ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Υπόθεση αρ. 3201/2022
31 Αυγούστου 2026
[Χ. ΠΛΑΣΤΗΡΑ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
S.M., ασυνόδευτου ανήλικου
δια της Επιτρόπου Προστασίας Δικαιωμάτων του Παιδιού
Αιτητής
και
Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω της Υπηρεσίας Ασύλου
Καθ' ων η αίτηση
Ε. Χαραλάμπους (κα), Δικηγόρος για τον Αιτητή
Ν. Κουρσάρης (κος), Δικηγόρος για τους Καθ’ ων η αίτηση
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Χ. ΠΛΑΣΤΗΡΑ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Με την προσφυγή του ο Αιτητής, με το αιτητικό A) αιτείται την έκδοση απόφασης του Δικαστηρίου ότι η απόφαση των Καθ΄ων η αίτηση, ημερομηνίας 20/04/2022 η οποία κοινοποιήθηκε στον Αιτητή στις 21/04/2022 είναι άκυρη, παράνομη και στερούμενη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος, και απόφαση με την οποία να αναγνωρίζεται ο Αιτητής ως πρόσφυγας. Εναλλακτικά, με το αιτητικό Β) αιτείται απόφαση του Δικαστηρίου με την οποία να αναγνωρίζεται ο Αιτητής ως δικαιούχος συμπληρωματικής προστασίας. Εναλλακτικά, ο Αιτητής με το αιτητικό Γ) αιτείται απόφαση του Δικαστηρίου με την οποία να κρίνεται η απόφαση επιστροφής που περιλαμβάνεται στην απόφαση των Καθ΄ ων η αίτηση ως άκυρη, παράνομη και στερούμενη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος, και με την οποία να αναγνωρίζεται ο Αιτητής ως δικαιούχος προστασίας από επαναπροώθηση δυνάμει των άρθρων 2 και 3 της ΕΣΔΑ, και με το αιτητικό Δ) αιτείται οποιαδήποτε άλλη θεραπεία ήθελε κρίνει εύλογη και κατάλληλη υπό τις περιστάσεις το Δικαστήριο.
Ως εκτίθεται στην Ένσταση που καταχωρήθηκε από τους Καθ' ων η αίτηση και προκύπτει από το περιεχόμενο του σχετικού Διοικητικού Φάκελου που κατατέθηκε στα πλαίσια εξέτασης της παρούσας προσφυγής ως Τεκμήριο 1, ο Αιτητής κατάγεται από τη Σιέρρα Λεόνε και στις 15/02/2022, ως ασυνόδευτος ανήλικος, υπέβαλε αίτηση χορήγησης καθεστώτος διεθνούς προστασίας.
Στις 22/03/2022 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη στον Αιτητή από αρμόδια λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου προς εξέταση του αιτήματός του για διεθνή προστασία όπου δόθηκε η ευκαιρία στον Αιτητή, μέσα από σχετικές ερωτήσεις, μεταξύ άλλων, να εκθέσει τους λόγους στους οποίους στηρίζει το αίτημα του. Ο Αιτητής θεωρήθηκε ως ασυνόδευτος ανήλικος, με αποτέλεσμα παρών στην προσωπική συνέντευξη του Αιτητή να είναι και λειτουργός των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας (ΥΚΕ).
Μετά το πέρας της συνέντευξης, η αρμόδια λειτουργός της Υπηρεσίας Ασύλου ετοίμασε στις 05/04/2022 σχετική Έκθεση/Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου αναφορικά με τη συνέντευξη του Αιτητή. Ακολούθως, στις 20/04/2022, ο εξουσιοδοτημένος λειτουργός από τον Υπουργό Εσωτερικών να εκτελεί καθήκοντα Προϊσταμένου, ενέκρινε την πιο πάνω εισήγηση και αποφάσισε όπως να μην παραχωρηθεί στον Αιτητή καθεστώς διεθνούς προστασίας. Στις 21/04/2022, ετοιμάστηκε σχετική επιστολή ενημέρωσης του Αιτητή για την απόφαση του Προϊστάμενου της Υπηρεσίας Ασύλου σχετικά με την απόρριψη του αιτήματός του, η οποία παραλήφθηκε και υπογράφτηκε ιδιοχείρως από τον Αιτητή, αυθημερόν, μαζί με την σχετική αιτιολογία αυτής. Στις 23/06/2022 υποβλήθηκε εισήγηση όπως η απόφαση επιστροφής του αιτητή ημερ. 20/04/2022 ανακληθεί όπου στις 23/06/2022 η εν λόγω εισήγηση εγκρίθηκε και αποφασίστηκε η ανάκληση της απόφαση επιστροφής του αιτητή ημερ. 20/04/2022. Στις 23/06/2022, ετοιμάστηκε σχετική επιστολή ενημέρωσης του Αιτητή για την απόφαση του Προϊστάμενου της Υπηρεσίας Ασύλου να ανακαλέσει την απόφαση επιστροφής του, η οποία παραλήφθηκε και υπογράφτηκε ιδιοχείρως από τον Αιτητή, στις 24/06/2022.
Στις 20/05/2022 ο Αιτητής καταχώρησε μέσω της συνηγόρου του, την παρούσα προσφυγή.
Στις 13/12/2022, η συνήγορος του αιτητή, μέσω της γραπτής της αγόρευσης απέσυρε το αιτητικό Γ) της προσφυγής ως έχει παρατεθεί ανωτέρω λόγω του ότι η απόφαση επιστροφής του αιτητή ανακλήθηκε.
Με την Ένσταση τους οι Καθ’ ων η αίτηση ήγειραν δύο προδικαστικές ενστάσεις, οι οποίες ακολούθως αποσύρθηκαν. Ειδικότερα η πρώτη προδικαστική ένσταση αποσύρθηκε στις 24/09/2025 και η δεύτερη προδικαστική ένσταση αποσύρθηκε στις 17/12/2025.
Η συνήγορος του αιτητή προώθησε διάφορους λόγους ακύρωσης επί της αιτήσεως ακυρώσεως (προσφυγής) προς υποστήριξη του αιτήματος για ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης, οι περισσότεροι εκ των οποίων δεν προωθούνται και αναλύονται στη Γραπτή Αγόρευση του αιτητή που επακολούθησε. Οι ισχυρισμοί που εν τέλει προωθούνται στη γραπτή αγόρευση του αιτητή είναι:
Α) Δεν λήφθηκε υπόψη το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού κατά την διαδικασία εξέτασης της αίτησης του.
Β) Ο αιτητής δεν είχε την απαραίτητη εκπροσώπηση κατά το στάδιο εξέτασης της αίτησης του και ο λειτουργός κατά την συνέντευξη ήταν εκεί ως κηδεμόνας και όχι ως εκπρόσωπος. Επίσης, λανθασμένα, ο Αιτητής, δεν είχε τη συνδρομή νομικού εκπροσώπου κατά τη διαδικασία εξέτασης του αιτήματός του, καθώς ο κοινωνικός λειτουργός που ήταν παρών, ήταν εκεί υπό την ιδιότητά του ως κηδεμόνας και όχι ως νομικός εκπρόσωπος.
Γ) Περαιτέρω, πρόβαλε σύγκρουση συμφερόντων ως προς τις τρεις διαφορετικές ιδιότητες του κοινωνικού λειτουργού, ήτοι αυτήν του κηδεμόνα, του εκπροσώπου, αλλά και της αρμόδιας αρχής για την εφαρμογή των διατάξεων του περί Προσφύγων Νόμου ως κρατική αρχή.
Δ) Παράλληλα, πρόβαλε απουσία κατάρτισης και ειδικής εκπαίδευσης ως προς την εξέταση αιτημάτων ασύλου από ασυνόδευτους ανήλικους, από τον εκπρόσωπο του παιδιού.
Ε) Ισχυρίζεται ότι δεν προκύπτει η λειτουργός που πραγματοποίησε την συνέντευξη να είναι ειδικά εκπαιδευμένη σε σχέση με αιτήσεις ασύλου που υποβάλλονται από παιδιά.
Στ) Έλλειψη δέουσας έρευνας και επαρκούς αιτιολόγησης ως προς τα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά καθώς και ως προς την αξιολόγηση κινδύνου σε περίπτωση επιστροφής του Αιτητή στην χώρα καταγωγής του.
Ζ) Παράλληλα η συνήγορος του αιτητή υποστηρίζει ότι η απόφαση αποτελεί προϊόν πλάνης περί τα πράγματα.
Με τη δική τους Γραπτή Αγόρευση, οι καθ' ων η αίτηση υπεραμύνονται της νομιμότητας της επίδικης πράξης, υποστηρίζοντας ότι η προσβαλλόμενη απόφαση έχει ληφθεί ορθά και νόμιμα, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Συντάγματος και των Νόμων, κατόπιν δέουσας έρευνας και σωστής ενάσκησης των εξουσιών που δίνει ο Νόμος στους Καθ΄ ων η αίτηση, αφού λήφθηκαν υπόψη όλα τα σχετικά γεγονότα και περιστατικά της υπόθεσης, είναι δε επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη.
Ως προς τους ισχυρισμούς που περιστρέφονται γύρω από την ανηλικότητα του Αιτητή, επισημάνθηκε από την συνήγορο των καθ΄ων η αίτηση ότι ο αιτητής έχει πλέον ενηλικιωθεί και οι εν λόγω λόγοι ακύρωσης προβάλλονται αλυσιτελώς και δεν δύνανται να εξεταστούν από το παρόν Δικαστήριο λόγω της εξουσίας του να εξετάζει ex nunc την προσφυγή.
