ελλείψεις αυτές είναι ουσιώδεις, δεδομένου ότι ο Αιτητής δεν ισχυρίστηκε ότι ήταν ένας απλός ή περιφερειακός συμμετέχων. Αντιθέτως, δήλωσε ότι βρισκόταν στην κεφαλή των διαδηλώσεων, ότι είχε αναλάβει πρωτοβουλία και ότι πρωτοστατούσε. Θα αναμενόταν, επομένως, από πρόσωπο που αποδίδει στον εαυτό του τόσο κεντρικό ρόλο να είναι σε θέση να περιγράψει με μεγαλύτερη σαφήνεια τον τρόπο με τον οποίο ανέλαβε τον ρόλο αυτό, τις ενέργειες στις οποίες προέβη, τα πρόσωπα με τα οποία συνεργάστηκε και τον τρόπο με τον οποίο καθοδηγούσε ή κινητοποιούσε τους λοιπούς διαδηλωτές. Η γενική αναφορά του ότι ωθήθηκε από την κακή διακυβέρνηση, τη διαφθορά, τις δωροδοκίες και την υψηλή φορολογία εξηγεί ενδεχομένως ένα γενικό κίνητρο δυσαρέσκειας, όχι όμως τον ισχυριζόμενο ηγετικό του ρόλο.
Ανάλογη ασάφεια παρουσιάζει η αφήγησή του αναφορικά με τις πράξεις βίας και τις καταστροφές στις οποίες φέρεται να συμμετείχε. Στο αρχικό μέρος της αφήγησής του αναφέρθηκε γενικά σε εισβολές και καταστροφές κυβερνητικών κτιρίων. Μεταγενέστερα, κατά την αξιολόγηση του κινδύνου επιστροφής, ισχυρίστηκε ότι είχε συμμετάσχει σε εμπρησμούς γραφείων και πρατηρίων καυσίμων, σε καταστροφή κυβερνητικών οχημάτων και σε τραυματισμούς αστυνομικών. Πρόκειται για σοβαρές πράξεις, οι οποίες αποτελούν κεντρικό στοιχείο του φόβου που επικαλείται και, σύμφωνα με τον ίδιο, δικαιολογούν το ενδεχόμενο ισόβιας κάθειρξης ή θανατικής ποινής. Παρά τη βαρύτητά τους, δεν παρέθεσε συγκεκριμένες πληροφορίες για το πότε, πού και με ποιον τρόπο έλαβε προσωπικά μέρος σε αυτές, ποιος ήταν ο ακριβής ρόλος του ή ποια συγκεκριμένη πράξη του αποδίδεται από τις αρχές.
Ως προς τον τραυματισμό του κατά τη δεύτερη διαδήλωση, ο Αιτητής ανέφερε ότι, λόγω της χρήσης δακρυγόνων, έπεσε πάνω σε σπασμένο μπουκάλι και τραυματίστηκε στο δεξί χέρι και στο μέτωπο, επιδεικνύοντας σχετικές ουλές. Η αναφορά αυτή παρουσιάζει ορισμένο βιωματικό χαρακτήρα. Εντούτοις, η ύπαρξη ουλών δεν δύναται από μόνη της να τεκμηριώσει τον χρόνο, τον τρόπο ή τις περιστάσεις πρόκλησής τους ούτε την ισχυριζόμενη συμμετοχή του σε συγκεκριμένη διαδήλωση. Επιπλέον, όταν ερωτήθηκε πώς κατόρθωσε να διαφύγει, παρά τον ισχυριζόμενο ηγετικό του ρόλο και την έκταση των επεισοδίων, περιορίστηκε στη δήλωση ότι ήταν «έξυπνος» και βρήκε τρόπο να απομακρυνθεί από το πλήθος, χωρίς να περιγράψει συγκεκριμένα τις συνθήκες διαφυγής του.
Προβληματική παρουσιάζεται και η χρονική αλληλουχία αναφορικά με τη φερόμενη επιστολή πρόσκλησης και τη μετάβασή του στη Bamenda. Ο Αιτητής δήλωσε αφενός ότι εγκατέλειψε τη Buea και μετέβη στη Bamenda επειδή είχε αποσταλεί η επιστολή και, αφετέρου, ότι βρισκόταν ήδη στη Bamenda όταν ενημερώθηκε από φίλο του για την ύπαρξή της. Οι δύο εκδοχές δεν είναι ευχερώς συμβατές μεταξύ τους και ο Αιτητής δεν παρέσχε επαρκή εξήγηση που να αποκαθιστά τη χρονική συνοχή της αφήγησής του.
Περαιτέρω, δεν κατόρθωσε να εξηγήσει με συγκεκριμένο τρόπο πώς συνέδεε την επιστολή πρόσκλησης με τις δύο διαδηλώσεις. Περιορίστηκε στην αναφορά ότι τα άρθρα του Ποινικού Κώδικα που περιλαμβάνονταν σε αυτή αφορούσαν τη συμμετοχή του στις διαμαρτυρίες, χωρίς να διευκρινίσει ποια αδικήματα του αποδίδονταν, ποια πράξη του αφορούσαν ή πώς γνώριζε ότι η επιστολή σχετιζόταν με τα συγκεκριμένα περιστατικά. Ομοίως, ο ισχυρισμός ότι η αστυνομία τον είχε αναγνωρίσει μέσω καμερών κλειστού κυκλώματος παρακολούθησης προβλήθηκε χωρίς περαιτέρω τεκμηρίωση και χωρίς να εξηγηθεί πώς περιήλθε η πληροφορία αυτή σε γνώση του.
Ο ισχυρισμός του ότι συνελήφθη ο θείος του επειδή δεν αποκάλυψε πού βρισκόταν ο ίδιος παρέμεινε επίσης γενικός. Δεν διευκρινίστηκαν ο χρόνος, η διάρκεια, οι συνθήκες της σύλληψης, η πηγή της πληροφόρησης ή η μετέπειτα τύχη του θείου του. Η αναφορά αυτή δεν συνοδεύτηκε από επαρκείς εξατομικευμένες πληροφορίες ώστε να μπορεί να αξιολογηθεί ως αξιόπιστη ένδειξη συνεχιζόμενου ενδιαφέροντος των αρχών για το πρόσωπό του.
Συνεκτιμώντας τα πιο πάνω, κρίνω ότι οι αδυναμίες της αφήγησης δεν αφορούν επουσιώδεις ή περιφερειακές λεπτομέρειες, αλλά τον ίδιο τον πυρήνα του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού: τον χρόνο και τις περιστάσεις των διαδηλώσεων, τον ισχυριζόμενο ηγετικό ρόλο του Αιτητή, τη συμμετοχή του στις βίαιες ενέργειες, τον τρόπο αναγνώρισής του από τις αρχές, τη χρονική αλληλουχία της επιστολής πρόσκλησης και τη μετέπειτα εξατομικευμένη αναζήτησή του.
Ως εκ τούτου, παρά την αναφορά ορισμένων στοιχείων τα οποία συνάδουν με το γενικό πλαίσιο της αγγλόφωνης κρίσης, ο Αιτητής δεν παρουσίασε τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό με τον αναμενόμενο βαθμό συνοχής, λεπτομέρειας, ειδικότητας και βιωματικότητας. Συνεπώς, συντάσσομαι με την κατάληξη των Καθ’ ων η αίτηση ότι η εσωτερική αξιοπιστία του εν λόγω ισχυρισμού δεν έχει θεμελιωθεί.
Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού, παρατηρώ καταρχάς ότι οι διαθέσιμες πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής επιβεβαιώνουν το γενικό ιστορικό και πολιτικό πλαίσιο εντός του οποίου ο Αιτητής τοποθετεί την αφήγησή του. Ειδικότερα, ως αναφέρεται σε άρθρο του The Conversation, μίας ειδησεογραφικής ιστοσελίδας που δημοσιεύει άρθρα ακαδημαϊκών σε συνεργασία με δημοσιογράφους, δημοσιευθέν τον Αύγουστο του 2025, το 2016 ξεκίνησαν ειρηνικές διαδηλώσεις δικηγόρων και εκπαιδευτικών κατά της επιβολής της γαλλοφωνίας των δικηγορικών και εκπαιδευτικών συστημάτων στις αγγλόφωνες περιφέρειες του Καμερούν, ωστόσο, γρήγορα εξελίχθηκαν σε ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ των αυτονομιστών και των κυβερνητικών δυνάμεων.[7] Τον Οκτώβριο του 2017, αγγλόφωνοι αυτονομιστές κήρυξαν την ανεξαρτησία και ανακήρυξαν ένα νέο κράτος, την «Αμπαζονία» στις περιφέρειες Northwest και Southwest.[8]
Η πιο πάνω πληροφορία επιβεβαιώνει ότι κατά τα έτη 2017 και 2018, στα οποία ο Αιτητής τοποθετεί τη συμμετοχή του στις διαδηλώσεις, είχε ήδη εκδηλωθεί σοβαρή πολιτική και κοινωνική αναταραχή στις αγγλόφωνες περιφέρειες του Καμερούν, η οποία εξελίχθηκε σε βίαιη αντιπαράθεση μεταξύ κρατικών δυνάμεων και αυτονομιστικών ομάδων. Συνεπώς, η γενική αναφορά του Αιτητή στην περιθωριοποίηση των αγγλόφωνων, στις διαμαρτυρίες και στη βίαιη αντίδραση των αρχών παρουσιάζει αντικειμενική συνάφεια με το ιστορικό πλαίσιο της χώρας καταγωγής του.
Οι πηγές επιβεβαιώνουν, επίσης, ότι η κρίση εξακολούθησε να επηρεάζει ιδίως τις περιφέρειες Northwest και Southwest. Ειδικότερα, το 2025 το Καμερούν συνέχισε να επηρεάζεται τρεις πολυσύνθετες και μείζονες ανθρωπιστικές κρίσεις: τη σύγκρουση στη λεκάνη της λίμνης Chad στην περιφέρεια Far North, την Αγγλόφωνη εσωτερική κρίση στις περιφέρειες Northwest και Southwest (NWSW), καθώς και την προσφυγική κρίση που προέρχεται από την γειτονική Κεντροαφρικανική Δημοκρατία[9].
Περαιτέρω, η γενικότερη αναφορά του Αιτητή σε συλλήψεις, τραυματισμούς και βιαιοπραγίες κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων δεν είναι ασύμβατη με τις μεθόδους που εξακολουθούν να καταγράφονται στις αγγλόφωνες περιφέρειες. Σύμφωνα με το Protection Monitoring Update για το πρώτο τρίμηνο (Ιανουάριος-Μάρτιος) του 2025 του Global Protection Cluster[10] κατά το πρώτο τρίμηνο του 2025, «η ασφάλεια και η απόλαυση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις περιφέρειες Northwest (NW) και Southwest (SW) διαταράχθηκε από την αυξημένη χρήση αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών (IEDs) από Μη Κρατικές Ένοπλες Ομάδες (NSAGs), καθώς και από παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως απαγωγές με σκοπό την καταβολή λύτρων, αυθαίρετες συλλήψεις και κρατήσεις, και κλοπές ή καταστροφή προσωπικής περιουσίας».[11]
Συναφώς, ως προς τη δράση των κρατικών δυνάμεων ασφαλείας, καταγράφεται ότι oι Δυνάμεις Ασφαλείας (SSF) χρησιμοποιούν αυτό το στοιχείο ως δικαιολογία για τις επιχειρήσεις “έρευνας και αποκλεισμού” (search and condon), κατά τη διάρκεια των οποίων προβαίνουν σε αυθαίρετες συλλήψεις και κρατήσεις αμάχων[12].
Οι πληροφορίες αυτές επιβεβαιώνουν ότι οι αυθαίρετες συλλήψεις και κρατήσεις αποτελούν υπαρκτή πρακτική στο πλαίσιο της αγγλόφωνης κρίσης και, ως εκ τούτου, ο γενικός ισχυρισμός ότι οι αρχές ενδιαφέρονταν για πρόσωπα τα οποία θεωρούσαν ότι είχαν εμπλακεί στις κινητοποιήσεις δεν είναι αφ’ εαυτού απίθανος.
Ειδικότερα ως προς την Buea, όπου ο Αιτητής τοποθετεί τις επίμαχες διαδηλώσεις και την αστυνομική αναζήτησή του, οι πηγές αναφέρουν ότι, αν και σοβαρά βίαια περιστατικά είναι σπάνια στη Buea, οι μαζικές συλλήψεις και οι αυθαίρετες κρατήσεις είναι συχνές[13] .
Η πληροφορία αυτή παρουσιάζει ιδιαίτερη συνάφεια με το γενικό σκέλος του ισχυρισμού του, καθότι επιβεβαιώνει ότι στην Buea καταγράφεται πρακτική μαζικών συλλήψεων και αυθαίρετων κρατήσεων, ακόμη και όταν τα σοβαρά βίαια περιστατικά εμφανίζονται συγκριτικά σπανιότερα από ό,τι σε άλλες περιοχές, όπως η Bamenda.
Παρά ταύτα, οι διαθέσιμες πληροφορίες δεν επιβεβαιώνουν τα εξατομικευμένα στοιχεία του αφηγήματος του Αιτητή. Δεν προκύπτει από τις παρατεθείσες πηγές ότι ο ίδιος συμμετείχε σε δύο συγκεκριμένες διαδηλώσεις στο Motor Park του Mile 17, ότι βρισκόταν στην κεφαλή αυτών, ότι πρωτοστάτησε στην οργάνωσή τους ή ότι συμμετείχε σε εμπρησμούς γραφείων και πρατηρίων καυσίμων, στην καταστροφή κυβερνητικών οχημάτων και στον τραυματισμό αστυνομικών.
Ομοίως, οι πηγές δεν επιβεβαιώνουν ότι οι συγκεκριμένες διαδηλώσεις στις οποίες αναφέρθηκε διοργανώθηκαν ή υποκινήθηκαν από τους Wallang Richard και Hon. Buh Sulay, ούτε ότι τα πρόσωπα αυτά είχαν τον ρόλο που τους απέδωσε ο Αιτητής. Οι πληροφορίες που παρατέθηκαν δεν περιλαμβάνουν οποιαδήποτε αναφορά στα συγκεκριμένα πρόσωπα ή στη φερόμενη κινητοποίηση της νεολαίας από το κόμμα Social Democratic Front στις συγκεκριμένες περιστάσεις.
Περαιτέρω, δεν εντοπίστηκε εξωτερική πληροφορία που να επιβεβαιώνει ότι κατά τις επίμαχες διαδηλώσεις στο Mile 17 υπήρχαν κάμερες κλειστού κυκλώματος παρακολούθησης μέσω των οποίων οι αρχές αναγνώρισαν τον Αιτητή. Ούτε επιβεβαιώνεται ότι η αστυνομία της Buea εξέδωσε σε βάρος του προσωπικά επιστολή πρόσκλησης εξαιτίας των διαδηλώσεων ή ότι συνελήφθη ο θείος του λόγω της άρνησής του να αποκαλύψει τον τόπο στον οποίο βρισκόταν ο Αιτητής.
Ως προς την προσκομισθείσα επιστολή πρόσκλησης («Convocation») ημερομηνίας 11.01.2019 (βλ. ερ. 43 του δ.φ.), παρατηρώ ότι αυτή φέρει την επωνυμία της Περιφερειακής Αντιπροσωπείας Εθνικής Ασφάλειας της Νοτιοδυτικής Περιφέρειας (Regional Delegation for National Security, South West – Buea), σφραγίδες και υπογραφή Αστυνομικού Επιτρόπου και απευθύνεται ονομαστικά στον Αιτητή, αναγράφοντας τα προσωπικά του στοιχεία. Περαιτέρω, περιλαμβάνει χειρόγραφη αναφορά σε «identification documents» και ώρα προσέλευσης 10:30 π.μ., χωρίς, ωστόσο, να προσδιορίζει σαφώς τον λόγο της κλήσης, οποιαδήποτε αποδιδόμενη στον Αιτητή αξιόποινη πράξη ή τη σύνδεσή της με τις ισχυριζόμενες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις και τις λοιπές δραστηριότητες που αυτός επικαλέστηκε. Επιπλέον, οι διαθέσιμες πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής δεν παρέχουν στοιχεία αναφορικά με τον τυπικό τύπο, τη μορφή, το περιεχόμενο ή τα χαρακτηριστικά ασφαλείας αντίστοιχων εγγράφων που εκδίδονται από τις αρχές του Καμερούν, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η εξωτερική επαλήθευση της γνησιότητάς του. Η αδυναμία αυτή δεν συνεπάγεται αφ' εαυτής ότι το έγγραφο είναι πλαστό· περιορίζει, όμως, ουσιωδώς την αποδεικτική του αξία, ιδίως εφόσον ούτε από το ίδιο το περιεχόμενό του προκύπτει ο λόγος της κλήσης ούτε αυτό μπορεί να συσχετισθεί, μέσω ανεξάρτητων και αντικειμενικών πηγών, με τις συγκεκριμένες διαδηλώσεις ή με τις πράξεις τις οποίες ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι του αποδόθηκαν από τις αρχές.
Σημειώνεται, επίσης, ότι το μεγαλύτερο μέρος των παρατεθεισών πληροφοριών αφορά τις εξελίξεις κατά τα έτη 2024 και 2025. Οι πληροφορίες αυτές είναι χρήσιμες για την κατανόηση της συνεχιζόμενης φύσης και των χαρακτηριστικών της αγγλόφωνης κρίσης, δεν δύνανται όμως να επιβεβαιώσουν αναδρομικά συγκεκριμένα περιστατικά που ο Αιτητής τοποθετεί στα έτη 2017 και 2018. Η συνάφειά τους περιορίζεται, επομένως, στην επιβεβαίωση του γενικού πλαισίου και των μορφών βίας ή καταστολής που χαρακτηρίζουν τη σύγκρουση.
Συνεπώς, οι πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής επιβεβαιώνουν ότι:
α) κατά τα κρίσιμα έτη υπήρχε σοβαρή πολιτική αναταραχή και σύγκρουση στις αγγλόφωνες περιφέρειες του Καμερούν,
β) στην περιφέρεια Southwest και ειδικότερα στην Buea καταγράφονται συλλήψεις και αυθαίρετες κρατήσεις,
γ) οι κρατικές δυνάμεις έχουν προβεί σε επιχειρήσεις ερευνών, αποκλεισμών και συλλήψεων προσώπων τα οποία θεωρούν ότι σχετίζονται με ένοπλες ή αυτονομιστικές ομάδες, και
δ) η σύγκρουση εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Τα στοιχεία αυτά καθιστούν ευλογοφανές το γενικό υπόβαθρο της αφήγησης του Αιτητή. Δεν θεραπεύουν, ωστόσο, τις ουσιώδεις ελλείψεις που διαπιστώθηκαν κατά την αξιολόγηση της εσωτερικής αξιοπιστίας του ούτε επιβεβαιώνουν την προσωπική του συμμετοχή, τον ηγετικό του ρόλο, τη διάπραξη των ισχυριζόμενων βίαιων πράξεων ή την εξατομικευμένη αναζήτησή του από τις αρχές.
Καταλήγω, επομένως, ότι η εξωτερική αξιοπιστία του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού θεμελιώνεται μόνο ως προς το γενικό πλαίσιο της αγγλόφωνης κρίσης, την ύπαρξη κινητοποιήσεων και τη χρήση κατασταλτικών μέτρων από τις αρχές. Δεν θεμελιώνεται, όμως, ως προς τα εξατομικευμένα και καθοριστικά στοιχεία του αφηγήματος του Αιτητή. Συνεκτιμώμενης και της μη θεμελίωσης της εσωτερικής του αξιοπιστίας, ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός.
Καταληκτικά και υπό το φως των όσων έχουν ανωτέρω εκτεθεί, κρίνω ότι η διερεύνηση στην οποία προέβησαν οι Καθ’ ων η αίτηση ήταν επαρκής και ανάλογη προς τη φύση και τις ιδιαίτερες περιστάσεις της υπόθεσης. Ο Αιτητής έτυχε ουσιαστικής εξέτασης ως προς τους προβαλλόμενους λόγους αναχώρησής του, κλήθηκε να παράσχει διευκρινίσεις επί των κρίσιμων πτυχών του αφηγήματός του και του δόθηκε επαρκής δυνατότητα να εκθέσει τα πραγματικά περιστατικά στα οποία θεμελίωσε το αίτημά του. Περαιτέρω, οι Καθ’ ων η αίτηση αξιολόγησαν τα προσκομισθέντα έγγραφα και προέβησαν σε έρευνα πληροφοριών για τη χώρα καταγωγής, συναφή τόσο με το γενικό πλαίσιο της αγγλόφωνης κρίσης όσο και με τις ειδικότερες πτυχές του ισχυρισμού του.
Ούτε διαπιστώνεται ότι παραλείφθηκε η διερεύνηση οποιουδήποτε ουσιώδους στοιχείου το οποίο θα μπορούσε ευλόγως να επηρεάσει την έκβαση της αίτησης.
Ως εκ τούτου, ο προβαλλόμενος λόγος ακυρώσεως περί έλλειψης δέουσας έρευνας δεν ευσταθεί και απορρίπτεται.
Υπό το φως των ανωτέρω και λαμβάνοντας υπόψη τους ουσιώδεις ισχυρισμούς που έγιναν αποδεκτοί από το παρόν Δικαστήριο, κρίνω ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις υπαγωγής του Αιτητή στο καθεστώς του πρόσφυγα. Ειδικότερα, δεν προκύπτει ότι, σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, αυτός διατρέχει βάσιμο φόβο δίωξης για έναν από τους λόγους που απαριθμούνται στο άρθρο 1Α(2) της Σύμβασης της Γενεύης, όπως αυτοί αποτυπώνονται και στο άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου, ούτε διαπιστώνονται εξατομικευμένα στοιχεία ικανά να θεμελιώσουν κίνδυνο δίωξης λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητας, πολιτικών πεποιθήσεων ή συμμετοχής σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα.
Ως εκ τούτου, απομένει να εξεταστεί κατά πόσον ο Αιτητής πληροί τις προϋποθέσεις υπαγωγής στο καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, όπως αυτό προβλέπεται στο άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου.
Σύμφωνα με το άρθρο 19(1) του περί Προσφύγων Νόμου, καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας αναγνωρίζεται σε αιτητή ο οποίος δεν αναγνωρίζεται ως πρόσφυγας, αλλά σε σχέση με τον οποίο υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη, όπως αυτή εξειδικεύεται στο άρθρο 19(2) του Νόμου.
Έχοντας υπόψη τα πραγματικά περιστατικά της παρούσας υπόθεσης, δεν προκύπτει ότι ο Αιτητής διατρέχει πραγματικό κίνδυνο επιβολής θανατικής ποινής ή εκτέλεσης κατά την έννοια του άρθρου 19(2)(α) του περί Προσφύγων Νόμου.
Ομοίως, δεν προκύπτει ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 19(2)(β). Ο μοναδικός εξατομικευμένος ισχυρισμός του Αιτητή, ήτοι ότι αναζητείται από τις αρχές του Καμερούν λόγω της συμμετοχής του σε αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, δεν έγινε αποδεκτός ως αξιόπιστος. Περαιτέρω, μολονότι προέκυψε ότι ο Αιτητής είναι φορέας Ηπατίτιδας Β, ουδέποτε προέβαλε ότι η κατάσταση της υγείας του συνιστά αυτοτελή λόγο χορήγησης διεθνούς προστασίας. Δεν ισχυρίστηκε ότι βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο της νόσου, ότι χρήζει συγκεκριμένης ή αδιάλειπτης θεραπευτικής αγωγής, ότι είχε προηγουμένως στερηθεί ιατρικής περίθαλψης στη χώρα καταγωγής του ή ότι, λόγω προσωπικών, οικονομικών ή άλλων περιστάσεων, δεν θα μπορούσε να έχει πρόσβαση στις αναγκαίες υπηρεσίες υγείας σε περίπτωση επιστροφής του. Αντιθέτως, από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου προκύπτει ότι το ζήτημα αυτό αξιολογήθηκε από τους Καθ' ων η αίτηση, οι οποίοι διαπίστωσαν, στη βάση πληροφοριών από τη χώρα καταγωγής, ότι υπάρχει δυνατότητα πρόσβασης σε θεραπεία για άτομα που πάσχουν από Ηπατίτιδα Β (βλ. ερ. 76-77), χωρίς το σχετικό συμπέρασμα να αντικρούεται από οποιοδήποτε στοιχείο ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου.
Πρόσθετα, οι διαθέσιμες πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής καταδεικνύουν ότι το Υπουργείο Δημόσιας Υγείας του Καμερούν έχει ιδρύσει κέντρα θεραπείας ιογενών ηπατιτίδων και στις δέκα περιφέρειες της χώρας και ότι το tenofovir, το οποίο αποτελεί θεραπεία πρώτης γραμμής για τη χρόνια λοίμωξη από Ηπατίτιδα Β, διατίθεται σε επιδοτούμενη τιμή[14]. Ειδικότερα, στη Νοτιοδυτική Περιφέρεια λειτουργούν το Buea Regional Hospital [15] και το Limbe Regional Hospital[16] ως νοσοκομεία αναφοράς, γεγονός που επιβεβαιώνει την ύπαρξη υγειονομικών δομών στις οποίες δύνανται να παρέχονται σχετικές υπηρεσίες.
Παράλληλα, δεν παραγνωρίζεται ότι οι ίδιες πληροφορίες καταγράφουν ουσιώδη προβλήματα ως προς την πραγματική και οικονομικά προσιτή πρόσβαση στη θεραπεία. Ειδικότερα, αναφέρεται ότι η κάλυψη διάγνωσης και θεραπείας παραμένει ιδιαίτερα χαμηλή, ότι το κόστος του προθεραπευτικού ελέγχου και της κλινικής και εργαστηριακής παρακολούθησης μπορεί να είναι δυσβάστακτο, ότι μεγάλος αριθμός ασθενών διακόπτει την παρακολούθηση για οικονομικούς λόγους και ότι η περιορισμένη υγειονομική κάλυψη, το υψηλό κόστος και η έλλειψη πληροφόρησης αποτελούν σημαντικά εμπόδια πρόσβασης[17], [18].
Τα γενικά αυτά προβλήματα του συστήματος υγείας, όμως, δεν αρκούν αφ’ εαυτών για τη θεμελίωση πραγματικού και εξατομικευμένου κινδύνου σοβαρής βλάβης. Στην προκείμενη περίπτωση δεν προσκομίστηκε ιατρική μαρτυρία από την οποία να προκύπτει η βαρύτητα ή το στάδιο της πάθησης του Αιτητή, η ανάγκη συγκεκριμένης θεραπευτικής αγωγής, ο κίνδυνος άμεσης και σοβαρής επιδείνωσης της υγείας του σε περίπτωση διακοπής της ή οποιαδήποτε άλλη ιδιαίτερη ευαλωτότητα. Ούτε προβλήθηκε ότι οι αρχές ή άλλος φορέας σοβαρής βλάβης θα του αρνούνταν εκ προθέσεως την παροχή ιατρικής περίθαλψης.
Ως εκ τούτου, μολονότι αναγνωρίζονται οι γενικές δυσχέρειες που χαρακτηρίζουν την πρόσβαση στη διάγνωση, στη θεραπεία και στην παρακολούθηση της Ηπατίτιδας Β στο Καμερούν, δεν προκύπτουν στην περίπτωση του Αιτητή συγκεκριμένα και εξατομικευμένα στοιχεία από τα οποία να μπορεί να συναχθεί ότι, λόγω της κατάστασης της υγείας του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης κατά την έννοια του άρθρου 19(2)(β) του περί Προσφύγων Νόμου.
Καταλήγω συνεπώς πως δεν προκύπτει πραγματικός κίνδυνος ο Αιτητής να υποστεί βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία κατά την έννοια του άρθρου 19(2)(β) του περί Προσφύγων Νόμου.
Απομένει να εξεταστεί κατά πόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου.
Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την εκτίμηση της ύπαρξης αδιάκριτης βίας λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, η ένταση και η διάρκεια της ένοπλης σύρραξης, ο βαθμός οργάνωσης των εμπλεκομένων δυνάμεων, η γεωγραφική έκταση της βίας, καθώς και η ύπαρξη επιθέσεων κατά αμάχων (βλ. απόφαση ΔΕΕ, CF, DN κατά Bundesrepublic Deutschland ). Περαιτέρω, όπως έχει κριθεί στην υπόθεση Meki Elgafaji, Noor Elgafaji v. Staatssecretaris van Justitie η σοβαρή και προσωπική απειλή κατά την έννοια του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ προϋποθέτει εξαιρετική κατάσταση, στην οποία το επίπεδο της αδιάκριτης βίας είναι τόσο υψηλό ώστε η απλή παρουσία του αμάχου στην οικεία περιοχή να συνεπάγεται πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης.
Ως έχει ήδη διαπιστωθεί, τόπος τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή είναι η Tiko, η οποία υπάγεται διοικητικά στη Fako της Νοτιοδυτικής Περιφέρειας του Καμερούν. Η περιοχή αυτή εμπίπτει στη γεωγραφική ζώνη της αγγλόφωνης κρίσης, στο πλαίσιο της οποίας αντιπαρατίθενται οι κρατικές δυνάμεις ασφαλείας και μη κρατικές ένοπλες ομάδες αυτονομιστικού χαρακτήρα. Ως εκ τούτου, γίνεται αποδεκτό ότι στη Νοτιοδυτική Περιφέρεια υφίσταται κατάσταση εσωτερικής ένοπλης σύρραξης κατά την έννοια της υπό εξέταση διάταξης.
Ως προς την ένταση και τα χαρακτηριστικά της βίας, οι διαθέσιμες πληροφορίες αναφέρουν ότι:
· Η EUAA αναφέρει ότι η κατάσταση ασφαλείας στις αγγλόφωνες περιφέρειες παρέμεινε «εξαιρετικά ασταθής» καθ’ όλη τη διάρκεια του 2024, με αυξημένη εγκληματικότητα, εισβολές NSAGs σε αστικά κέντρα, επιθέσεις κατά SSFs, απειλές κατά αμάχων και χρήση αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών (IEDs).[19] Βάσει δεδομένων από το ACLED, μεταξύ 13 Οκτωβρίου 2023 και 6 Δεκεμβρίου 2024 καταγράφηκαν 961 περιστατικά βίας στη Νοτιοδυτική Περιφέρεια και 930 θάνατοι, εκ των οποίων 300 από βία κατά αμάχων[20]· η διοίκηση Fako είχε τη δεύτερη υψηλότερη ένταση βίας στην περιφέρεια (91 battles, 6 explosions/remote violence, 123 violence against civilians)[21].
· Βάσει δεδομένων από το ACLED, μεταξύ 13 Οκτωβρίου 2023 και 6 Δεκεμβρίου 2024 καταγράφηκαν 961 περιστατικά βίας στη Νοτιοδυτική Περιφέρεια και 930 θάνατοι, εκ των οποίων 300 από βία κατά αμάχων[22]· η διοίκηση Fako είχε τη δεύτερη υψηλότερη ένταση βίας στην περιφέρεια (91 battles, 6 explosions/remote violence, 123 violence against civilians)[23].
· Μεταξύ Ιουλίου και Σεπτεμβρίου 2024, το Global Protection Cluster (GPC) κατέγραψε τον υψηλότερο αριθμό παραβιάσεων στις Buea (457 θύματα) και Muyuka (199 θύματα), αμφότερες στη διοίκηση Fako, με κύρια περιστατικά αυθαίρετες συλλήψεις, σωματικές επιθέσεις και δολοφονίες.[24]
· Οι πλέον πρόσφατες πληροφορίες αναφέρουν ότι τον Ιούνιο του 2025, το UNOCHA σημείωσε ότι η κατάσταση στις αγγλόφωνες περιφέρειες παραμένει εύθραυστη και ασταθής, με συνεχείς επιθέσεις μεταξύ SSFs και NSAGs και διαρκείς αναφορές για απαγωγές με αντάλλαγμα λύτρα, στοχευμένες δολοφονίες, αυθαίρετες συλλήψεις και θανάτους αμάχων.[25] Την ίδια περίοδο, η Βελγική Υπηρεσία Προσφύγων (CEDOCA) παρατηρούσε ότι η βία παραμένει περιορισμένη εντός των αγγλόφωνων περιφερειών και ότι οι αυτονομιστές δραστηριοποιούνται κυρίως σε αγροτικές, απομακρυσμένες περιοχές, με τη στρατιωτική παρουσία να έχει ενισχυθεί στις πόλεις αλλά να παραμένει ανεπαρκής για την πρόληψη περιστατικών.[26]
· Ως προς τις ανθρωπιστικές συνέπειες της σύγκρουσης στη διοίκηση Fako, οι πηγές αναφέρουν ότι Τον Αύγουστο του 2025, στο χωριό Maumu της διοίκησης Fako, συγκρούσεις μεταξύ NSAGs και SSFs οδήγησαν στον εκτοπισμό περίπου 2.500 ατόμων (416 νοικοκυριών), με επείγουσες ανάγκες σε στέγη, τρόφιμα και μη εδώδιμα είδη.[27]
· Τον Σεπτέμβριο του 2025, ο εκτοπισμός αυξήθηκε, ιδίως στην Munyenge της διοίκησης Fako, όπου συγκρούσεις και απειλές ανάγκασαν περίπου 2.500 ανθρώπους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, στο πλαίσιο παρατεταμένου lockdown που επιβλήθηκε από NSAGs μεταξύ 8 Σεπτεμβρίου και 14 Οκτωβρίου 2025 με στόχο την παρακώλυση της σχολικής έναρξης και των προεδρικών εκλογών.[28]15
· Ειδικώς ως προς την Tiko καταγράφεται ότι στις 10 Φεβρουαρίου 2023, NSAG επιτέθηκε σε όχημα που μετέφερε εργάτες της CDC που επέστρεφαν στην Tiko από τη φυτεία μπανάνας Mondoni· πέντε εργάτες σκοτώθηκαν και 45 τραυματίστηκαν, ενώ ένας εκ των τραυματιών φέρεται να πέθανε αργότερα.[29]
· Παράλληλα, οι πηγές επισημαίνουν ότι την ίδια περίοδο, η Βελγική Υπηρεσία Προσφύγων (CEDOCA) παρατηρούσε ότι η βία παραμένει περιορισμένη εντός των αγγλόφωνων περιφερειών και ότι οι αυτονομιστές δραστηριοποιούνται κυρίως σε αγροτικές, απομακρυσμένες περιοχές, με τη στρατιωτική παρουσία να έχει ενισχυθεί στις πόλεις αλλά να παραμένει ανεπαρκής για την πρόληψη περιστατικών[30].
· Ως προς τη χρήση αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών (IEDs), οι πηγές αναφέρουν ότι το Global Centre for the Responsibility to Protect (GCR2P) αναφέρει ότι οι NSAGs, ιδίως αυτονομιστές, έχουν αυξήσει τη χρήση IEDs εναντίον κυβερνητικών δυνάμεων και αυτοκινητοπομπών στις αγγλόφωνες περιφέρειες, ιδιαίτερα στις διοικήσεις Bui και Momo, και ότι το 2025 το UNOCHA κατέγραψε τουλάχιστον 131 περιστατικά με IEDs, με τη χρήση σε πυκνοκατοικημένες περιοχές και κεντρικούς δρόμους να συνιστά σημαντικό κίνδυνο[31].
· Τέλος, από τα πλέον πρόσφατα ποσοτικά δεδομένα προκύπτει ότι, κατά το τελευταίο έτος (τελευταία ενημέρωση 10.04.2026), στη Νοτιοδυτική Περιφέρεια καταγράφηκαν συνολικά 1.087 περιστατικά πολιτικής βίας («Political violence»), στα οποία περιλαμβάνονται περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις ή απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες, με συνολικά 705 θανάτους. Αντιθέτως, κατά την ίδια περίοδο, στην Tiko καταγράφηκαν δύο μόλις περιστατικά πολιτικής βίας, από τα οποία επήλθαν δύο θάνατοι. Επισημαίνεται δε ότι ο πληθυσμός της Νοτιοδυτικής Περιφέρειας εκτιμάται για το 2025 σε 2.098.500 κατοίκους, ενώ ο πληθυσμός της Tiko ανερχόταν, κατά την τελευταία διαθέσιμη απογραφή, σε 60.796 κατοίκους.
Από το σύνολο των πιο πάνω πληροφοριών προκύπτει ότι η Νοτιοδυτική Περιφέρεια εξακολουθεί να πλήττεται από εσωτερική ένοπλη σύρραξη, η οποία συνοδεύεται από συγκρούσεις μεταξύ των αντιμαχόμενων μερών, περιστατικά βίας κατά αμάχων, απαγωγές, αυθαίρετες συλλήψεις, εκτοπισμούς και σημαντικές ανθρωπιστικές συνέπειες. Ως εκ τούτου, γίνεται δεκτό ότι στην περιοχή υφίσταται κατάσταση εσωτερικής ένοπλης σύρραξης κατά την έννοια του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου.
Εντούτοις, οι ίδιες πληροφορίες δεν καταδεικνύουν ότι η ένταση της αδιάκριτης βίας στον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή έχει φθάσει στο εξαιρετικά υψηλό επίπεδο που απαιτεί η νομολογία για την εφαρμογή του άρθρου 19(2)(γ). Ειδικότερα, τα περισσότερα περιστατικά αφορούν τη Νοτιοδυτική Περιφέρεια ή τη διοίκηση Fako συνολικά, ενώ οι παραβιάσεις παρουσιάζουν έντονη γεωγραφική διαφοροποίηση και συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με συγκεκριμένες συγκρούσεις μεταξύ των αντιμαχόμενων μερών, στοχευμένες δολοφονίες, απαγωγές, αυθαίρετες συλλήψεις ή επιθέσεις κατά συγκεκριμένων στόχων. Παράλληλα, η CEDOCA επισημαίνει ότι οι αυτονομιστικές ομάδες εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται κυρίως σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδω στα πλέον πρόσφατα ποσοτικά δεδομένα, τα οποία αφορούν ειδικά την Tiko. Παρά το γεγονός ότι η πόλη βρίσκεται εντός της ζώνης της σύρραξης, κατά το τελευταίο έτος καταγράφηκαν μόλις δύο περιστατικά πολιτικής βίας με δύο θανάτους, γεγονός που υποδηλώνει ότι η ένταση της βίας στην ίδια την Tiko είναι αισθητά χαμηλότερη από εκείνη που παρατηρείται στη Νοτιοδυτική Περιφέρεια συνολικά. Το δε μεμονωμένο σοβαρό περιστατικό της επίθεσης κατά εργαζομένων της CDC, μολονότι καταδεικνύει ότι η Tiko δεν παραμένει ανεπηρέαστη από τη σύγκρουση, δεν αρκεί, σε συνδυασμό με τα λοιπά διαθέσιμα στοιχεία, για να θεμελιώσει το συμπέρασμα ότι κάθε άμαχος που επιστρέφει στην πόλη αυτή διατρέχει πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης αποκλειστικά λόγω της παρουσίας του εκεί.
Συνεκτιμώντας, επομένως, το σύνολο των πληροφοριών για τη χώρα καταγωγής, τη φύση και τη γεωγραφική κατανομή των περιστατικών, τα πλέον πρόσφατα στατιστικά δεδομένα, καθώς και την απουσία οποιωνδήποτε αποδεκτών εξατομικευμένων περιστάσεων στο πρόσωπο του Αιτητή που να αυξάνουν τον προσωπικό του κίνδυνο, καταλήγω ότι δεν αποδεικνύεται πως η ένταση της αδιάκριτης βίας στην Tiko έχει φθάσει σε τέτοιο εξαιρετικά υψηλό επίπεδο ώστε να συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου.
Εξετάζοντας περαιτέρω τις προσωπικές περιστάσεις του Αιτητή, παρατηρώ ότι πρόκειται για άνδρα νεαρής ηλικίας, άγαμο και άτεκνο, απόφοιτο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ο οποίος διαθέτει επαγγελματική εμπειρία στη χώρα καταγωγής του, όπου, σύμφωνα με τις δηλώσεις του, διατηρούσε κατασκευαστική επιχείρηση και επιχείρηση ταξί. Περαιτέρω, προκύπτει ότι στη χώρα καταγωγής του εξακολουθούν να διαμένουν θείοι και ξαδέρφια του, γεγονός που καταδεικνύει την ύπαρξη οικογενειακών δεσμών με αυτήν.
Ως προς την κατάσταση της υγείας του, μολονότι προέκυψε ότι είναι φορέας Ηπατίτιδας Β, δεν καταδείχθηκε ότι πάσχει από σοβαρή λειτουργική ανικανότητα, ότι χρήζει συνεχούς υποστήριξης από τρίτα πρόσωπα ή ότι η κατάσταση της υγείας του περιορίζει ουσιωδώς την ικανότητά του να αυτοεξυπηρετείται, να εργάζεται ή να λαμβάνει τα συνήθη μέτρα αποφυγής κινδύνων ασφαλείας.
Τέλος, δεν έχουν προβληθεί ή αναδειχθεί άλλα ατομικά χαρακτηριστικά ή ιδιαίτερες προσωπικές περιστάσεις που να καθιστούν τον Αιτητή περισσότερο εκτεθειμένο στις συνέπειες της αδιάκριτης βίας σε σύγκριση με τον λοιπό άμαχο πληθυσμό. Επομένως, δεν συντρέχουν στο πρόσωπό του στοιχεία ικανά, στο πλαίσιο της αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας αξιολόγησης, να αντισταθμίσουν το διαπιστωθέν επίπεδο αδιάκριτης βίας και να θεμελιώσουν πραγματικό κίνδυνο σοβαρής και προσωπικής απειλής κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας.
ΚΑΤΑΛΗΞΗ
Λαμβάνοντας υπόψη τα όσα ανωτέρω αναπτύχθηκαν, είναι η κατάληξή μου ότι ορθώς κρίθηκε επί της ουσίας ότι ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποδείξει βάσιμο φόβο δίωξης για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας ή ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων και, περαιτέρω, ορθώς θεωρήθηκε ότι δεν κατάφερε να τεκμηριώσει ότι υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη, ως αμφότερες αυτές οι έννοιες ορίζονται από την οικεία νομοθεσία (άρθρα 3 και 19 του περί Προσφύγων Νόμου).
Με βάση συνεπώς το σύνολο των στοιχείων ενώπιον μου, όπως έχω αναλύσει ανωτέρω, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται με €1000 έξοδα υπέρ των Καθ' ων η αίτηση και εναντίον του Αιτητή.
Ε. Ρήγα, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
[1] Σύμφωνα με τον Κανονισμό 2 των περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Διαδικαστικών Κανονισμών του 2019 : « Ο Διαδικαστικός Κανονισμός του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου 1962, και οι περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διαδικαστικοί Κανονισμοί (Αρ.1) του 2015, τυγχάνουν εφαρμογής σε όλες τις προσφυγές που καταχωρούνται στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας από 18.6.2019, με τις αναγκαίες τροποποιήσεις που αναφέρονται στη συνέχεια και κατ΄ ανάλογη εφαρμογή των δικονομικών κανόνων και πρακτικής που ακολουθούνται και εφαρμόζονται στις ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου προσφυγές εκτός αν ήθελε άλλως ορίσει το Δικαστήριο.».
[2] Βλ. ενδεικτικά Δημοκρατία ν. Κουκκουρή κ.ά. (1993) 3 Α.Α.Δ. 598
[4] «Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου», Επαμεινώνδας Π. Σπηλιωτόπουλος, 14η Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 260, υποσημ. 72, «Εισηγήσεις Διοικητικού Δικονομικού Δικαίου», Χαράλαμπος Χρυσανθάκης, 2η Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 247 και «Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο», Εκδόσεις Σάκκουλα Έκτη Έκδοση, 2014, Π. Δ. Δαγτόγλου, σ. 552.
[5] Άρθρο 11(3) του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018 (N. 73(I)/2018)
[6] Απόφαση αρ. 128/2008, JAMAL KAROU V Αναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων, ημερ. 01.02.2010.
[7] The Conversation, Cameroon’s conflict is part of a bigger trend: negotiations are losing ground to military solutions, 19 Αυγούστου 2025, https://theconversation.com/cameroons-conflict-is-part-of-a-bigger-trend-negotiations-are-losing-ground-to-military-solutions-261697 (ημερομηνία πρόσβασης 20/04/2026)
[8] GCRP (Global Centre for the Responsibility to Protect), Cameroon, 14 Νοεμβρίου 2025, https://www.globalr2p.org/countries/cameroon/ (ημερομηνία πρόσβασης 20/04/2026)
[9] European Commission, Cameroon, last updated 25 April 2025, https://civil-protection-humanitarian-aid.ec.europa.eu/where/africa/cameroon_en (ημερομηνία πρόσβασης 20/04/2026)
[10] To Global Protection Cluster είναι ένα δίκτυο μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ), διεθνών οργανισμών και υπηρεσιών των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), οι οποίοι δραστηριοποιούνται στον τομέα της προστασίας σε ανθρωπιστικές κρίσεις, συμπεριλαμβανομένων ένοπλων συγκρούσεων και φυσικών καταστροφών. https://globalprotectioncluster.org/about (ημερομηνία πρόσβασης 20/04/2026)
[11] GPC (Global Protection Cluster), Protection Monitoring Update; January - March 2025, 15/05/ 2025, https://globalprotectioncluster.org/sites/default/files/2025-05/pm_quarterly_update_jan-mar_2025.pdf, σελ. 1 (ημερομηνία πρόσβασης 20/04/2026)
[12] GPC (Global Protection Cluster), Protection Monitoring Update; January - March 2025, 15/05/ 2025, https://globalprotectioncluster.org/sites/default/files/2025-05/pm_quarterly_update_jan-mar_2025.pdf, σελ. 2 (ημερομηνία πρόσβασης 20/04/2026)
[13] CGRS-CEDOCA (Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (Belgium), COI unit), Cameroun; Régions anglophones : situation sécuritaire, 11 June 2025, https://www.cgra.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_cameroun._regions_anglophones._situation_securitaire_20250611.pdf, σελ. 4 (ημερομηνία πρόσβασης 20/04/2026)
[14] Tazinkeng N.N. et al., Costs of Community-Based Viral Hepatitis Screening in Cameroon Using Point-of-Care Technologies, Open Forum Infectious Diseases 11(7), 03/07/2024, https://academic.oup.com/ofid/article/11/7/ofae378/7704637 σ. 2 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 20/04/2026).
[15] Noumbissie Nzechieu Evenge C. et al., Prevalence of hepatitis B and associated factors in the Buea Regional Hospital, Cameroon, Heliyon 9(7), 04/07/2023, https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2405844023049538 σ. 2 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 20/04/2026).
[16] Voice of America (VOA), Cameroon Says Hospitals Overwhelmed with Cholera Patients, 24/03/2022, https://www.voanews.com/a/cameroon-says-hospitals-overwhelmed-with-cholera-patients-/6499128.html (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 20/04/2026).
[17] Chabrol F. et al., Screening, diagnosis and care cascade for viral hepatitis B and C in Yaoundé, Cameroon: a qualitative study of patients and health providers coping with uncertainty and unbearable costs, BMJ Open 9(3), 20/03/2019, https://bmjopen.bmj.com/content/bmjopen/9/3/e025415.full.pdf σ. 9 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 20/04/2026)
[18] Chabrol F. et al., Screening, diagnosis and care cascade for viral hepatitis B and C in Yaoundé, Cameroon: a qualitative study of patients and health providers coping with uncertainty and unbearable costs, BMJ Open 9(3), 20/03/2019, https://bmjopen.bmj.com/content/bmjopen/9/3/e025415.full.pdf σ. 1 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 20/04/2026)
[19] GPC, Protection Monitoring Update; July - September 2024, 30 October 2024, https://globalprotectioncluster.org/sites/default/files/2024-10/pm_quarterly_update_jul-sept.pdf σελ. 2, όπως παρατίθεται σε EUAA, Cameroon; Security situation in the Northwest, Southwest and Far North regions [Q1-2025], 10/01/2025 https://www.ecoi.net/en/file/local/2120192/2025_01_EUAA_COI_Query_Response_Q1_Cameroon_Security_Situation.pdf σελ. 6 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 20/04/2026)
[20] EUAA analysis based on publicly available ACLED data. ACLED, Curated Data Files, Cameroon, Southwest
Region, 13 October 2023 to 6 December 2024 όπως παρατίθεται σε EUAA, Cameroon; Security situation in the Northwest, Southwest and Far North regions [Q1-2025], 10/01/2025 https://www.ecoi.net/en/file/local/2120192/2025_01_EUAA_COI_Query_Response_Q1_Cameroon_Security_Situation.pdf σελ. 9 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 20/04/2026)
[21] EUAA analysis based on publicly available ACLED data. ACLED, Curated Data Files, Cameroon, Southwest
Region, 13 October 2023 to 6 December 2024 όπως παρατίθεται σε EUAA, Cameroon; Security situation in the Northwest, Southwest and Far North regions [Q1-2025], 10/01/2025 https://www.ecoi.net/en/file/local/2120192/2025_01_EUAA_COI_Query_Response_Q1_Cameroon_Security_Situation.pdf σελ. 9 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 20/04/2026)
[22] EUAA analysis based on publicly available ACLED data. ACLED, Curated Data Files, Cameroon, Southwest
Region, 13 October 2023 to 6 December 2024 όπως παρατίθεται σε EUAA, Cameroon; Security situation in the Northwest, Southwest and Far North regions [Q1-2025], 10/01/2025 https://www.ecoi.net/en/file/local/2120192/2025_01_EUAA_COI_Query_Response_Q1_Cameroon_Security_Situation.pdf σελ. 9 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 20/04/2026)
[23] EUAA analysis based on publicly available ACLED data. ACLED, Curated Data Files, Cameroon, Southwest
Region, 13 October 2023 to 6 December 2024 όπως παρατίθεται σε EUAA, Cameroon; Security situation in the Northwest, Southwest and Far North regions [Q1-2025], 10/01/2025 https://www.ecoi.net/en/file/local/2120192/2025_01_EUAA_COI_Query_Response_Q1_Cameroon_Security_Situation.pdf σελ. 9 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 20/04/2026)
[24] GPC, Protection Monitoring Update; July - September 2024, 30 October 2024, https://globalprotectioncluster.org/sites/default/files/2024-10/pm_quarterly_update_jul-sept.pdf σελ 4, όπως παρατίθεται σε EUAA, Cameroon; Security situation in the Northwest, Southwest and Far North regions [Q1-2025], 10/01/2025 https://www.ecoi.net/en/file/local/2120192/2025_01_EUAA_COI_Query_Response_Q1_Cameroon_Security_Situation.pdf σελ. 6 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 20/04/2026)
[25] United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (2 June 2025) Cameroon: North-West and South-West Situation Report No.76, σελ.2, όπως παρατίθεται στο Refugee Documentation Centre of Ireland, Cameroon – Security Situation, 10/07/2025, https://www.ecoi.net/en/file/local/2131449/2025_07_Cameroon_Security_situation.pdf σελ. 2 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 20/04/2026)
[26] Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (11 June 2025) Cameroun: Regions anglophones: situation securitaire (Cameroon: English-speaking regions: security situation) [English summary], σελ. 3 όπως παρατίθεται στο Refugee Documentation Centre of Ireland, Cameroon – Security Situation, 10/07/2025, https://www.ecoi.net/en/file/local/2131449/2025_07_Cameroon_Security_situation.pdf σελ. 2 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 20/04/2026)
[27] UNOCHA, Cameroon: North-West and South-West Situation Report No.80 - August 2025, 01/09/2025, https://www.unocha.org/publications/report/cameroon/cameroon-north-west-and-south-west-situation-report-no80-august-2025 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 18/04/2026).
[28] UNOCHA, Cameroon: North-West and South-West Situation Report No.81 - September 2025, 30/10/2025, https://www.unocha.org/publications/report/cameroon/cameroon-north-west-and-south-west-situation-report-no81-september-2025 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 18/04/2026).
[29] UNOCHA, Cameroon: Situation Report, 12/04/2023, https://www.unocha.org/publications/report/cameroon/cameroon-situation-report-12-april-2023 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 20/04/2026)
[30] Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (11 June 2025) Cameroun: Regions anglophones: situation securitaire (Cameroon: English-speaking regions: security situation) [English summary], σελ. 3 όπως παρατίθεται στο Refugee Documentation Centre of Ireland, Cameroon – Security Situation, 10/07/2025, https://www.ecoi.net/en/file/local/2131449/2025_07_Cameroon_Security_situation.pdf σελ. 2 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 20/04/2026)
[31] Global Centre for the Responsibility to Protect, Cameroon [country page], ενημέρωση 03/2026, https://www.globalr2p.org/countries/cameroon/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 20/04/2026)
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο