ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπόθ. Αρ.: 4624/2024

 

01 Ιουλίου, 2026

[Μ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

E.B.I. από την Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και τώρα Παραλίμνι

Αιτήτρια

-και-

 

Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω της Υπηρεσίας Ασύλου του Υφυπουργείου Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας

Καθ’ ων η Αίτηση

Εμφανίσεις:

Α. Πλιάκα (κα) για Δ. Ζησιμοπούλου-Κυριάκου (κα), Δικηγόροι για την Αιτήτρια.

Α. Πάλλη (κα), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η Αίτηση.

Η Αιτήτρια παρούσα

Α Π Ο Φ Α Σ Η

Με την παρούσα προσφυγή η Αιτήτρια προσβάλλει την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου, επιστολής ημερομηνίας 05/11/24 (της κοινοποιήθηκε αυθημερόν) με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά της για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας, ως άκυρη και/ή αντισυνταγματική και/ή παράνομη και/ή στερημένη οποιουδήποτε νόμιμου αποτελέσματος και είναι αποτέλεσμα πλάνης / κακής εφαρμογής του Νόμου και/ή ζητά παραχώρηση στην Αιτήτρια καθεστώτος διεθνούς προστασίας και/ή οποιαδήποτε άλλη θεραπεία υπό τις περιστάσεις.

 

ΓΕΓΟΝΟΤΑ

Η Αιτήτρια, υπήκοος Λαϊκής Δημοκρατίας του Κογκό (στο εξής «ΛΔΚ»), υπέβαλε αίτηση για διεθνή προστασία στις 14/12/21, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη στις 09/10/24, την 22/10/24 συντάχθηκε η έκθεση/εισήγηση και αποφασίστηκε η απόρριψη της αίτησης αυθημερόν, απόφαση που αποτελεί και το αντικείμενο της παρούσας προσφυγής.

 

ΝΟΜΙΚΟΙ ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΙ

Κατά την ακροαματική διαδικασία, η Αιτήτρια, μέσω της συνηγόρου της, περιόρισε τους λόγους ακύρωσης στη μη δέουσα υπό τις περιστάσεις έρευνα και στην ανεπαρκή αιτιολόγηση, αποσύροντας ρητώς τους νομικούς ισχυρισμούς περί αναρμοδιότητας του αποφασίζοντος διοικητικού οργάνου. Τόνισε δε, ότι η κατάσταση της υγείας της (δρεπανοκυτταρική αναιμία) δεν της επιτρέπουν να επιστρέψει με ασφάλεια στην χώρα της (καταχωρίστηκε μετά από άδεια του Δικαστηρίου Ένορκη Δήλωση της Αιτήτριας με επισυνημμένα σε αυτή ιατρικά πιστοποιητικά από θεράποντα ιατρό).

 

Οι Καθ' ων η Αίτηση απαντούν ότι από την Γραπτή Αγόρευση της Αιτήτριας προκύπτει παντελής έλλειψη εξειδίκευσης και/ή τεκμηρίωσης των λόγων ακύρωσης κατά παράβαση της πάγιας νομολογίας και των σχετικών διαδικαστικών κανονισμών. Ανέφεραν ότι, η προσβαλλόμενη με την παρούσα προσφυγή απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου έχει ληφθεί ορθά και νόμιμα, μετά από δέουσα έρευνα και είναι δεόντως αιτιολογημένη.

 

ΚΑΤΑΛΗΞΗ

Προτού το Δικαστήριο προβεί σε εξέταση λόγων ακύρωσης θα πρέπει να σημειωθεί ότι ορισμένοι εκ των ισχυρισμών της Αιτήτριας όπως αυτοί προβάλλονται μέσω της συνηγόρου της στο δικόγραφο της προσφυγής, δεν αναπτύσσονται επαρκώς στην Γραπτή Αγόρευση. Απλή επίκληση παραβίασης Νόμων και γενικών αρχών διοικητικού δικαίου, χωρίς οποιαδήποτε συγκεκριμενοποίηση δεν είναι αρκετή. Η αιτιολόγηση νομικών σημείων είναι απαραίτητη για την εξέταση λόγων ακύρωσης από το Δικαστήριο, οποιαδήποτε αοριστία ή ασάφεια, αναπόφευκτα επηρεάζει τη νομική τους βάση με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν να κριθούν αναιτιολόγητοι και ανεπίδεκτοι δικαστικής εκτίμησης. Ούτε μπορούν να γίνουν αποδεκτοί ισχυρισμοί που δεν εξειδικεύονται ή δεν αιτιολογούνται, διότι με αυτό τον τρόπο το Δικαστήριο, παρόλο που ασκεί και έλεγχο ουσίας, θα οδηγείτο σε συζήτηση σχεδόν οιουδήποτε θέματος κατά παράβαση των δικονομικών διατάξεων και του ρόλου που διαδραματίζουν στον καθορισμό των επίδικων θεμάτων και της διεξαγωγής της διοικητικής δίκης. (Βλέπε Κανονισμό 7 του Διαδικαστικού Κανονισμού του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου του 1962, που εφαρμόζεται κατ΄ αναλογία και από το παρόν Δικαστήριο - Κανονισμός 2 των περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας  Διαδικαστικών Κανονισμών του 2019 έως 2022 (3/2019), και των λεχθέντων στη Δημοκρατία ν. Κουκκουρή(1993) 3 Α.Α.Δ. 598, Latomia Estate Ltd v. Δημοκρατίας (2001) 3 Α.Α.Δ. 672, Δημοκρατία ν. Shalaeva (2010) 3 Α.Α.Δ. 598, βλέπε επίσης Ε.Δ.Δ.Δ.Π. Αρ. 61/2022, LOUISE GARCIA NYEMB v. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΑΣΥΛΟΥ, ημερ.30/10/24 αναφορικά με τους δικονομικά παραδεκτούς λόγους ακύρωσης). Λόγοι δε ακύρωσης που καταγράφονται στην προσφυγή, αλλά δεν έχουν αναπτυχθεί μέσω της Γραπτής Αγόρευσης θεωρείται, με βάση την πάγια νομολογία, ότι έχουν εγκαταλειφθεί.

 

Ανεξάρτητα, όμως, της πιο πάνω διαπίστωσης αντλώντας τις εξουσίες που ορίζονται στο Άρθρο 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμων του 2018 έως 2026 (Ν.73(Ι)/2018), προχωρώ σε αξιολόγηση της ουσίας του αιτήματος της Αιτήτριας σε συνάρτηση με τους νομικούς ισχυρισμούς έλλειψης δέουσας έρευνας και ανεπαρκούς αιτιολόγησης της προσβαλλόμενης πράξης στη βάση του περιεχομένου του διοικητικού φακέλου (στο εξής «ΔΦ»). Η εξέταση της ουσίας της αίτησης ασύλου της Αιτήτριας, των στοιχείων του φακέλου, των πηγών πληροφόρησης σε σχέση με την χώρα καταγωγής και των ουσιωδών ισχυρισμών της είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τους ισχυρισμούς για μη παροχή σε αυτήν του καθεστώτος πρόσφυγα ή συμπληρωματικής προστασίας και/ή άπτονται ζητημάτων ουσίας της αίτησης τα οποία το Δικαστήριο εξετάζει συνδυαστικά και/ή στην ολότητα τους.

 

Κατά την προσωπική της συνέντευξη, και αναφορικά με τα προσωπικά της στοιχεία, η Αιτήτρια δήλωσε ενήλικας, με τόπο καταγωγής την Mbandanka και τόπο συνήθους διαμονής την πρωτεύουσα Kinshasa. Ως προς την οικογενειακή της κατάσταση δήλωσε άγαμη και μητέρα δύο ανήλικων τέκνων, τα οποία διαμένουν στο Κονγκό υπό την επιμέλεια της μητέρας της, ενώ δεν γνωρίζει που διαμένει ο πατέρας της. Επιπρόσθετα δήλωσε πως έχει και έναν αδελφό, ο οποίος διαμένει στο Matadi και έχει θείες και θείους στην περιοχή Mbandaka. Ως προς το εκπαιδευτικό της επίπεδο ανέφερε ότι σπούδασε νοσηλευτική και εργαζόταν ως νοσηλεύτρια σε νοσοκομείο της χώρας. Αναφορικά με τους λόγους για τους οποίους η Αιτήτρια έφυγε από τη χώρα κατέγραψε ότι ένιωθε ανασφαλής επειδή ο πατέρας της την βίασε και όταν γνωστοποίησε την κατάσταση αυτή ληστές την απείλησαν πολλές φορές. Δεν μπορούσε να αντέξει την κατάσταση αυτή και λόγω και της ασθένειας της (δρεπανοκυτταρική αναιμία) εγκατέλειψε την χώρα. Κατά το στάδιο της ελεύθερης αφήγησής της, ανέφερε πως οι γονείς της βρίσκονται σε διάσταση  και ζούσε με τον πατέρα της ο οποίος την βοηθούσε στο πρόβλημα υγείας της. Όταν η Αιτήτρια ένιωθε καλύτερα, μετέβαιναν με τον πατέρα της σε διάφορα σημεία για να χαλαρώσουν, μια εξ αυτών των εξόδων τους, την πήγε σε ένα μέρος το οποίο η Αιτήτρια θεωρούσε ύποπτο, έχοντας βάλει άγνωστη ουσία στο ποτό της, ο πατέρας της προχώρησε στον βιασμό της. Η Αιτήτρια επιβεβαίωσε τούτο όταν ανέκτησε τις αισθήσεις της και μετέβη σε νοσοκομείο όπου και της επιβεβαίωσαν ότι κάποιος είχε κοιμηθεί μαζί της. Η Αιτήτρια μίλησε με την οικογένεια του πατέρα της, ο οποίος επειδή ντροπιαστικέ μπροστά τους απείλησε την Αιτήτρια ότι θα την πληγώσει, μετά από τις απειλές αυτές μετέβη στην αστυνομία της Wangata. Λόγω του αυξημένου άγχους της περιόδου αυτής η Αιτήτρια αρρώστησε και  βρέθηκε στο νοσοκομείο, όταν πήρε εξιτήριο μετέβη στην Kinshasa και λόγω της αδυναμίας της αστυνομίας ο πατέρας της άρχισε να την αναζητά και τότε ξεκίνησε την διαδικασία να φύγει από την χώρα. (ερυθρά 66 – χ7 και 65 – χ1 ΔΦ). Ερωτηθείσα σχετικά με τον βιασμό που υπέστη, ανέφερε ότι συνέβη το σαββατοκύριακο και ο πατέρας της της έδωσε χυμό και άρχισε να νιώθει ζαλάδα, εξήγησε ότι ο πατέρας της την πήγε σε ξενοδοχείο που έχει και χώρο αναψυχής, μεταβαίνοντας στον μικρό χώρο των δωματίων το θεώρησε ύποπτο που ο πατέρας της την μετέφερε εκεί (ερυθρά 65 – χ5,χ6 και 64 – χ1 ΔΦ). Ερωτηθείσα για τα συναισθήματα της ανέφερε ότι ένιωσε παράξενα και άσχημα ενώ δεν μπόρεσε να ακολουθήσει τις διαδικασίες, διευκρινίζοντας ότι κατήγγειλε το περιστατικό στην αστυνομία στις 28/06/21 αλλά αρρώστησε και δεν μπορούσε να ρωτήσει νεότερα επί της υπόθεσης της, βρισκόταν δε στο νοσοκομείο με έντονο πόνο έχοντας χάσει πολύ αίμα (ερυθρό 64 – χ3-χ7 ΔΦ). Εξήγησε ότι ενημέρωσε την οικογένεια του πατέρα της στις 29/06/21 σχετικά με το τι είχε συμβεί και τότε οι αδελφές του πατέρα της την ενημέρωσαν ότι ο πατέρας της θα της κάνει κακό γιατί τον ντρόπιασε (ερυθρό 63 – χ4-χ9 ΔΦ). Ερωτηθείσα για την διαμονή της στην Kinshasa δεν ανέφερε κάποιο περιστατικό πέρας του άγχους της το οποίο επιβάρυνε την υγεία της (ερυθρά 63 – 62 ΔΦ). Σχετικά με το θέμα υγείας που είχε αναφέρει, εξήγησε ότι αν και μετέβαινε σε εξειδικευμένο νοσοκομείο για την ασθένεια της η θεραπεία δεν ήταν κατάλληλη καθώς τα φάρμακα τα οποία της δινόντουσαν ήταν αδύναμα (ερυθρό 62- χ1-χ4 ΔΦ). Ερωτηθείσα από τον λειτουργό ως προς το τις επιπτώσεις της σε περίπτωση επιστροφής στην χώρα της ανέφερε ότι δεν έχει οικογένεια στην Kinshasa και η μητέρα της βρίσκεται στην επαρχία και εξαιτίας της κατάστασης υγείας της δεν μπορεί να επιστρέψει (ερυθρό 61 ΔΦ).

 

Ο λειτουργός, στην έκθεση/εισήγηση που ετοίμασε κατέληξε σε 2 ουσιώδεις ισχυρισμούς, ήτοι (α) ταυτότητα, προφίλ και χώρα καταγωγής, (β) ότι η Αιτήτρια υπέστη θύμα βιασμού από τον πατέρα της. Αποδεκτοί ισχυρισμοί έγιναν ο (α) και (β) που έτυχαν και εξέτασης/αξιολόγησης κινδύνου επιστροφής: (α) η Αιτήτρια  δήλωσε Κoγκολέζα υπήκοος με περιοχή καταγωγής της Mbandaka της περιοχής Equateur (ερυθρό 70 χ3 ΔΦ) Χριστιανή η οποία ομιλεί Lingala, Γαλλικά και Αγγλικά, σπούδασε νοσηλευτική και εργαζόταν ως νοσηλεύτρια (ερυθρά 70 χ4-χ5 και 66 χ1-χ3 ΔΦ). Ανέφερε δε ότι πάσχει από δρεπανοκυτταρική αναιμία και γνωρίζει για την από ασθένεια της μικρή ηλικία και χρειάζεται μεταγγίσεις αίματος και λαμβάνει φιλικό οξύ (ερυθρό 69 χ1-χ5 ΔΦ) στοιχεία που επιβεβαιώνονται και από την Ένορκη Δήλωση της ημερομηνίας 18/05/26 με επισυνημμένα σε αυτή ιατρικά πιστοποιητικά/σημειώματα/και/ή εξιτήρια – τα οποία δεν αμφισβητούνται. Ανέφερε ότι οι γονείς της χώρισαν το 2019 και έχει οικογένεια στην χώρα καταγωγής της. Ως την εξωτερική αξιοπιστία η Αιτήτρια προσκόμισε διαβατήριο της χώρας καταγωγής και τα μέρη που ανέφερε βρίσκονται σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης και ο ισχυρισμός έγινε αποδεκτός, (β) η Αιτήτρια ερωτήθηκε σχετικά  με τα επιμέρους στοιχεία του περιστατικού και απάντησε με σαφήνεια, συνοχή και λεπτομέρεια  σχετικά με τον χωρισμό των γονέων της, την φροντίδα του πατέρα της και τις εξόδους της για χαλάρωση, αναφέροντας της ημερομηνία του γεγονότος και των συναισθημάτων της εκείνη της στιγμή (ερυθρά 66 χ7 και 65 χ4 ΔΦ). Ανέφερε με επάρκεια και συνοχή ο τρόπος με τον οποίο της χορηγήθηκε ναρκωτική ουσία, αναφέροντας με επάρκεια και ευλογοφάνεια ότι το μέρος εκείνο της ήταν άγνωστο, το οποίο ήταν ωστόσο ξενοδοχείο στην περιοχή Bandaka. Ερωτηθείσα σχετικά με το τι ακολούθησε  την επόμενη μέρα, ανέφερε με συνοχή, ευλογοφάνεια και επάρκεια ότι ήταν μόνη της, γυμνή και είδε αίμα και μετέβη στο νοσοκομείο για να λάβει βοήθεια, ερωτηθείς για το πως αισθανόταν απάντησε ότι αισθανόταν παράξενα και ότι αρρώστησε. Σε διευκρινιστική ερώτηση δε, απάντησε ότι κατήγγειλε το περιστατικό σε αστυνομικό σταθμό της περιοχής, λόγω της ασθένειας της δεν μπόρεσε να ακολουθήσει την εξέλιξη της υπόθεσης της (ερυθρά 64 χ1-χ8, 65 χ1,χ5-χ6 και 66 χ7 ΔΦ). Η Αιτήτρια ανέφερε με ακρίβεια ότι πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό και δεν της συνέβη κάτι άλλο (ερυθρά 64 χ9 και 63 χ1-χ3 ΔΦ).

 

Η συνήγορος της Αιτήτριας επικεντρώθηκε στο γεγονός της σεξουαλικής κακοποίησής της, τονίζοντας ότι δεν λήφθηκαν υπόψη η προηγούμενη βλάβη που της προκλήθηκε από τον πατέρα της, η ελλιπής ιατροφαρμακευτική περίθαλψη στη χώρα καταγωγής της. Επανερχόμενοι στο αποδεκτό μέρος του αιτήματος της προσωπικά στοιχεία, πάθησης και του ισχυρισμού του ότι κακοποιήθηκε σεξουαλικά από τον πατέρα της προκύπτει ότι αξιολογήθηκε το μελλοντοστραφές ρίσκο της σε περίπτωση επιστροφής της. Όπως προκύπτει από τον φάκελο της υπόθεσης ο λειτουργός σημείωσε ότι η Αιτήτρια έχει εργασιακή εμπειρία και μόρφωση καθώς και υποστηρικτικό δίκτυο στην χώρα της και δεν αντιμετώπισε περιστατικά δίωξης ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης, ενώ ως το περιστατικό βιασμού της από τον πατέρα της πρόκειται για ένα μεμονωμένο περιστατικό χωρίς συνέχεια. Ο λειτουργός διενήργησε έρευνα σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης σε σχέση με την ασθένεια της Αιτήτριας και κατέγραψε ότι η δρεπανοκυτταρική αναιμία βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα στην χώρα. Η κυβέρνηση έχει καταρτίσει εθνικό πρόγραμμα για την καταπολέμηση της με εγγύηση πρόσβασης σε υπηρεσίες πρόληψης και θεραπείας και το 2020 εισήλθε επίσημα η θεραπεία της νόσου στο σύστημα υγείας της χώρας. Προχώρησε, περαιτέρω, σε ανάλυση στοιχείων σχετικά με την πάθηση και την αντιμετώπιση της από το σύστημα υγείας της χώρας, τους τόπους οπού μπορεί κάποιος να λάβει εξειδικευμένη  θεραπεία και τις προσπάθειες βελτίωσης πρωτοβάθμιας περίθαλψης ασθενών. Σημειώνεται, μέσω της έκθεσης/εισήγησης ότι δεδομένου του εκπαιδευτικού υπόβαθρου της Αιτήτριας, αναμένεται ότι θα μπορέσει να έχει ένα επαρκές επίπεδο διαβίωσης στην χώρα της. Από έρευνα ως προς την κατάσταση ασφαλείας  κρίθηκε ότι δεν υπάρχει πιθανότητα η Αιτήτρια να έρθει αντιμέτωπη με κατάσταση που να ισοδυναμεί με δίωξη ή με πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης καθώς αναμένετε ότι θα έχει πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και εξειδικευμένη θεραπεία για την ασθένεια της, καθώς ούτε θα αντιμετωπίσει κίνδυνο σοβαρής βλάβης η δίωξης στην Mbandaka της Equateur (ερυθρά 122-116 ΔΦ). Το Δικαστήριο μη αποδεχόμενο τις ανωτέρω εισηγήσεις της συνηγόρου της από έρευνα στη βάση εξωτερικών πηγών πληροφόρησης^[1] επιβεβαιώνεται γενικά ότι στη χώρα καταγωγής της Αιτήτριας ότι είναι υπαρκτά τα φαινόμενα αυξημένου αριθμού περιστατικών σεξουαλικής και/ή άλλων πράξεων βίας ειδικότερα κατά των γυναικών – που μπορεί να χαρακτηριστούν με βάση τη νομολογία ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα. Σχετική επί αυτού του σημείο είναι η απόφαση του ΔΕΕ C‑621/21 WS κατά Intervyuirasht organ na Darzhavna agentsia za bezhantsite pri Ministerskia savet, ημερομηνίας 16/01/24:

 

« 1. Το άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, της οδηγίας 2011/95/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2011, σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των απάτριδων ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για τα άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας,

έχει την έννοια ότι:

ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν στη χώρα καταγωγής τους, μπορεί να θεωρηθεί ότι τόσο οι γυναίκες της χώρας αυτής στο σύνολό τους όσο και μικρότερες ομάδες γυναικών οι οποίες έχουν ένα πρόσθετο κοινό χαρακτηριστικό έχουν την ιδιότητα μέλους «ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας» αποτελούσα «λόγο δίωξης» ικανό να οδηγήσει στην αναγνώριση του καθεστώτος πρόσφυγα σε αυτές.

2. Το άρθρο 9, παράγραφος 3, της οδηγίας 2011/95 έχει την έννοια ότι:

οσάκις ο αιτών ισχυρίζεται ότι έχει φόβο ότι θα υποστεί δίωξη από μη κρατικούς υπευθύνους στη χώρα καταγωγής του, δεν είναι απαραίτητο να διαπιστώνεται συσχετισμός μεταξύ ενός εκ των λόγων δίωξης που μνημονεύονται στο άρθρο 10, παράγραφος 1, της οδηγίας και των πράξεων δίωξης, εφόσον μπορεί να διαπιστωθεί τέτοιος συσχετισμός μεταξύ ενός εκ των λόγων δίωξης και της έλλειψης προστασίας κατά των πράξεων αυτών από τους υπευθύνους προστασίας κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, της οδηγίας.

Το άρθρο 15, στοιχεία αʹ και βʹ, της οδηγίας 2011/95 έχει την έννοια ότι:

ο όρος «σοβαρή βλάβη» καταλαμβάνει την πραγματική απειλή την οποία βιώνει ο αιτών ότι κινδυνεύει να δολοφονηθεί ή να υποστεί πράξεις βίας από μέλος της οικογένειάς του ή της κοινότητάς του λόγω της υποτιθέμενης παραβίασης εκ μέρους του των κρατουσών πολιτιστικών αξιών, θρησκευτικών κανόνων ή παραδόσεων και ότι η έννοια αυτή είναι, ως εκ τούτου, ικανή να οδηγήσει στη χορήγηση στον αιτούντα του καθεστώτος επικουρικής προστασίας που προβλέπεται στο άρθρο 2, στοιχείο ζʹ, της οδηγίας.»

 

Τώρα, συμπληρωματικά της έρευνας της αρμόδιας αρχής, όπως προκύπτει από το Σύνταγμα της ΛΔΚ στο άρθρο 14 ορίζει ότι: «Οι δημόσιες αρχές πρέπει να διασφαλίζουν την εξάλειψη κάθε μορφής διάκρισης κατά των γυναικών και την προστασία και προώθηση των δικαιωμάτων τους. Λαμβάνουν όλα τα κατάλληλα μέτρα σε όλους τους τομείς, ιδίως στον πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό και πολιτιστικό τομέα, για να εξασφαλιστεί η πλήρης υλοποίηση και πλήρης συμμετοχή των γυναικών στην ανάπτυξη του έθνους. Πρέπει να λάβουν μέτρα για την καταπολέμηση κάθε μορφής βίας κατά των γυναικών στη δημόσια και ιδιωτική ζωή. Οι γυναίκες έχουν δικαίωμα σε δίκαιη εκπροσώπηση σε εθνικούς, επαρχιακούς και τοπικούς θεσμούς. Το κράτος εγγυάται την εφαρμογή της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών σε αυτούς τους θεσμούς».^[2] Πρόσφατες δε πηγές της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο που δημοσιεύτηκε στις 02/09/24,^[3] αναφέρεται ότι παρά τη συνταγματική απαγόρευση των διακρίσεων κατά των γυναικών, γυναίκες αντιμετώπισαν διακρίσεις σε όλες τις πτυχές της ζωής τους.^[4] Σε αυτό το γενικό πλαίσιο, η ετήσια έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών (USDOS) για τις πρακτικές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που καλύπτει το 2023, σημείωσε ότι οι νεαρές ανύπαντρες μητέρες αντιμετώπιζαν συχνά «κοινωνικό στίγμα».^[5] Ως προς τη δυνατότητα κρατικής προστασίας ο νόμος για τη σεξουαλική βία ποινικοποιεί τον βιασμό όλων των προσώπων, αλλά ο νόμος συχνά έμεινε ανεφάρμοστος σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών (USDOS) για τις πρακτικές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που καλύπτει το 2023. Διεθνείς οργανισμοί και τοπικές ΜΚΟ ανέφεραν ότι οι γυναίκες που επέζησαν από βιασμό αναγκάζονταν μερικές φορές να πληρώσουν πρόστιμο για να επιστρέψουν στις οικογένειές τους και να αποκτήσουν πρόσβαση στα παιδιά τους. Οι περισσότερες επιζήσασες βιασμού δεν ακολούθησαν επίσημη νομική δράση λόγω ανεπαρκών πόρων, έλλειψης εμπιστοσύνης στο δικαστικό σύστημα, οικογενειακής πίεσης και φόβου να υποβληθούν σε ταπείνωση, αντίποινα ή και τα δύο. Σύμφωνα με άλλες πηγές οι περισσότερες περιπτώσεις SGBV δεν καταγγέλονται,^[6] «λόγω του φόβου στιγματισμού, του αποκλεισμού, της αντεκδίκησης, της απόρριψης και της κουλτούρας της ατιμωρησίας». Το στίγμα που σχετίζεται με αυτό, πολλές γυναίκες συνεχίζουν να υποφέρουν σιωπηλά» και «πολλές περιπτώσεις» σεξουαλικής επίθεσης «δεν καταγγέλθηκαν»^[7]. Ως, όμως, ορθά συμπεραίνεται στην έκθεση/εισήγηση η σεξουαλική κακοποίηση επρόκειτο για μεμονωμένο περιστατικό, δεν έχει επαφή πλέον με τον διώκτη/πατέρα της (ούτε γνωρίζει που βρίσκεται), πρόκειται για άτομο ενήλικο, με υψηλό προφίλ μόρφωσης, επαγγελματικής πείρας αλλά και ικανότητα να εργαστεί. Η μητέρα της ως επίσης και άλλα μέλη της οικογενείας της βρίσκονται στην χώρα καταγωγής της με τα δύο της παιδιά υπό την επίβλεψη της πρώτης, επομένως υπάρχει επαρκές οικογενειακό και υποστηρικτικό περιβάλλον στην χώρα της. Συνεπώς, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τα στοιχεία του φακέλου της Αιτήτριας, μεγάλο μέρος των ευρημάτων του λειτουργού μέσω της έκθεσης/εισήγησης, της μαρτυρίας που προσκομίστηκε και μέσω εξωτερικών πηγών πληροφόρησης κρίνεται ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του Άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου 2000 έως 2025, (Ν.6(Ι)/2000) καθώς οι σχετικοί αποδεκτοί ισχυρισμοί της που αφορούν προφίλ/σεξουαλική κακοποίηση/βιασμό δεν τεκμηριώνουν ότι σε περίπτωση επιστροφής στην χώρα καταγωγής, υπάρχει κίνδυνος μελλοντοστραφούς δίωξής της για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας ή ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων.

 

Ως προς το εάν η περίπτωση της Αιτήτριας εμπίπτει στις προϋποθέσεις παροχής καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας, ο λειτουργός εξέτασε κατά πόσο θα υπόκειτο σε περίπτωση επιστροφής της στην χώρα καταγωγής της σε οποιαδήποτε τέτοια σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη ως προσδιορίζεται στο Άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου 2000 έως 2025, (Ν.6(Ι)/2000) και κατέληξε ότι τέτοιος κίνδυνος δεν υφίσταται. Ουδείς εκ των ισχυρισμών που πρόβαλε τεκμηριώνει την ύπαρξη ουσιωδών λόγων ώστε να πιστεύεται ότι η ίδια προσωπικά σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής της, θα υποβληθεί σε κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης ή σε βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία. Ειδικά δε, ως προς το σκέλος της διακινδύνευσης λόγω βίας ασκούμενης αδιακρίτως σε καταστάσεις ένοπλης σύρραξης, ο λειτουργός σημειώνει ότι βάσει διαθέσιμων πληροφοριών από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης η γενική κατάσταση ασφαλείας στην περιοχή καταγωγής της (Mbandaka,Equateur Province) οδηγούν στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχουν εύλογοι λόγοι να γίνει αποδεκτό ότι σε περίπτωση επιστροφής της θα αντιμετωπίσει δίωξη ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης λόγω ένοπλης σύρραξης - από αναθεωρημένη έρευνα του Δικαστηρίου σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης επιβεβαιώνονται τα συμπεράσματα του λειτουργού ότι σε εκείνες τις περιοχές δεν δραστηριοποιούνται μη κρατικοί ένοπλοι φορείς^[8]. Από σχετική έρευνα του Δικαστηρίου σχετικά με την Mbandaka, Equateur Province ανευρίσκονται πληροφορίες σχετικά με την επιδημική έξαρση του ιού Ebola το 2018 από έκθεση του Ινστιτούτου Αναπτυξιακών σπουδών του Ηνωμένου Βασιλείου.[9] Στη βάση δεδομένων ACLED (Armed Conflict Location & Event Data Project), προκύπτει ότι τα περιστατικά ασφαλείας που αφορούν συνολικά την επαρχία της Equateur παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα κατά το τελευταίο έτος, καταγράφηκαν από το ACLED στην επαρχία της Equateur, μόνο 1 περιστατικό ασφαλείας από το οποίο δεν υπήρξε απώλεια ζωής^[10] συγκριτικά και με τον πληθυσμό της εν λόγω επαρχίας (που σύμφωνα με επίσημη εκτίμηση για το 2020, ήταν 1,856,000 κάτοικοι^[11]), έτσι ώστε η κατάσταση στην εν λόγω περιοχή να μην μπορεί να χαρακτηριστεί ως ένοπλη σύρραξη επιφέρουσα συνθήκες αδιακρίτως ασκούμενης βίας (ως και τα συμπεράσματα του λειτουργού). Σε περαιτέρω διερεύνηση των προσωπικών της περιστάσεων για λόγους εφαρμογής της «αναπροσαρμοσμένης κλίμακας» όπως αυτή απορρέει από τη Νομολογία του Δικαστηρίου Ευρωπαϊκής Ένωσης^[12], δεν προκύπτουν ως η ανωτέρω ανάλυση ειδικά ατομικά χαρακτηριστικά και στοιχεία της Αιτήτριας που να καθιστούν επικίνδυνη την επιστροφή της και/ή ότι θα υποστεί δίωξη ή σοβαρή βλάβη. Σημειώνεται επί τούτου ότι η έκθεση του MPI, δημοσιευθείσα το 2019, με τίτλο «Έπειτα από την απέλασή τους μερικοί κονγκολέζοι επιστραφέντες έρχονται αντιμέτωποι με την κράτηση και τον εκβιασμό» (σε ελεύθερη μετάφραση του -“After deportation, some Congolese returnees face detention and extortion”. Άλλωστε η μεταχείριση των επαναπατριζόμενων στη ΛΔΚ, σε έκθεση του Σεπτεμβρίου του 2022 από την Cedoca (ερευνητική μονάδα για πληροφορίες χώρας καταγωγής – ΠΧΚ, του Βελγίου), καταγράφεται ότι σε επικοινωνία με το Bill Clinton Foundation for Peace (BCFP), μια ΜΚΟ ανθρωπίνων δικαιωμάτων με έδρα την Kinshasa, o πρόεδρος του εν λόγω ιδρύματος, που ανέφερε ότι «από την αλλαγή καθεστώτος, τα άτομα των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί και τα οποία επαναπατρίστηκαν στη ΛΔΚ δεν αντιμετωπίζουν πλέον προβλήματα κατά την άφιξή τους», από τις κρατικές αρχές^[13].

 

Ούτε λόγω του προβλήματος υγείας που αντιμετωπίζει η Αιτήτρια (δρεπανοκυτταρική αναιμία) μπορεί να της παρασχεθεί καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας και/ή ότι η επιστροφή της συνεπάγεται με απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση. Από τα στοιχεία της έκθεσης/εισήγησης ο λειτουργός αξιολόγησε το ζήτημα της υγείας της Αιτήτριας στα πλαίσια τις αξιολόγησης κινδύνου. Σημειώνεται ότι στην N. v. the United Kingdom, no. 26565/05^[14] το Δικαστήριο έκρινε πως από τη Σύμβαση δεν προκύπτει τυπική υποχρέωση για την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου να παράσχει δωρεάν και απεριόριστη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη σε όλους τους αλλοδαπούς που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής και βρίσκονται υπό τη δικαιοδοσία του, ώστε να αντιμετωπίζονται οι διαφορές ανάμεσα στις ρυθμίσεις για την περίθαλψη σε κράτη μη μέρη στη Σύμβαση (ΕΣΔΑ). Λόγω, όμως, της ευρύτητας των εξουσιών του παρόντος Δικαστηρίου κρίνεται ότι αποτελεί στοιχείο που αξιολογείται σε σχέση με τις προσωπικές περιστάσεις της Αιτήτριας για σκοπούς απόφασης επιστροφής της στην χώρα καταγωγής. Στην απόφαση του ΔΕΕ C-542/13, Mohamed M’Bodj v Βελγικού Δημοσίου, ημερ.18/12/2014 αποφασίστηκε, μεταξύ άλλων, ότι:

«35    Συγκεκριμένα, το άρθρο 6 της οδηγίας αυτής απαριθμεί τους φορείς σοβαρής βλάβης, γεγονός που επιβεβαιώνει την άποψη ότι οι βλάβες αυτές πρέπει να απορρέουν από συμπεριφορά τρίτου και δεν μπορούν, κατά συνέπεια, να αποτελούν απλώς και μόνο συνέπεια των γενικών ανεπαρκειών του συστήματος υγείας της χώρας καταγωγής.

36      Ομοίως, η αιτιολογική σκέψη 26 της εν λόγω οδηγίας διευκρινίζει ότι οι κίνδυνοι στους οποίους εκτίθεται εν γένει ο πληθυσμός ή τμήμα του πληθυσμού μιας χώρας δεν συνιστούν συνήθως, αυτοί καθαυτοί, προσωπική απειλή που θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως σοβαρή βλάβη. Επομένως, ο κίνδυνος επιδεινώσεως της καταστάσεως του πάσχοντος από σοβαρή ασθένεια υπηκόου τρίτης χώρας, ο οποίος απορρέει από την ανυπαρξία κατάλληλης θεραπευτικής αγωγής στη χώρα καταγωγής του, δεν αρκεί προκειμένου να χορηγηθεί η επικουρική προστασία, εκτός αν απορρέει από την εκ προθέσεως άρνηση χορηγήσεως ιατρικής περιθάλψεως στον εν λόγω υπήκοο τρίτης χώρας.

[…]

40      Εντούτοις, το γεγονός ότι, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, δεν είναι δυνατή, δυνάμει του άρθρου 3 της ΕΣΔΑ, όπως έχει ερμηνευτεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, η απομάκρυνση πάσχοντος από σοβαρή ασθένεια υπηκόου τρίτης χώρας προς χώρα στην οποία δεν υπάρχει κατάλληλη θεραπευτική αγωγή δεν σημαίνει ότι είναι υποχρεωτικό να του χορηγηθεί άδεια διαμονής σε κράτος μέλος, δυνάμει του καθεστώτος επικουρικής προστασίας που προβλέπει η οδηγία 2004/83.

41      Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, το άρθρο 15, στοιχείο β΄, της οδηγίας 2004/83 έχει την έννοια ότι η σοβαρή προσβολή που αυτό διαλαμβάνει δεν καλύπτει περίπτωση κατά την οποία τυχόν απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση, κατά τα προβλεπόμενα από την εφαρμοστέα στην υπόθεση της κύριας δίκης εθνική νομοθεσία, την οποία ενδέχεται να υποστεί αιτών διεθνή προστασία σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του είναι απόρροια της ελλείψεως κατάλληλης θεραπευτικής αγωγής στη συγκεκριμένη χώρα, εκτός αν συντρέχει περίπτωση εκ προθέσεως αρνήσεως χορηγήσεως ιατρικής περιθάλψεως στον εν λόγω αιτούντα.

[…]

43      Εντούτοις, η επιφύλαξη του άρθρου 3 της οδηγίας 2004/83 απαγορεύει στα κράτη μέλη να θεσπίζουν ή να διατηρούν σε ισχύ διατάξεις που χορηγούν το προβλεπόμενο από την οδηγία καθεστώς της επικουρικής προστασίας σε υπήκοο τρίτης χώρας πάσχοντα από σοβαρή ασθένεια λόγω του κινδύνου επιδεινώσεως της καταστάσεως της υγείας του συνεπεία της ελλείψεως κατάλληλης θεραπευτικής αγωγής στη χώρα καταγωγής, καθόσον τέτοιου είδους διατάξεις δεν συνάδουν με τη συγκεκριμένη οδηγία.»

 

Σύμφωνα με δημοσίευμα στην ιστοσελίδα του Fabre Pierre Foundation το οποίο δραστηριοποιείται και στην αντιμετώπιση της δρεπανοκυτταρική αναιμία στην ΛΔΚ, διοργάνωσε πολυεθνικό σεμινάριο Drep.ACCI, για την αντιμετώπιση της νόσου το 2024[15] κατά το οποίο το Υπουργείο Υγείας της ΛΔΚ ανακοίνωσε την αγορά 500.000 ταχέων διαγνωστικών τεστ για τη δρεπανοκυτταρική νόσο, τα οποία θα δοθούν σε απομακρυσμένες και υποεξυπηρετούμενες περιοχές, θέτοντας δέσμευσή προς την δημόσια υγεία. Εμπειρογνώμονες στον τομέα της υγείας, υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής, και αναπτυξιακοί φορείς ασχολήθηκαν με την αντιμετώπιση της νόσου. Ο Γενικός Γραμματέας Υγείας της χώρας, Δρ. Sylvain Yuma, τόνισε ότι η κυβέρνηση σκοπεύει να ενσωματώσει πλήρως τη δρεπανοκυτταρική νόσο στην πολιτική της για την Καθολική Κάλυψη Υγείας (UHC).

Στις 12/06/2026 ο Ραδιοφωνικός σταθμός «Okapi» της MONUSCO αναφέρει την υιοθέτηση από την Βουλή των Αντιπροσώπων της ΛΔΚ η οποία καθιστά υποχρεωτικό τον προγαμιαίο έλεγχο για την ασθένεια, και τον δωρεάν έλεγχο παιδιών έως 18 ετών. Προβλέπει την δημιουργία εξειδικευμένων κέντρο σε κάθε περιφέρεια της χώρας και υποστήριξη έρευνας στην αναγνώριση της ασθένειας[16]. Από τα στοιχεία που προσκομίστηκαν από την Αιτήτρια κατά την ενώπιον του Δικαστηρίου διαδικασία (μέσω έγγραφης μαρτυρίας) προκύπτουν τα εξής ευρήματα: (α) δεν διαπιστώνεται κάποια σκοπιμότητα/πρόθεση ηθελημένης παρεμπόδισης πρόσβασης της από συγκεκριμένο φορέα δίωξης ή σοβαρής βλάβης σε κατάλληλη θεραπεία επί της κατάστασης της υγείας της στη χώρα της - ούτε επικαλείται οποιαδήποτε υπαίτια αποστέρηση από αυτήν της πρόσβασής της σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, (β) δεν προκύπτει από τις πιο πάνω εξωτερικές πηγές ότι υπάρχει έλλειψη κατάλληλης θεραπευτικής αγωγής στη χώρα καταγωγής της, (γ) δεν έχει τεκμηριώσει με αποδεικτικά στοιχεία και/ή μέσω μαρτυρίας και/ή εμπεριστατωμένης ιατρικής έκθεσης ότι η κατάσταση της υγείας της σε περίπτωση απομάκρυνσης της ελλείψει κατάλληλης αγωγής στη χώρα προορισμού, διατρέχει κίνδυνο να εκτεθεί σε ταχεία, σημαντική και μη αναστρέψιμη επιδείνωση της υγείας της, (δ) εξάλλου δεν αποτελεί αυτοτελή λόγο παραχώρησης διεθνούς προστασίας λόγω μόνο του εν λόγω προβλήματος υγείας που αντιμετωπίζει (βλέπε σχετικά ΔΕΕ C-542/13, Mohamed M’Bodj v Βελγικού Δημοσίου, ημερ.18/12/2014, παρ. 41).

 

Για όλους τους πιο πάνω λόγους, το Δικαστήριο μετά από έλεγχο νομιμότητας/ορθότητας και πραγματικό έλεγχο των περιστάσεων της Αιτήτριας, όπως αναλύεται ανωτέρω, καταλήγει στο ίδιο εύρημα ότι δηλαδή δεν μπορεί να της αναγνωριστεί το καθεστώς του πρόσφυγα ή συμπληρωματικής προστασίας. Η παρούσα προσφυγή απορρίπτεται με €1600 έξοδα εναντίον της Αιτήτριας και υπέρ των Καθ' ων η αίτηση. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.

 

                          Μ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.