ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπόθεση Αρ.: 2096/23

18 Aυγούστου,2026

[Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

                                                                        S. A.

Αιτητού,

και

Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου

Καθ' ων η αίτηση

Ν. Χαραλαμπίδου (κα) Δ.Ε.Π.Ε., Δικηγόροι για τον Αιτητή

Α. Αναστασιάδου (κα), για τους Καθ' ων η αίτηση

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Ο Αιτητής με την παρούσα προσφυγή προσβάλλει την απόφαση των Καθ' ων η αίτηση ημερομηνίας 19.5.2023, με την οποία απορρίφθηκε η αίτηση του Αιτητή για διεθνή προστασία, καθότι κρίθηκε ότι δεν πληρούνταν οι προϋποθέσεις των άρθρων 3 και 19 των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2022. Αιτείται εξάλλου τη χορήγηση σε αυτόν καθεστώτος διεθνούς προστασίας.

Γεγονότα

1.             Τα γεγονότα της υπόθεσης έχουν ως ακολούθως: Ο Αιτητής κατάγεται από τη Σομαλία. Εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, κατά δήλωσή του στις 15.10.2022 και στη συνέχεια εισήλθε παράνομα στη Δημοκρατία στις 18.10.2022. Στις 23.11.2022 υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας. Στις 7.4.2023 και τις 26.4.2023 πραγματοποιήθηκε η αρχική και η συμπληρωματική, διαδοχικά, συνέντευξη του Αιτητή από λειτουργό Υπηρεσίας Ασύλου, ο οποίος υπέβαλε Έκθεση/Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου (στο εξής: Προϊστάμενος) για απόρριψη της αίτησης του Αιτητή. Η Εισήγηση εγκρίθηκε από τον Προϊστάμενο στις 19.5.2023. Η εν λόγω απορριπτική απόφαση κοινοποιήθηκε στον Αιτητή στις 1.6.2023 και αποτελεί  το αντικείμενο της παρούσας προσφυγής. Επισημαίνεται ότι δεν έχει εκδοθεί απόφαση επιστροφής εναντίον του Αιτητή.

 

Νομικοί Ισχυρισμοί

2.             Ο Αιτητής, διά της συνηγόρου του, διευκρίνισε κατά την ακροαματική διαδικασία ότι προωθεί την ουσία της υπόθεσης, υποστηρίζοντας ότι οι Καθ’ ων η αίτηση αξιολόγησαν πλημμελώς τις δηλώσεις του και, εν γένει, το αίτημά του για διεθνή προστασία. Ως προς τις προβαλλόμενες διαδικαστικές πλημμέλειες, υποστηρίζει ότι, κατά τη διοικητική διαδικασία, δεν λήφθηκε δεόντως υπόψη η ανηλικότητά του, ούτε διερευνήθηκαν επαρκώς τα ουσιώδη και βασικά στοιχεία του αιτήματός του. Ειδικότερα, προβάλλει ότι οι Καθ’ ων η αίτηση δεν εξέτασαν κατά τρόπο ολοκληρωμένο και με τη δέουσα χρονική αλληλουχία την πορεία της ζωής του στη Σομαλία. Περαιτέρω, ισχυρίζεται ότι η ηλικία του δεν συνεκτιμήθηκε προσηκόντως ούτε ως προς την ακολουθητέα διαδικασία και τον τρόπο διεξαγωγής της συνέντευξης ούτε κατά την ουσιαστική αξιολόγηση των δηλώσεών του, υπό το πρίσμα της ηλικίας, της ωριμότητας και της ευάλωτης θέσης του.

 

3.             Ως προς την ουσία του αιτήματός του, ο Αιτητής υποστηρίζει ότι διατρέχει κίνδυνο δίωξης από την οργάνωση Al-Shabaab λόγω της επιδίωξής της να τον στρατολογήσει εξαναγκαστικά. Προς θεμελίωση του ισχυρισμού του παραπέμπει σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης αναφορικά με τη δράση της εν λόγω οργάνωσης στη Σομαλία και, ειδικότερα, με την πρακτική της εξαναγκαστικής στρατολόγησης παιδιών και νεαρών ανδρών. Υποστηρίζει ότι η Al-Shabaab αποτελεί τον φορέα της δίωξής του, ενώ οι αρχές της χώρας καταγωγής του δεν είναι σε θέση να του παράσχουν αποτελεσματική και μη προσωρινή προστασία. Προβάλλει, περαιτέρω, ότι, λόγω της ιδιότητάς του ως τέως ανηλίκου  και, πλέον, ως νεαρού άνδρα, εντάσσεται σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα. Κατά τη θέση του, η εξαναγκαστική στρατολόγηση συνιστά πράξη δίωξης, με αποτέλεσμα να πληρούνται οι προϋποθέσεις αναγνώρισής του ως πρόσφυγα.

 

4.             Επικουρικώς, ο Αιτητής υποστηρίζει ότι, εάν το Δικαστήριο κρίνει ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αναγνώρισής του ως πρόσφυγα, θα πρέπει να του παραχωρηθεί καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, λαμβανομένων υπόψη της κατάστασης ασφαλείας και του επιπέδου αδιάκριτης βίας στο Mogadishu, σε συνδυασμό με τις ιδιαίτερες προσωπικές του περιστάσεις. Επισημαίνει, συναφώς, ότι ο Αιτητής δεν διαθέτει πλέον υποστηρικτικό δίκτυο στην πόλη, καθόσον η οικογένειά του εγκατέλειψε τη χώρα και ο ίδιος έχει απωλέσει κάθε επικοινωνία μαζί της.

 

5.             Τέλος, προβάλλεται ότι οι Καθ’ ων η αίτηση, μολονότι παρέθεσαν πληροφορίες για τα επίπεδα βίας στη χώρα καταγωγής, απέρριψαν τον κίνδυνο σοβαρής βλάβης χωρίς να αξιολογήσουν επαρκώς την κατάσταση ασφαλείας σε συνάρτηση με την ανηλικότητα και το βέλτιστο συμφέρον του Αιτητή. Κατά τη θέση του, η σχετική κρίση είναι αναιτιολόγητη και συνιστά εσφαλμένη εφαρμογή των αρχών που διέπουν την αξιολόγηση του κινδύνου, καθώς και της συναφούς νομολογίας του ΔΕΕ.

 

6.             Από την πλευρά τους, οι Καθ’ ων η αίτηση υπεραμύνονται της νομιμότητας και της ορθότητας της επίδικης απόφασης, υποστηρίζοντας ότι αυτή εκδόθηκε κατόπιν δέουσας έρευνας, αφού λήφθηκαν υπόψη όλα τα συναφή γεγονότα και οι περιστάσεις της υπόθεσης, και ότι είναι επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη. Παραπέμποντας στα επιμέρους ευρήματα της διοικητικής διαδικασίας, υποστηρίζουν ότι ο Αιτητής δεν προέβαλε κατά τρόπο αξιόπιστο ισχυρισμό περί παρελθούσας δίωξης. Περαιτέρω, προβάλλουν ότι η κατάσταση ασφαλείας στη χώρα καταγωγής του δεν δημιουργεί, αφ’ εαυτής, τις προϋποθέσεις αναγνώρισής του ως πρόσφυγα ή δικαιούχου συμπληρωματικής προστασίας, ενώ ο ίδιος δεν κατέδειξε ότι οι αρχές της χώρας του είναι ανίκανες ή απρόθυμες να του παράσχουν προστασία. Παρά τους περί του αντιθέτου ισχυρισμούς του Αιτητή, οι Καθ’ ων η αίτηση υποστηρίζουν ότι αυτός εξακολουθεί να διαθέτει οικογενειακό υποστηρικτικό δίκτυο στη χώρα καταγωγής του. Επισημαίνουν, ειδικότερα, ότι ο ίδιος ανέφερε ότι στο Mogadishu διαμένει θείος του από τη μητρική γραμμή, γεγονός το οποίο, κατά τη θέση τους, ενισχύει την ύπαρξη διαθέσιμου υποστηρικτικού δικτύου. Καταλήγουν, συνεπώς, ότι η κατάσταση ασφαλείας, αξιολογούμενη σε συνάρτηση με τις προσωπικές περιστάσεις του Αιτητή, δεν δικαιολογεί την υπαγωγή του σε οποιοδήποτε καθεστώς διεθνούς προστασίας.

 

Το νομικό πλαίσιο

7.             Η Σύμβαση περί του καθεστώτος των προσφύγων, η οποία υπογράφηκε στη Γενεύη στις 28 Ιουλίου 1951 και τέθηκε σε ισχύ στις 22 Απριλίου 1954 [Recueil des traités des Nations unies, τόμος 189, σ. 150, αριθ. 2545 (1954)], όπως συμπληρώθηκε με το Πρωτόκολλο περί του καθεστώτος των προσφύγων, το οποίο συνήφθη στη Νέα Υόρκη στις 31 Ιανουαρίου 1967 και τέθηκε σε ισχύ στις 4 Οκτωβρίου 1967 (στο εξής: Σύμβαση της Γενεύης), ορίζει, στο άρθρο 1, τμήμα Α, σημείο 2, πρώτο εδάφιο, ότι ο όρος «πρόσφυγας» εφαρμόζεται επί παντός προσώπου το οποίο, «συνεπεία δικαιολογημένου φόβου διώξεως λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητος, κοινωνικής τάξεως ή πολιτικών πεποιθήσεων, ευρίσκεται εκτός της χώρας της οποίας έχει την ιθαγένεια και δεν δύναται ή, λόγω του φόβου τούτου, δεν επιθυμεί να απολαύη της προστασίας της χώρας ταύτης».

 

8.             Ο Κανονισμός 2 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Διαδικαστικών Κανονισμών του 2019, ως έχουν τροποποιηθεί μέχρι και τον περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας (Τροποποιητικό) (Αρ. 1) Διαδικαστικό Κανονισμό του 2026, έχει ως ακολούθως:

«Ο Διαδικαστικός Κανονισμός του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου 1962, και οι περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διαδικαστικοί Κανονισμοί (Αρ.1) Διαδικαστικοί Κανονισμοί του 2015, τυγχάνουν εφαρμογής σε όλες τις προσφυγές που καταχωρούνται στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας από 18.6.2019, με τις αναγκαίες τροποποιήσεις που αναφέρονται στη συνέχεια και κατ’ ανάλογη εφαρμογή των δικονομικών κανόνων και πρακτικής που ακολουθούνται και εφαρμόζονται στις ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου προσφυγές εκτός αν ήθελε άλλως ορίσει το Δικαστήριο.».

9.             Το άρθρο 11 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμων του 2018 έως 2026 (στο εξής: o περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμος) καθορίζει τη δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου.

 

10.          Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1347 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Μαΐου 2024, σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των ανιθαγενών ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για τα άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας, για την τροποποίηση της οδηγίας 2003/109/ΕΚ του Συμβουλίου και για την κατάργηση της οδηγίας 2011/95/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (στο εξής: Κανονισμός αναγνώρισης/Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1347), δυνάμει του άρθρου 42 αυτού, εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου 2026.

 

11.          Το άρθρο 3 στοιχείο 5) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 ορίζει τον όρο «πρόσφυγας».

 

12.          Ο όρος «πρόσφυγας» ορίζεται και στο ερμηνευτικό άρθρο 2 του περί Προσφύγων Νόμου του 2026 (στο εξής: o περί Προσφύγων Νόμος).

 

13.          Το καθεστώς του πρόσφυγα χορηγείται σε υπηκόους τρίτων χωρών ή σε ανιθαγενείς που πληρούν τις οικείες προϋποθέσεις σύμφωνα με τα κεφάλαια ΙΙ και ΙΙΙ του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.

 

14.          Το άρθρο 3 στοιχείο 6) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 ορίζει τον όρο «πρόσωπο που δικαιούται επικουρική προστασία».

 

15.          Το καθεστώς επικουρικής προστασίας χορηγείται σε υπηκόους τρίτων χωρών ή σε ανιθαγενείς που πληρούν τις οικείες προϋποθέσεις σύμφωνα με τα κεφάλαια ΙΙ και V του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.

 

16.          Αντιστοίχως, οι εφαρμοστικές του ενωτικού νομοθετικού πλαισίου διατάξεις του περί Προσφύγων Νόμου, ορίζουν τα εξής:

 

17.          Το άρθρο 51 του περί Προσφύγων Νόμου προβλέπει ότι:

«51. Ο Προϊστάμενος με απόφασή του χορηγεί το καθεστώς πρόσφυγα σε αιτητή, εάν κατά τη διοικητική διαδικασία εξέτασης της αίτησής του έχει αποδειχθεί ότι πληροί τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στις διατάξεις των Κεφαλαίων ΙΙ και ΙΙΙ του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347».

18.          Το άρθρο 53 του περί Προσφύγων Νόμου ορίζει ότι:

 «53. Ο Προϊστάμενος, με απόφασή του, χορηγεί το καθεστώς επικουρικής προστασίας σε αιτητή εάν, κατά τη διοικητική διαδικασία εξέτασης της αίτησής του, έχει αποδείξει ότι πληροί τις προϋποθέσεις των Κεφαλαίων ΙΙ και V του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347».

19.          Το άρθρο 4 παράγραφος 1 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, το οποίο τιτλοφορείται «Υποβολή πληροφοριών και αξιολόγηση γεγονότων και περιστάσεων» προβλέπει τα εξής:

«1.   Οι αιτούντες υποβάλλουν όλα τα στοιχεία που διαθέτουν και τα οποία τεκμηριώνουν την αίτηση διεθνούς προστασίας. Για τον σκοπό αυτό, οι αιτούντες συνεργάζονται πλήρως με την αποφαινόμενη αρχή και με άλλες αρμόδιες αρχές και παραμένουν παρόντες και διαθέσιμοι στο έδαφος του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησής τους καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, μεταξύ άλλων κατά την αξιολόγηση των σχετικών στοιχείων της αίτησης.[…]».

20.          Επισημαίνεται συναφώς ότι, ως προς τις ουσιαστικές προϋποθέσεις αναγνώρισης της ιδιότητας του πρόσφυγα και χορήγησης καθεστώτος επικουρικής προστασίας, το νέο ενωσιακό κανονιστικό πλαίσιο δεν επέφερε ουσιώδεις μεταβολές σε σχέση με το προϊσχύσαν καθεστώς της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ και των αντίστοιχων εθνικών εναρμονιστικών ρυθμίσεων, αλλά διατήρησε, κατ’ ουσίαν, τα ίδια κριτήρια υπαγωγής στα δύο καθεστώτα διεθνούς προστασίας.

Κατάληξη

21.          Ως προς προωθούμενο ισχυρισμό, επισημαίνεται εκ προοιμίου ότι το παρόν Δικαστήριο, ως δικαστήριο ουσίας, δικάζει την ενώπιόν του προσφυγή αξιολογώντας εξ υπαρχής την αίτηση του Αιτητή για διεθνή προστασία, τόσο κατά το νόμο όσο και κατ’ ουσίαν. Δεν περιορίζεται, συνεπώς, μόνο στην εξέταση της διαδικασίας και των στοιχείων κρίσης της διοικητικής αρχής που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη, αλλά εξετάζει την ουσιαστική ορθότητά της de novo και ex nunc. [Βλ. Aπόφαση του ΔΕΕ της 3ης Απριλίου 2025, C‑283/24 [Barouk], B. F. κατά Κυπριακής Δημοκρατίας, ECLI:EU:C:2025:236, απόφαση του ΔΕΕ ημερομηνίας 29 Ιουλίου 2019, Torubarov, C-556/17, EU:C:2019:626, σκέψεις 50 έως 53 (σύμφωνα με την οποία το δικαστήριο πραγματοποιεί «πλήρη και ex nunc εξέταση τόσο των πραγματικών όσο και των νομικών ζητημάτων, ιδίως, κατά περίπτωση, εξέταση των αναγκών διεθνούς προστασίας) Έφεση κατά Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Aρ. 107/2023, Δημοκρατία ν. Q.B.T., απόφαση ημερ. 11.2.2025, Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 17/2021 Janelidze ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 21.9.2021· Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 35/2023 Lubangamu ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 5.12.2024]. Ο Αιτητής αναμένεται να προβάλει, στο πλαίσιο της διοικητικής ή και της παρούσας δικαστικής διαδικασίας, τέτοιους συγκεκριμένους και ειδικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι εν δυνάμει θα δικαιολογούσαν την υπαγωγή του στο καθεστώς διεθνούς προστασίας. Εν προκειμένω, ο Αιτητής εκπροσωπούμενος και δια συνηγόρου, έχει την ευκαιρία να εκθέσει τους ισχυρισμούς του και να λάβει όλα τα δέοντα δικονομικά μέσα προς τεκμηρίωσή τους [βλ. «Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου», Επαμεινώνδας Π. Σπηλιωτόπουλος, 14^ης Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 260, υποσημ. 72, «Εισηγήσεις Διοικητικού Δικονομικού Δικαίου, Χαράλαμπος Χρυσανθάκης, 2^η Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σελ. 247 και Π.Δ. Δαγτόγλου, (Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο), σελ. 552].

 

22.          Συναφές εν προκειμένω είναι και το άρθρο 4 παράγραφος 1 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347. Από τις εν λόγω διατάξεις απορρέει καταρχάς η υποχρέωση του Αιτητή να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια προς τεκμηρίωση της αίτησης ασύλου του. Σύμφωνα με πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου αποτελεί υποχρέωση του Αιτητή ασύλου να επικαλεστεί έστω και χωρίς να προσκομίσει τυπικά αποδεικτικά στοιχεία, συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που του προκαλούν κατά τρόπο αντικειμενικώς αιτιολογημένο, φόβο δίωξης στη χώρα του για κάποιον από τους λόγους που αναφέρει το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου [βλ. ενδεικτικώς, Υπόθ. Αρ. 1721/2011, Ηοοman & Mahiab Khanbabaie v. Aναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων, ημερ. 30.6.2016, ECLI:CY:AD:2016:D320],  επίσης νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, αποφάσεις αρ. 1093/2008, 817/2009 και 459/2010]. Εν συνεχεία ωστόσο, λόγω ακριβώς της δυσχέρειας του Αιτητή ασύλου να τεκμηριώσει με συγκεκριμένα στοιχεία την αίτησή του, γεννάται υποχρέωση της διοίκησης να συνδράμει τον Αιτητή σε αυτήν την προσπάθεια προβολής και τεκμηρίωσης των ισχυρισμών του [βλ. Εγχειρίδιο για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια Καθορισμού του Καθεστώτος των Προσφύγων της Υπάτης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών παρ. 195 επ., βλ. επίσης αναφορικά με την ενεργό συνεργασία Απόφαση του ΔΕΕ της 22ας Νοεμβρίου 2012, Υπόθεση C‑277/11, M. M., ECLI: EU:C:2012:744, σκέψεις 63 έως 68].

 

23.          Η ανωτέρω προσέγγιση δεν μεταβάλλεται υπό το νέο κανονιστικό πλαίσιο. Ειδικότερα, το άρθρο 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 εξακολουθεί να κατοχυρώνει την αρχή της κοινής υποχρέωσης συνεργασίας κατά την εξέταση της αίτησης διεθνούς προστασίας, προβλέποντας αφενός την υποχρέωση του αιτητή να υποβάλει το συντομότερο δυνατό όλα τα στοιχεία και τις πληροφορίες που διαθέτει προς θεμελίωση της αίτησής του και, αφετέρου, την αντίστοιχη υποχρέωση των αρμόδιων αρχών να συνεργάζονται ενεργά με τον αιτητή για τη συλλογή και αξιολόγηση των κρίσιμων πραγματικών περιστατικών. Η ρύθμιση αυτή αποτελεί ουσιαστικά συνέχεια του προϊσχύσαντος άρθρου 4 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, όπως αυτό είχε μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο μέσω του άρθρου 16 των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2025 (έως την αντικατάστασή του από τον περί Προσφύγων Νόμο του 2026), χωρίς να επιφέρει ουσιώδη διαφοροποίηση ως προς την κατανομή του βάρους συνεργασίας και απόδειξης κατά την εξέταση της αίτησης.

 

24.          Προχωρώντας στην εξέταση της ουσίας των ισχυρισμών του Αιτητή, επισημαίνεται συναφώς ότι κατά τη καταγραφή του αιτήματος του, ο Αιτητής δήλωσε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του εξαιτίας της κατάστασης ασφαλείας στη Σομαλία, που είχε ως αποτέλεσμα ο πατέρας του και ο αδελφός του να σκοτωθούν σε βομβιστική επίθεση. Πρόσθεσε ότι η μητέρα του αναγκάστηκε, για να διασφαλίσει την δική του ασφάλεια, να τον στείλει εκτός χώρας ενώ ο ίδιος δήλωσε τραυματισμένος από την απώλεια του πατέρα του και του αδελφού του (βλ. ερ. 4-1 27).

 

25.          Στις 18.10.2022, ενώ ο Αιτητής εξακολουθούσε να διαμένει στο Κέντρο Πρώτης Υποδοχής (ΚεΠΥ) «Πουρνάρα», διενεργήθηκε από αρμόδιο λειτουργό αξιολόγηση των ειδικών αναγκών και της ευαλωτότητάς του. Κατά τη σχετική συνέντευξη, ο Αιτητής δήλωσε ότι ήταν ασυνόδευτος ανήλικος, γεννηθείς το 2007, και ότι ταξίδεψε με τη συγκατάθεση της μητέρας του, η οποία είχε διευθετήσει το ταξίδι του. Ανέφερε ότι επικοινωνούσε κατά διαστήματα με τη μητέρα του, η οποία βρισκόταν στο Mogadishu και ήταν καλά στην υγεία της.

 

26.          Ως προς τους λόγους εγκατάλειψης της χώρας καταγωγής του, επικαλέστηκε τη γενικότερη κατάσταση ανασφάλειας. Εξήγησε ότι ο πατέρας και ο αδελφός του είχαν αποβιώσει εξαιτίας έκρηξης και ότι η μητέρα του, φοβούμενη για την ασφάλειά του, αποφάσισε να τον βοηθήσει να εγκαταλείψει τη Σομαλία. Πρόσθεσε ότι αναχώρησε και για εκπαιδευτικούς λόγους, καθώς επιθυμούσε να συνεχίσει τις σπουδές του. Ο Αιτητής δήλωσε ότι δεν αντιμετώπισε οποιονδήποτε κίνδυνο ούτε κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του προς τη Δημοκρατία ούτε κατά την παραμονή του στις μη ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές, ενώ ανέφερε ότι στην Κύπρο αισθανόταν ασφαλής. Στο σχετικό έντυπο, ο αρμόδιος λειτουργός κατέγραψε ως «μέτριο» το επίπεδο πιθανολόγησης σοβαρού κινδύνου για την προσωπική ασφάλεια του Αιτητή και επισήμανε την ύπαρξη επείγουσας ανάγκης παρέμβασης (βλ. ερ. 26–17).

 

27.          Κατά το κρίσιμο στάδιο της συνέντευξης για την αξιολόγηση της ηλικίας του Αιτητή, ως προς τα προσωπικά του στοιχεία ανέφερε ότι είναι Σομαλός υπήκοος γεννηθείς στις 11.11.2007 στη πόλη Mogadishu και διέμενε στη περιοχή Mogadishu - Hawl Wadaag μέχρι τη μέρα που εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του. Αναφορικά με το εκπαιδευτικό του υπόβαθρο ανέφερε ότι φοίτησε στο σχολείο για πέντε έτη μεταξύ 2016-2020, ωστόσο λόγω οικονομικών δυσκολιών αναγκάστηκε να διακόψει την εκπαίδευσή του και στη συνέχεια διάβαζε το Κοράνι στο σπίτι και ομιλεί Σομαλικά.

 

28.          Ως προς την πατρική του οικογένεια ανέφερε ότι η μητέρα του διαμένει στη πόλη  Mogadishu ενώ ο πατέρας του και ένας αδελφός του απεβίωσαν το 2017 όταν ο Αιτητής ήταν 9 ετών. Πρόσθεσε ότι διατηρεί επικοινωνία με τη μητέρα του. Ανέφερε επίσης ότι έχει τρείς αδελφούς και έναν αδελφό που διαμένουν με τη μητέρα του στη Mogadishu πλην της αδελφής του που έχουν χάσει τα ίχνη της. Επιπλέον, δήλωσε ότι έχει έναν θείο από την οικογένεια της μητέρας του. Ο Αιτητής δήλωσε ότι δεν εργαζόταν στη χώρα καταγωγής του. Εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του με το διαβατήριο του και φοιτητική θεώρηση, και μέσω Αιθιοπίας και Τουρκίας εισήλθε στις μη ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση περιοχές τη Κυπριακής Δημοκρατίας. Σε διευκρινιστική ερώτηση για τη φοίτησή του στο σχολείο ο Αιτητής επανέλαβε ότι διέκοψε το σχολείο το 2020 (βλ. ερ. 35-28).

 

29.          Κατά τη δεύτερη του συνέντευξή, η οποία διενεργήθηκε στο πλαίσιο της αίτησής του για διεθνή προστασία και ως προς του λόγους που εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του τον Οκτώβριο του 2022 (ήτοι σε ηλικία περίπου 15 ετών),  ο Αιτητής ανέφερε ότι εξαιτίας του θανάτου του πατέρα του και του αδελφού του από βομβιστική επίθεση καθώς και εξαιτίας της γενικότερης κατάστασης ασφαλείας και των προβλημάτων στη Σομαλία, η μητέρα του ανησυχούσε ότι και ο Αιτητής ενδέχεται να αποβιώσει και προκειμένου να διασφαλίσει την ασφάλεια του επικοινώνησε με διακινητή με σκοπό να ταξιδέψει σε ασφαλέστερη χώρα.

 

30.          Σε επιπλέον διευκρινιστική ερώτηση ο Αιτητής ανέφερε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του εξαιτίας του θανάτου του πατέρα του και του αδελφού του.

 

31.          Σε σειρά διευκρινιστικών ερωτήσεων σχετικά με τον θάνατο του πατέρα και του αδελφού του, ο Αιτητής ανέφερε ότι αυτοί απεβίωσαν το 2017 έπειτα από βομβιστική επίθεση, για την οποία ο ίδιος δεν γνωρίζει λεπτομέρειες καθώς ενημερώθηκε σχετικά από τη μητέρα του. Επιπλέον, ανέφερε ότι δεν υπέστη κανένα προσωπικό περιστατικό που να τον οδήγησε στην απόφαση να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής του, απόφαση την οποία έλαβε η μητέρα του λόγω του φόβου που ένιωθε για την ασφάλειά του.

 

32.          Ο ίδιος ανέφερε ότι ουδέποτε συνελήφθη ούτε κρατήθηκε στη χώρα καταγωγής του ενώ σε περίπτωση επιστροφής του ανέφερε ότι θα αντιμετωπίσει σειρά προβλημάτων εξαιτίας της κακής κατάστασης ασφαλείας και κινδυνεύει η ζωή του. Δεν έχει σκεφτεί το ενδεχόμενο μετεγκατάστασής του σε άλλη περιοχή, ενώ δεν γνωρίζει εάν οι αρχές της χώρα του θα του επιτρέψουν να επιστρέψει ούτε εάν υπάρχει κάποιος λόγος για τον οποίο δεν θα του επιτραπεί η είσοδός του στη Σομαλία. Επισημαίνεται ότι ο Αιτητής εισήλθε στην Κυπριακή Δημοκρατία ως ασυνόδευτος ανήλικος σε ηλικία 15 ετών και σήμερα είναι 19 ετών.

 

33.          Αξιολογώντας το αίτημά του για διεθνή προστασία, οι Καθ' ων η αίτηση προσδιόρισαν δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς. Ο πρώτος αφορά την περιοχή καταγωγής και διαμονής του Αιτητή και ο δεύτερος αφορά την ισχυριζόμενο φόβο του εξαιτίας της γενικής κατάστασης ασφαλείας στη χώρα καταγωγής του.

 

34.          Ο πρώτος ισχυρισμός έγινε αποδεκτός, καθότι κρίθηκε ότι παρατέθηκαν σχετικές δηλώσεις με επαρκή λεπτομέρεια και συνοχή και ότι  αυτές βρισκόταν συμφωνία με τις εξωτερικές πηγές πληροφόρησης.

 

35.          Ο δεύτερος ισχυρισμός ωστόσο δεν έγινε αποδεκτός. Συγκεκριμένα κατά την αξιολόγηση της εσωτερικής αξιοπιστίας του Αιτητή, κρίθηκε ότι δεν ήταν σε θέση να παραθέσει ικανοποιητικές και επαρκείς πληροφορίες σε θέματα που άπτονται του πυρήνα του αιτήματός του. Αναφορικά με τον θάνατο του πατέρα του και του αδελφού του κρίθηκε ότι ανέφερε αόριστα ότι δεν γνωρίζει πληροφορίες καθώς ενημερώθηκε από τη μητέρα του ότι απεβίωσαν έπειτα από βομβιστική επίθεση. Αναφορικά με τη μεταχείριση που ενδέχεται να αντιμετωπίσει σε πιθανή επιστροφή του στη χώρα καταγωγής του κρίθηκε ότι απάντησε αόριστα και με ασάφεια, αναφέροντας ότι θα αντιμετωπίσει αρκετά προβλήματα χωρίς να τεκμηριώσει επαρκώς τις αναφορές του.

 

36.          Επιπλέον, κρίθηκε ότι ο Αιτητής αναφέρθηκε με γενικότητα στον κίνδυνο κατά της ζωής του, καθώς και ως προς το ζήτημα της επάρκειας ασφάλειας στη χώρα καταγωγής του. Περαιτέρω, αναφορικά με τις δηλώσεις του σχετικά με το κατά πόσο οι αρχές της χώρας του θα του επιτρέψουν την είσοδο και αν υφίσταται οποιοσδήποτε λόγος για τον οποίο θεωρεί ότι δεν θα του επιτραπεί η είσοδος στη χώρα, κρίθηκε ότι οι απαντήσεις του χαρακτηρίζονταν από άγνοια, αφού δεν παρείχε συγκεκριμένες πληροφορίες και παρέμεινε ασαφής.

 

37.          Ακολούθως, οι Καθ’ ων η αίτηση προχώρησαν στην αξιολόγηση του κινδύνου, λαμβάνοντας υπόψη την ιδιότητα του Αιτητή ως υπηκόου Σομαλίας, με περιοχή καταγωγής και τελευταίας συνήθους διαμονής τη συνοικία Hawl Wadaag του Mogadishu, στην περιφέρεια Banadir. Κατόπιν έρευνας σε πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής αναφορικά με την επικρατούσα κατάσταση ασφαλείας στο Mogadishu και συνεκτιμώντας το προσωπικό προφίλ του Αιτητή, έκριναν ότι, σε περίπτωση επιστροφής του, δεν θα αντιμετώπιζε πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη εξαιτίας της κατάστασης ασφαλείας στην εν λόγω περιοχή.

 

38.          Στο πλαίσιο της νομικής ανάλυσης, οι Καθ’ ων η αίτηση κατέληξαν ότι δεν προκύπτει δικαιολογημένος φόβος δίωξης του Αιτητή δυνάμει του άρθρου 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου και του άρθρου 1Α(2) της Σύμβασης της Γενεύης του 1951, αλλά ούτε και πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης αυτού δυνάμει του άρθρου 19(2) των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2022. Ειδικά σχετικά με ενδεχόμενη υπαγωγή του στο άρθρο 19(2)(γ) των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2022, από τις πληροφορίες που παρατέθηκαν σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στον τόπο τελευταίας διαμονής του Αιτητή, διαπιστώθηκε ότι δεν προκύπτει ότι η ασκούμενη αδιάκριτη βία στο πλαίσιο των ένοπλων συγκρούσεων που παρατηρούνται στο Mogadishu ανέρχονται σε εκείνο το επίπεδο που θα μπορούσε να εκθέσει οποιοδήποτε πρόσωπο σε σοβαρή και ατομική απειλή κατά της ζωής του. Εν προκειμένω, αφού οι Καθ’ ων η αίτηση έλαβαν επιπλέον υπόψη το προφίλ του Αιτητή ως νεαρού, ανήλικου και υγιούς άντρα, έκριναν ότι ο Αιτητής δεν πληροί τις προϋποθέσεις υπαγωγής σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας κατά το άρθρο 19(2)(γ) των ιδίων νόμων.

 

39.          Στο πλαίσιο της δικαστικής διαδικασίας, ο Αιτητής προσκόμισε ως περαιτέρω μαρτυρία ένορκη δήλωση ημερομηνίας 14.5.2026. Ο Αιτητής, με την ένορκη δήλωσή του ημερομηνίας 10.4.2025, ανέφερε ότι, όταν ήταν περίπου δέκα ετών, ο πατέρας και ο μεγαλύτερος αδελφός του απεβίωσαν συνεπεία βομβιστικής επίθεσης της Al-Shabaab. Διευκρίνισε ότι δεν γνώριζε λεπτομέρειες για το περιστατικό και ότι οι σχετικές πληροφορίες τού είχαν μεταφερθεί από τη μητέρα του. Υποστήριξε, συναφώς, ότι κατά την προσωπική του συνέντευξη δεν του ζητήθηκε ούτε του επισημάνθηκε η δυνατότητα να επικοινωνήσει με τη μητέρα του, με την οποία τότε διατηρούσε επαφή, προκειμένου να εξασφαλίσει περισσότερες πληροφορίες αναφορικά με τις συνθήκες θανάτου του πατέρα και του αδελφού του. Ανέφερε ότι πλέον έχει απωλέσει κάθε επικοινωνία με τη μητέρα και τα αδέλφια του, οι οποίοι, κατά τον ίδιο, εγκατέλειψαν επίσης τη Σομαλία εξαιτίας της γενικότερης κατάστασης ασφαλείας, χωρίς να γνωρίζει πού βρίσκονται. Επανέλαβε ότι ο πατέρας και ο αδελφός του απεβίωσαν λόγω βομβιστικής επίθεσης της Al-Shabaab, προσθέτοντας ότι τέτοιου είδους περιστατικά αποτελούν σύνηθες φαινόμενο στη χώρα καταγωγής του.

 

40.          Ως προς το εκπαιδευτικό του υπόβαθρο, ο Αιτητής ανέφερε ότι φοίτησε στο σχολείο επί πέντε έτη, πλην όμως αναγκάστηκε να διακόψει τη φοίτησή του λόγω οικονομικών δυσχερειών, καθόσον προερχόταν από πολυμελή οικογένεια. Περαιτέρω, ισχυρίστηκε ότι, πριν από την αναχώρησή του από τη χώρα, φίλοι του απήχθησαν από την Al-Shabaab και ότι έκτοτε αγνοεί την τύχη τους. Πρόσθεσε ότι η απαγωγή νεαρών προσώπων με σκοπό την ένταξή τους στην οργάνωση αποτελούσε συχνό φαινόμενο στη Σομαλία. Κατά τον ίδιο, η μητέρα του φοβόταν ένα τέτοιο ενδεχόμενο και τον προειδοποιούσε να είναι προσεκτικός και να αποφεύγει τις άσκοπες μετακινήσεις.

 

41.          Στο πλαίσιο αυτό, ο Αιτητής επικαλέστηκε για πρώτη φορά περιστατικό κατά το οποίο φέρεται να απήχθη και ο ίδιος. Ειδικότερα, ανέφερε ότι τον προσέγγισε μαύρο όχημα, από το οποίο εξήλθαν πρόσωπα που του κάλυψαν το κεφάλι με μαύρη κουκούλα και τον μετέφεραν σε αγροτική περιοχή, σε απόσταση περίπου δύο ωρών από την οικία του. Ισχυρίστηκε ότι κρατήθηκε εκεί για περίπου δύο ημέρες, κατά τη διάρκεια των οποίων μέλη της Al-Shabaab τον ξυλοκόπησαν και τον απείλησαν, επιδιώκοντας να τον εξαναγκάσουν να ενταχθεί στην οργάνωση και να την υποστηρίξει. Κατά τον ίδιο, όταν τα πρόσωπα αυτά αντιλήφθηκαν ότι ήταν μόλις δεκατεσσάρων ετών, τον άφησαν ελεύθερο, προειδοποιώντας τον, ωστόσο, να μην εγκαταλείψει τη χώρα.

 

42.          Ο Αιτητής υποστήριξε, ως εκ τούτου, ότι δεν δύναται να επιστρέψει στο Mogadishu ούτε να μετεγκατασταθεί σε οποιαδήποτε άλλη περιοχή της Σομαλίας, καθόσον φοβάται ότι θα στρατολογηθεί εξαναγκαστικά από την Al-Shabaab, ενδεχόμενο στο οποίο αντιτίθεται. Πρόσθεσε ότι δεν διαθέτει πλέον οικογενειακό υποστηρικτικό δίκτυο στη χώρα καταγωγής του και ότι, σε περίπτωση επιστροφής του, διατρέχει σοβαρό κίνδυνο δίωξης από την εν λόγω οργάνωση.

 

43.          Κατά την ενώπιον του Δικαστηρίου ακροαματική διαδικασία της 20.05.2026, το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να υποβάλει στον Αιτητή διευκρινιστικής φύσεως ερωτήματα, στο πλαίσιο των αποκρίσεων που αυτός παρείχε αναφορικά με τους προβαλλόμενους ουσιώδεις ισχυρισμούς του. Στο πλαίσιο αυτό, ο Αιτητής δήλωσε, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:

 

44.          Ο Αιτητή ανέφερε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του όταν ήταν 14 ετών, ενώ διέμενε στο Mogadishu με τη μητέρα του και τα δύο μικρότερα αδέλφια του, ενώ είχε και μία αδελφή η οποία αγνοείται. Αναφορικά με τον πατέρα του, ο Αιτητής επιβεβαίωσε ότι τόσο ο πατέρας του όσο και ο αδελφός του απεβίωσαν έπειτα από βομβιστική επίθεση το 2017. Επιπλέον, ανέφερε ότι το ταξίδι τους προς τη Κύπρο το χρηματοδότησε η μητέρα του η οποία μετά την απώλεια του συζύγου και του παιδιού της αλλά και της απόπειρας απαγωγής του Αιτητή, φοβούμενη για την ασφάλεια του Αιτητή, αποφάσισε να τον βοηθήσει να εγκαταλείψει τη Σομαλία. Περαιτέρω, ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι ο ίδιος έπεσε θύμα απαγωγής από μέλη της Al Shabaab όταν ήταν 14 ετών, ενώ ήταν συνήθης πρακτική της εν λόγω οργάνωσης και προέβαιναν σε απαγωγές σε πολλά νεαρά πρόσωπα. Αναφορικά με τον λόγο για τον οποίο δεν ανέφερε το εν λόγω περιστατικό κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του ο Αιτητής δήλωσε ότι η διάρκεια της συνέντευξης ήταν σύντομη, είχε ενημερωθεί δε ότι έπρεπε να απαντά στις ερωτήσεις που του υποβάλλονταν ενώ δεν του είχε εξηγηθεί ότι μπορούσε να δώσει λεπτομέρειες ούτε υποβοηθήθηκε σχετικά.

 

45.          Ως προς το περιστατικό απαγωγής του, ο Αιτητής ανέφερε ότι ενώ επέστρεφε στο σπίτι του, τον πλησίασε ένα μαύρο όχημα, τον επιβίβασαν στο όχημα, κάλυψαν το πρόσωπο του με μαύρη κουκούλα και τον μετέφεραν μακριά από την πόλη του σε ένα χωριό. Όταν διαπίστωσαν το νεαρό της ηλικίας του και ότι ήταν μόλις 14 ετών τον άφησαν ελεύθερο προειδοποιώντας τον ωστόσο να μην εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής του. Ακολούθως, επέστρεψε στο σπίτι του καθώς τον ελευθέρωσαν κοντά στη πόλη ενώ αντιλήφθηκε ότι επρόκειτο για μέλη της Al-Shabaab σε μεταγενέστερο στάδιο καθώς απήχθησαν και φίλοι του. Επιβεβαίωσε παράλληλα ότι οι απαγωγές ήταν συνήθης πρακτική της Al-Shabaab. Περίπου ένα μήνα μετά το περιστατικό της απαγωγής του ανέφερε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του με χρήματα που η μητέρα του έλαβε από τον θείο του ο οποίος τότε βρισκόταν στη πόλη.

46.          Ως προς την οικογένεια του ανέφερε ότι δεν γνωρίζει τι εργασία έκανε η μητέρα του ενώ πλέον δεν έχει καμία επικοινωνία με την οικογένεια του καθώς έχασε τα ίχνη της. Στη Κύπρο ανέφερε εργάζεται ως βοηθός κουζίνας. Αναφορικά με την αναχώρηση της μητέρας του από τη Σομαλία ανέφερε ότι ενημερώθηκε από την ίδια τη μητέρα του ότι απειλείτο από τα πρόσωπα που τον απήγαγαν καθώς τον αναζητούσαν για την επιστράτευσή του. Ανέφερε ότι κατά τη παραμονή του στη Κύπρο είχε επικοινωνία με τη μητέρα του ωστόσο έχασε τον αριθμό επικοινωνίας της. Δήλωσε επίσης ότι στη χώρα καταγωγής του μετέβαινε κάποιες φορές σε τζαμί για να προσεύχεται ενώ δεν μπορούσε να επικοινωνήσει με κάποιο πρόσωπο από το τζαμί για να μάθει κάτι νεότερο για τη μητέρα του καθώς  η μητέρα του δεν του επέτρεπε πάντα να μεταβαίνει στο τζαμί και διάβαζε το Κοράνι στο σπίτι. Ερωτώμενος σχετικά ανέφερε ότι δεν του συνέβη οποιαδήποτε δίωξη κατά τον ένα μήνα που παρέμεινε στη χώρα καταγωγής του μέχρι να διαφύγει από αυτήν. Εν κατακλείδι,  ανέφερε ότι τον Νοέμβριο του 2026 θα είναι πλέον 19 ετών. Προχωρώντας στην de novo και ex nunc εξέταση των ενώπιόν μου δεδομένων, όπως υπαγορεύουν τα εδάφια (3) και (4) του άρθρου 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου, κρίνεται, επί τη βάσει των ενώπιον μου στοιχείων, ότι γίνεται δεκτό το εύρημα των Καθ’ ων η αίτηση αναφορικά με τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό. Το παρόν Δικαστήριο αξιολογεί τους προβληθέντες ισχυρισμούς στην βάση των κοινώς αποδεκτών δεικτών αξιοπιστίας.[1]

 

47.          Ως προς τη διάκριση και τον περιγραφικό τίτλο των ουσιωδών ισχυρισμών, επισημαίνεται καταρχάς ότι οι Καθ’ ων η αίτηση εσφαλμένως συμπλέκουν τον φόβο δίωξης ή σοβαρής βλάβης με τα πραγματικά περιστατικά και τις συνθήκες που φέρονται να τον θεμελιώνουν. Οι ουσιώδεις ισχυρισμοί, των οποίων εξετάζεται η αξιοπιστία, αφορούν συγκεκριμένα παρελθοντικά περιστατικά ή υφιστάμενες προσωπικές καταστάσεις και συνθήκες, ενώ ο επικαλούμενος φόβος αποτελεί αντικείμενο της μεταγενέστερης αξιολόγησης κινδύνου και, ακολούθως, της νομικής υπαγωγής.[2] Ομοίως, η γενικότερη κατάσταση ασφαλείας, την οποία οι Καθ’ ων η αίτηση απομόνωσαν ως δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό, δεν συνιστά αυτοτελή προσωπικό ισχυρισμό του Αιτητή, η αξιοπιστία του οποίου χρήζει αυτοτελούς αξιολόγησης. Αποτελεί, αντιθέτως, αντικειμενικό δεδομένο της χώρας καταγωγής, το οποίο εξετάζεται, αφενός, στο πλαίσιο της εξωτερικής αξιοπιστίας των ισχυρισμών του Αιτητή που συνδέονται με την  κατάσταση που επικρατεί και τον τρόπο με τον οποίο αυτή φέρεται να τον επηρέασε προσωπικά και, αφετέρου, κατά την αξιολόγηση του μελλοντικού κινδύνου και την νομική υπαγωγή, ιδίως ως προς την ενδεχόμενη υπαγωγή του σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.

48.          Υπό το πρίσμα των ανωτέρω και λαμβάνοντας υπόψη το συνολικό περιεχόμενο των δηλώσεων του Αιτητή, το Δικαστήριο κρίνει ότι οι ουσιώδεις ισχυρισμοί του πρέπει να διακριθούν και να περιγραφούν ως ακολούθως: Πρώτον, η ταυτότητα, η χώρα καταγωγής και τα προσωπικά στοιχεία και το προφίλ του Αιτητή. Δεύτερον, ο φερόμενος θάνατος του πατέρα και του μεγαλύτερου αδελφού του, περί το έτος 2017, συνεπεία βομβιστικής επίθεσης αποδιδόμενης στην Al-Shabaab. Τρίτον, ο καινοφανής ισχυρισμός περί απαγωγής και διήμερης κράτησής του από μέλη της Al-Shabaab, όταν ήταν ηλικίας δεκατεσσάρων ετών και της απόπειρας εξαναγκαστικής στρατολόγησής του από την εν λόγω οργάνωση και, τέταρτον, ο ισχυρισμός ότι η μητέρα και τα αδέλφια του εγκατέλειψαν τη Σομαλία, ότι ο ίδιος έχει απωλέσει κάθε επικοινωνία μαζί τους και ότι, ως εκ τούτου, δεν διαθέτει πλέον οικογενειακό υποστηρικτικό δίκτυο στο Mogadishu.

 

49.          Αναφορικά με τον πρώτο ισχυρισμό του Αιτητή, διαπιστώνεται ότι αυτός υπήρξε καταρχήν σαφής ως προς τα προσωπικά του στοιχεία, καταβάλλοντας προσπάθεια να παρέχει όσο το δυνατό περισσότερες πληροφορίες. Η αξιοπιστία του εν λόγω ισχυρισμού ενισχύεται περαιτέρω από τις εξωτερικές πηγές πληροφόρησης που περιλαμβάνονται στον διοικητικό φάκελο και επιβεβαιώνουν, μεταξύ άλλων τη γνώση του Αιτητή για την περιοχή όπου ισχυρίζεται ότι διέμενε. Κατά τα άλλα, ως προς το θρησκευτικό του προφίλ, επιβεβαιώνεται από εξωτερικές πηγές ότι το 99% του πληθυσμού της Σομαλίας είναι Μουσουλμάνοι.[3]

 

50.          Ως προς τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό, ο οποίος αφορά τον θάνατο του πατέρα και του μεγαλύτερου αδελφού του Αιτητή σε βομβιστική επίθεση, επισημαίνονται εισαγωγικώς τα ακόλουθα. Κατά την αξιολόγηση τόσο του εν λόγω ισχυρισμού όσο και των λοιπών ουσιωδών ισχυρισμών του λαμβάνεται δεόντως υπόψη ότι ο Αιτητής εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του σε ηλικία δεκατεσσάρων ετών, λίγο πριν από τη συμπλήρωση του δέκατου πέμπτου έτους της ηλικίας του, και ότι εξακολουθούσε να είναι ανήλικος κατά τη διοικητική διαδικασία. Επρόκειτο, ωστόσο, για ανήλικο ευρισκόμενο σε σχετικά ώριμο στάδιο της ανηλικότητάς του, δυνάμενο καταρχήν να αντιληφθεί και να περιγράψει, έστω με την ανάλογη προς την ηλικία του ακρίβεια, περιστατικά που φέρεται να βίωσε προσωπικά, στα οποία ήταν παρών και ευλόγως συζήτησε με τα λοιπά μέλη της οικογένειας του.

 

51.          Ως εκ τούτου, δεν θα ήταν ορθό να αναμένεται από τον Αιτητή το ίδιο επίπεδο ακρίβειας, χρονικού προσδιορισμού και λεπτομέρειας που θα αναμενόταν από ενήλικο άτομο. Ομοίως, απλές παραλείψεις ή η περιορισμένη γνώση του ως προς γεγονότα τα οποία δεν βίωσε προσωπικά δεν μπορούν, αφ’ εαυτών, να οδηγήσουν σε αρνητικό εύρημα αξιοπιστίας. Διαφορετική βαρύτητα δύναται, εντούτοις, να αποδοθεί σε ουσιώδεις αντιφάσεις ή στην πλήρη παράλειψη αναφοράς περιστατικών τα οποία, κατά τη μεταγενέστερη εκδοχή του, βίωσε προσωπικά και συνδέονται άμεσα με την αναχώρησή του από τη χώρα καταγωγής.

 

52.          Περαιτέρω, από τα πρακτικά της προσωπικής συνέντευξης προκύπτει ότι ο Αιτητής δήλωσε πως κατανοούσε τον διερμηνέα, ήταν σε θέση να προχωρήσει στη συνέντευξη και δεν αντιμετώπιζε οποιοδήποτε πρόβλημα ή ειδική ανάγκη. Καθ’ όλη τη διάρκειά της παρίστατο η κηδεμόνας του, ενώ του εξηγήθηκαν ο σκοπός της διαδικασίας, η υποχρέωσή του να αναφέρει όλα τα ουσιώδη στοιχεία του αιτήματός του και το δικαίωμά του να ζητήσει διευκρινίσεις, διάλειμμα ή διόρθωση των καταγραφέντων. Μετά την ολοκλήρωση της συνέντευξης επιβεβαίωσε ότι οι καταγραφείσες δηλώσεις ανταποκρίνονταν στους ισχυρισμούς του. Τα δεδομένα αυτά δεν αναιρούν την ανάγκη ανηλικοκεντρικής αξιολόγησης ούτε αίρουν την υποχρέωση συνεκτίμησης της ηλικίας και της ωριμότητάς του, αποτελούν, όμως, μέρος του συνολικού πλαισίου εντός του οποίου αξιολογούνται ιδίως οι ουσιώδεις ισχυρισμοί που προβλήθηκαν για πρώτη φορά κατά τη δικαστική διαδικασία. Ως προς την εσωτερική αξιοπιστία των δηλώσεων του Αιτητή αναφορικά με το δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό, ήδη κατά τη διοικητική διαδικασία, δήλωσε ότι ο πατέρας και ο μεγαλύτερος αδελφός του απεβίωσαν σε βομβιστική επίθεση το 2017. Στη συνέντευξη προσδιόρισε περαιτέρω ότι ο θάνατος του πατέρα του επήλθε τον Οκτώβριο του 2017. Την ίδια βασική εκδοχή επανέλαβε στην ένορκη δήλωσή του και ενώπιον του Δικαστηρίου. Η αναφορά του ότι ήταν εννέα ετών κατά τον χρόνο του περιστατικού, σε αντιπαραβολή με τη μεταγενέστερη δήλωσή του ότι ήταν περίπου δέκα ετών, συνιστά επουσιώδη απόκλιση, ιδίως ενόψει της ηλικίας του και της χρονικής απόστασης από το γεγονός. Σημειώνεται ότι ο Αιτητής δεν υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας της επίθεσης και δήλωσε ότι πληροφορήθηκε τον θάνατο των συγγενών του από τη μητέρα του. Υπό αυτές τις περιστάσεις, η περιορισμένη γνώση του ως προς τον ακριβή τόπο, τις ειδικότερες συνθήκες και τους δράστες δεν μπορεί να αξιολογηθεί με ιδιαίτερη αυστηρότητα. Η απόδοση, πάντως, της επίθεσης ειδικά στην Al Shabaab εμφανίζεται σαφέστερα στη μεταγενέστερη ένορκη δήλωση, ενώ κατά τη διοικητική συνέντευξη ο Αιτητής είχε αναφερθεί γενικώς σε βομβιστική επίθεση. Η εξέλιξη αυτή δεν αναιρεί τον βασικό πυρήνα του ισχυρισμού, πλην όμως επιβάλλει επιφύλαξη ως προς την ειδικότερη ταυτοποίηση της Al Shabaab ως αυτουργού.

 

53.          Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία, οι διαθέσιμες πληροφορίες επιβεβαιώνουν ότι τον Οκτώβριο του 2017 σημειώθηκε στο Mogadishu πολύνεκρη βομβιστική επίθεση, από την οποία έχασαν τη ζωή τους εκατοντάδες πρόσωπα και τραυματίστηκαν πολλά άλλα. Η επίθεση αποδόθηκε από τις σομαλικές αρχές στην Al Shabaab, χωρίς, ωστόσο, η οργάνωση να αναλάβει επισήμως την ευθύνη. Οι πληροφορίες αυτές ενισχύουν την αντικειμενική πιθανοφάνεια του βασικού πυρήνα του ισχυρισμού, δεν επιβεβαιώνουν όμως την ταυτότητα των θυμάτων ούτε αποδεικνύουν ότι μεταξύ αυτών συγκαταλέγονταν ο πατέρας και ο αδελφός του Αιτητή.[4]

 

54.          Δεδομένου ότι ο θάνατος συγκεκριμένων μελών της οικογένειάς του αποτελεί κατεξοχήν γεγονός προσωπικής και οικογενειακής φύσης, δεν κρίνεται εύλογος ο εντοπισμός δημοσιευμένων εξωτερικών πηγών που να το επιβεβαιώνουν εξατομικευμένα. Ο Αιτητής δεν προσκόμισε ληξιαρχικά, ιατρικά ή άλλα συναφή αποδεικτικά στοιχεία. Εντούτοις, λαμβανομένων υπόψη της σταθερότητας του βασικού πυρήνα, της ηλικίας του, της έλλειψης προσωπικής αντίληψης του περιστατικού και της συμφωνίας του ισχυρισμού με τις πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής, ο ισχυρισμός μπορεί να γίνει αποδεκτός κατά το μέρος που αφορά τον θάνατο του πατέρα και του μεγαλύτερου αδελφού του σε βομβιστική επίθεση στο Mogadishu το 2017. Δεν τεκμηριώνεται, όμως, με την ίδια επάρκεια η ειδικότερη απόδοση της επίθεσης στην Al Shabaab ούτε ότι τα θύματα αποτέλεσαν προσωπικό στόχο της οργάνωσης.

 

55.          Ως προς τον τρίτο ουσιώδη ισχυρισμό του Αιτητή περί της απαγωγής, κράτησης και απόπειρας στρατολόγησής του από την Al Shabaab, επισημαίνεται καταρχάς ότι ο εν λόγω ισχυρισμός  προβλήθηκε για πρώτη φορά με την ένορκη δήλωση που καταχωρίστηκε στο πλαίσιο της δικαστικής διαδικασίας. Πρόκειται για ουσιώδες περιστατικό, το οποίο, κατά τη μεταγενέστερη εκδοχή του Αιτητή, συνέβη μόλις έναν περίπου μήνα πριν από την αναχώρησή του, διήρκεσε δύο ημέρες, περιλάμβανε απαγωγή, ξυλοδαρμό, απειλές και πίεση για ένταξη στην Al Shabaab και αποτέλεσε τον άμεσο λόγο για τη διευθέτηση της αναχώρησής του. Η μη αναφορά του περιστατικού κατά τη διοικητική συνέντευξη δεν συνιστά απλή έλλειψη επιμέρους λεπτομέρειας. Ο Αιτητής, όταν κλήθηκε να εκθέσει ελεύθερα και με όσο το δυνατόν περισσότερες λεπτομέρειες όλους τους λόγους αναχώρησής του, αναφέρθηκε αποκλειστικά στον θάνατο του πατέρα και του αδελφού του και στη γενικότερη ανασφάλεια. Όταν ρωτήθηκε εάν υπήρχε οποιοσδήποτε άλλος λόγος, απάντησε αρνητικά. Επιπλέον, δήλωσε ρητώς ότι δεν του είχε συμβεί προσωπικά οτιδήποτε εξαιτίας της κατάστασης ασφαλείας, ότι ουδέποτε είχε συλληφθεί ή κρατηθεί και ότι δεν συνέβη κάποιο συγκεκριμένο περιστατικό που να οδήγησε στην αναχώρησή του. Του παρασχέθηκε, τέλος, εκ νέου η δυνατότητα να προσθέσει οτιδήποτε άλλο, την οποία δεν αξιοποίησε. Η εξήγησή του ενώπιον του Δικαστηρίου, ότι η συνέντευξη ήταν σύντομη, ότι θεωρούσε πως έπρεπε να περιορίζεται αυστηρά στις ερωτήσεις και ότι δεν είχε αντιληφθεί τη σημασία αναφοράς του περιστατικού, αξιολογείται υπό το φως της τότε ανηλικότητάς του. Δεν επαρκεί, ωστόσο, για να εξηγήσει τις επανειλημμένες και ρητές αρνητικές απαντήσεις του σε ερωτήσεις που αφορούσαν ακριβώς το κατά πόσον είχε υποστεί προσωπική βλάβη, κράτηση ή άλλο περιστατικό πριν από την αναχώρησή του. Η παρουσία κηδεμόνα, η συνδρομή διερμηνέα και η επιβεβαίωση της ορθότητας του πρακτικού αποτελούν πρόσθετους παράγοντες που περιορίζουν την πειστικότητα της μεταγενέστερης εξήγησης. Επιπροσθέτως, η αφήγησή του ενώπιον του Δικαστηρίου παρέμεινε γενική ως προς την ακριβή τοποθεσία κράτησης, τις συνθήκες της διήμερης παραμονής του, το περιεχόμενο των συνομιλιών, τους ξυλοδαρμούς ή τυχόν τραυματισμούς, καθώς και την αντίδραση της μητέρας του μετά την επιστροφή του. Διαφοροποίηση προκύπτει και ως προς τον τρόπο με τον οποίο αναγνώρισε τους απαγωγείς ως μέλη της Al Shabaab. Στην ένορκη δήλωση ανέφερε ότι κατά την κράτησή του ενημερώθηκε πως επρόκειτο για μέλη της οργάνωσης, ενώ ενώπιον του Δικαστηρίου δήλωσε ότι το συμπέρανε ή το πληροφορήθηκε αργότερα, επειδή τα ίδια πρόσωπα φέρονταν να είχαν απαγάγει φίλους του. Η ταυτοποίηση του φορέα της φερόμενης δίωξης δεν εδράζεται, επομένως, σε σαφή και σταθερά προσωπικά δεδομένα. Περαιτέρω, η θέση ότι η οργάνωση τον άφησε ελεύθερο επειδή, σε ηλικία δεκατεσσάρων ετών, θεωρήθηκε υπερβολικά νεαρός για στρατολόγηση δεν συνάδει ευχερώς με τις πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής, σύμφωνα με τις οποίες η Al Shabaab στρατολογεί και χρησιμοποιεί παιδιά, συνήθως ηλικίας μεταξύ 11 και 17 ετών.[5] Η απόκλιση αυτή δεν καθιστά το περιστατικό εξ ορισμού αδύνατο, αποδυναμώνει όμως την πιθανοφάνεια της συγκεκριμένης αιτιολογίας που αποδόθηκε στην απελευθέρωσή του. Οι προαναφερθείσες πληροφορίες που παρατίθενται σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης επιβεβαιώνουν ότι η Al Shabaab απάγει, στρατολογεί και χρησιμοποιεί ανηλίκους και νεαρούς άνδρες με αποτέλεσμα να καθιστούν το περιγραφόμενο είδος περιστατικού αντικειμενικά δυνατό, δεν επιβεβαιώνουν όμως ότι ο Αιτητής υπέστη προσωπικά την επικαλούμενη απαγωγή. Η γενική συμφωνία ενός ισχυρισμού με γνωστές πρακτικές της οργάνωσης δεν δύναται να θεραπεύσει τις ουσιώδεις ελλείψεις της εσωτερικής του αξιοπιστίας.

 

56.          Ως προς το ίδιο το εξατομικευμένο περιστατικό, το οποίο είναι προσωπικής φύσης, δεν κρίνεται εύλογος ο εντοπισμός εξωτερικών πηγών πληροφόρησης που να το επιβεβαιώνουν, ενώ ο Αιτητής δεν προσκόμισε οποιοδήποτε συναφές αποδεικτικό στοιχείο. Λαμβανομένης ιδίως υπόψη της όψιμης προβολής του ισχυρισμού, της αντίθεσής του προς τις ρητές δηλώσεις του κατά τη διοικητική συνέντευξη, της ελλιπούς ανάπτυξής του και των διαφοροποιήσεων ως προς την διακρίβωση της ταυτότητας των δραστών, ο εν λόγω ισχυρισμός δεν γίνεται αποδεκτός.

 

57.          Ως προς τον τέταρτο ουσιώδη ισχυρισμό του περί της αναχώρησης της οικογένειάς του από τη Σομαλία και απώλεια του υποστηρικτικού του δικτύου, κατά τη διοικητική διαδικασία, ο Αιτητής δήλωσε ότι η μητέρα και τα δύο νεότερα αδέλφια του διέμεναν στο Mogadishu, ότι η μητέρα του ήταν καλά στην υγεία της και ότι είχε επικοινωνήσει μαζί της περίπου δύο μήνες πριν από τη συνέντευξη του Απριλίου 2023. Ανέφερε, επίσης, ότι στο Mogadishu διέμενε θείος του από τη μητρική γραμμή. Οι δηλώσεις αυτές ήταν χρονικά εγγύτερες προς την αναχώρησή του και δόθηκαν χωρίς να έχει ακόμη ανακύψει ζήτημα απόρριψης του αιτήματός του.

 

58.          Αντιθέτως, στην ένορκη δήλωσή του υποστήριξε ότι πληροφορήθηκε μετά την απόρριψη του αιτήματός του ότι η οικογένειά του είχε εγκαταλείψει τη Σομαλία και ότι έκτοτε δεν γνώριζε πού βρισκόταν. Ενώπιον του Δικαστηρίου, όμως, δήλωσε ότι η τελευταία επικοινωνία με τη μητέρα του πραγματοποιήθηκε όταν αφίχθηκε στην Κύπρο, οπότε αυτή τον ενημέρωσε ότι δεχόταν απειλές και θα εγκατέλειπε τη χώρα. Η εκδοχή αυτή αντιφάσκει τόσο προς τη δήλωσή του ότι επικοινώνησε μαζί της περίπου δύο μήνες πριν από τη συνέντευξη του Απριλίου 2023 όσο και προς τη θέση ότι ενημερώθηκε για την αναχώρησή της μόνο μετά την απόρριψη του αιτήματός του.

 

59.          Διαφοροποίηση παρουσιάζεται και ως προς τις φερόμενες απειλές. Στην ένορκη δήλωση ο Αιτητής ανέφερε ότι δεν γνώριζε εάν η Al Shabaab είχε απειλήσει στοχευμένα την οικογένειά του και απλώς υπέθετε ότι αυτή εξαναγκάστηκε να φύγει. Ενώπιον του Δικαστηρίου, αντιθέτως, υποστήριξε ότι η μητέρα του τού είχε αναφέρει ευθέως ότι τα ίδια πρόσωπα που τον απήγαγαν την απειλούσαν με θάνατο, επειδή αυτός είχε εγκαταλείψει τη χώρα. Πρόκειται για ουσιώδη μεταβολή από εικασία σε δήθεν άμεση πληροφόρηση.

 

60.          Οι εξηγήσεις του Αιτητή αναφορικά με την απώλεια του τηλεφωνικού αριθμού της μητέρας του και την επακόλουθη αδυναμία επανασύνδεσής του μαζί της δεν αίρουν τις προαναφερθείσες αντιφάσεις. Ούτε παρίσταται ευλογοφανής η θέση ότι λησμόνησε αιφνιδίως τον αριθμό τηλεφώνου της, ιδίως λαμβανομένης υπόψη της σημασίας που, κατά τους ισχυρισμούς του, είχε η μεταξύ τους επικοινωνία και του γεγονότος ότι επρόκειτο για το μόνο πρόσωπο με το οποίο διατηρούσε επαφή από τη χώρα καταγωγής του. Επιπλέον, δεν προκύπτει ότι επιχείρησε να επικοινωνήσει με τον μητρικό του θείο, ο οποίος, σύμφωνα με τις δηλώσεις του, διέμενε στο Mogadishu και φέρεται να συνέβαλε οικονομικά στη διευθέτηση της αναχώρησής του, ούτε ότι κατέβαλε άλλες εύλογες προσπάθειες για τον εντοπισμό της οικογένειάς του. Το στοιχείο αυτό δεν αξιολογείται αυτοτελώς σε βάρος του, λαμβανομένων υπόψη της ηλικίας του και των περιορισμένων μέσων που ενδεχομένως διέθετε, ενισχύει, ωστόσο, το συμπέρασμα ότι ο ισχυρισμός περί πλήρους απώλειας του οικογενειακού και υποστηρικτικού του δικτύου δεν θεμελιώθηκε επαρκώς.

 

61.          Η παρούσα κατάσταση και ο τόπος διαμονής συγκεκριμένων μελών της οικογένειας αποτελούν γεγονότα προσωπικής φύσης, ως προς τα οποία δεν κρίνεται εύλογος ο εντοπισμός εξωτερικών πηγών πληροφόρησης. Ο Αιτητής δεν προσκόμισε οποιοδήποτε άλλο συναφές στοιχείο, όπως επικοινωνίες, πληροφορίες από συγγενείς ή αποδεικτικά προσπαθειών εντοπισμού τους. Υπό το φως των ουσιωδών χρονικών και πραγματικών αντιφάσεων, δεν γίνεται αποδεκτό ότι η μητέρα και τα αδέλφια του εγκατέλειψαν τη Σομαλία λόγω απειλών της Al Shabaab ούτε ότι ο Αιτητής στερείται πλέον κάθε οικογενειακού ή υποστηρικτικού δικτύου στο Mogadishu. Η απλή πιθανότητα να μην επικοινωνεί σήμερα μαζί τους δεν αρκεί για να αποδείξει ότι αυτοί έχουν εγκαταλείψει τη χώρα ή ότι δεν είναι δυνατόν να επανασυνδεθεί μαζί τους.

 

62.          Προχωρώντας στην αξιολόγηση του κινδύνου που διατρέχει ο Αιτητής, στη βάση του μόνου αποδεκτού ουσιώδους ισχυρισμού του, επιπρόσθετα προς όσα καταγράφονται στην Εισηγητική-Έκθεση, ιδίως όσον αφορά στην επικαιροποιημένη εικόνα της κατάστασης ασφαλείας στη χώρα καταγωγής του, παρατηρούνται τα εξής:

63.          Ο Αιτητής δεν επικαλείται οποιονδήποτε κίνδυνο απορρέοντα από το θρησκευτικό ή εθνοτικό του προφίλ. Περαιτέρω, όπως προαναφέρθηκε, από τις διαθέσιμες εξωτερικές πηγές πληροφόρησης προκύπτει ότι οι μουσουλμάνοι αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα του πληθυσμού της Σομαλίας. Ως εκ τούτου, δεν προκύπτουν εύλογοι λόγοι να θεωρηθεί ότι ο Αιτητής, διατρέχει πραγματικό κίνδυνο δίωξης ή σοβαρής βλάβης αποκλειστικά εξαιτίας του θρησκευτικού ή εθνοτικού του προφίλ.

64.          Αναφορικά με τον κίνδυνο στρατολόγησης του Αιτητή από την Al-Shabaab, σημειώνεται ότι, όπως αναλύθηκε ανωτέρω, δεν έγινε αποδεκτό ότι ο Αιτητής υπήρξε στο παρελθόν αποδέκτης απόπειρας στρατολόγησης. Ωστόσο, λαμβανομένων υπόψη του προσωπικού του προφίλ και των ατομικών χαρακτηριστικών του, εξετάζεται κατά πόσον υφίσταται κίνδυνος μελλοντικής στρατολόγησής του σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του. Προς αξιολόγηση του εν λόγω κινδύνου παρατίθενται οι κατωτέρω πηγές πληροφόρησης.

65.          Σύμφωνα με πληροφορίες που παρατίθενται σε έκθεση της EUAA που δημοσιεύτηκε το 2025, η Al-Shabaab αποτελεί την «ένοπλη ισλαμιστική εξτρεμιστική και αυτοανακηρυχθείσα οργάνωση συνεργαζόμενη με την Al-Qaida» και «εξακολουθεί να αποτελεί τη σημαντικότερη απειλή για την ειρήνη και την ασφάλεια στη Σομαλία».^[6] Η οργάνωση χαρακτηρίζεται από διαρκή ανθεκτικότητα και ικανότητα απορρόφησης επιθέσεων.^[7] Κατά την περίοδο αναφοράς (1 Απριλίου 2023 - 30 Μαρτίου 2025), η οργάνωση κατάφερε να αποκρούσει επανειλημμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις υποστηριζόμενες από την Κυβέρνηση, να ανακαταλάβει προηγουμένως απελευθερωμένες περιοχές και να πραγματοποιήσει σύνθετες επιθέσεις κατά της Κυβέρνησης, της ATMIS, διεθνών στόχων, καθώς και εναντίον αμάχων και της επιχειρηματικής κοινότητας.^[8] Επιπλέον, σύμφωνα με το ενημερωτικό σημείωμα του Center for Preventive Action, ο συνολικός στόχος της οργάνωσης παραμένει «η καταστροφή της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης της Σομαλίας (FGS), η απαλλαγή της χώρας από ξένες δυνάμεις και η εγκαθίδρυση μιας “Μεγάλης Σομαλίας”, ενώνοντας όλους τους εθνοτικούς Σομαλούς στην Ανατολική Αφρική υπό αυστηρή ισλαμική διακυβέρνηση».^[9]

66.          Λαμβάνοντας υπόψη το προφίλ ατόμων που ενδέχεται να στρατολογηθούν από την Al Shabaab, σύμφωνα με πληροφορίες που παρατίθενται σε έκθεση της EUAA, δημοσιευθείσα το 2025, άνδρες, γυναίκες και παιδιά στρατολογούνται συχνά από την Al-Shabaab και τον Εθνικό Στρατό της Σομαλίας (Somali National Army – SNA), οι οποίοι, ως οι κύριοι αντιμαχόμενοι στη χώρα, επιδιώκουν να εξασφαλίσουν, ενίοτε και με τη χρήση βίας, την ένταξη νέων μελών, καθώς και τη συνδρομή ατόμων που παρέχουν υλικοτεχνική υποστήριξη και άλλες υπηρεσίες.[10]

67.          Αναφορικά με τον κίνδυνο στρατολόγησης από την Al Shabaab, καταγράφεται ότι «η Al-Shabaab εξακολουθεί να αποτελεί τον δράστη με τον υψηλότερο καταγεγραμμένο αριθμό περιστατικών στρατολόγησης και χρησιμοποίησης παιδιών, απαγωγών και εξαναγκαστικών γάμων».[11]

68.          Όσον αφορά τις περιοχές που ελέγχονται από την Al-Shabaab, η εθελούσια στρατολόγηση είναι συχνότερη από την εξαναγκαστική στρατολόγηση, αν και, όπως επισημαίνεται, οι δύο αυτές μορφές στρατολόγησης συχνά συνυπάρχουν.[12] Σύμφωνα με πληροφορίες που παρατίθενται στην ίδια έκθεση, στις αγροτικές περιοχές της νότιας Σομαλίας, ιδίως στις περιφέρειες Middle και Lower Shabelle, Middle και Lower Jubba, Bay και Bakool, όπου η Al-Shabaab ασκεί έλεγχο από το 2007, ο πληθυσμός έχει εξοικειωθεί με την ιδεολογία της Al-Shabaab και η στρατολόγηση είναι ευχερής, καθώς νέοι ηλικίας περίπου 12 ετών και άνω εντάσσονται στην οργάνωση, λαμβάνουν εκπαίδευση και χρησιμοποιούνται ως μαχητές ή βομβιστές αυτοκτονίας από την ηλικία των 15 ή 16 ετών.[13]Σύμφωνα με την προαναφερθείσα έκθεση, τα άτομα που στρατολογούνται από την Al-Shabaab, είτε εξαναγκαστικά είτε μη, είναι συνήθως ηλικίας μεταξύ 11 και 25 ετών, ενώ η στρατολόγηση συχνά αποτελεί αποτέλεσμα συνδυασμού παραγόντων, όπως η οικονομική και κοινωνική δυσαρέσκεια, η οποία δύναται να υποδαυλίζεται ή/και να τυγχάνει εκμετάλλευσης από την Al-Shabaab, η θρησκευτική κατήχηση ή/και ο θρησκευτικός ζήλος, τα παράπονα κατά της κυβέρνησης, της διεθνούς κοινότητας ή άλλων φυλών, καθώς και ο φόβος αντιποίνων από την Al-Shabaab.[14] Καταγράφεται επίσης ότι τα ορφανά θεωρούνται ομάδα-στόχος της Al-Shabaab, καθώς διαθέτουν περιορισμένους κοινωνικούς δεσμούς και η κοινωνική τους εξάρτηση διαμορφώνεται μέσω της ένταξής τους στην οργάνωση.[15]Σύμφωνα με την από 28.11.2025 έκθεση εμπειρογνωμόνων προς τον Γραμματέα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ με αντικείμενο την Al-Shabaab με περίοδο αναφοράς το διάστημα 16.8.2024 – 31.10.2025, η Al-Shabaab συνέχισε να στρατολογεί μέλη από ένα ευρύ φάσμα σομαλικών φυλών. Η στρατολόγηση μπορεί να είναι εθελοντική ή αναγκαστική. Κατά την περίοδο αναφοράς παρατηρήθηκε αύξηση του ρυθμού στρατολόγησης της Al-Shabaab.  Από τον Σεπτέμβριο έως τον Νοέμβριο του 2024, η ομάδα εκπαίδευσε 1.100 νέους μαχητές, συμπεριλαμβανομένων νεοσυλλέκτων από την Αιθιοπία, την Κένυα και τη Σομαλία. Τον Οκτώβριο του 2024, επιπλέον 825 νέοι εκπαιδεύτηκαν σε δύο στρατόπεδα, ενώ τον Νοέμβριο του 2024, στο Lower Shabelle, η Al-Shabaab συγκέντρωσε επτά ηγέτες από φυλές μειονοτήτων και τους ανάγκασε να παραδώσουν συλλογικά 100 νεοσύλλεκτους, 100.000 δολάρια, 100 καμήλες και 300 πρόβατα στην ομάδα.  Στις 20 Σεπτεμβρίου 2025, ένας εκπρόσωπος της Al-Shabaab έδωσε ομιλία μέσω βίντεο από το στρατόπεδο εκπαίδευσης Shaykh Muhammad Mire ενώπιον προσφάτων αποφοιτήσαντων μαχητών. Η ίδια πηγή αναφέρει ότι το 2025 έχουν αυξηθεί οι ενδείξεις για αναγκαστική στρατολόγηση και για οδηγίες από την ανώτατη ηγεσία με σκοπό την αναγκαστική στρατολόγηση μαχητών για την ομάδα. Προκειμένου δέ να καταστεί δυνατή ταχύτερη η κινητοποίηση των δυνάμεων, ο χρόνος εκπαίδευσης μειώθηκε.[16]

 

69.          Στο πλαίσιο αυτό, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, στην πιο πρόσφατη έκθεσή του για τα Παιδιά και τις Ένοπλες Συγκρούσεις, ανέφερε ότι περισσότεροι από 900 ανήλικοι στρατολογήθηκαν και 663 απήχθησαν από την Al-Shabaab κατά τη διάρκεια του 2022[17], κυρίως στις περιοχές Bay, Bakool, Hiraan, Middle Juba και Lower Shabelle.[18] Σύμφωνα με την Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ για τη Σομαλία, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι τα πρότυπα στρατολόγησης και απαγωγής παιδιών από την Al-Shabaab έχουν μεταβληθεί έκτοτε, ούτε κατά την περίοδο Σεπτεμβρίου 2023 – Αυγούστου 2024.[19]

 

70.          Αναφορικά με τις μεθόδους στρατολόγησης που χρησιμοποιεί η Al Shabaab, σύμφωνα με τέως Αναπληρωτή Γενικό Αστυνομικό Επιθεωρητή, οι μέθοδοι στρατολόγησης διαφοροποιούνται ανά τοποθεσία, ανάλογα με την έκταση του ασκούμενου ελέγχου από την ομάδα στην εκάστοτε περιοχή και τις ανάγκες που έχει την δεδομένη χρονική στιγμή. Η Al-Shabaab στρατολογεί τόσο γυναίκες όσο και άντρες, ανήλικους/ες και ενήλικους/ες, με σκοπό να τους χρησιμοποιήσει ως μαχητές και βομβιστές αυτοκτονίας, ή ως πληροφοριοδότες και άτομα που παρέχουν λογιστική ή άλλη συνδρομή.^[20] Στο παρελθόν, η Al-Shabaab στρατολογούσε παιδιά, ήδη από την ηλικία των 9 ετών, συχνά ακόμη και αναγκαστικά, ενώ οι γυναίκες και τα κορίτσια προορίζονταν να γίνουν σεξουαλικές σκλάβες ή να παντρευτούν μέλη της ομάδας.^[21] Σύμφωνα με τηλεφωνικές συνεντεύξεις που διεξήγαγε η EUAA στο πλαίσιο σύνταξης της έκθεσης για τη Σομαλία, η οποία δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2025, σε περιοχές όπου η Al-Shabaab ασκεί έλεγχο εδώ και αρκετό καιρό η εθελούσια στράτευση στους κόλπους της ομάδας είναι πιο σημαντική από την αναγκαστική στρατολόγηση.^[22]

 

71.          Λαμβάνοντας υπόψη τη περιοχή συνήθους διαμονής του Αιτητή, ήτοι τη πόλη Mogadishu, σημειώνεται αρχικά ότι η εν λόγω περιοχή τελεί υπό τον έλεγχο της διοίκηση της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης της Σομαλίας (FGS).[23] Αναφορικά με την στρατολόγηση στην εν λόγω περιοχή, η έκθεση της EUAA αναφέρει ότι η στρατολόγηση στο Mogadishu έχει γίνει πιο περίπλοκη για την Al-Shabaab. Παλαιότερα, η οργάνωση στρατολογούσε σε θρησκευτικά σχολεία (Koranic schools) της πρωτεύουσας της Σομαλίας. Ωστόσο, σύμφωνα με την πηγή, τα τελευταία χρόνια, πολλοί νέοι στο Mogadishu δείχνουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τα χρήματα και την κοσμική επιτυχία παρά για την ένταξή τους στον ενδεχομένως θανατηφόρο αγώνα της Al-Shabaab για ιδεολογικούς λόγους. Στην πρωτεύουσα, η Al-Shabaab επικεντρώνεται στην στρατολόγηση ατόμων με κοινωνική επιρροή, συμπεριλαμβανομένων πανεπιστημιακών καθηγητών, δασκάλων, πρεσβυτέρων και επαγγελματιών του ιατρικού κλάδου. Επίσης, εσωτερικά εκτοπισμένοι που διαμένουν στις εξωτερικές συνοικίες του Mogadishu, όπου η Al-Shabaab ασκεί πολύ σημαντική επιρροή, στρατολογούνται συχνά από την οργάνωση. Οι εσωτερικά εκτοπισμένοι δεν χρησιμεύουν τόσο ως μαχητές ή βομβιστές αυτοκτονίας, αλλά ως πληροφοριοδότες, κατάσκοποι ή/και άτομα που μπορούν να προσφέρουν κρυψώνες για όπλα, πυρομαχικά ή εκρηκτικά. Μπορεί να λαμβάνουν μια μέτρια αμοιβή, αλλά πολλοί συνεργάζονται επίσης επειδή φοβούνται.[24]

 

72.          Αναφορικά με τις συνέπειες άρνησης της αναγκαστικής στρατολόγησης πηγές πληροφόρησης αναφέρουν ότι αυτά έχουν απειληθεί και χαρακτηριστεί ως άπιστοι που απορρίπτουν το Ισλάμ και το νόμο της Σαρία και σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν ακόμη και σκοτωθεί για να σταλεί ένα προειδοποιητικό μήνυμα στους υπόλοιπους της κοινότητας.[25] Παλαιότερες πηγές του 2018 αναφέρουν ότι η άρνηση κάποιου να ενταχθεί στην Al-Shabaab ή να παραδώσει νεοσύλλεκτους θα μπορούσε να οδηγήσει σε επιθέσεις της οργάνωσης εναντίον τοπικών κοινοτήτων.[26] Όσοι αρνήθηκαν να ενταχθούν στην Al-Shabaab αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις περιοχές που βρισκόταν υπό τον έλεγχο της οργάνωσης.[27]

 

73.          Συνεκτιμώντας τις ανωτέρω πληροφορίες και τις προσωπικές περιστάσεις του Αιτητή, το Δικαστήριο δεν παραγνωρίζει ότι η Al‑Shabaab εξακολουθεί να στρατολογεί, εκουσίως ή αναγκαστικώς, ανηλίκους και νεαρούς άνδρες, κατά βάση σε περιοχές που τελούν υπό τον έλεγχο της. Εντούτοις, η νεαρή ηλικία και μόνο δεν αρκεί για τη θεμελίωση πραγματικού και εξατομικευμένου κινδύνου στρατολόγησης, καθώς, όπως προκύπτει από τις προαναφερθείσες πηγές πληροφόρησης, δεν αποτελούν όλοι οι ανήλικοι ή νεαροί άνδρες πιθανούς στόχους στρατολόγησης από την εν λόγω οργάνωση, ιδίως στο Mogadishu. Ειδικότερα, ο Αιτητής είναι πλέον ενήλικος, κατάγεται και διέμενε στο Mogadishu, δεν ανήκει στους εσωτερικά εκτοπισμένους που διαμένουν στις εξωτερικές συνοικίες της πόλης και δεν έγινε αποδεκτό ότι στερείται οικογενειακού ή κοινωνικού υποστηρικτικού δικτύου. Περαιτέρω, δεν διαθέτει οποιοδήποτε ιδιαίτερο προσωπικό χαρακτηριστικό ή προφίλ που, σύμφωνα με τις ανωτέρω πληροφορίες, θα μπορούσε να τον καταστήσει πρόσωπο αυξημένου ενδιαφέροντος για την οργάνωση. Κυρίως, δεν έγινε αποδεκτός ο ισχυρισμός περί προηγούμενης απαγωγής και απόπειρας στρατολόγησής του ούτε προέκυψε ότι ο ίδιος ή η οικογένειά του αρνήθηκαν στο παρελθόν συγκεκριμένο αίτημα στρατολόγησης ή ότι έχει περιέλθει με οποιονδήποτε άλλο τρόπο στην προσοχή της Al‑Shabaab. Ούτε το αποδεκτό περιστατικό του θανάτου του πατέρα και του μεγαλύτερου αδελφού του σε βομβιστική επίθεση το 2017 διαφοροποιεί το ανωτέρω συμπέρασμα. Το περιστατικό έλαβε χώρα περίπου πέντε έτη πριν από την αναχώρησή του, στο πλαίσιο αδιάκριτης βομβιστικής επίθεσης στο Mogadishu, και δεν προέκυψε ότι τα συγκεκριμένα μέλη της οικογένειάς του αποτέλεσαν προσωπικό στόχο της Al‑Shabaab ή ότι η επίθεση συνδεόταν με κάποια ιδιότητα, δραστηριότητα ή συμπεριφορά τους. Εξάλλου, ο Αιτητής παρέμεινε στο Mogadishu για σημαντικό χρονικό διάστημα μετά το περιστατικό, χωρίς να γίνει αποδεκτό ότι υπέστη ο ίδιος οποιαδήποτε συναφή στοχοποίηση. Συνεπώς, μολονότι ο θάνατος των μελών της οικογένειάς του συνιστά σοβαρό και τραυματικό γεγονός, δεν θεμελιώνει, χωρίς πρόσθετα εξατομικευμένα στοιχεία, μελλοντικό κίνδυνο δίωξης ή στρατολόγησης του ιδίου από την Al‑Shabaab.

 

74.          Υπό το φως του συνόλου των ανωτέρω, ο κίνδυνος στρατολόγησης του Αιτητή παραμένει γενικός και υποθετικός και δεν ανέρχεται στο επίπεδο πραγματικού, προσωπικού και ενεστώτος κινδύνου δίωξης ή σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής του στο Mogadishu.

 

75.          Λαμβάνοντας υπόψη τη κατάσταση ασφαλείας στη περιοχή συνήθους διαμονής του Αιτητή, ήτοι τη πόλη Mogadishu, παρατίθενται τα ακόλουθα. Έκθεση της EUAA, δημοσιευθείσα τον Μάιο του 2026, αναφέρει ότι η Al-Shabaab κέρδισε εδάφη στις περιοχές Middle και Lower Shabelle κατά το 2025 και προσέγγισε το Mogadishu, γεγονός που προκάλεσε ανησυχίες ως προς την ασφάλεια της πρωτεύουσας. Ωστόσο, η προέλασή της επιβραδύνθηκε, ενώ οι σομαλικές δυνάμεις ασφαλείας και η AUSSOM διατήρησαν τον έλεγχο της πόλης και ανακατέλαβαν γειτονικές περιοχές. Παράλληλα, οι επιθέσεις της Al-Shabaab στο Mogadishu παρουσίασαν μείωση σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη και στράφηκαν κυρίως κατά στρατιωτικών και κυβερνητικών στόχων.^[28] Στην ίδια έκθεση αναφέρεται επίσης ότι «παρά το γεγονός ότι η Al-Shabaab δεν ασκεί έλεγχο στην πρωτεύουσα, διατηρεί εκτεταμένο δίκτυο πληροφοριών και μηχανισμό φορολόγησης στο Mogadishu».^[29]

 

76.          Λαμβάνοντας υπόψη τον αριθμό των καταγεγραμμένων περιστατικών στην περιοχή, η έκθεση της EUAA, δημοσιευθείσα τον Μάιο του 2026, αναφέρει ότι, βάσει έρευνας που διενεργήθηκε στη βάση δεδομένων του ACLED για το χρονικό διάστημα μεταξύ 1ης Απριλίου 2025 και 31ης Μαρτίου 2026, καταγράφηκαν 354 περιστατικά ασφαλείας στην περιφέρεια Benadir, στην οποία υπάγεται το Mogadishu, συμπεριλαμβανομένων μαχών, εκρήξεων και άλλων μορφών βίας εξ αποστάσεως, καθώς και περιστατικών βίας κατά αμάχων, τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα συνολικά 225 θανάτους.^[30]

 

77.          Σύμφωνα με προσαρμοσμένη έρευνα στη βάση δεδομένων του ACLED και για λόγους πληρότητας της έρευνας, κατά το προηγούμενο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωση 7.8.2026), στην επαρχία Banadir, όπου ανήκει το Mogadishu, καταγράφηκαν 356 περιστατικά πολιτικής βίας (στα οποία περιλαμβάνονται περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/βία εξ αποστάσεως, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες). Από τα εν λόγω περιστατικά προκλήθηκαν συνολικά 175 ανθρώπινες απώλειες.^[31] Σημειώνεται ότι τον Σεπτέμβριο του 2025, ο πληθυσμός του Benadir εκτιμάτο σε 3.289.438 κατοίκους.^[32]

 

78.          Αναφορικά με τους ένοπλους δρώντες στην περιοχή, η έκθεση της EUAA, δημοσιευθείσα τον Μάιο του 2026, αναφέρει ότι «κατά την περίοδο από 1 Απριλίου 2025 έως 31 Μαρτίου 2026, η Al-Shabaab και οι σομαλικές στρατιωτικές και αστυνομικές δυνάμεις συγκαταλέγονταν μεταξύ των βασικών δρώντων που εμπλέκονταν σε περιστατικά ασφαλείας. Η Al-Shabaab ενεπλάκη σε 156 περιστατικά, εκ των οποίων τα 129 στρέφονταν κατά των σομαλικών στρατιωτικών και αστυνομικών δυνάμεων. Παράλληλα, οι σομαλικές στρατιωτικές και αστυνομικές δυνάμεις ενεπλάκησαν σε 123 περιστατικά κατά αμάχων, ενώ καταγράφηκαν 22 περιστατικά επιθέσεων της Al-Shabaab εναντίον αμάχων».^[33]

79.          Αναφορικά με τον εκτοπισμό πληθυσμού λόγω της σύγκρουσης, η ανωτέρω έκθεση της EUAA αναφέρει ότι «17 άτομα εκτοπίστηκαν από την περιφέρεια Benadir λόγω σύγκρουσης ή ανασφάλειας κατά την περίοδο από τον Απρίλιο του 2025 έως τον Φεβρουάριο του 2026», ενώ «κατά την ίδια περίοδο, 7.636 άτομα αφίχθηκαν από άλλες περιφέρειες, εκ των οποίων η συντριπτική πλειονότητα (7.421) προερχόταν από την Lower Shabelle, με περισσότερους από τους μισούς να κατάγονται από την περιοχή Afgooye».^[34]

80.          Αναφορικά με την ανθρωπιστική κατάσταση στη περιοχή, αναφέρεται ότι στα τέλη του 2025 η πρόσβαση ανθρωπιστικών οργανώσεων στο μεγαλύτερο μέρος του Mogadishu αντιμετώπιζε ελάχιστους περιορισμούς, αν και σε ορισμένες περιφερειακές περιοχές, όπως οι Kaxda, Daynile και Wadajir, καταγράφονταν σημαντικά εμπόδια. Κατά το 2025 αναφέρθηκαν περιστατικά που επηρέασαν την ανθρωπιστική πρόσβαση, ενώ η επισιτιστική ανασφάλεια παρέμενε σοβαρό ζήτημα. Η περιφέρεια Benadir εξακολουθούσε να φιλοξενεί τον μεγαλύτερο αριθμό εσωτερικά εκτοπισμένων ατόμων (IDPs) στη Σομαλία, με πληθυσμό που ξεπερνούσε το ένα εκατομμύριο άτομα στα τέλη του 2025.^[35]

81.          Οι ανωτέρω πηγές καταδεικνύουν ότι στο Mogadishu υφίσταται παρατεταμένη ένοπλη σύγκρουση μεταξύ των κρατικών δυνάμεων ασφαλείας και της οργάνωσης Al-Shabaab, χωρίς, ωστόσο, η τελευταία να ασκεί πλήρη και σταθερό έλεγχο επί της εν λόγω περιοχής, παρά την παρουσία και δραστηριοποίησή της σε αυτές.

 

82.          Ως εκ τούτου, λαμβάνοντας υπόψη το προσωπικό προφίλ του Αιτητή, ως αυτό έγινε αποδεκτό, και ειδικότερα ότι πρόκειται για νεαρό, υγιές άτομο, ικανό προς εργασία, το περιορισμένο μορφωτικό επίπεδο και υφιστάμενο οικογενειακό και κοινωνικό δίκτυο, χωρίς στοιχεία ευαλωτότητας ή αποδεδειγμένα περιστατικά παρελθούσας δίωξης, κρίνεται ότι, σε συνάρτηση με τις προαναφερθείσες πληροφορίες από εξωτερικές πηγές ως προς την κατάσταση ασφαλείας στον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής του, δεν πιθανολογείται ότι, σε περίπτωση επιστροφής του, θα εκτεθεί ευλόγως σε πραγματικό κίνδυνο. Και τούτο διότι, παρά την ύπαρξη αυξημένων επιπέδων βίας, η ένταση αυτών δεν ανέρχεται σε τέτοιο βαθμό ώστε, αφ’ εαυτής, να θεμελιώνει κίνδυνο σοβαρής βλάβης, χωρίς να συντρέχουν πρόσθετοι εξατομικευμένοι παράγοντες, οι οποίοι εν προκειμένω δεν διαπιστώνονται. Επιπλέον, συνεκτιμάται η εξοικείωση του Αιτητή με την περιοχή του τελευταίου τόπου συνήθους διαμονής του, όπου διέμεινε καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του. Τα ανωτέρω συμπεράσματα όσον αφορά την κατάσταση ασφαλείας στο Mogadishu επιβεβαιώνονται και από το Country Guidance της EUAA του 2025, το οποίο δεν συνιστά πηγή πληροφόρησης αλλά αποτυπώνει την κοινή αξιολόγησή των κρατών μελών σχετικά με την κατάσταση σε συγκεκριμένες χώρες καταγωγής, και στο οποίο αναφέρεται ότι, παρόλο που στην εν λόγω περιοχή υφίστανται συνθήκες αδιάκριτης βίας, αυτές δεν ανέρχονται σε επίπεδο τέτοιο ώστε η απλή παρουσία στην περιοχή να δημιουργεί πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης, αλλά απαιτείται η ύπαρξη ατομικών στοιχείων προκειμένου να διαπιστωθεί ότι συντρέχει τέτοιος κίνδυνος.[36]

 

83.          Εν κατακλείδι, λαμβάνοντας υπόψη τη  μεταχείριση επαναπατρισθέντων στη χώρα καταγωγής του Αιτητή, η Danish Immigration Service εξήγησε στην έκθεσή της από τον Ιούλιο του 2020 ότι δεν υπήρχαν δομές υποστήριξης για τους απορριφθέντες αιτούντες άσυλο που επιστρέφουν στη Σομαλία από την Ευρώπη χωρίς δίκτυο.[37] Σύμφωνα με την έκθεση της EUAA για τους κοινωνικο-οικονομικούς δείκτες στη Σομαλία του 2021, «η πλειονότητα των επαναπατριζόμενων από γειτονικές χώρες καθώς και από τη διασπορά εγκαθίστανται σε πόλεις, όπως το Mogadishu, Kismayo και η Baidoa. Μεγάλος αριθμός επαναπατριζόμενων που στερούνται οικονομικών πόρων καταλήγει σε καταυλισμούς εσωτερικά εκτοπισμένων. Ταυτόχρονα, ορισμένες πηγές επισημαίνουν ότι οι επαναπατριζόμενοι που έχουν εκπαιδευτεί και καταρτιστεί στο εξωτερικό ενδέχεται να επιστρέφουν με ένα ευρύτερο φάσμα δεξιοτήτων που τους επιτρέπει να έχουν πρόσβαση σε καλύτερες θέσεις εργασίας σε σύγκριση με όσους παρέμειναν στη Σομαλία».[38] Στην ως άνω έκθεση επισημαίνεται επιπλέον η σπουδαιότητα της ύπαρξης ενός υποστηρικτικού, οικογενειακού, γειτονικού και φιλικού, δικτύου, καθώς και η διατήρηση ενός δικτύου που βασίζεται στη φυλή.[39]

84.          Από τα ανωτέρω συμπεραίνεται ότι, μολονότι υφίστανται αντικειμενικές δυσχέρειες επανένταξης, ιδίως για πρόσωπα που στερούνται οικονομικών πόρων και υποστηρικτικού δικτύου, δεν προκύπτει η ύπαρξη γενικευμένων πρακτικών μεταχείρισης που να συνιστούν, αφ’ εαυτών, λόγο αποκλεισμού της επιστροφής. Αντιθέτως, επισημαίνεται η καθοριστική σημασία της ύπαρξης οικογενειακού, κοινωνικού και φυλετικού δικτύου για την επιτυχή επανένταξη, καθώς και το γεγονός ότι πρόσωπα με στοιχειώδες μορφωτικό επίπεδο ή δεξιότητες δύνανται να εξασφαλίσουν πρόσβαση σε μέσα βιοπορισμού.

 

85.          Κατά την τελική και συνολική αξιολόγηση του κινδύνου, το Δικαστήριο δεν παραγνωρίζει τη σοβαρότητα των ανθρωπιστικών και επισιτιστικών προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Σομαλία, οι οποίες επιτείνονται από την παρατεταμένη ένοπλη σύρραξη, την πολιτική αστάθεια, τις κλιματικές καταστροφές, τις μετακινήσεις πληθυσμών, τη φτώχεια και την περιορισμένη πρόσβαση σε τροφή, στέγαση, υγειονομική περίθαλψη και σταθερά μέσα βιοπορισμού. Οι συνθήκες αυτές επηρεάζουν σημαντικό μέρος του πληθυσμού και καθιστούν δυσχερή την επανένταξη των επαναπατριζομένων, ιδίως όσων στερούνται οικογενειακού δικτύου, οικονομικών πόρων, επαγγελματικών δεξιοτήτων ή άλλων μέσων υποστήριξης. Η διαπίστωση, ωστόσο, της ύπαρξης μιας γενικώς δυσμενούς ανθρωπιστικής και επισιτιστικής κατάστασης δεν αρκεί, αφ’ εαυτής, για να θεμελιώσει πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης για κάθε επιστρέφοντα. Απαιτείται η εξατομικευμένη συνεκτίμηση του τρόπου με τον οποίο οι επικρατούσες συνθήκες αναμένεται να επηρεάσουν το συγκεκριμένο πρόσωπο.

 

86.          Εν προκειμένω, ο Αιτητής είναι πλέον νεαρός ενήλικος, υγιής και ικανός προς εργασία. Παρά το περιορισμένο μορφωτικό του επίπεδο, διαθέτει προηγούμενη εργασιακή εμπειρία και κατά την παραμονή του στη Δημοκρατία απέκτησε πρόσθετη πρακτική εμπειρία εργαζόμενος ως βοηθός κουζίνας. Κατάγεται από το Mogadishu, όπου γεννήθηκε και διέμενε μέχρι την αναχώρησή του, και, ως εκ τούτου, είναι εξοικειωμένος με το κοινωνικό, πολιτισμικό και γεωγραφικό περιβάλλον της πόλης. Περαιτέρω, δεν έγινε αποδεκτός ο ισχυρισμός του ότι η οικογένειά του εγκατέλειψε τη Σομαλία και ότι στερείται πλέον κάθε υποστηρικτικού δικτύου. Αντιθέτως, από τις προγενέστερες δηλώσεις του προκύπτει η ύπαρξη της μητέρας, των αδελφών και του μητρικού του θείου στο Mogadishu, και είναι σε θέση να του παρέχουν συνδρομή και υποστήριξη, λαμβανομένης υπόψη της προηγούμενης συμβολής τους τόσο κατά τη διάρκεια της διαμονής του Αιτητή όσο και κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του. Σημειώνεται επίσης ότι δεν επικαλείται κίνδυνο απορρέοντα από το θρησκευτικό ή εθνοτικό του προφίλ και δεν διαπιστώθηκε οποιαδήποτε άλλη ιδιαίτερη εαυλωτότητά του.

 

87.          Συνεκτιμάται επίσης ότι δεν έγινε αποδεκτό οποιοδήποτε περιστατικό προσωπικής στοχοποίησης ή προηγούμενης απόπειρας στρατολόγησής του από την Al‑Shabaab. Ο δε θάνατος του πατέρα και του μεγαλύτερου αδελφού του έλαβε χώρα στο πλαίσιο αδιάκριτης βομβιστικής επίθεσης το 2017, χωρίς να προκύπτει ότι αυτοί αποτέλεσαν προσωπικό στόχο ή ότι το περιστατικό δημιουργεί σήμερα ειδικό κίνδυνο για τον ίδιο. Ο Αιτητής παρέμεινε, άλλωστε, στο Mogadishu για περίπου πέντε έτη μετά το γεγονός, χωρίς να γίνει αποδεκτό ότι υπέστη οποιαδήποτε συναφή δίωξη ή στοχοποίηση.

 

88.          Υπό το φως της ανωτέρω ανάλυσης κινδύνου, δεν δικαιολογείται η υπαγωγή του Αιτητή στο καθεστώς του πρόσφυγα, καθώς δεν τεκμηριώθηκε η συνδρομή βάσιμου φόβου δίωξης σύμφωνα με το άρθρο 9 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 για τους λόγους που εξαντλητικά αναφέρονται στο άρθρο 10 αυτού.

 

89.          Ούτε επίσης τεκμηριώνεται, η υπαγωγή του στο καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας (άρθρο 15 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347), καθώς ο Αιτητής δεν τεκμηριώνει, αλλά και από τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία δεν προκύπτει ότι εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη.

90.          Ειδικότερα, στην προκειμένη περίπτωση από το προαναφερόμενο ιστορικό και δεδομένου ότι ο Αιτητής δεν τεκμηρίωσε, ότι ενόψει των προσωπικών του περιστάσεων, πιθανολογείται να εκτεθεί σε κίνδυνο βλάβης συγκεκριμένης μορφής [βλ. απόφαση της 17.2.2009, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94, Elgafaji, σκέψη 32] ότι αυτός διατρέχει κίνδυνο σοβαρής βλάβης, λόγω θανατικής καταδίκης ή εκτέλεσης, βασανιστηρίων, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του [βλ άρθρο 15 (α) και (β) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347].

91.          Ούτε εξάλλου, προκύπτει ότι συντρέχει αδιακρίτως ασκούμενη βία στον τελευταίο τόπο διαμονής του Αιτητή, ο βαθμός της οποίας να είναι τόσο υψηλός, ώστε να υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμηθεί ότι ο προσφεύγων, ακόμα κι αν ήθελε υποτεθεί ότι θα επιστρέψει στη συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί στην εν λόγω απειλή [βλ. άρθρο 15 (γ) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 και απόφαση της 17.2.2009, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94  Elgafaji, σκέψη 43].

92.          Σημειώνεται συναφώς ότι «το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, αναγνωρίζεται σε οποιοδήποτε αιτητή, ο οποίος δεν αναγνωρίζεται ως πρόσφυγας ή σε οποιοδήποτε Αιτητή του οποίου η αίτηση σαφώς δε βασίζεται σε οποιουσδήποτε από τους λόγους υπαγωγής του στο καθεστώς του πρόσφυγα, αλλά σε σχέση με τον οποίο υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη και δεν είναι σε θέση ή, λόγω του κινδύνου αυτού, δεν είναι πρόθυμος, να θέσει τον εαυτό του υπό την προστασία της χώρας αυτής». Ως «σοβαρή» ή «σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη» ορίζεται ως «σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης».

93.          Ως προς τον όρο διεθνής ή εσωτερική ένοπλη σύρραξη, το ΔΕΕ, διευκρίνισε ότι της έννοιας της εσωτερικής ένοπλης συρράξεως, η σημασία και το περιεχόμενο των όρων αυτών πρέπει να καθορίζονται, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, σύμφωνα με το σύνηθες νόημά τους στην καθημερινή γλώσσα, λαμβανομένου υπόψη του πλαισίου εντός του οποίου αυτοί χρησιμοποιούνται και των σκοπών που επιδιώκει η ρύθμιση στην οποία εντάσσονται (αποφάσεις της 22ας Δεκεμβρίου 2008, C‑549/07, Wallentin-Hermann, Συλλογή 2008, σ. I‑11061, σκέψη 17, και της 22ας Νοεμβρίου 2012, C‑119/12, Probst, σκέψη 20). Υπό το σύνηθες νόημά της στην καθημερινή γλώσσα, η έννοια της εσωτερικής ένοπλης συρράξεως αφορά κατάσταση στην οποία οι τακτικές δυνάμεις ενός κράτους συγκρούονται με μία ή περισσότερες ένοπλες ομάδες ή στην οποία δύο ή περισσότερες ένοπλες ομάδες συγκρούονται μεταξύ τους. [Βλ. απόφαση της 30ης Ιανουαρίου 2014, Diakité, C-285/12, EU:C:2014:39, σκέψεις 27 και 28]. Με βάση τα ανωτέρω δεδομένα, το Δικαστήριο κρίνει ότι στην περιοχή καταγωγής και τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή, ήτοι στο Mogadishu και ειδικότερα στη συνοικία Hawl Wadaag της περιφέρειας Banadir, υφίσταται εσωτερική ένοπλη σύρραξη κατά την έννοια της σχετικής νομολογίας του ΔΕΕ. Και τούτο διότι εξακολουθούν να λαμβάνουν χώρα ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ των δυνάμεων των de jure αρχών της Σομαλίας, υποστηριζόμενων από διεθνείς δυνάμεις, και της οργανωμένης ένοπλης ομάδας Al‑Shabaab, η οποία, μολονότι δεν ασκεί πλήρη και σταθερό έλεγχο επί της πρωτεύουσας, διατηρεί παρουσία, δίκτυο επιρροής και επιχειρησιακή ικανότητα να πραγματοποιεί επιθέσεις σε αυτήν και στις πέριξ περιοχές.

94.          Η διαπίστωση, ωστόσο, της ύπαρξης εσωτερικής ένοπλης σύρραξης δεν αρκεί αφ’ εαυτής για την υπαγωγή του Αιτητή σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας. Απαιτείται περαιτέρω να εξεταστεί κατά πόσον το επίπεδο της αδιάκριτης βίας είναι τόσο υψηλό ώστε να υπάρχουν σοβαροί και βάσιμοι λόγοι να θεωρηθεί ότι ένας άμαχος, αποκλειστικά και μόνο λόγω της παρουσίας του στην επίμαχη περιοχή, θα αντιμετώπιζε πραγματικό κίνδυνο σοβαρής και προσωπικής απειλής κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας. Εν προκειμένω, παρά τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα της Al‑Shabaab και την καταγραφή περιστατικών ένοπλης βίας, βομβιστικών επιθέσεων και επιθέσεων με αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς, τα διαθέσιμα ποιοτικά και ποσοτικά δεδομένα δεν καταδεικνύουν ότι η αδιάκριτη βία στο Mogadishu έχει προσλάβει εξαιρετικά υψηλό επίπεδο. Αντιθέτως, σημαντικό μέρος των πρόσφατων επιθέσεων είναι στοχευμένο και στρέφεται κυρίως εναντίον κυβερνητικών, στρατιωτικών και άλλων στόχων ασφαλείας, χωρίς τούτο να αποκλείει την πρόκληση παράπλευρων απωλειών μεταξύ των αμάχων. Συνεπώς, δεν συντρέχει η εξαιρετική κατάσταση κατά την οποία οποιοσδήποτε άμαχος θα διέτρεχε, λόγω της απλής και μόνης παρουσίας του στην περιοχή, πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης.

95.          Περαιτέρω, κατά την εφαρμογή της «αναλογικής κλίμακας», δεν διαπιστώνονται στο πρόσωπο του Αιτητή ιδιαίτερα εξατομικευμένα χαρακτηριστικά που να επιτείνουν τον κίνδυνο. Ο Αιτητής είναι πλέον νεαρός ενήλικος, υγιής και ικανός προς εργασία, εξοικειωμένος με το Mogadishu, διαθέτει οικογενειακό και κοινωνικό δίκτυο, ενώ δεν έγινε αποδεκτό ότι έχει αποτελέσει προσωπικό στόχο της Al‑Shabaab ή ότι διατρέχει εξατομικευμένο κίνδυνο στρατολόγησης. Ο δε θάνατος του πατέρα και του αδελφού του σε αδιάκριτη βομβιστική επίθεση το 2017, μολονότι συνιστά σοβαρό και τραυματικό γεγονός, δεν αποδεικνύει προσωπική στοχοποίηση ούτε δημιουργεί, χωρίς πρόσθετα στοιχεία, αυξημένο μελλοντικό κίνδυνο για τον ίδιο.

96.          Ως εκ τούτου, μολονότι στο Mogadishu υφίσταται εσωτερική ένοπλη σύρραξη, η ένταση της αδιάκριτης βίας, εξεταζόμενη τόσο αυτοτελώς όσο και σε συνδυασμό με τις προσωπικές περιστάσεις του Αιτητή, δεν ανέρχεται στο απαιτούμενο επίπεδο ώστε να υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να θεωρηθεί ότι αυτός, σε περίπτωση επιστροφής του, θα αντιμετωπίσει πραγματική και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας αποκλειστικά λόγω της παρουσίας του στην περιοχή. Συνεπώς, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις υπαγωγής του στη διάταξη περί συμπληρωματικής προστασίας λόγω αδιάκριτης βίας στο πλαίσιο εσωτερικής ένοπλης σύρραξης.

Ως εκ τούτου, η παρούσα προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση τροποποιείται ως ανωτέρω, με €1000 έξοδα εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ' ων η αίτηση.

Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.