Αναφορικά με την απουσία κατάρτισης και εκπαίδευσης των λειτουργών της Υπηρεσίας Ασύλου και των ΥΚΕ σε θέματα ασυνόδευτων ανήλικων, είναι η θέση των Καθ’ ων η αίτηση ότι εγείρονται κατά τρόπο γενικό και αόριστο και θα πρέπει οι εν λόγω λόγοι ακύρωσης να απορριφθούν ως απαράδεκτοι.
Ως προς τους ισχυρισμούς ότι ο λειτουργός του γραφείου ευημερίας ενεργούσε μόνο ως κηδεμόνας και όχι ως νομικός εκπρόσωπος και ότι ο αιτητής δεν έτυχε νομικής εκπροσώπησης, η συνήγορος των καθ΄ων η αίτηση παραπέμπει σε σχετική νομοθεσία με σχετικά αναφορά ότι πουθενά δεν αναφέρεται ότι η εκπροσώπηση ασυνόδευτων ανήλικων αφορά νομική εκπροσώπηση.
Συνάμα, οι καθ΄ων η αίτηση αντιτάσσουν ότι οι διαδικαστικές εγγυήσεις που προβλέπονται στον περί Προσφύγων Νόμο τηρήθηκαν πλήρως, καταλήγοντας ότι ορθώς κρίθηκε ότι δεν υπάρχει βάσιμος φόβος δίωξης του Αιτητή για ένα από τους λόγους που ορίζει και επιτάσσει το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου, ενώ παράλληλα κρίθηκε ότι δεν συντρέχει οποιοσδήποτε κίνδυνος σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του.
Η συνήγορος του αιτητή απορρίπτει επίσης μέσω της Γραπτής Απαντητικής Αγόρευσης, με περαιτέρω σχόλια και παραπομπές, τις πιο πάνω θέσεις των καθ' ων η αίτηση, επιμένοντας ουσιαστικά στους ισχυρισμούς, τους οποίους ανέπτυξε στην γραπτή αγόρευση του.
Στο σημείο αυτό, κρίνω σκόπιμο να εξετάσω κατά προτεραιότητα, ως ζήτημα επι του παραδεκτού της προσφυγής, κατά πόσο η ακύρωση της απόφασης επιστροφής ημερ. 20/04/2022, επηρεάζει με οποιοδήποτε τρόπο την απόφαση επί του αιτήματος διεθνούς προστασίας του αιτητή ημερ. 20/04/2022, ζήτημα το οποίο θα καθορίσει κατά πόσο υφίσταται αντικείμενο προς εξέταση στην παρούσα προσφυγή.
Ενόψει των πιο πάνω, θέση του Δικαστηρίου είναι ότι η ανάκληση/ακύρωση της απόφασης επιστροφής, δεν επηρεάζει την απόφαση επι του αιτήματος ασύλου του αιτητή καθότι αποτελούν συναφείς διακριτές πράξεις. Η απόφαση επι του αιτήματος διεθνούς προστασίας αποτελεί προϋπόθεση για την έκδοση της απόφασης επιστροφής και ενόψει τούτου η ακύρωση της μεταγενέστερης πράξης ήτοι της απόφασης επιστροφής δεν συμπαρασύρει σε ακυρότητα την προγενέστερη της ήτοι την απόφαση επι του αιτήματος διεθνούς προστασίας.
Ο Γενικός Εισαγγελέας JEAN RICHARD DE LA TOUR, στις προτάσεις του ημερ. 16/05/2024, στην υπόθεση του ΔΕΕ C-156/23 [Ararat][1], επισημαίνει τα εξής ( η επισήμανση του παρόντος Δικαστηρίου): «.58.Εξάλλου, το Δικαστήριο στην απόφασή του της 3ης Ιουνίου 2021, Westerwaldkreis (38), υπενθύμισε ότι το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2008/115 καθορίζεται με μοναδικό γνώμονα την κατάσταση παράνομης διαμονής στην οποία τελεί υπήκοος τρίτης χώρας, ανεξαρτήτως των λόγων στους οποίους οφείλεται η κατάσταση αυτή ή των μέτρων που ενδέχεται να ληφθούν έναντι του υπηκόου αυτού (39). Συνεπώς, από το άρθρο 6, παράγραφος 6, της οδηγίας 2008/115 και τη σκέψη 60 της αποφάσεως της 19ης Ιουνίου 2018, Gnandi (40), προκύπτει ότι, μολονότι η απόφαση επιστροφής είναι δυνατό να εκδοθεί ταυτόχρονα με την απόφαση για την απόρριψη αιτήσεως διεθνούς προστασίας ή να ακολουθήσει αμέσως την απόφαση αυτήν, πρόκειται, εντούτοις, για δύο διακριτές αποφάσεις, οποιαδήποτε δε απόφαση επιστροφής πρέπει να τηρεί τις διαδικαστικές εγγυήσεις του κεφαλαίου ΙΙΙ της εν λόγω οδηγίας και τις λοιπές εφαρμοστέες διατάξεις του δικαίου της Ένωσης και του εθνικού δικαίου.».
Παραπέμπω σχετικά στην απόφαση της αδελφής μου δικαστού Ε. Ρήγας στην υπόθεση αρ. 3213/2022, JK δια της Επιτρόπου Προστασίας Δικαιωμάτων του Παιδιού v. Δημοκρατίας, ημερ. 17.8.2023, της οποία το σκεπτικό και την ανάλυση υιοθετώ ως προς το σημείο αυτό ήτοι περί του ότι τυχόν ακυρότητα/ ανάκληση της απόφασης επιστροφής δεν συμπαρασύρει σε ακυρότητα και την απόφαση απόρριψης της αίτησης ασύλου καθότι αποτελούν συναφείς διακριτές και αυτοτελείς πράξεις και η όποια ακύρωση της απόφασης επιστροφής δεν επηρεάζει το νομικό περιεχόμενο και την εκτελεστότητα της απόφασης επι του αιτήματος ασύλου. Παραθέτω κατωτέρω σχετικό απόσπασμα:
« […] Παρά λοιπόν το γεγονός ότι η προσβαλλομένη πράξη εμφανίζεται ως ενιαία, εντούτοις αυτή διαλαμβάνει δύο αυτοτελείς πράξεις, το νομοθετικό περιβάλλον των οποίων αναδεικνύει ότι τα νομικά έρεισματα έκαστης πράξης δεν υπηρετούν τον ίδιο σκοπό, ούτε υφίσταται αδιάσπαστος ουσιαστικός δεσμός μεταξύ των πράξεων αυτών. Γεγονός που αποδεικνύει ότι κάθε πράξη μπορεί να ιδωθεί βάσει της δικής της εννοιολογικής ταυτότητας, ενώ οι δύο αυτές πράξεις μπορούν να αποχωρισθούν από τη συνολική διοικητική ενέργεια και να ελεγχθούν αυτοτελώς.
Εφόσον η απόφαση επιστροφής δύναται να αποσπαστεί από την υπόλοιπη πράξη - ήτοι την απόφαση απόρριψης της αίτησης ασύλου- αυτή είναι ως εκ τούτου διαχωρίσιμη από την κύρια πράξη, το νομικό περιεχόμενο της τελευταίας δεν επηρεάζεται, αλλά ούτε και μεταβάλλεται η ουσία της που δεν είναι άλλη από την απόρριψη του αιτήματος ασύλου.
Υπ' αυτές τις συνθήκες, το γεγονός ότι η απόφαση επιστροφής αποτελεί, κατά το νομοθέτη, αναπόσπαστο μέρος της προσβαλλομένης αποφάσεως δεν εμποδίζει την ανάκληση της χωρίς ταυτόχρονα να ανακαλείται ή να συμπαρασύρεται σε ανάκληση και η κύρια απόφαση, λόγω του ότι ως επεξηγήθηκε, η απόφαση επιστροφής δεν αποτελεί αδιάσπαστο σύνολο αυτής.
Η μελέτη των επίδικων διατάξεων σε συνάρτηση με την αιτιολογική έκθεση αλλά και το σύνολο των διατάξεων που αφορούν τον σκοπό της απόφασης επιστροφής, αποκαλύπτει πως η ανάκληση του μέρους της απόφασης που εμπερικλείει την απόφαση επιστροφής, μπορεί να γίνει χωρίς να επηρεαστεί με οποιαδήποτε τρόπο το υπόλοιπο μέρος της απόφασης που αφορά την απόρριψη του αιτήματος ασύλου, που μπορεί να επιβιώσει ως ανεξάρτητη και αυθύπαρκτη οντότητα, χωρίς να καταστρέφεται η δομή και η λειτουργικότητα της.
[…]
Παραπέμπω επίσης σχετικά στην απόφαση της αδελφής μου δικαστού Κ. Κλεάνθους, DN ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Προϊσταμένου τη Υπηρεσίας Ασύλου, Υπόθεση Αρ.: 434/2021, 10/6/2024, την οποία εξίσου υιοθετώ ως προς το εν λόγω ζήτημα. Παραθέτω κατωτέρω σχετικό απόσπασμα :
« […]
98. Ο Αιτητής προσβάλλει επίσης την απόφαση επιστροφής αυτού στο Καμερούν, η οποία έχει εκδοθεί βάσει των όσων προβλέπονται στα άρθρα 13(2)(δ) και του άρθρου 18(7Β)(α1) του περί Προσφύγων Νόμου. Ως προς τη σχέση της απορριπτικής του καθεστώτος διεθνούς προστασίας και της απόφασης επιστροφής, τονίζεται ότι αυτές συνιστούν συναφείς αλλά διακριτές από απόψεως προϋποθέσεων έκδοσης πράξεις. Το άρθρο 18(7Β) 8(α1) θέτει ως προϋπόθεση της έκδοσης απόφασης επιστροφής εκ μέρους του Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου στο πλαίσιο των ανωτέρω διατάξεων την απορριπτική απόφαση επί καθεστώτος διεθνούς προστασίας. Καθόσον η απορριπτική επί καθεστώτος διεθνούς προστασίας απόφαση συνιστά προϋπόθεση της έκδοσης απόφασης επιστροφής, οι προσβαλλόμενες συνιστούν συναφείς πράξεις. Μολονότι η απόφαση επιστροφής είναι δυνατό να εκδοθεί ταυτόχρονα με την απόφαση για την απόρριψη αιτήσεως διεθνούς προστασίας ή να ακολουθήσει αμέσως την απόφαση αυτήν, πρόκειται, εντούτοις, για δύο διακριτές αποφάσεις, οποιαδήποτε δε απόφαση επιστροφής πρέπει να τηρεί τις διαδικαστικές εγγυήσεις του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου και ιδίως της αντίστοιχες εθνικές εναρμονιστικές διατάξεις με την Οδηγία 2008/115/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2008, σχετικά με τους κοινούς κανόνες και διαδικασίες στα κράτη μέλη για την επιστροφή των παρανόμως διαμενόντων υπηκόων τρίτων χωρών (στο εξής: η Οδηγία 2008/115/ΕΚ) (Βλ. αποφάσεις της 18ης Δεκεμβρίου 2014, Abdida (C-562/13, EU:C:2014:2453, σκέψεις 45 και 46), της 19ης Ιουνίου 2018, Gnandi (C-181/16, EU:C:2018:465, σκέψεις 52 και 53), και της 30ής Σεπτεμβρίου 2020, CPAS de Liège (C-233/19, EU:C:2020:757, σκέψη 45).
99. Ως εκ των ανωτέρω, τυχόν ακύρωση της απορριπτικής απόφασης επί της αίτησης διεθνούς προστασίας θα σημάνει αναγκαία ακύρωση της απόφασης επιστροφής, ως νόμιμο έρεισμα αυτής, χωρίς ωστόσο να ισχύει το αντίστροφο. Η διατύπωση, εξάλλου, που χρησιμοποίησε ο νομοθέτης περί «ενσωμάτωσης» της απόφασης επιστροφής στην απορριπτική προς χορήγηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας απόφαση και της ιδιότητας της πρώτης ως «αναπόσπαστου τμήματος» της τελευταίας δε σημαίνει την απώλεια της αυτοτέλειας των δύο, αλλά συνιστά μία επιλογή του νομοθέτη με δικονομικής φύσης σκοπιμότητα, ήτοι την εκδίκαση και των δύο αυτών πράξεων από το Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας όταν η απόφαση επιστροφής εκδίδεται συνεπεία απορριπτικής απόφασης επί αιτήσεως διεθνούς προστασίας. Ως προς το ζήτημα της σχέσης μεταξύ των δύο αποφάσεων καθώς και των έννομων συνεπειών τυχόν ακύρωσης μίας εκ των δύο, παραπέμπω στην απόφαση της αδελφής μου δικαστού Ε. Ρήγα στην υπόθεση αρ. 3213/2022, JK δια της Επιτρόπου Προστασίας Δικαιωμάτων του Παιδιού v. Δημοκρατίας, ημερ. 17.8.2023, με την οποία και συντάσσομαι. Επιπλέον, παρότι η απόφαση επιστροφής δεν αναφέρεται ρητά ανάμεσα στις αποφάσεις στις οποίες επεκτείνεται η από τούδε και στο εξής αρμοδιότητα του Δικαστηρίου βάσει του άρθρου 11(4) του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας, ενόψει της ενσωμάτωσής της και της σχέσης η οποία έχει περιγράφει με την απορριπτική της αίτησης καθεστώτος διεθνούς προστασίας απόφαση, οφείλει να γίνει αποδεκτή η εξέταση από το Δικαστήριο των δεδομένων του ενδιαφερόμενου προσώπου σε επικαιροποιημένη βάση. Πράγματι, δεν παρίσταται εύλογο ενδεχόμενη ακύρωση της απορριπτικής απόφασης επί αίτησης διεθνούς προστασίας για κάποιο λόγο ο οποίος προέκυψε έπειτα από την έκδοση της πράξης να μην είναι δυνατό να οδηγήσει σε ακύρωση της απόφασης επιστροφής. Ως εκ τούτου, και στην περίπτωση της απόφασης επιστροφής η οποία έχει εκδοθεί από τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου βάσει του περί Προσφύγων Νόμου ισχύει η υποχρέωση του Δικαστηρίου να λάβει υπόψιν όλα τα στοιχεία ενώπιόν του, προβαίνοντας σε ενημερωμένη αξιολόγηση αυτών (Βλ. και Απόφαση του ΕΔΑΔ στην αίτηση αρ. 37201/06, υπόθεση SAADI v. ITALY, ημερ. 28.2.2008, παρ. 128 έως 133).[114]
[….]»
Επομένως, η απόφαση απόρριψης της αίτησης ασύλου του αιτητή εξακολουθεί να έχει νομική υπόσταση μιας και αποτελεί ξεχωριστή αυτοτελή διοικητική πράξη με εκτελεστό χαρακτήρα. Ως εκ τούτου, το γεγονός ότι ακυρώθηκε η απόφαση επιστροφής σε σχέση με τον αιτητή δεν οδηγεί αυτόματα στην ακύρωση της απόφασης των Καθ'ων η Αίτηση σε σχέση με το αίτημα του αιτητή για διεθνή προστασία.
Προχωρώ επομένως να εξετάσω τις εκατέρωθεν θέσεις και των δύο πλευρών, υπό το φως του περιεχομένου του οικείου διοικητικού φακέλου και, γενικότερα, όλων των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, τα οποία αποτέλεσαν το υπόβαθρο για προώθηση των εκατέρωθεν θέσεων.
Καταρχάς, θα προχωρήσω με την εξέταση των ζητημάτων που εγείρει η ευπαίδευτη συνήγορος του Αιτητή, ως παρατίθενται ανωτέρω, αναφορικά με τις διαδικαστικές και ουσιαστικές εγγυήσεις που αφορούν τον Αιτητή ειδικά ως ασυνόδευτο ανήλικο.
Αναφορικά με τον ισχυρισμό ότι ο αιτητής ως ασυνόδευτος ανήλικος δεν είχε την απαραίτητη εκπροσώπηση κατά την εξέταση της αίτησης του και θα έπρεπε να έχει την συνδρομή του εκπροσώπου του και όχι απλώς την παρουσία του κηδεμόνα του και ότι λανθασμένα, ο Αιτητής, δεν είχε τη συνδρομή νομικού εκπροσώπου κατά την διαδικασία εξέτασης του αιτήματός του, καθώς ο κοινωνικός λειτουργός που ήταν παρών ήταν εκεί υπό την ιδιότητά του ως κηδεμόνας και όχι ως νομικός εκπρόσωπος, κρίνω σκόπιμο να αναφέρω τα ακόλουθα:
Στο άρθρο 10 του Περί Προσφύγων Νόμου, που τιτλοφορείται ως «Ασυνόδευτοι ανήλικοι αιτητές», αναφέρεται (η υπογράμμιση του παρόντος Δικαστηρίου):
10. (1) Σε περίπτωση που ο αιτητής είναι ασυνόδευτος ανήλικος, οι αρχές ενώπιον των οποίων υποβάλλεται η αίτηση ή/και ο αρμόδιος λειτουργός γνωστοποιούν αμέσως την περίπτωση στον Προϊστάμενο που γνωστοποιεί αμέσως την περίπτωση στο Διευθυντή του Τμήματος Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, ο οποίος ενεργεί ως κηδεμόνας του εν λόγω ανηλίκου και λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα, δυνάμει του παρόντος Νόμου και των εκδιδόμενων δυνάμει αυτού Κανονισμών, για λογαριασμό και προς το συμφέρον του ανηλίκου.
(1Α) Το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού αποτελεί πρωταρχικό μέλημα κατά την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος Νόμου οι οποίες αφορούν τη διεθνή προστασία και τους ανηλίκους.
(1Β) Ο Διευθυντής των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ενεργεί το συντομότερο δυνατό, αυτοπροσώπως ή μέσω λειτουργού των εν λόγω Υπηρεσιών, ως εκπρόσωπος και συνδρομητής του ασυνόδευτου ανηλίκου στις διαδικασίες που προβλέπονται στον παρόντα Νόμο, ώστε να διασφαλίζει το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού, και, οσάκις είναι αναγκαίο, να ασκεί νομική ικανότητα για λογαριασμό του ασυνόδευτου ανηλίκου ή να διασφαλίζει την Παράρτημα εκπροσώπηση του ασυνόδευτου ανηλίκου σε δικαστική διαδικασία σύμφωνα με τον περί Επιτρόπου Προστασίας Δικαιωμάτων του Παιδιού (Διορισμός Επιτρόπου από το Δικαστήριο ως Αντιπρόσωπος Παιδιού) Διαδικαστικό Κανονισμό του 2014.
(1Γ) Η Υπηρεσία Ασύλου μεριμνά ώστε να παρέχεται η ευκαιρία στον εκπρόσωπο να ενημερώνει τον ασυνόδευτο ανήλικο σχετικά με το νόημα και τις πιθανές συνέπειες της προσωπικής συνέντευξης και, εφόσον ενδείκνυται, σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο ο ασυνόδευτος ανήλικος πρέπει να προετοιμαστεί για την προσωπική συνέντευξη.
(1Δ) Ανεξάρτητα από τις διατάξεις του εδαφίου (1) του άρθρου 18, η Υπηρεσία Ασύλου επιτρέπει στον εκπρόσωπο ή/και νομικό σύμβουλο να παρίσταται στην προσωπική συνέντευξη του ασυνόδευτου ανήλικου και να υποβάλλει ερωτήσεις ή παρατηρήσεις, εντός του πλαισίου που ορίζει ο αρμόδιος λειτουργός που διεξάγει τη συνέντευξη.
(1Ε) Η Υπηρεσία Ασύλου δύναται να απαιτήσει την παρουσία του ασυνόδευτου ανήλικου στην προσωπική συνέντευξη ακόμη και αν ο εκπρόσωπός του είναι παρών.
(1ΣΤ) Η Υπηρεσία Ασύλου μεριμνά ώστε -
(α) η συνέντευξη του ασυνόδευτου ανήλικου να διεξάγεται από αρμόδιο λειτουργό που έχει τις απαραίτητες γνώσεις για τις ειδικές ανάγκες των ανηλίκων∙ και
(β) τέτοιος αρμόδιος λειτουργός να προπαρασκευάζει την απόφαση επί της αίτησης.
(1ΣΤδις) Στον ασυνόδευτο ανήλικο και στον εκπρόσωπό του παρέχονται δωρεάν οι νομικές και διαδικαστικές πληροφορίες που αναφέρονται στο εδάφιο (7Γ) του άρθρου 18, καθώς και οι πληροφορίες για τις διαδικασίες ανάκλησης και εκπνοής της διεθνούς προστασίας που προβλέπονται στα άρθρα 6, 6Α, 6Β και 19, αντίστοιχα.
[…]
(2) Ο Διευθυντής των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ενεργεί το συντομότερο δυνατό, αυτοπροσώπως ή μέσω λειτουργού των εν λόγω Υπηρεσιών, ως εκπρόσωπος και συνδρομητής του ασυνόδευτου ανηλίκου, προκειμένου ο τελευταίος να επωφεληθεί των δικαιωμάτων και να συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στον παρόντα Νόμο. Ο εν λόγω Διευθυντής ενημερώνει αμέσως τον ασυνόδευτο ανήλικο για το συγκεκριμένο πρόσωπο που ορίζεται να ενεργεί ως εκπρόσωπος του ασυνόδευτου ανηλίκου. Ο εκπρόσωπος ασκεί τα καθήκοντά του σύμφωνα με την αρχή του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού, όπως προβλέπεται στο εδάφιο (3) του άρθρου 9ΚΕ, και διαθέτει την αναγκαία εμπειρογνωσία για το σκοπό αυτό. Για να διασφαλιστεί η ευημερία και η κοινωνική ανάπτυξη του ανηλίκου που αναφέρεται στην παράγραφο (β) του εδάφιου (3) του άρθρου 9ΚΕ, η αλλαγή του προσώπου που ενεργεί ως εκπρόσωπος πραγματοποιείται μόνο όταν είναι αναγκαίο. Ο εν λόγω Διευθυντής δεν ορίζει ως εκπρόσωπο ασυνόδευτου ανηλίκου πρόσωπο του οποίου τα συμφέροντα συγκρούονται ή θα μπορούσαν ενδεχομένως να συγκρούονται με εκείνα του ασυνόδευτου ανηλίκου.»
Στο εν λόγω άρθρο διαλαμβάνονται ρητά οι υποχρεώσεις του Διευθυντή των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας να ενεργεί ως κηδεμόνας, εκπρόσωπος και συνδρομητής του ασυνόδευτου ανηλίκου στις διαδικασίες που προβλέπονται από τον Νόμο.
Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από τα στοιχεία που βρίσκονται ενώπιον μου, ο Αιτητής είχε τη συνδρομή κηδεμόνα, εκπροσώπου και συνδρομητή καθ' όλη την διαδικασία και διάρκεια εξέτασης της αίτησής του, ως προβλέπεται στην νομοθεσία. Ειδικότερα, η Διευθύντρια των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, μέσω αρμόδιου λειτουργού, ενεργούσε ως κηδεμόνας του ανήλικου Αιτητή, ως εκπρόσωπος και συνδρομητής του στις διαδικασίες που προβλέπονται στον Νόμο, ενώ παρίστατο και ως εκπρόσωπος/κηδεμόνας αυτού στην προσωπική του συνέντευξη, ως εμφαίνεται από τον Διοικητικό Φάκελο της υπόθεσης. Ως εκ τούτου, δεν εντοπίζω να υπήρξε οποιαδήποτε πλημμέλεια στη διαδικασία που ακολουθήθηκε αναφορικά με την εκπροσώπηση του ανήλικου, και ο περί του αντιθέτου ισχυρισμός απορρίπτεται ως αβάσιμος.
Αναφορικά με τον ισχυρισμό του Αιτητή περί του ότι δεν είχε την συνδρομή νομικού εκπροσώπου μιας και η κοινωνική λειτουργός που βρισκόταν μαζί του στην συνέντευξη, βρισκόταν εκεί υπό την ιδιότητα της ως κηδεμόνας του και όχι ως νομικός εκπρόσωπος, κρίνω σκόπιμο να αναφέρω ότι αντίστοιχο ζήτημα εξετάστηκε από την αδελφή μου Δικαστή και Πρόεδρο του παρόντος δικαστηρίου, Μ. Παπαντωνίου, στην Υπόθεση Αρ. 601/16, Y.D.M.O. v. Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου, ημερ. 31/12/21, το σκεπτικό της οποίας υιοθετώ:
«[…..]
Αναφορικά με τον ισχυρισμό που εγείρεται από τη συνήγορο του Αιτητή σχετικά με την θέση των λειτουργών των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας (ΥΚΕ) ως οι εκ νόμου καθοριζόμενοι εκπρόσωποι των ασυνόδευτων ανήλικων αιτητών ασύλου και οι οποίοι θα έπρεπε να διαθέτουν νομική κατάρτιση, προς υποστήριξη του οποίου παρατίθενται και οι θέσεις της Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, αναφέρεται ότι από τις εν λόγω τοποθετήσεις δεν προκύπτει νομική δέσμευση. Θα αποτελούσε ωστόσο βήμα προς θετική κατεύθυνση ο προβληματισμός των εμπλεκόμενων με υποθέσεις ασυνόδευτων ανήλικων κρατικών υπηρεσιών ως προς τις υποδείξεις της Επιτρόπου.
Σύμφωνα με το άρθρο 2 του περί Προσφύγων Νόμου, εκπρόσωπος «σημαίνει το Διευθυντή των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, σύμφωνα με το εδάφιο (1Β) του άρθρου 10», ενώ σύμφωνα με το άρθρο 10(1Β) «Ο Διευθυντής των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ενεργεί το συντομότερο δυνατό, αυτοπροσώπως ή μέσω λειτουργού των εν λόγω Υπηρεσιών, ως εκπρόσωπος και συνδρομητής του ασυνόδευτου ανηλίκου (.)».
Ο διορισμός κοινωνικών λειτουργών ως εκπρόσωποι/κηδεμόνες αποτελεί συνηθισμένη πρακτική και σε πολλά άλλα ευρωπαϊκά κράτη μέλη. Η ΕΑΣΟ εισηγείται το διορισμό εκπροσώπου/κηδεμόνα ο οποίος να γνωρίζει τις εθνικές διαδικασίες ασύλου και να μπορεί να βοηθήσει τον αιτητή κατά τη διάρκειά τους. Η θέση του διοριζόμενου ατόμου θα πρέπει να μην προκαλεί σύγκρουση συμφερόντων και να ασκείται από επαγγελματίες και όχι άλλους αιτητές διεθνούς προστασίας.
Η UNHCR, στις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Εξέταση των Αιτημάτων Ασύλου των Παιδιών στο πλαίσιο των άρθρων 1 (Α) 2 και 1 (ΣΤ) της Σύμβασης του 1951 και / ή του Πρωτοκόλλου του 1967 για το Καθεστώς των Προσφύγων, παρ. 69 αναφέρει τα ακόλουθα σχετικά με τους εκπροσώπους/κηδεμόνες: «Στην περίπτωση των ασυνόδευτων ή των χωρισμένων από την οικογένειά τους παιδιών επιβάλλεται ο άμεσος και δωρεάν διορισμός ανεξάρτητου και εξειδικευμένου κηδεμόνα. Τα παιδιά που είναι βασικοί αιτούντες άσυλο στη διαδικασία ασύλου δικαιούνται επίσης νομική εκπροσώπηση. Οι νομικοί συμπαραστάτες ή εκπρόσωποι των παιδιών πρέπει να είναι κατάλληλα εκπαιδευμένοι και οφείλουν να υποστηρίζουν το παιδί καθόλη τη διαδικασία.», ενώ στην υποσημείωση 135 στην οποία παραπέμπει η ανωτέρω παράγραφος γίνεται διαχωρισμός του όρου κηδεμόνας από τον όρο νομικός εκπρόσωπος και αναφέρονται τα εξής: « «Κηδεμόνας» ή «επίτροπος»: πρόκειται για ανεξάρτητο πρόσωπο με εξειδικευμένες δεξιότητες, που φροντίζει το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού και γενικότερα την ευημερία του. Οι διαδικασίες για το διορισμό κηδεμόνα ή επιτρόπου δεν πρέπει να είναι λιγότερο ευνοϊκές από τις ισχύουσες εθνικές διοικητικές ή δικαστικές διαδικασίες που εφαρμόζονται στην περίπτωση των παιδιών που είναι πολίτες της χώρας υποδοχής. Ο «νομικός εκπρόσωπος ή συμπαραστάτης»: πρόκειται για δικηγόρο ή άλλο εξειδικευμένο πρόσωπο που έχει το δικαίωμα να παρέχει νομική συνδρομή και να ενημερώνει το παιδί για τη διαδικασία ασύλου καθώς και να επικοινωνεί με τις αρχές για νομικά ζητήματα.».
Από τις πιο πάνω κατευθυντήριες οδηγίες προκύπτει το συμπέρασμα ότι ο όρος κηδεμόνας ή εκπρόσωπος δεν σημαίνει απαραίτητα άτομο με νομικά ακαδημαϊκά προσόντα, αλλά πρόσωπο το οποίο ασκεί νομική ικανότητα εκ μέρους του ασυνόδευτου ανήλικου αιτητή ασύλου, ενημερώνοντάς τον και λειτουργώντας εκ μέρους του όπου χρειάζεται καθόλα τα στάδια της διαδικασίας εξέτασης του αιτήματός του και εξασφαλίζοντας το βέλτιστο συμφέρον του. […..]».
Επομένως, ενόψει των πιο πάνω αναφερθέντων, ο εν λόγω ισχυρισμός απορρίπτεται ως αβάσιμος.
Προχωρώ να εξετάσω τον ισχυρισμό ότι ενυπάρχει στην κοινωνική λειτουργό σύγκρουση συμφερόντων με τον ασυνόδευτο ανήλικο.
Σε αυτό το σημείο κρίνω σκόπιμο να αναφέρω ότι δεν τεκμηριώνεται με οποιοδήποτε τρόπο από το Διοικητικό Φάκελο ή από ότι παρουσιάστηκε ενώπιον μου στα πλαίσια εξέτασης της παρούσας υπόθεσης, ότι υφίσταται οποιαδήποτε σύγκρουση συμφερόντων της λειτουργού των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας με τον Αιτητή. Πρόσθετα, δεν μεσολάβησε καμία ενέργεια ή υπήρξε οποιαδήποτε γενικότερα συμπεριφορά από το εν λόγω πρόσωπο στην όλη διαδικασία εξέτασης του αιτήματος του Αιτητή, τόσο πριν όσο και κατά την συνέντευξη του, που να οδηγεί στο εν λόγω συμπέρασμα ούτως ώστε να εμφαίνεται ότι επηρεάστηκαν δυσμενώς τα δικαιώματα του Αιτητή με οποιοδήποτε τρόπο. Επομένως, ο πιο πάνω ισχυρισμός της συνηγόρου του Αιτητή απορρίπτεται ως αβάσιμος.
Αναφορικά με τον ισχυρισμό της συνηγόρου του Αιτητή ότι απουσιάζει η κατάρτιση και η ειδική εκπαίδευση ως προς την εξέταση αιτημάτων ασύλου από ασυνόδευτους ανήλικους, από τον εκπρόσωπο των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας (ΥΚΕ) καθώς από την λειτουργό που διεξήγαγε την προφορική συνέντευξη του Αιτητή, λόγω της συνάφειας των δύο λόγων, προχωρώ να τους εξετάσω από κοινού.
Σ’ αυτό το σημείο κρίνω σκόπιμο να αναφέρω ότι από πουθενά δεν προκύπτει η μη κατάρτιση του εκπροσώπου των ΥΚΕ καθώς και της λειτουργού της Υπηρεσίας Ασύλου και εν πάση περιπτώσει σε κανένα σημείο της συνέντευξης του ο αιτητής δεν παραπονέθηκε ή αμφισβήτησε με οποιοδήποτε τρόπο την όλη διαδικασία ενώ παράλληλα η συνήγορος του αιτητή δεν υποδεικνύει ποια είναι τα προσόντα που εξέλειπαν από την εκπρόσωπο του ΥΚΕ και της λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου και πώς επηρεάστηκαν τα δικαιώματα του αιτητή. Συνεπώς, το τεκμήριο της κανονικότητας δεν έχει ανατραπεί με οποιοδήποτε τρόπο με τα όσα έχουν αναφερθεί στην γραπτή αγόρευση του αιτητή.
Περαιτέρω, προς ενίσχυση των πιο πάνω αναφερθέντων, δεν έχει προσκομιστεί από μέρους της συνηγόρου του αιτητή μαρτυρία προς απόδειξη των εν λόγω ισχυρισμών ή έχει προβεί σε οποιοδήποτε δικονομικό διάβημα για να τους αποδείξει και ενόψει τούτου οι εν λόγω απορρίπτονται ως αβάσιμοι.
Όσον αφορά τον ισχυρισμό περί παραβίασης της αρχής του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού, μιας και προβάλλεται ότι η εν λόγω αρχή δεν λήφθηκε σε κανένα στάδιο υπόψη κατά την εξέταση του αιτήματος του ανήλικου, κρίνω σκόπιμο να αναφέρω ότι δεν εντοπίζω σε κανένα σημείο της διαδικασίας ως προκύπτει από τον διοικητικό φάκελο να μη λήφθηκε υπόψη η εν λόγω αρχή. Ως χαρακτηριστικά παρατέθηκε και αναλύθηκε και ανωτέρω εμφαίνεται ότι παραχωρήθηκαν στον αιτητή όλες οι απαραίτητες διαδικαστικές και ουσιαστικές εγγυήσεις ως ασυνόδευτου ανήλικου.
Δεδομένου ότι το αίτημα του εξετάστηκε λαμβανόμενης υπόψη της ιδιότητας του ως ασυνόδευτου ανήλικου και του παραχωρήθηκαν οι προβλεπόμενες εγγυήσεις προς διασφάλιση των δικαιωμάτων του, δεν προκύπτει οποιοδήποτε στοιχείο που να καταδεικνύει ότι η αρχή του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού παραγνωρίστηκε κατά την εξέταση του αιτήματος του. Επομένως, ο εν λόγω ισχυρισμός απορρίπτεται ως αβάσιμος.
Εξετάζοντας τον ισχυρισμό περί έλλειψης δέουσας έρευνας εκ μέρους των Καθ΄ων η αίτηση, αρχικά κρίνω σημαντικό να αναφερθεί ότι η επάρκεια της έρευνας, η έκταση και ο τρόπος διεξαγωγής της ποικίλει ανάλογα με τα υπό διερεύνηση γεγονότα. Προκαθορισμένος τρόπος δεν υπάρχει. Με την προϋπόθεση ότι η έρευνα είναι επαρκής, το Δικαστήριο δεν επεμβαίνει στον τρόπο που η διοίκηση επέλεξε να διερευνήσει το θέμα, ούτε και υποκαθιστά τα υπ' αυτής διαπιστωθέντα πρωτογενή ευρήματα (βλ. Motorways Ltd v. Υπουργού Οικονομικών κ.ά. (1999) 3 Α.Α.Δ. 447 και Ράφτης ν. Δημοκρατίας κ.ά. (2002) 3 Α.Α.Δ. 345 και Κώστας Γρηγορίου ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 1002/2009, ημερ. 27.10.2011).
Στη βάση της πιο πάνω υποχρέωσης του αρμόδιου οργάνου για δέουσα έρευνα θεωρώ χρήσιμο να καταγραφούν οι ισχυρισμοί του Αιτητή σε όλα τα στάδια εξέτασης του αιτήματός του, για να διαφανεί εάν όντως το αρμόδιο όργανο προέβη στη δέουσα υπό τις περιστάσεις έρευνα και ορθώς αποφάσισε να απορρίψει το αίτημα του Αιτητή.
Ο Αιτητής κατά την υποβολή της αίτησης του για διεθνή προστασία, δήλωσε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του λόγω των κοινοτήτων (societies) και της πίεσης για ένταξη του. Ενημέρωσε τον πατέρα του, ο οποίος τον έκρυψε και στη συνέχεια τον βοήθησε να εγκαταλείψει τη χώρα για να προστατεύσει την ζωή του (ερυθρό 1 Δ.Φ.).
Στο πλαίσιο της προφορικής του συνέντευξης, και αναφορικά με τα προσωπικά του στοιχεία, ο Αιτητής δήλωσε υπήκοος της Σιέρρα Λεόνε, με τόπο καταγωγής και συνήθους διαμονής την πόλη Kabala. Ως προς το οικογενειακό του πλαίσιο, ο Αιτητής δήλωσε ότι οι γονείς του και ο αδερφός του εξακολουθούν να διαμένουν στο πατρικό του σπίτι στο χωριό Mamudia Kura στην πόλη Kabala. Ως προς το μορφωτικό του επίπεδο, δήλωσε ότι είναι απόφοιτος δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, και ως προς την καθημερινότητα του, δήλωσε ότι έπαιζε ποδόσφαιρο (ερυθρά 21-20 Δ.Φ.).
Ως προς τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής πρόβαλε θέματα ένταξής του στην κοινότητα Madingo. Ως υποστήριξε, τα άτομα με το όνομα S. έπρεπε να ενταχθούν στην συγκεκριμένη κοινότητα. Ο ίδιος δεν επιθυμούσε να ενταχθεί, καθότι άτομα έχασαν την ζωή τους, και ενημέρωσε τον πατέρα του ο οποίος τον βοήθησε να φύγει από την χώρα (ερυθρό 19 Δ.Φ.).
Ερωτηθείς αν συνέβη κάτι στον ίδιο προσωπικά, ο Αιτητής επιδεικνύοντας τον αριστερό του καρπό όπου υπάρχει ένα σημάδι, απάντησε ότι τον σημάδεψαν ως μέλος της κοινότητας (ερυθρό 19 Δ.Φ.).
Σε διευκρινιστικές ερωτήσεις, ο Αιτητής υποστήριξε ότι το σημάδι το απέκτησε όταν γεννήθηκε, και μαζί με τον δίδυμο αδερφό του (ο οποίος απεβίωσε) είναι τα μόνα μέλη της οικογένειας που το έχουν (ερυθρό 18 Δ.Φ.). Ενημερώθηκε αναφορικά με την πρόθεση ένταξής του από τον παππού του, ο οποίος τον ενημέρωσε, επίσης, ότι άτομα χάνουν την ζωή τους (ερυθρό 18 Δ.Φ.).
Σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, ο ίδιος πρόβαλε ότι θα τον αναγκάσουν να ενταχθεί στην συγκεκριμένη κοινότητα (ερυθρό 18 Δ.Φ.).
Ο αρμόδιος λειτουργός αξιολογώντας τις δηλώσεις του Αιτητή, κατά το στάδιο της συνέντευξης του, στην Έκθεση/Εισήγηση που ετοίμασε σχημάτισε δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς. Ο πρώτος αφορά τα προσωπικά στοιχεία του Αιτητή, ήτοι υπήκοος της Σιέρρα Λεόνε, με περιοχή καταγωγής και συνήθους διαμονής την πόλη Kabala, και ο δεύτερος αναφορικά με την άρνησή του να ενταχθεί στην κοινότητα Madingo.
Όσον αφορά στον πρώτο ισχυρισμό, έγινε αποδεκτός, καθώς κρίθηκε ότι στοιχειοθετήθηκε τόσο η εσωτερική όσο και η εξωτερική αξιοπιστία του.
Ομοίως αποδεκτός έγινε και ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός που αφορά την άρνηση του να ενταχθεί στην κοινότητα Madingo.
Προχωρώντας στην αξιολόγηση κινδύνου, η αρμόδια λειτουργός κατέληξε ότι λαμβάνοντας υπόψη τα αποδεδειγμένα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά διαπιστώνεται ότι δεν υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να γίνει αποδεκτό ότι σε περίπτωση επιστροφής του Αιτητή στη χώρα καταγωγής του θα αντιμετωπίσει δίωξη ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης.
Προχωρώντας στην νομική ανάλυση, η λειτουργός έκρινε ότι δεν δικαιούται προσφυγικό καθεστώς, αφού στο πρόσωπο του Αιτητή δεν συντρέχουν εκείνα τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία που θα μπορούσαν να στοιχειοθετήσουν το γεγονός ότι εγκατέλειψε την χώρα καταγωγής του και δεν επιθυμεί να επιστρέψει σε αυτή λόγω δικαιολογημένου φόβου δίωξης για ένα από τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 3 και 3Δ του Περί Προσφύγων Νόμου ήτοι την εθνικότητα, την φυλή, τη θρησκεία, την ιδιότητα μέλους σε μια συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα ή την πολιτική γνώμη όπως περιγράφεται στο άρθρο 1Α της Σύμβασης της Γενεύης του 1951. Περαιτέρω, θεώρησε ότι δεν δικαιολογείται αναγνώριση συμπληρωματικής προστασίας στο πρόσωπο του, καθότι ο κίνδυνος που μπορεί να αντιμετωπίσει ο Αιτητής σε περίπτωση επιστροφής του δεν συνιστά πραγματικό κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης ή βασανιστηρίων ή απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης δυνάμει του άρθρου 19(2) (α) και (β) του περί Προσφύγων Νόμου. Επιπρόσθετα, η αρμόδια αρχή, έκρινε ότι ούτε και οι προϋποθέσεις για χορήγηση συμπληρωματικής προστασίας συντρέχουν δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου.
Ενόψει των πιο πάνω αναφερθέντων, διαπιστώνω ότι οι καθ΄ ων η αίτηση δεν έχουν προβεί σε επαρκή έρευνα και φαίνεται να κατέληξαν σε συμπεράσματα τα οποία δεν είχαν εξεταστεί στο πλαίσιο της πλήρους και εξατομικευμένης έρευνας που όφειλαν να διεξάγουν. Ειδικότερα, διαπιστώνω ότι οι Καθ’ ων η αίτηση δεν προέβησαν σε έρευνα και παρέλειψε ο αρμόδιος λειτουργός να εντοπίσει εξωτερικές πηγές πληροφόρησής αναφορικά με την κοινότητα Madingo και την δράση της στην Σιέρρα Λεόνε, ενώ συνάμα, ο αρμόδιος λειτουργός δεν προέβη σε οποιαδήποτε έρευνα αναφορικά με την επικρατούσα κατάσταση ασφαλείας στον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή.
Ενόψει των πιο πάνω, οι εν λόγω διαπιστώσεις, καθιστούν συνακόλουθα το συγκεκριμένο σκέλος της απόφασης αναιτιολόγητο. Στη συγκεκριμένη ωστόσο έρευνα θα προβεί το παρόν Δικαστήριο βάσει και της παρεχόμενης εκ του Νόμου δικαιοδοσίας του.
Κρίνω σκόπιμο σε αυτό το σημείο να αναφέρω επίσης ότι, η κατάληξή μου αυτή δεν καθορίζει την τύχη της υπό κρίση προσφυγής, ενόψει της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου να προβαίνει σε έλεγχο της ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης, εξετάζοντας πλήρως και από τούδε και στο εξής (ex nunc) τα γεγονότα και τα νομικά ζητήματα που τη διέπουν. Επομένως, θα προχωρήσω να εξετάσω την ορθότητα της προσβαλλόμενης απόφασης στη βάση του άρθρου 11 (3) (α) του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018 (Ν. 73(I)/2018) και ενόψει τούτου να κρίνω αν ορθά το αρμόδιο όργανο απέρριψε το αίτημα του Αιτητή.
Προχωρώντας λοιπόν στην εξέταση των ουσιωδών ισχυρισμών της παρούσας υπόθεσης, το Δικαστήριο αρχικά συντάσσεται με την αξιολόγηση των Καθ' ων η αίτηση αναφορικά με τα στοιχεία του προσωπικού προφίλ, την χώρα καταγωγής και τον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή. Οι μεν δηλώσεις του κρίνονται ως επαρκείς και σαφείς, ενώ προσκόμισε διαβατήριο της χώρας καταγωγής του. Ως εκ τούτου ο ισχυρισμός αναφορικά με τα στοιχεία του προσωπικού προφίλ, τη χώρα καταγωγής και τον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή γίνεται δεκτός ως αξιόπιστος.
Παράλληλα, το Δικαστήριο συντάσσεται και με την αποδοχή του δευτέρου ουσιώδους ισχυρισμού, ήτοι την άρνηση του Αιτητή να ενταχθεί στην κοινότητα Mandingo.
Ούτως ή άλλως, σε περίπτωση που ένας ισχυρισμός έχει κριθεί αποδεκτός, το Δικαστήριο δεν μπορεί να χειροτερεύσει την θέση του αιτούντος στη βάση της αρχής της απαγόρευσης της χειροτέρευσης της θέσης του διοικούμενου (βλ. σχετικά αποφάσεις του παρόντος Δικαστηρίου R E κ.α. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου, Υπόθεση αρ. 7651/2021, 31/10/2024, G T ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου, Υπόθεση αρ. 1441/2022, 9/7/2024).
Σε σχέση με την εξωτερική αξιοπιστία του ανωτέρω ισχυρισμού, το Δικαστήριο προέβη σε έρευνα αναφορικά με την κοινότητα Mandingo και την δράση της στην χώρα καταγωγής του αιτητή, με τα ακόλουθα ευρήματα:
Σύμφωνα με την ιστοσελίδα Mandingo National Union, οι Mandingo – επίσης γνωστοί ως Mandinka ή Mandingo — είναι μία από τις μεγαλύτερες και πιο διαδεδομένες εθνοτικές ομάδες στη Δυτική Αφρική, με πλούσια ιστορία εμπορίου, σπουδών, και πολιτιστικών επιτευγμάτων που εκτείνεται σε αιώνες. Στη Σιέρρα Λεόνε, η κοινότητα Mandingo αποτελεί ζωτικό μέρους του εθνικού ιστού. Γνωστοί για το επιχειρηματικό τους πνεύμα, τις βαθιές μουσουλμανικές πεποιθήσεις, και τις ισχυρές οικογενειακές αξίες, έχουν συμβάλει σημαντικά στην κοινωνική, οικονομική, και πολιτιστική ζωή της Σιέρρα Λεόνε.[2]
Ως προς παραδοσιακές πρακτικές, ήθη και έθιμα, σύμφωνα με την ιστοσελίδα Africa 101 Last Tribes, ο Kankurang αποτελεί μια ισχυρή και ιερή φιγούρα για την συγκεκριμένη κοινότητα, ειδικά σε χώρες όπως η Γκάμπια, η Σενεγάλη, η Γουινέα, το Μάλι, κ.α. Ο Kankurang είναι μασκοφόρος φιγούρα, και αντιπροσωπεύει τον πνευματικό φύλακα, ο οποίος εμφανίζεται κατά τη διάρκεια σημαντικών πολιτιστικών εκδηλώσεων, ιδίως τελετών μύησης. Ειδικότερα, στις τελετές μύησης των αντρών παίζει κεντρικό ρόλο, σηματοδοτώντας την μετάβαση από την παιδική ηλικία στην ενηλικίωση. Σύμφωνα με την ανωτέρω ιστοσελίδα, η παράδοση του Kankurang αναγνωρίζεται επίσημα από την UNESCO ως μέρος της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας, υπογραμμίζοντας τη σημασία και την ανάγκη διατήρησής της.[3]
Επομένως, από τις πάνω πληροφορίες, δεν συνάγεται οιοσδήποτε κίνδυνος από την κοινότητα Mandingo εναντίον του Αιτητή, ούτε εντοπίστηκαν πληροφορίες εξαναγκαστικής μύησης, και κινδύνου σε περίπτωση άρνησης μύησης.
Εξετάζοντας τον μελλοντοστραφή κίνδυνο σε περίπτωση επιστροφής του αιτητή στην χώρα καταγωγής του, θεωρώ ότι παρά την πλήρωση της εσωτερικής και εξωτερικής αξιοπιστίας του πιο πάνω ισχυρισμού, εντούτοις δεν προκύπτει εύλογη πιθανότητα ο αιτητής να εκτεθεί, λόγω αυτού, σε μεταχείριση η οποία θα μπορούσε να ανέλθει σε επίπεδο δίωξης ή σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής του στην χώρα καταγωγής του.
Ειδικότερα, όσον αφορά τον αποδεκτό ισχυρισμό που προβάλλει ο αιτητής περί της άρνησης του να ενταχθεί στην κοινότητα Mandingo καθότι σε περίπτωση ένταξης του θα χάσει την ζωή του, εξετάζοντας τον μελλοντοστραφή κίνδυνο σε περίπτωση επιστροφής του στην χώρα του, δεν εμφαίνεται ότι από τις διαθέσιμες πηγές πληροφόρησης ενδέχεται ο αιτητής με οποιοδήποτε τρόπο να κινδυνεύσει ή να στοχοποιηθεί από την εν λόγω οργάνωση. H όποια ένταξή του ή μη στην εν λόγω οργάνωση όπως επίσης και συνακόλουθα η άρνηση του ένταξης του στην εν λόγω για να μην κινδυνεύσει η ζωή του, δεν δημιουργούν οποιοδήποτε κίνδυνο προς το πρόσωπο του, βάσει των ανωτέρω παρατεθεισών διαθέσιμων πηγών πληροφόρησης.
Θα συμφωνήσω επίσης με την αξιολόγηση στην οποία έχει προβεί ο αρμόδιος λειτουργός ως καταγράφεται στην έκθεση – εισήγηση κατά την αξιολόγηση του μελλοντοστραφούς κινδύνου στο πρόσωπο του, ήτοι ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που θα μπορούσαν κάποιος να υποθέσει ότι ο αιτητής σε περίπτωση επιστροφής του βρίσκεται σε κίνδυνο, και ενόψει τούτου δεν υπάρχει εύλογος βαθμός πιθανότητας ότι ο αιτητής θα υποστεί σοβαρή βλάβη ή δίωξη κατά της επιστροφή του, και παρέλκει η όποια επανάληψη της.
Υπό το φως λοιπόν των πραγματικών περιστατικών της υπό κρίση προσφυγής που έγιναν αποδεκτά, διαπιστώνω ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την αναγνώριση του Αιτητή ως πρόσφυγα, καθώς όπως προκύπτει από το πιο πάνω ιστορικό, ο Αιτητής δεν τεκμηρίωσε κατά τρόπο κανένα απολύτως ισχυρισμό ο οποίος στοιχειοθετεί βάσιμο και δικαιολογημένο φόβο δίωξης, που να εμπίπτει στις προϋποθέσεις αναγνώρισης του καθεστώτος του πρόσφυγα στο πρόσωπό του, έτσι όπως η έννοια του πρόσφυγα ερμηνεύεται στην Σύμβαση της Γενεύης του 1951 και από τον Περί Προσφύγων Νόμο, καθότι ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποδείξει βάσιμο φόβο δίωξης για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας, ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων σύμφωνα με το άρθρο 3 του Περί Προσφύγων Νόμου.
Συνακόλουθα ο Αιτητής δεν επικαλέστηκε κανέναν ουσιώδη λόγο που να πιστεύεται ότι, εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη υπό τη μορφή θανατικής ποινής ή εκτέλεσης ή βασανιστηρίων, εξευτελιστικής ή απάνθρωπης μεταχείρισης ή τιμωρίας, για να του δοθεί συμπληρωματική προστασία σύμφωνα με το άρθρο 19 (2) (α), (β) του Περί Προσφύγων Νόμου.
Περαιτέρω, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν συντρέχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι ο Αιτητής, σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του θα αντιμετωπίσει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, ως οι διατάξεις του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου προβλέπουν, το Δικαστήριο ανέτρεξε σε έγκυρες πηγές πληροφόρησης για τη χώρα του Αιτητή, προς εξέταση της κατάστασης που επικρατεί στη Σιέρρα Λεόνε, και ειδικότερα στην πόλη Kabala, η οποία έχει γίνει δεκτό ότι αποτελεί τον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής τoυ στη χώρα καταγωγής του.
Τούτων λεχθέντων, προχωρώ σε επικαιροποιημένη έρευνα, αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στη Σιέρρα Λεόνε και στην πόλη Kabala.
Αναφορικά με την γενικότερη κατάσταση στη Σιέρρα Λεόνε, σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης της Γερμανίας (Federal Ministry for Economic Cooperation and Development), η Σιέρρα Λεόνε είναι μια από τις φτωχότερες χώρες της Δυτικής Αφρικής και μία από τις δέκα λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες στον κόσμο. Η επισιτιστική ανασφάλεια είναι υψηλή, ενώ οι φτωχές υποδομές, οι αδύναμες θεσμικές δομές, οι ελλείψεις διακυβέρνησης και οι αυταρχικές τάσεις εμποδίζουν την ανάπτυξη της χώρας. Οι συνέπειες του εμφυλίου πολέμου εξακολουθούν να είναι εμφανείς, και οι πολιτικές εντάσεις στη χώρα δεν έχουν υποχωρήσει. Το εξαιρετικά δύσκολο κοινωνικό πλαίσιο, το υψηλό επίπεδο φτώχειας και η επισφαλής επισιτιστική κατάσταση εξακολουθούν να απειλούν την πολιτική σταθερότητα και την κοινωνική ειρήνη.[4]
Ως προς τα αριθμητικά δεδομένα, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία από τη βάση δεδομένων ACLED (Armed Conflict Location and Event Data Project), στη Σιέρρα Λεόνε, κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης τις 21.07.2026), καταγράφηκαν 9 περιστατικά πολιτικής βίας[5] τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα 1 απώλεια σε ανθρώπινες ζωές.[6] Ειδικότερα, στην βόρεια περιφέρεια (Northern province) όπου βρίσκεται η πόλη Kabala, τόπος συνήθους διαμονής του Αιτητή, το ανωτέρω χρονικό διάστημα καταγράφηκαν στην εν λόγω βάση δεδομένων, 2 περιστατικά πολιτικής βίας, χωρίς καταγεγραμμένες οποιεσδήποτε απώλειες σε ανθρώπινες ζωές.[7]
Κατά συνέπεια, η βόρεια περιφέρεια (Northern province) της Σιέρρα Λεόνε, τόπος συνήθους διαμονής του Αιτητή, δεν φαίνεται να πλήττεται από συγκρούσεις και περιστατικά βίας οι οποίες πληρούν το όριο του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, ως αυτό ερμηνεύθηκε νομολογιακά στις αποφάσεις C-465/07 - Elgafaji και C‑285/12 - Diakité του ΔΕΕ.[8]
Πέραν τούτου, λαμβάνοντας υπόψιν και το προσωπικό προφίλ του Αιτητή, διαπιστώνω ότι απουσιάζουν ιδιαίτερες επιβαρυντικές περιστάσεις, δεδομένου ότι ο Αιτητής συνιστά πλέον ενήλικα, υγιή άντρα, με οικογενειακό υποστηρικτικό δίκτυο στη Σιέρρα Λεόνε, ενώ δεν έχει προκύψει οιαδήποτε ευαλωτότητα (υπενθυμίζεται ότι ο Αιτητής είναι ενήλικας πλέον) η οποία θα μπορούσε να επιτείνει τον κίνδυνο να αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης λόγω της επικρατούσας κατάστασης ασφαλείας στην βόρεια περιφέρεια, κατά την εφαρμογή της αρχής της «αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας».
Επαναλαμβάνω στο σημείο αυτό και θεωρώ κρίσιμο να αναφερθεί ότι ο Αιτητής έχει στο μεταξύ ενηλικιωθεί. Στην απόφαση του διοικητικού εφετείου, υπόθεση SHARMAAKE MOHAMED v. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΑΣΥΛΟΥ, Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 36/2021, 16/9/2025, λέχθηκε ότι στα πλαίσια εξέτασης του ex nunc ελέγχου από το Δικαστήριο, ο έλεγχος ορθότητας θα πρέπει να μεσολαβεί σε επικαιροποιημένα δεδομένα όσον αφορά τις προσωπικές περιστάσεις του αιτητή μεταξύ των οποίων και του γεγονότος ότι ένας αιτητής έχει ενηλικιωθεί. Παραθέτω κατωτέρω σχετικό απόσπασμα το οποίο υιοθετώ στα πλαίσια εξέτασης της παρούσας υπόθεσης ( η υπογράμμιση του παρόντος Δικαστηρίου):
«[….]
Προς τούτο, το αρμόδιο Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη το σύνολο των στοιχείων που του παρέχουν τη δυνατότητα να προβεί σε επικαιροποιημένη εκτίμηση της ενώπιον του περίπτωσης Ως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην απόφαση του ΔΕΕ ημερ. 13.6.2024 στην Υπόθεση C-563/22 SN κ.ά., σκέψη 76, με δικές μας υπογραμμίσεις:
« […..] Η πιο πάνω επικαιροποίηση των δεδομένων (και των πραγματικών) της περίπτωσης δεν αφορά και δεν περιορίζεται, a priori τουλάχιστον, μόνο στα στοιχεία που θα ήταν τυχόν επωφελή για την αίτηση του προσφεύγοντα, αλλά άπτεται όλων των σχετικών παραμέτρων (και των προσωπικών δεδομένων του αιτούντος), ακόμα και αν τέτοια επικαιροποίηση θα οδηγούσε στην απόρριψη της αίτησης ασύλου. Εάν, επί παραδείγματι, κατά το στάδιο της διοικητικής εξέτασης η χώρα καταγωγής του αιτούντος δεν ήταν ασφαλής, αλλά κατέστη ασφαλής στο στάδιο της επί της ουσίας δικαστικής εξέτασης, αυτό το στοιχείο δεν δύναται να αγνοηθεί. Όπως, βεβαίως, ούτε η αντίστροφη περίπτωση. Το ζητούμενο είναι πάντα η διαπίστωση εφεξής ανάγκης παροχής διεθνούς προστασίας λόγω κινδύνου δίωξης (μελλοντοστραφούς, βλ. απόφαση Εφετείου ημερομηνίας 17.7.2025 στην Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 3/2024 KASUMILAMBU HENRY MULENDA v. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΑΣΥΛΟΥ, απόφαση Εφετείου ημερομηνίας 31.3.2025 στην Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 153/2023 RAAFAT ALFY NOUH KHALIL κ.α. v. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΑΣΥΛΟΥ) και σε αυτό αποσκοπεί η ex nunc δικαστική εξέταση και η απαίτηση επικαιροποίησης των δεδομένων.
Οι δε ειδικές διαδικαστικές εγγυήσεις, μεταξύ αυτών και αυτές για ασυνόδευτους ανήλικους αιτητές που εδώ ενδιαφέρουν, είναι ως φανερώνει το ίδιο το λεκτικό τους, διαδικαστικές. Σκοπός τους είναι η εξασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής του (ουσιαστικού) δικαιώματος αναζήτησης και απόκτησης ασύλου λόγω δίωξης και γενικότερα του δικαιώματος παροχής διεθνούς προστασίας και είναι, ως εκ της φύσεως τους, εξισορροπητικές και αποκαταστατικές. Ήτοι, δεν αποσκοπούν να θέσουν τους δικαιούχους τέτοιων διαδικαστικών εγγυήσεων σε ευνοϊκότερη μοίρα και μεταχείριση σε σχέση με τους υπόλοιπους αιτητές διεθνούς προστασίας, αλλά, όσο το δυνατόν, σε ίση. Ως εκ τούτου, δεν αποτελούν αμετάβλητο και αναφαίρετο κεκτημένο ουσιαστικό δικαίωμα, άπαξ και ο λόγος παροχής τέτοιων διαδικαστικών εγγυήσεων δεν υφίσταται πλέον. Όπως, έχει επισυμβεί στην παρούσα περίπτωση, στην οποία, η ex nunc εξέταση της αίτησης του Εφεσείοντα από το Δικαστήριο έλαβε χώρα σε χρονικό διάστημα, κατά το οποίο ο Εφεσείων είχε ήδη ενηλικιωθεί (ως ορθά σημειώνει και το πρωτόδικο Δικαστήριο, ήδη κατά τη χρονική στιγμή καταχώρησης της Προσφυγής ο Εφεσείων ήταν ενήλικας), ως είναι αδιαμφισβήτητο από τα μέρη.
[…]».
Συμπερασματικά, και ελλείψει παρελθούσας δίωξης, δεν κρίνω ότι ανακύπτουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι ο Αιτητής θα διατρέξει κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του και συγκεκριμένα στην πόλη Kabala στην βόρεια περιφέρεια που αποτελεί τον τελευταίο τόπο διαμονής του.
Συνεπώς, όπως προκύπτει από το πιο πάνω ιστορικό και τα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά που έγιναν αποδεκτά, κρίνεται ότι η περίπτωση του Αιτητή δεν εμπίπτει στις προϋποθέσεις αναγνώρισης του καθεστώτος του πρόσφυγα ως ορίζονται στα άρθρα 3-3Δ του Περί Προσφύγων Νόμου, εφόσον ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποδείξει βάσιμο φόβο δίωξης για κάποιο από τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 3(1) του πιο πάνω Νόμου. Συνακόλουθα, ο Αιτητής δεν επικαλέστηκε κανένα ουσιώδη λόγο που να πιστεύεται, και ούτε προκύπτει (ως αναλύθηκε ανωτέρω), ότι, εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη, ώστε να του δοθεί συμπληρωματική προστασία. Επομένως, κρίνω ότι ορθώς κρίθηκε από την Υπηρεσία Ασύλου ότι δεν μπορούσε να του παρασχεθεί ούτε προσφυγικό καθεστώς, αλλά ούτε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.
Όσον αφορά τον ισχυρισμό της συνηγόρου του αιτητή για πλάνη περί τα πράγματα, δεν μπορώ να εντοπίσω σημείο στην διαδικασία έκδοσης της προσβαλλόμενης δια της παρούσης πράξης στο οποίο να εμφιλοχώρησε πλάνη περί τα πράγματα σύμφωνα με το άρθρο 46 του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμο Ν. 158 (Ι)/1999 και συνεπεία της οποίας η απόφαση των καθ' ων η αίτηση να μπορεί να θεωρηθεί πάσχουσα συνεπεία τέτοιας πλάνης περί των γεγονότων και ο περί του αντιθέτου ισχυρισμός του αιτητή απορρίπτεται ως αβάσιμος.
Καταληκτικά, υπενθυμίζω ότι η απόφαση επιστροφής του αιτητή έχει ανακληθεί με απόφαση ημερομηνίας 23/06/2022 εφόσον ως καταγράφεται ο αιτητής ήταν ασυνόδευτος ανήλικος ( βλ. σχετικά ερυθρό 37 του Δ.Φ.).
Με βάση το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον μου τα οποία περιορίζονται στο περιεχόμενο του σχετικού διοικητικού φακέλου, αφού ουδεμία περαιτέρω μαρτυρία προσκομίστηκε στα πλαίσια της παρούσας προς υποστήριξη της αιτήσεως και αφού εξέτασα τόσο τη νομιμότητα όσο και την ουσία της υπό αναφορά υπόθεσης, καταλήγω ότι εύλογα η Υπηρεσία Ασύλου απέρριψε την αίτηση του αιτητή.
Ως εκ τούτου, η παρούσα προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται. Ως προς τα έξοδα, λαμβανομένων υπόψη των πλημμελειών που διαπιστώθηκαν ανωτέρω κατά την διαδικασία έκδοσης της προσβαλλόμενης απόφασης, κρίνω ορθό και δίκαιο όπως επιδικαστούν μειωμένα έξοδα στο ποσό των €600 υπερ των Καθ' ων η αίτηση και εναντίον του Αιτητή.
Χ. ΠΛΑΣΤΗΡΑ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
[1] Προτάσεις Γενικού Εισαγγελέας στην υπόθεση του ΔΕΕ C – 156/23 [Ararat] < https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=286163&pageIndex=0&doclang=el&mode=req&dir=&occ=first&part=1>.
[2] Mandingo National Union, https://www.madingonationalunion.org/home [Ημερομηνία Πρόσβασης: 27/07/2026]
[3] Africa 101 Last Tribes, https://www.101lasttribes.com/tribes/malinke.html [Ημερομηνία Πρόσβασης: 27/07/2026]
[4] Federal Ministry for Economic Cooperation and Development, https://www.bmz.de/en/countries/sierra-leone [Ημερομηνία Πρόσβασης: 28/08/2026]
[5] Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων ACLED, η Πολιτική Βία (Political Violence) περιλαμβάνει τις ακόλουθες κατηγορίες περιστατικών: Βία κατά Αμάχων (Violence Against Civilians), Μάχες (Battles), Ταραχές (Riots), Εκρήξεις/Απομακρυσμένη Βία (Explosions/Remote Violence), Διαδηλώσεις (Protests).
[6] ACLED - DISAGGREGATED DATA COLLECTION - ANALYSIS & CRISIS MAPPING PLATFORM, The Armed Conflict Location & Event Data Project, η οποία από 30/07/2025 είναι προσβάσιμη κατόπιν εγγραφής στον ακόλουθο διαδικτυακό σύνδεσμο https://acleddata.com/platform/explorer (βλ. πλατφόρμα Explorer, με χρήση των ακόλουθων στοιχείων ανάλυσης: METRIC: Event Counts/Fatality Counts, EVENT CATEGORIES: Political Violence, DATE RANGE: Past Year of ACLED Data, COUNTRY: Sierra Leone, Northern) [Ημερομηνία Πρόσβασης: 28/08/2026]
[7] Ibid
[8] Βλ. Απόφαση ΔΕΕ C-285/12 Aboubacar Diakité ν. Commissaire général aux réfugiés et aux apatrides ημερ.30/01/2014 (βλ. σκέψη 31), όπως επίσης απόφαση ΔΕΕ C-465/07 Meki Elgafaji, Noor Elgafali v Staatssecretaris van Justitie ημερ. 17/2/2009 (βλ. σκέψη 39, 43).
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο