ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Υπόθεση Αρ.: 836/24
12 Αυγούστου, 2026
[Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
N.N.M.
Αιτητού,
και
Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω
Υπουργείου Εσωτερικών, Υπηρεσίας Ασύλου
Ζ. Ποντίκη(κα) για Ε. Μυριάνθους (κα), Δικηγόρος για Αιτητή
Μ. Βασιλείου (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Ο Αιτητής στρέφεται κατά των Καθ' ων η αίτηση ημερομηνίας 17.1.2024, με την οποία απορρίφθηκε η αίτησή του για διεθνή προστασία.
Γεγονότα
1. Τα γεγονότα της υπόθεσης έχουν ως ακολούθως: Ο Αιτητής κατάγεται από τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (στο εξής: ΛΔΚ). Εισήλθε παράνομα στη Δημοκρατία από τις μη ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση περιοχές και περί τις 7.7.2021, υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας. Στις 19.10.2023 και στις 8.11.2023, πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις του Αιτητή αναφορικά με το αίτημά του για διεθνή προστασία από λειτουργό, ο οποίος στις 4.1.2024 υπέβαλε Έκθεση-Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου (στο εξής: Προϊστάμενος) για απόρριψη της αίτησης ασύλου του Αιτητή και επιστροφή του στη χώρα καταγωγής του. Η Εισήγηση εγκρίθηκε από τον Προϊστάμενο στις 17.1.2024. Η εν λόγω απορριπτική απόφαση, η οποία κοινοποιήθηκε στον Αιτητή στις 12.2.2024, αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας προσφυγής.
Νομικοί Ισχυρισμοί
2. Ο Αιτητής, δια της συνηγόρου του, κατά το στάδιο της ακροαματικής διαδικασίας στις 26.6.2026, προώθησε ως μοναδικό λόγο προσφυγής την έλλειψη δέουσας έρευνας, επικαλούμενος πλημμελή εκτίμηση των περιστάσεων του κατά την εξέταση της αίτησής του. Ειδικότερα, ως προς το δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό του, σχετικά με τη συμμετοχή του στο πολιτικό κόμμα, ισχυρίστηκε ότι εξήγησε με συνέπεια ότι εντάχθηκε σ’ αυτό ενόσω ήταν φοιτητής στην Ινδία το 2017, κόμμα του οποίου απώτερος στόχος αποτελούσε η απελευθέρωση της ΛΔΚ από τη ξένη επιρροή. Ως προς τον τρίτο ουσιώδη ισχυρισμό, σε σχέση με τη λόγω της πολιτικής του δράσης σύλληψή του στις 12.2.2021, υποστήριξε ότι παρέσχε συνεπή και λεπτομερή περιγραφή των γεγονότων που οδήγησαν στο να συλληφθεί. Περαιτέρω, για το ένταλμα σύλληψης το οποίο υπέβαλε ενώπιον των Καθ’ ων η αίτηση, ανέφερε ότι οι Καθ’ ων η αίτηση αναγνώρισαν ότι έφερε υπογραφές και σφραγίδες και ότι δεν αμφισβητούσαν τη γνησιότητά του. Ανέφερε ακόμη ότι μπόρεσε να απελευθερωθεί αλλά και να φύγει από τη χώρα ένεκα των επαγγελματικών διασυνδέσεων του πατέρα του.
3. Από την πλευρά τους, οι Καθ' ων η αίτηση υπεραμύνθηκαν της νομιμότητας και ορθότητας της επίδικης απόφασης, την οποία, κατά τους ίδιους, εξέδωσαν κατόπιν δέουσας έρευνας και ορθής αξιολόγησης όλων των στοιχείων και δεδομένων. Υποστήριξαν ότι η επίδικη απόφαση ήταν δεόντως αιτιολογημένη και παρέπεμψαν στα επιμέρους ευρήματά τους κατά τη διοικητική διαδικασία, επισημαίνοντας τις πολλαπλές αντιφάσεις στις οποίες υπέπεσε ο Αιτητής και την αδυναμία του να παράσχει ένα λεπτομερές και συνεκτικό αφήγημα. Έθεσαν επίσης ότι οι ισχυρισμοί του ήταν μεταξύ τους αλληλένδετοι και ότι εφόσον ο περί της συμμετοχής του σε πολιτικό κόμμα ισχυρισμός δεν έγινε αποδεκτός, δεν μπορούσαν να γίνουν αποδεκτοί ούτε οι περί δίωξής του ισχυρισμοί του.
Το νομικό πλαίσιο
4. Η Σύμβαση περί του καθεστώτος των προσφύγων, η οποία υπογράφηκε στη Γενεύη στις 28 Ιουλίου 1951 και τέθηκε σε ισχύ στις 22 Απριλίου 1954 [Recueil des traités des Nations unies, τόμος 189, σ. 150, αριθ. 2545 (1954)], όπως συμπληρώθηκε με το Πρωτόκολλο περί του καθεστώτος των προσφύγων, το οποίο συνήφθη στη Νέα Υόρκη στις 31 Ιανουαρίου 1967 και τέθηκε σε ισχύ στις 4 Οκτωβρίου 1967 (στο εξής: Σύμβαση της Γενεύης), ορίζει, στο άρθρο 1, τμήμα Α, σημείο 2, πρώτο εδάφιο, ότι ο όρος «πρόσφυγας» εφαρμόζεται επί παντός προσώπου το οποίο, «συνεπεία δικαιολογημένου φόβου διώξεως λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητος, κοινωνικής τάξεως ή πολιτικών πεποιθήσεων, ευρίσκεται εκτός της χώρας της οποίας έχει την ιθαγένεια και δεν δύναται ή, λόγω του φόβου τούτου, δεν επιθυμεί να απολαύη της προστασίας της χώρας ταύτης».
5. Ο Κανονισμός 2 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Διαδικαστικών Κανονισμών του 2019, ως έχουν τροποποιηθεί μέχρι και τον περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας (Τροποποιητικό) (Αρ. 1) Διαδικαστικό Κανονισμό του 2026, έχει ως ακολούθως:
«Ο Διαδικαστικός Κανονισμός του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου 1962, και οι περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διαδικαστικοί Κανονισμοί (Αρ.1) Διαδικαστικοί Κανονισμοί του 2015, τυγχάνουν εφαρμογής σε όλες τις προσφυγές που καταχωρούνται στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας από 18.6.2019, με τις αναγκαίες τροποποιήσεις που αναφέρονται στη συνέχεια και κατ’ ανάλογη εφαρμογή των δικονομικών κανόνων και πρακτικής που ακολουθούνται και εφαρμόζονται στις ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου προσφυγές εκτός αν ήθελε άλλως ορίσει το Δικαστήριο.».
6. Το άρθρο 11 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμων του 2018 έως 2026 (στο εξής: o περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμος) καθορίζει τη δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου.
7. Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1347 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Μαΐου 2024, σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των ανιθαγενών ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για τα άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας, για την τροποποίηση της οδηγίας 2003/109/ΕΚ του Συμβουλίου και για την κατάργηση της οδηγίας 2011/95/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (στο εξής: Κανονισμός αναγνώρισης/Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1347), δυνάμει του άρθρου 42 αυτού, εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου 2026.
8. Το άρθρο 3 στοιχείο 5) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 ορίζει τον όρο «πρόσφυγας».
9. Ο όρος «πρόσφυγας» ορίζεται και στο ερμηνευτικό άρθρο 2 του περί Προσφύγων Νόμου του 2026 (στο εξής: o περί Προσφύγων Νόμος).
10. Το καθεστώς του πρόσφυγα χορηγείται σε υπηκόους τρίτων χωρών ή σε ανιθαγενείς που πληρούν τις οικείες προϋποθέσεις σύμφωνα με τα κεφάλαια ΙΙ και ΙΙΙ του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.
11. Το άρθρο 3 στοιχείο 6) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 ορίζει τον όρο «πρόσωπο που δικαιούται επικουρική προστασία».
12. Το καθεστώς επικουρικής προστασίας χορηγείται σε υπηκόους τρίτων χωρών ή σε ανιθαγενείς που πληρούν τις οικείες προϋποθέσεις σύμφωνα με τα κεφάλαια ΙΙ και V του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.
13. Αντιστοίχως, οι εφαρμοστικές του ενωτικού νομοθετικού πλαισίου διατάξεις του περί Προσφύγων Νόμου, ορίζουν τα εξής:
14. Το άρθρο 51 του περί Προσφύγων Νόμου προβλέπει ότι:
«51. Ο Προϊστάμενος με απόφασή του χορηγεί το καθεστώς πρόσφυγα σε αιτητή, εάν κατά τη διοικητική διαδικασία εξέτασης της αίτησής του έχει αποδειχθεί ότι πληροί τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στις διατάξεις των Κεφαλαίων ΙΙ και ΙΙΙ του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347».
15. Το άρθρο 53 του περί Προσφύγων Νόμου ορίζει ότι:
«53. Ο Προϊστάμενος, με απόφασή του, χορηγεί το καθεστώς επικουρικής προστασίας σε αιτητή εάν, κατά τη διοικητική διαδικασία εξέτασης της αίτησής του, έχει αποδείξει ότι πληροί τις προϋποθέσεις των Κεφαλαίων ΙΙ και V του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347».
16. Το άρθρο 4 παράγραφος 1 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, το οποίο τιτλοφορείται «Υποβολή πληροφοριών και αξιολόγηση γεγονότων και περιστάσεων» προβλέπει τα εξής:
«1. Οι αιτούντες υποβάλλουν όλα τα στοιχεία που διαθέτουν και τα οποία τεκμηριώνουν την αίτηση διεθνούς προστασίας. Για τον σκοπό αυτό, οι αιτούντες συνεργάζονται πλήρως με την αποφαινόμενη αρχή και με άλλες αρμόδιες αρχές και παραμένουν παρόντες και διαθέσιμοι στο έδαφος του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησής τους καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, μεταξύ άλλων κατά την αξιολόγηση των σχετικών στοιχείων της αίτησης.[…]».
17. Επισημαίνεται συναφώς ότι, ως προς τις ουσιαστικές προϋποθέσεις αναγνώρισης της ιδιότητας του πρόσφυγα και χορήγησης καθεστώτος επικουρικής προστασίας, το νέο ενωσιακό κανονιστικό πλαίσιο δεν επέφερε ουσιώδεις μεταβολές σε σχέση με το προϊσχύσαν καθεστώς της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ και των αντίστοιχων εθνικών εναρμονιστικών ρυθμίσεων, αλλά διατήρησε, κατ’ ουσίαν, τα ίδια κριτήρια υπαγωγής στα δύο καθεστώτα διεθνούς προστασίας.
Κατάληξη
18. Ως προς τους εγειρόμενους λόγους προσφυγής, επισημαίνεται εκ προοιμίου ότι το παρόν Δικαστήριο, ως δικαστήριο ουσίας, δικάζει την ενώπιόν του προσφυγή αξιολογώντας εξ υπαρχής την αίτηση του Αιτητή για διεθνή προστασία, τόσο κατά το νόμο όσο και κατ’ ουσίαν. Δεν περιορίζεται, συνεπώς, μόνο στην εξέταση της διαδικασίας και των στοιχείων κρίσης της διοικητικής αρχής που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη, αλλά εξετάζει την ουσιαστική ορθότητά της de novo και ex nunc. [Βλ. Aπόφαση του ΔΕΕ της 3ης Απριλίου 2025, C‑283/24 [Barouk], B. F. κατά Κυπριακής Δημοκρατίας, ECLI:EU:C:2025:236, απόφαση του ΔΕΕ ημερομηνίας 29 Ιουλίου 2019, Torubarov, C-556/17, EU:C:2019:626, σκέψεις 50 έως 53 (σύμφωνα με την οποία το δικαστήριο πραγματοποιεί «πλήρη και ex nunc εξέταση τόσο των πραγματικών όσο και των νομικών ζητημάτων, ιδίως, κατά περίπτωση, εξέταση των αναγκών διεθνούς προστασίας) Έφεση κατά Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Aρ. 107/2023, Δημοκρατία ν. Q.B.T., απόφαση ημερ. 11.2.2025, Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 17/2021 Janelidze ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 21.9.2021· Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 35/2023 Lubangamu ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 5.12.2024]. Ο Αιτητής αναμένεται να προβάλει, στο πλαίσιο της διοικητικής ή και της παρούσας δικαστικής διαδικασίας, τέτοιους συγκεκριμένους και ειδικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι εν δυνάμει θα δικαιολογούσαν την υπαγωγή του στο καθεστώς διεθνούς προστασίας. Η πιο πάνω ανάλυση λόγω της έκτασης της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου καθιστά αλυσιτελή την προβολή υποπεριπτώσεων λόγων προσφυγής π.χ. έλλειψη δέουσας έρευνας και αιτιολογίας, πλάνη, ορισμένες διαδικαστικές πλημμέλειες κατά την έκδοση της επίδικης πράξης. Εν προκειμένω, ο Αιτητής εκπροσωπούμενος και δια συνηγόρου, έχει την ευκαιρία να εκθέσει τους ισχυρισμούς του και να λάβει όλα τα δέοντα δικονομικά μέσα προς τεκμηρίωσή τους [Βλ. «Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου», Επαμεινώνδας Π. Σπηλιωτόπουλος, 14ης Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 260, υποσημ. 72, «Εισηγήσεις Διοικητικού Δικονομικού Δικαίου, Χαράλαμπος Χρυσανθάκης, 2η Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σελ. 247 και Π.Δ. Δαγτόγλου, (Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο), σελ. 552]. Ως αλυσιτελής χαρακτηρίζεται ο λόγος προσφυγής, ο οποίος ακόμα και αν γίνει δεκτός δεν πρόκειται να οδηγήσει σε ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης [Βλ. Η προβολή ισχυρισμών στις διοικητικές διαφορές ουσίας, Α. Αθ. Αρχοντάκη, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 100].
19. Συναφές εν προκειμένω είναι και το άρθρο 4 παράγραφος 1 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347. Από τις εν λόγω διατάξεις απορρέει καταρχάς η υποχρέωση του Αιτητή να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια προς τεκμηρίωση της αίτησης ασύλου του. Σύμφωνα με πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου [Βλ. ενδεικτικώς, Υπόθ. Αρ. 1721/2011, Ηοοman & Mahiab Khanbabaie v. Aναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων, ημερ. 30.6.2016, ECLI:CY:AD:2016:D320] αποτελεί υποχρέωση του Αιτητή ασύλου να επικαλεστεί έστω και χωρίς να προσκομίσει τυπικά αποδεικτικά στοιχεία, συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που του προκαλούν κατά τρόπο αντικειμενικώς αιτιολογημένο, φόβο δίωξης στη χώρα του για κάποιον από τους λόγους που αναφέρει το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου [βλ. επίσης νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, αποφάσεις αρ. 1093/2008, 817/2009 και 459/2010]. Εν συνεχεία ωστόσο, λόγω ακριβώς της δυσχέρειας του Αιτητή ασύλου να τεκμηριώσει με συγκεκριμένα στοιχεία την αίτησή του, γεννάται υποχρέωση της διοίκησης να συνδράμει τον Αιτητή σε αυτήν την προσπάθεια προβολής και τεκμηρίωσης των ισχυρισμών του [βλ. Εγχειρίδιο για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια Καθορισμού του Καθεστώτος των Προσφύγων της Υπάτης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών παρ. 195 επ., Βλ. επίσης αναφορικά με την ενεργό συνεργασία Απόφαση του ΔΕΕ της 22ας Νοεμβρίου 2012, Υπόθεση C‑277/11, M. M., ECLI: EU:C:2012:744, σκέψεις 63 έως 68).
20. Η ανωτέρω προσέγγιση δεν μεταβάλλεται υπό το νέο κανονιστικό πλαίσιο. Ειδικότερα, το άρθρο 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 εξακολουθεί να κατοχυρώνει την αρχή της κοινής υποχρέωσης συνεργασίας κατά την εξέταση της αίτησης διεθνούς προστασίας, προβλέποντας αφενός την υποχρέωση του αιτητή να υποβάλει το συντομότερο δυνατό όλα τα στοιχεία και τις πληροφορίες που διαθέτει προς θεμελίωση της αίτησής του και, αφετέρου, την αντίστοιχη υποχρέωση των αρμόδιων αρχών να συνεργάζονται ενεργά με τον αιτητή για τη συλλογή και αξιολόγηση των κρίσιμων πραγματικών περιστατικών. Η ρύθμιση αυτή αποτελεί ουσιαστικά συνέχεια του προϊσχύσαντος άρθρου 4 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, όπως αυτό είχε μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο μέσω του άρθρου 16 των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2025 (έως την αντικατάστασή του από τον περί Προσφύγων Νόμο του 2026), χωρίς να επιφέρει ουσιώδη διαφοροποίηση ως προς την κατανομή του βάρους συνεργασίας και απόδειξης κατά την εξέταση της αίτησης.
21. Προχωρώντας στην εξέταση της ουσίας των ισχυρισμών του Αιτητή, επισημαίνεται ότι κατά την καταγραφή της αίτησής του ανέφερε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του λόγω της συμμετοχής του στο κόμμα CCDP, το οποίο αγωνιζόταν για την απελευθέρωση της χώρας. Ως δήλωσε, η χώρα τελούσε υπό κατοχή και περαιτέρω, οι δραστηριότητές του στο κόμμα σε συνδυασμό με το μήνυμα για την απελευθέρωση που διέδιδε, έθεσαν σε κίνδυνο τη ζωή του. Η κυβέρνηση, άρχισε να τον διώκει με συνέπεια να υποστεί αυθαίρετες συλλήψεις και να δεχτεί απειλές συμπεριλαμβανομένων απειλών κατά της ζωής του. Αφότου κατόρθωσε να διαφύγει, κατάλαβε ότι ήταν έτοιμοι να τον σκοτώσουν και ως εκ τούτου, αποφάσισε να φύγει από τη χώρα. (ερ. 2, 11)
22. Κατά το κρίσιμο στάδιο της προσωπικής του συνέντευξης, ο Αιτητής αναφορικά με τα προσωπικά του στοιχεία, ανέφερε ότι είναι υπήκοος της ΛΔΚ, γεννηθείς στις 8.4.1994 στην πρωτεύουσα της ΛΔΚ, την πόλη Κινσάσα η οποία αποτελεί και τον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής του στη χώρα. Δήλωσε ότι είναι άγαμος και άτεκνος, χριστιανός προτεστάντης στο θρήσκευμα, ανήκει στην εθνοτική ομάδα Bakongo και ομιλεί τη γαλλική γλώσσα, την αγγλική και τη λινγκάλα. Όσον αφορά την οικογένειά του, δήλωσε ότι η μητέρα και οι τρεις αδελφές του διαμένουν στη Κινσάσα και ο πατέρας του, εξαιτίας της εργασίας του, ζει στο ανατολικό μέρος της χώρας. Αναφορικά με την εκπαίδευσή του, δήλωσε ότι ολοκλήρωσε τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση στη ΛΔΚ και είναι απόφοιτος Πανεπιστημίου στο Νέο Δελχί όπου ολοκλήρωσε τις σπουδές του στη διοίκηση επιχειρήσεων. Ως προς την επαγγελματική του δραστηριότητα, ανέφερε ότι εργαζόταν σε ιδιόκτητη επιχείρηση ενοικιάζοντας και πλένοντας αυτοκίνητα.
23. Αναφορικά με το ταξίδι του προς τη Δημοκρατία, ανέφερε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του στις 30.4.2021, κάνοντας χρήση του διαβατηρίου του. Μέσω Τουρκίας εισήλθε αρχικά στις μη ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση περιοχές και ακολούθως, στις 6.6.2021, στις ελεγχόμενες περιοχές της Δημοκρατίας.
24. Ως προς τους λόγους εγκατάλειψης της χώρας καταγωγής του, ο Αιτητής ανέφερε ότι, ενόσω σπούδαζε στην Ινδία, ενημερώθηκε το 2017 από φίλο του για το κίνημα CCDP (Convention des Congolais pour la Démocratie et la Paix) και έκτοτε άρχισε να επικοινωνεί με Κονγκολέζους της διασποράς, μεταξύ των οποίων οι Odon Mbo και Philip Kipiembe, και να παρακολουθεί μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης τις πολιτικές εξελίξεις στη ΛΔΚ. Ήλθε επίσης σε επαφή με τον δημοσιογράφο και πολιτικό αναλυτή Dosta Kibianza, ο οποίος διέμενε στην Κινσάσα και διατηρούσε το κανάλι «Dosta TV» στην πλατφόρμα «YouTube». Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του, επέστρεψε τον Σεπτέμβριο του 2019 στην Κινσάσα, όπου συνέχισε τις επαφές του με μέλη του CCDP και άρχισε να συζητά με νέους της περιοχής του για την πολιτική κατάσταση στη χώρα και την ανάγκη ανάληψης δράσης. Κατά τον ίδιο, παρά την εκλογή προέδρου προερχόμενου από την αντιπολίτευση, ο κυβερνητικός συνασπισμός που σχηματίστηκε με τον πρώην πρόεδρο δεν επέφερε ουσιαστική αλλαγή στη χώρα.
25. Τον Σεπτέμβριο του 2020 ξεκίνησε επιχειρηματική δραστηριότητα στην περιοχή Sayo Kassavubu. Ενόψει προγραμματισμένης διαδήλωσης της αντιπολίτευσης στις 30.4.2021, συμμετείχε σε εκστρατεία κινητοποίησης πολιτών, αναλαμβάνοντας τη διοργάνωση σχετικών εκστρατειών στο Πανεπιστήμιο της Κινσάσα και στο κολλέγιο INBTP. Ισχυρίστηκε ότι, εξαιτίας της δράσης του αυτής, τέθηκε υπό παρακολούθηση από τις αρχές. Στις 12.2.2021, αστυνομικοί τον μετέφεραν από την επιχείρησή του στον αστυνομικό σταθμό Ipikin, όπου, κατά τους ισχυρισμούς του, ανακρίθηκε από τον στρατηγό Silvano Kasongo και τον Augustin Kambuya, μέλος του κυβερνώντος κόμματος, σχετικά με τη διαδήλωση, προειδοποιήθηκε για τις συνέπειες της πραγματοποίησής της και του ζητήθηκε να εγκαταλείψει την αντιπολίτευση και να ενταχθεί στο κυβερνών κόμμα. Μετά από δύο ημέρες κράτησης αφέθηκε ελεύθερος.
26. Περαιτέρω, ανέφερε ότι στις 3.3.2021 σημειώθηκε διαπληκτισμός μεταξύ ορισμένων προσώπων στην επιχείρησή του, τον οποίο θεώρησε πλεκτάνη του κυβερνώντος κόμματος με σκοπό τη δημιουργία προσχήματος για τη σύλληψή του λόγω της πολιτικής του δράσης. Στις 10.3.2021 τα εμπλεκόμενα πρόσωπα κατέθεσαν εναντίον του ενώπιον του αστυνομικού Nyembo Kitofu, με αποτέλεσμα, κατά τον ίδιο, να εκδοθεί ένταλμα σύλληψης και να συλληφθεί και κρατηθεί στο αστυνομικό τμήμα Delveau. Ισχυρίστηκε ότι κατά την κράτησή του αστυνομικός τού ανέφερε ότι ο νέος πρόεδρος επιθυμούσε τη συνεργασία όλων των πολιτικών δυνάμεων και όχι την ύπαρξη αντιπολιτευόμενων κομμάτων. Σύμφωνα με το αφήγημά του, ενώ επρόκειτο να παρουσιαστεί ενώπιον δικαστηρίου, ορισμένα πρόσωπα τον επισκέφθηκαν κατά την κράτησή του και τον ξυλοκόπησαν, ώστε να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι έχρηζε νοσοκομειακής περίθαλψης. Ακολούθως, αντί να μεταφερθεί σε νοσοκομείο, οδηγήθηκε σε άλλη τοποθεσία, απ’ όπου κατέφυγε στην οικία της γιαγιάς του και παρέμεινε κρυμμένος. Με τη βοήθεια της οικογένειάς του οργάνωσε την αναχώρησή του, εξέδωσε νέο διαβατήριο και, με τη συνδρομή προσώπου που διευκόλυνε τις διαδικασίες στο αεροδρόμιο, αναχώρησε από τη ΛΔΚ στις 30.4.2021. Ως προς τον φόβο επιστροφής του, δήλωσε ότι φοβάται ότι θα συλληφθεί, επικαλούμενος δύο εντάλματα σύλληψης που, κατά τον ίδιο, εκκρεμούν εις βάρος του και τα οποία προσκόμισε, εκ των οποίων το ένα φέρεται να εκδόθηκε το 2022.
27. Σε διευκρινιστικές ερωτήσεις, ο Αιτητής ανέφερε ότι το CCDP ιδρύθηκε το 2001 από τον Honoré Ngwanda και είχε ως στόχο την ειρήνη, την αντίθεση στην, κατά τον ίδιο, επιρροή της Ρουάντα στη ΛΔΚ και την πολιτική αλλαγή στη χώρα. Υποστήριξε ότι η κυβέρνηση της ΛΔΚ διατηρούσε μυστική συνεργασία με το M23, παρά τις αντίθετες πληροφορίες που του τέθηκαν υπόψη, ενώ ανέφερε ότι το CCDP δεν ήταν νόμιμο κόμμα στη ΛΔΚ και απευθυνόταν κυρίως σε Κονγκολέζους της διασποράς. Ως προς τη δική του συμμετοχή, δήλωσε ότι εντάχθηκε το 2017 στην Ινδία και δραστηριοποιείτο στην προσέλκυση νέων μελών. Μετά την επιστροφή του στη ΛΔΚ το 2019, συνέχισε τη δράση του, προσεγγίζοντας κυρίως φοιτητές και οργανώνοντας συναντήσεις, οι οποίες εντάθηκαν ενόψει της προγραμματισμένης διαδήλωσης της 30.4.2021. Μέχρι τη σύλληψή του τον Φεβρουάριο του 2021 δήλωσε ότι δεν είχε αντιμετωπίσει οποιοδήποτε πρόβλημα, πέραν της, κατά τον ίδιο, παρακολούθησής του από τη μυστική αστυνομία.
28. Ως προς τα προβλήματα που επικαλέστηκε, ανέφερε ότι στις 12.2.2021 συνελήφθη και κρατήθηκε για μερικές ημέρες, κατά τις οποίες δέχθηκε απειλές λόγω της πολιτικής του δράσης, χωρίς άλλη κακομεταχείριση. Περαιτέρω, ισχυρίστηκε ότι περιστατικό που σημειώθηκε στην επιχείρησή του στις 3.3.2021 αποτέλεσε οργανωμένο πρόσχημα για τη δίωξή του και οδήγησε στην έκδοση εντάλματος και στη δεύτερη σύλληψή του τον Μάρτιο του 2021. Κατά τη δεύτερη κράτησή του ισχυρίστηκε ότι υπέστη κακομεταχείριση και ότι, με ενέργειες της οικογένειάς του, κατόρθωσε να διαφύγει. Ανέφερε επίσης την έκδοση δεύτερου εντάλματος σύλληψης το 2022 και ότι οι αρχές εξακολούθησαν να τον αναζητούν. Τέλος, δήλωσε ότι κατόρθωσε να αναχωρήσει από τη ΛΔΚ με τη συνδρομή προσώπων που, έναντι χρηματικού ανταλλάγματος, διευκόλυναν τη διέλευσή του από τους ελέγχους του αεροδρομίου.
29. Ο Αιτητής υπέβαλε στην Υπηρεσία Ασύλου τα εξής σχετικά έγγραφα: (α) Ψηφιακό αντίγραφο του κατ’ ισχυρισμόν εναντίον του εντάλματος σύλληψης (ερυθρό 72 και μετάφραση αυτού ερυθρό 83 του δ.φ). Το αντίγραφο φέρει τόπο έκδοσης (Κινσάσα), ημερομηνία έκδοσης (10.3.2021) και υπογραφή από υπάλληλο δικαστικής αστυνομίας. Αναγράφεται ότι λόγω αυτόφωρου αδικήματος που τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών και συγκεκριμένα της παραβίασης του άρθρου 76 του Ποινικού Κώδικα (Livre II), ο Αιτητής πρέπει να συλληφθεί και αυτό ένεκα της ανάγκης αποφυγής διαφυγής υπόπτου ή προστασίας αποδεικτικών στοιχείων. (β) Ψηφιακό αντίγραφο του κατ’ ισχυρισμόν εναντίον του εντάλματος σύλληψης (ερυθρό 71 και μετάφραση αυτού ερυθρό 82 του δ.φ.). Το αντίγραφο φέρει τόπο έκδοσης (Κινσάσα), ημερομηνία έκδοσης (14.1.2022) και υπογραφή από υπάλληλο δικαστικής αστυνομίας (Nyembo Kitofu Jeau). Αναγράφεται ότι λόγω αυτόφωρου αδικήματος που τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών και συγκεκριμένα της παραβίασης του άρθρου 76 του Ποινικού Κώδικα (Livre II), ο Αιτητής πρέπει να συλληφθεί και αυτό ένεκα της ανάγκης αποφυγής διαφυγής υπόπτου ή προστασίας αποδεικτικών στοιχείων (γ) χάρτης/συνόλο των αρχών του CCDP.
30. Ως προς τα προσκομισθέντα έγγραφα, ο Αιτητής ανέφερε ότι τα έγγραφα ημερ. 10.3.2021 και 14.1.2022 αφορούσαν αδικήματα δυνάμει των άρθρων 46 ή 76 του Ποινικού Κώδικα, χωρίς να είναι σε θέση να διευκρινίσει περαιτέρω, ενώ δήλωσε ότι του τα απέστειλε η οικογένειά του μετά την άφιξή του στην Κύπρο. Για το CCDP ανέφερε ότι αριθμούσε περίπου 300-400 μέλη στη διασπορά, ότι ηγέτης του ήταν ο Odon Mbo και ότι, παρά την επίσημη πληροφορία περί καταχώρισής του το 2015, ο ίδιος γνώριζε ότι είχε ιδρυθεί το 2001.
31. Περαιτέρω, επιβεβαίωσε ότι, πέραν των δύο επικαλούμενων συλλήψεων, δεν είχε υποστεί άλλες απειλές ή παρενοχλήσεις. Αντιπαραβληθείς με την αρχική αίτησή του, όπου είχε αναφερθεί σε απειλητικά τηλεφωνήματα και μηνύματα, απειλές κατά της ζωής του και απαγωγή, παραδέχθηκε ουσιαστικά ότι ορισμένες αναφορές στην αίτησή του έγιναν με σκοπό να τον βοηθήσουν να εξέλθει από τον προσφυγικό καταυλισμό. Δήλωσε επίσης ότι δεν γνώριζε εάν τελικά πραγματοποιήθηκε η διαδήλωση της 30.4.2021, ούτε θυμόταν άλλα πολιτικά πρόσωπα που φέρονταν να είχαν συλληφθεί. Δεν κατήγγειλε το περιστατικό στην επιχείρησή του στις αρχές, καθώς θεωρούσε ότι αποτελούσε πρόσχημα για τη σύλληψή του.
32. Τέλος, δήλωσε ότι μετά την αναχώρησή του ούτε ο ίδιος ούτε η οικογένειά του δέχθηκαν απειλές ή παρενοχλήσεις. Αναγνώρισε ότι η μετεγκατάστασή του σε άλλη περιοχή της ΛΔΚ θα μπορούσε να αποτελέσει επιλογή, πλην όμως θεωρούσε ότι οι αρχές μπορούσαν να τον εντοπίσουν οπουδήποτε στη χώρα, ενώ ανέφερε ότι θα μπορούσε να επιστρέψει με ασφάλεια εάν το προηγούμενο πολιτικό σύστημα απομακρυνόταν πλήρως από την εξουσία.
33. Αξιολογώντας το αίτημα διεθνούς προστασίας του Αιτητή, οι Καθ' ων η αίτηση σχημάτισαν τέσσερις ουσιώδεις ισχυρισμούς. Ο πρώτος ως προς την ταυτότητα, το προσωπικό προφίλ και τη χώρα καταγωγής του Αιτητή. Ο δεύτερος ως προς το ότι ο Αιτητής υπήρξε μέλος του κινήματος CCDP. Ο τρίτος ως προς το ότι ο Αιτητής ότι συνελήφθη στις 12 Φεβρουαρίου 2021 από αστυνομικούς με πολιτικά λόγω της πολιτικής του δραστηριότητας και, ειδικότερα, λόγω της συμμετοχής του στην διοργάνωση διαμαρτυρίας που αμφισβητούσε τα εκλογικά αποτελέσματα του 2018 και η οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί στις 30 Απριλίου 2021 και τέλος, ο τέταρτος ως προς τη σύλληψη του Αιτητή, στις 13 Μαρτίου, έπειτα από μια στημένη συμπλοκή στην επιχείρησή του, η οποία χρησιμοποιήθηκε ως πρόσχημα, και περαιτέρω, του επιδόθηκαν δύο εντάλματα σύλληψης λόγω της πολιτικής του δραστηριότητας και, ειδικότερα, λόγω της συμμετοχής του στην διοργάνωση μεγάλης διαμαρτυρίας που αμφισβητούσε τα εκλογικά αποτελέσματα του 2018 και η οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί στις 30 Απριλίου 2021.
34. Ο πρώτος ουσιώδης ισχυρισμός έγινε αποδεκτός, καθότι οι δηλώσεις του Αιτητή κρίθηκαν επαρκώς λεπτομερείς και συνεκτικές και επιβεβαιώνονταν από εξωτερικές πηγές και το προσκομισθέν διαβατήριο.
35. Αντιθέτως, ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός, περί συμμετοχής του στο CCDP, απορρίφθηκε. Οι δηλώσεις του Αιτητή κρίθηκαν αντιφατικές και ανεπαρκείς ως προς βασικά στοιχεία του κινήματος, ιδίως τον χρόνο ίδρυσης, τον ιδρυτή και την ηγεσία του, τους σκοπούς και τη δράση του, καθώς και τη φερόμενη συνεργασία της κυβέρνησης της ΛΔΚ με το M23. Οι σχετικές αναφορές του παρουσίαζαν αποκλίσεις από τις διαθέσιμες εξωτερικές πληροφορίες, ενώ δεν ήταν σε θέση να παράσχει επαρκείς πληροφορίες ούτε για τον Odon Mbo, παρά την επικαλούμενη τακτική επικοινωνία μαζί του.Η έρευνα των Καθ’ ων επιβεβαίωσε μεν την ύπαρξη του CCDP, όχι όμως πριν από το 2015, ενώ οι εξωτερικές πληροφορίες για το M23 και τον Honoré Ngbanda δεν συνάδουν με ουσιώδεις δηλώσεις του Αιτητή. Ομοίως, η αυθεντικότητα του προσκομισθέντος εγγράφου περί των αρχών του CCDP δεν κατέστη δυνατό να επαληθευθεί. Ως εκ τούτου, ο σχετικός ισχυρισμός απορρίφθηκε. Ο τρίτος ουσιώδης ισχυρισμός, περί σύλληψής του στις 12.2.2021 λόγω της πολιτικής του δράσης και της συμμετοχής του στη διοργάνωση διαδήλωσης της 30.4.2021, επίσης απορρίφθηκε. Οι δηλώσεις του ως προς την παρακολούθησή του, τη σύλληψη και την εμπλοκή πολιτικών προσώπων κρίθηκαν ανεπαρκείς και ασυνεπείς, ενώ δεν εντοπίστηκαν εξωτερικές πηγές που να επιβεβαιώνουν τη συγκεκριμένη διαδήλωση ή τα επικαλούμενα περιστατικά. Ομοίως απορρίφθηκε ο τέταρτος ουσιώδης ισχυρισμός, περί δεύτερης σύλληψής του τον Μάρτιο του 2021 κατόπιν προσχεδιασμένου επεισοδίου στην επιχείρησή του. Ο Αιτητής παρέθεσε διαφορετικές και μη πειστικές εκδοχές ως προς το πώς κατέληξε ότι το επεισόδιο οργανώθηκε από το κυβερνών κόμμα, ενώ περιορισμένες κρίθηκαν οι πληροφορίες του για την κράτηση, τη διαφυγή και τα πρόσωπα που τον βοήθησαν. Περαιτέρω, διαπιστώθηκαν αντιφάσεις ως προς το διαβατήριο και τις ταξιδιωτικές του διευθετήσεις, καθώς και μεταξύ της αίτησης ασύλου και των συνεντεύξεών του ως προς τις επικαλούμενες απειλές θανάτου. Τέλος, το προσκομισθέν αντίγραφο εντάλματος σύλληψης ημερ. 10.3.2021 δεν κρίθηκε ιδιαίτερης αποδεικτικής αξίας, καθώς δεν κατέστη δυνατό να πιστοποιηθεί η γνησιότητά του, ενώ διαπιστώθηκαν αναντιστοιχίες ως προς τις αναγραφόμενες ποινικές διατάξεις. Κρίθηκε ότι, ελλείψει εσωτερικής αξιοπιστίας των σχετικών δηλώσεων του Αιτητή, το έγγραφο δεν επαρκούσε για να θεμελιώσει τον ισχυρισμό του.
36. Προχωρώντας στο στάδιο της αξιολόγησης κινδύνου, οι Καθ' ων η αίτηση εκτίμησαν τον μελλοντικό κίνδυνο που θα αντιμετώπιζε ο Αιτητής σε περίπτωση επιστροφής του στη ΛΔΚ και ειδικότερα στην Κινσάσα, στη βάση του αποδεκτού ισχυρισμού περί των προσωπικών του στοιχείων. Αξιολογήθηκε ότι δεν συνέτρεχαν εύλογοι λόγοι να θεωρείτο πως ο Αιτητής, σε περίπτωση επιστροφής του στη ΛΔΚ, θα αντιμετώπιζε δίωξη ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης. Ως εκ τούτου, στο πλαίσιο της νομικής ανάλυσης, οι Καθ' ων η αίτηση κατέληξαν ότι ο Αιτητής δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις υπαγωγής του στο προσφυγικό καθεστώς, καθώς δεν προέκυπτε δικαιολογημένος φόβος δίωξής του δυνάμει του άρθρου 3 των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2023. Όσον αφορά στο καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, οι Καθ' ων η αίτηση κατέληξαν στο ίδιο συμπέρασμα, ήτοι ότι ο Αιτητής δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις υπαγωγής στο καθεστώς αυτό, καθώς δεν προέκυπτε πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης κατά την έννοια του άρθρου 19(2)(α), (β) και (γ) των ιδίων νόμων
27. Προχωρώντας στην de novo και ex nunc εξέταση των ενώπιόν μου δεδομένων, όπως υπαγορεύουν τα εδάφια (3) και (4) του άρθρου 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου, γίνεται δεκτό το εύρημα των Καθ’ ων η αίτηση αναφορικά με τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό. Το παρόν Δικαστήριο αξιολογεί τους προβληθέντες ισχυρισμούς στην βάση των κοινώς αποδεκτών δεικτών αξιοπιστίας.[1]
28. Συγκεκριμένα, ως προς τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό του Αιτητή, διαπιστώνεται ότι ο Αιτητής υπήρξε σαφής ως προς τα προσωπικά του στοιχεία. Η αξιοπιστία του εν λόγω ισχυρισμού εδραιώνεται περαιτέρω και από τις εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, οι οποίες συγκεντρώνονται στο διοικητικό φάκελο και από το διαβατήριό του, εκδοθέν τον Απρίλιο του 2021.
29. Ως προς τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό του Αιτητή, ήτοι ότι υπήρξε μέλος και δραστηριοποιήθηκε στο κίνημα CCDP (Convention des Congolais pour la Démocratie et la Paix), το Δικαστήριο, κατόπιν αυτοτελούς αξιολόγησης του συνόλου των ενώπιόν του στοιχείων, συντάσσεται με την κατάληξη των Καθ’ ων η αίτηση περί μη στοιχειοθέτησης της εσωτερικής αξιοπιστίας του Αιτητή σε σχέση με το εν λόγω ισχυρισμό.
30. Καταρχάς, παρά το γεγονός ότι ο Αιτητής τοποθέτησε την ένταξή του στο CCDP περί το έτος 2017, οι δηλώσεις του αναφορικά με τις περιστάσεις υπό τις οποίες αποφάσισε να ενταχθεί σε αυτό παρέμειναν γενικές και στερούμενες βιωματικών λεπτομερειών. Ειδικότερα, ανέφερε κατ’ ουσίαν ότι ενημερώθηκε για το κίνημα από κάποιο φίλο του και ακολούθως αποφάσισε να γίνει μέλος, χωρίς, ωστόσο, να είναι σε θέση να εξηγήσει με επαρκή σαφήνεια ποια συγκεκριμένα στοιχεία της ιδεολογίας, των επιδιώξεων ή της δράσης του κινήματος τον ώθησαν προσωπικά στην απόφαση αυτή. Ιδιαίτερη σημασία προσλαμβάνει συναφώς η δήλωσή του ότι δεν ενδιαφέρθηκε να διερευνήσει περαιτέρω τη δομή ή την ιστορία του CCDP, στάση η οποία δύσκολα συμβιβάζεται με τον ισχυρισμό περί συνειδητής ένταξης και ουσιαστικής πολιτικής δραστηριοποίησης σε αυτό.
31. Περαιτέρω, οι γνώσεις του Αιτητή αναφορικά με το ίδιο το κίνημα, την ιδεολογική του τοποθέτηση και τη σχέση του με την κυβέρνηση και με άλλου πολιτικοποιημένους σχηματισμούς υπήρξαν αποσπασματικές και σε ουσιώδη σημεία μεταβαλλόμενες. Συγκεκριμένα, παρά τις διευκρινιστικές ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν, δεν ήταν σε θέση να παράσχει σαφείς και συνεκτικές πληροφορίες ως προς την ίδρυση, τη δομή και τη λειτουργία του CCDP, ενώ αντιφάσεις παρουσιάστηκαν και στις αναφορές του ως προς τον ιδρυτή του κινήματος, Honoré Ngbanda, και τον ακριβή ρόλο αυτού. Ομοίως, οι δηλώσεις του αναφορικά με τις δραστηριότητες του κινήματος και τη δική του συμμετοχή σε αυτές παρέμειναν γενικές, χωρίς συγκεκριμένα περιστατικά ικανά να προσδώσουν στο αφήγημά του τον αναμενόμενο βιωματικό χαρακτήρα.
32. Περαιτέρω, όπως ορθώς επισημάνθηκε και κατά τη διοικητική διαδικασία, ο Αιτητής διαφοροποίησε επανειλημμένως την περιγραφή του αναφορικά με τη γενικότερη δράση του CCDP. Ενώ σε συγκεκριμένο σημείο συνέδεσε το κίνημα με τη Ρουάντα και το M23, σε άλλο σημείο αναφέρθηκε σε διαφορετικές επιδιώξεις και μορφές δραστηριοποίησης, χωρίς οι απαντήσεις του να συγκροτούν σαφή και συνεκτική εικόνα της πολιτικής φυσιογνωμίας και δράσης της οργάνωσης. Αντίστοιχη ασάφεια παρουσιάστηκε ως προς τις συγκεκριμένες δραστηριότητες στις οποίες ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι συμμετείχε.
33. Τα πιο πάνω αποκτούν πρόσθετη σημασία υπό το φως των εξωτερικών πληροφοριών που συγκέντρωσαν οι Καθ’ ων η αίτηση και οι οποίες επιβεβαιώνουν μεν την ύπαρξη και δράση του CCDP, δεν επιβεβαιώνουν όμως την προσωπική συμμετοχή του Αιτητή σε αυτό. Αντιθέτως, οι διαθέσιμες πληροφορίες παρέχουν συγκεκριμένα στοιχεία αναφορικά με την ιστορία, την ηγεσία και τις δραστηριότητες του κινήματος, ως προς τα οποία οι δηλώσεις του Αιτητή παρουσίασαν τις προαναφερθείσες ελλείψεις και αποκλίσεις, όπως διαπιστώνουν και οι Καθ΄ων η αίτηση. Συνεπώς, η εξωτερική πληροφόρηση επιβεβαιώνει το γενικό πλαίσιο εντός του οποίου τοποθετείται ο ισχυρισμός, όχι όμως το κρίσιμο εξατομικευμένο γεγονός της ένταξης και δραστηριοποίησης του ιδίου.
34. Για θεμελίωση της εξωτερικής του αξιοπιστίας και ως προς δε τη Charte d’adhésion που προσκομίστηκε προς υποστήριξη του ισχυρισμού του(βλ. ερ. 80-77). Επισημαίνεται εκ προοιμίου ότι ως προς την αξιολόγηση των εγγράφων, συμπεριλαμβανομένων αυτών που η γνησιότητά τους δεν δύναται να επιβεβαιωθεί, αυτά εκτιμώνται ελεύθερα σε συνάρτηση με τα λοιπά στοιχεία που έχει ενώπιόν του το Δικαστήριο. Κατά πάγια νομολογημένη αρχή, ο δικαστής δεν υποχρεούται να αποφασίζει επί τεχνικών θεμάτων, όπως εν προκειμένω η γνησιότητα ενός εγγράφου, ούτε έχει τη δυνατότητα προς τούτο, αφού δεν διαθέτει την απαιτούμενη τεχνογνωσία για να προβεί σε τέτοιο εγχείρημα (βλ. Αναθεωρητική Έφεση Αρ. 3866, Λάμπρου Λάμπρος v. Κυπριακής Δημοκρατίας και Άλλου, (2009) 3 Α.Α.Δ. 79).
35. Τελικώς, η γνησιότητα των εγγράφων θα διασταυρωθεί μέσω των προφορικών ισχυρισμών, άλλως τα έγγραφα δύνανται να ενισχύσουν προφορικούς ισχυρισμούς, αλλά δεν επαρκούν αφ' εαυτών για να τους αποδείξουν.[2] Ως εκ τούτου, το παρόν Δικαστήριο συναξιολογεί τα εν λόγω έγγραφα, ακόμη και στις περιπτώσεις όπου δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί η γνησιότητά τους (βλ. Απόφαση ΔΕΕ 10.6.2021, υπόθεση C-921/19, LH κατά Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, ECLI:EU:C:2021:478, σκέψεις 44 και 66).
36. Εν προκειμένω, το Δικαστήριο παρατηρεί ότι πρόκειται για αντίγραφο τετρασέλιδου κειμένου γενικού περιεχομένου, στο οποίο περιγράφονται, μεταξύ άλλων, η ιδεολογία του CCDP, οι προϋποθέσεις ένταξης, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των μελών του. Το έγγραφο φέρει υδατογράφημα CCDP και ένδειξη του έτους 2017, πλην όμως δεν φέρει συμπληρωμένο το όνομα του Αιτητή, υπογραφή του ως προσχωρούντος μέλους ή υπογραφή εκ μέρους του CCDP, μολονότι στην τελευταία σελίδα προβλέπονται ρητώς αντίστοιχα πεδία υπογραφής. Ούτε προκύπτει από αυτό οποιοδήποτε άλλο εξατομικευμένο στοιχείο που να συνδέει το συγκεκριμένο έγγραφο με τον Αιτητή.
37. Το τελευταίο αποκτά ιδιαίτερη σημασία, δεδομένου ότι από το ίδιο το περιεχόμενο της Charte προκύπτει ότι η ένταξη καθίσταται ενεργός κατόπιν υπογραφής από αμφότερα τα μέρη, ενώ γίνεται επίσης αναφορά σε certificat d’adhésion. Εν προκειμένω, όμως, το προσκομισθέν αντίγραφο δεν τεκμηριώνει ότι η προβλεπόμενη διαδικασία ακολουθήθηκε στην περίπτωση του Αιτητή. Ανεξαρτήτως, συνεπώς, του ζητήματος της γνησιότητάς του, το οποίο το Δικαστήριο δεν είναι σε θέση να πιστοποιήσει, η αποδεικτική του αξία ως προς το συγκεκριμένο επίδικο γεγονός της ιδιότητας του Αιτητή ως μέλους είναι περιορισμένη. Η κατοχή και προσκόμιση ενός γενικού, μη εξατομικευμένου κειμένου του CCDP δεν αποδεικνύει αφ’ εαυτής ότι ο κάτοχός του υπήρξε μέλος του κινήματος, καθότι ένα τέτοιο έγγραφο θα μπορούσε να περιέλθει στην κατοχή του και ανεξάρτητα από οποιαδήποτε πραγματική ένταξη σε αυτό.
38. Για σκοπούς πληρότητας, το Δικαστήριο προέβη σε έρευνα αναφορικά με το CCDP με τα ακόλουθα ευρήματα:
39. Σύμφωνα με τον κατάλογο επιχειρήσεων της Γαλλικής Δημοκρατίας[3], το CCDP (Convention des Congolais pour la Démocratie et la Paix), ιδρύθηκε στις 10 Δεκεμβρίου 2015 αποκτώντας τη νομική μορφή της εγγεγραμμένης ένωσης[4]. Ως αναφέρεται στην έγκριτη πλατφόρμα της Κογκολέζικης διασποράς Ingeta[5], ο κ. Odon Mbo, αποτελεί τον πρόεδρο του κινήματος, ο οποίος ήδη από τον Αύγουστο του 2016, προσδιορίζει το κίνημα ως μια ομάδα αντιστασιακών καλώντας την Κογκολέζικη διασπορά ανά την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική σε οργανωμένη κινητοποίηση με κύριο στόχο την εναντίωση στο επίσημο κυβερνητικό καθεστώς της ΛΔΚ[6]. Η πολιτική αυτή ηγεσία, πλαισιώνεται σε διοικητικό και νομικό επίπεδο, όσον αφορά τη Γαλλία, από τον κ. Robert Lukasi, ο οποίος εμφανίζεται ως ο υπεύθυνος για την οργάνωση των κινητοποιήσεων του κινήματος ενώπιον των Γαλλικών αρχών ασφαλείας[7].
40. Το κίνημα οργανώνει διαλέξεις και διοργανώσεις και αυτό για να προάγει την αντίσταση ενάντια στη «ξένη κατοχή» και την οικονομική εκμετάλλευση της ΛΔΚ από πολυεθνικές και εξωτερικά συμφέροντα[8]. Στο εν λόγω πλαίσιο, και σε συνεργασία με άλλες συλλογικότητες (όπως το Collectif pour le Congo), διοργανώνει διεθνή συνέδρια για τη γενοκτονία και τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στο ανατολικό Κονγκό[9]. Ένα τέτοιου είδους συνέδριο πραγματοποιήθηκε και στις 25 Μαΐου 2019 στην Οτάβα του Καναδά και είχε τίτλο «Génocide et crimes contre l'humanité en RD Congo: État de lieux et perspectives d'avenir (σε μετάφραση: γενοκτονία και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό: τρέχουσα κατάσταση και προοπτικές για το μέλλον)»[10].
41. Με την απόφαση Arrêté 2023-01443 της Αστυνομικής Διεύθυνσης του Παρισιού εκδοθείσα στις 24 Νοεμβρίου 2023[11], οι αρχές απαγόρευσαν τη διαδήλωση της CCPD, που προγραμματίστηκε για τις 25 Νοεμβρίου 2023 στο Nanterre. Οι αρχές επέβαλαν την απαγόρευση, στηριζόμενες σε αναφορές των υπηρεσιών ασφαλείας ότι η διαδήλωση, την οποία είχε προγραμματίσει ο κ. Lukasi εκ μέρους της CCPD, είχε οργανωθεί με σκοπό η CCPD μαζί με άλλες ριζοσπαστικές ομάδες της Κονγκολέζικης διασποράς να επιτεθούν, να παρεμποδίσουν και να προκαλέσουν βίαια επεισόδια στη συναυλία του Fally Ipupa στο Paris La Défense Aréna (ο κ. Ipupa θεωρείτο από μεγάλο μέρος της ριζοσπαστικής αντιπολίτευσης της διασπορά ως συνεργάτης του επίσημου καθεστώς της ΛΔΚ)[12].
42. Παρόλο που επιμέρους πτυχές του αφηγήματος του Αιτητή δεν είναι εκ προοιμίου ασύμβατες με τις διαθέσιμες πληροφορίες περί της προεδρίας και των ιδανικών του CCPD, ωστόσο άλλες πτυχές αφορώσες την ίδρυση και τις εν γένει ενέργειες του κινήματος έρχονται σε αντίθεση με τις δηλώσεις του Αιτητή ιδίως ως προς τη σχέση του κινήματος και την ΜΚ23 αλλά και τη σχέση της τελευταίας με την κυβέρνηση (βλ. ερ. 41, σημείο χ1 και ευρήματα Καθ’ ων η αίτηση ερ. 96 και 97). Δεδομένης τη μη θεμελίωσης της εσωτερικής αξιοπιστίας του Αιτητή και λαμβανομένου υπόψη των αντιφάσεων μεταξύ των λεγομένων του και των εξωτερικών πηγών, ο υπό εξέταση ισχυρισμός απορρίπτεται στο σύνολό του.
43. Υπό το σύνολο των ανωτέρω, και λαμβανομένων ιδίως υπόψη της γενικότητας και της μεταβλητότητας των δηλώσεων του Αιτητή, των ελλείψεων στις γνώσεις του επί ζητημάτων που ευλόγως αναμένετο να γνωρίζει ενόψει της επικαλούμενης ιδιότητας και δραστηριοποίησής του, καθώς και της περιορισμένης αποδεικτικής αξίας του προσκομισθέντος εγγράφου, το Δικαστήριο κρίνει ότι δεν στοιχειοθετείται η εσωτερική αξιοπιστία του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού. Οι εξωτερικές πληροφορίες περί της πραγματικής ύπαρξης και δράσης του CCDP δεν δύνανται να θεραπεύσουν τις ανωτέρω ελλείψεις ούτε να επιβεβαιώσουν την προσωπική συμμετοχή του Αιτητή. Ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός απορρίπτεται.
44. Ως προς τον τρίτο και τέταρτο ουσιώδη ισχυρισμό, ήτοι τις επικαλούμενες συλλήψεις του Αιτητή στις 12 Φεβρουαρίου και 13 Μαρτίου 2021 λόγω της πολιτικής του δραστηριοποίησης και, ειδικότερα, της συμμετοχής του στη διοργάνωση διαδήλωσης που, κατά τους ισχυρισμούς του, επρόκειτο να πραγματοποιηθεί στις 30 Απριλίου 2021, το Δικαστήριο, κατόπιν εξέτασης τόσο της εσωτερικής όσο και της εξωτερικής αξιοπιστίας του αφηγήματος, καταλήγει ομοίως ότι οι εν λόγω ισχυρισμοί δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτοί.
45. Σε επίπεδο εσωτερικής αξιοπιστίας, το Δικαστήριο υιοθετεί τα ουσιώδη ευρήματα των Καθ’ ων η αίτηση ως προς την έλλειψη συνοχής και επαρκούς εξειδίκευσης του αφηγήματος του Αιτητή αναφορικά με τις περιστάσεις των συλλήψεών του, την αιτία για την οποία φέρεται να είχε τεθεί στο στόχαστρο των αρχών, καθώς και τις συνθήκες διαφυγής του. Παρά τη σοβαρότητα που ο ίδιος απέδωσε στα περιστατικά αυτά και τον καθοριστικό, κατά το αφήγημά του, ρόλο τους στην απόφασή του να εγκαταλείψει τη χώρα, οι σχετικές περιγραφές δεν παρουσίασαν την αναμενόμενη σαφήνεια, αλληλουχία και βιωματική λεπτομέρεια.
46. Ενδεικτική είναι και η ασυνέπεια που παρατηρήθηκε ως προς την ίδια την οργάνωση της διαδήλωσης της 30ής Απριλίου 2021. Ο Αιτητής συνέδεσε τη δεύτερη σύλληψή του με τη συμμετοχή του στην προετοιμασία της συγκεκριμένης διαδήλωσης και την απέδωσε σε διαμαρτυρία σχετιζόμενη με τα αποτελέσματα των εκλογών του 2018. Εντούτοις, οι εξωτερικές πληροφορίες που συγκέντρωσαν οι Καθ’ ων η αίτηση δεν επιβεβαίωσαν την πραγματοποίηση της συγκεκριμένης διαδήλωσης για τον επικαλούμενο σκοπό, ενώ οι καταγεγραμμένες πολιτικές κινητοποιήσεις της περιόδου εκείνης αφορούσαν διαφορετικά ζητήματα. Το γεγονός αυτό δεν εξετάζεται απομονωμένα, αλλά συνεκτιμάται με τις λοιπές αδυναμίες της προσωπικής αφήγησης αλλά και το γεγονός ότι ο ίδιος ο Αιτητής δια του συνηγόρου δεν προσκόμισε οποιαδήποτε άλλη πηγή προς απόδειξη της εν λόγω διαδήλωσης.
47. Περαιτέρω, ο Αιτητής παρουσίασε διαφοροποιήσεις και ως προς τις συνθήκες της διαφυγής του μετά τη δεύτερη σύλληψή του. Από τις δηλώσεις του προκύπτει ότι, μετά τη διαφυγή του, παρέμεινε στην οικία της γιαγιάς του μέχρι την αναχώρησή του από τη ΛΔΚ, χωρίς, ωστόσο, να είναι σε θέση να παράσχει συγκεκριμένες πληροφορίες ως προς το εάν και με ποιο τρόπο οι αρχές τον αναζητούσαν κατά το διάστημα αυτό. Η εξήγησή του ότι η οικογένειά του δεν τον ενημέρωνε προκειμένου να μην του προκαλεί άγχος δεν παρέχει εύλογη απάντηση στο κενό αυτό, ιδίως εφόσον ο ίδιος παρουσιάζει την αναζήτησή του από τις κρατικές αρχές ως τον άμεσο λόγο της φυγής του.
48. Συναφώς, διαφοροποιήσεις εντοπίζονται και στις δηλώσεις του αναφορικά με την οργάνωση της αναχώρησής του. Ενώ κατά την πρώτη συνέντευξη ανέφερε ότι ο ίδιος είχε εξασφαλίσει το διαβατήριό του, το οποίο εκδόθηκε λίγες μέρες πριν την αναχώρησή του και αφότου εκδόθηκαν τα προσκομισθέντα διατάγματα, μεταγενέστερα απέδωσε καθοριστικό ρόλο σε τρίτο πρόσωπο, το οποίο φέρεται να οργάνωσε τη διαδικασία, να είχε ήδη στην κατοχή του το διαβατήριο και να μερίμνησε για τη μεταβολή της αναγραφόμενης ιδιότητάς του από επιχειρηματία σε φοιτητή. Η εξήγηση περί προβλημάτων επικοινωνίας κατά την πρώτη συνέντευξη εξετάστηκε από τους Καθ’ ων η αίτηση, οι οποίοι επισήμαναν ότι ο Αιτητής είχε επιβεβαιώσει, κατά την επανανάγνωση, την ορθότητα των καταγεγραμμένων δηλώσεών του και την κατανόηση της διερμηνείας.
49. Προς ενίσχυση των ισχυρισμών του, ο Αιτητής προσκόμισε δύο έγγραφα με τον τίτλο «PRO-JUSTITIA – MANDAT D’AMENER – CAS DE FLAGRANCE», τα οποία φέρονται να έχουν εκδοθεί από την Police Nationale Congolaise, Commissariat Provincial – Ville de Kinshasa, Coordination Police Judiciaire, Détachement Delvaux. Το πρώτο φέρει ημερομηνία 10 Μαρτίου 2021 και το δεύτερο 14 Απριλίου 2022, αμφότερα δε αναφέρονται στον Αιτητή και στο αδίκημα της «dénonciation calomnieuse», με παραπομπή στο άρθρο 76 του Ποινικού Κώδικα.
50. Ως προς το περιεχόμενό τους, διαπιστώνεται ότι η αναφορά στο άρθρο 76 δεν είναι αφ’ εαυτής ασύμβατη με το δίκαιο της χώρας καταγωγής. Πράγματι, το άρθρο 76 του Ποινικού Κώδικα της ΛΔΚ αφορά το αδίκημα της dénonciation calomnieuse (συκοφαντική καταγγελία) και προβλέπει ποινή φυλάκισης μέχρι πέντε έτη[13]. Ομοίως, η δυνατότητα έκδοσης mandat d’amener από αξιωματικό της δικαστικής αστυνομίας σε περίπτωση αυτόφωρου αδικήματος που επισύρει τουλάχιστον έξι μήνες στερητικής της ελευθερίας ποινής προβλέπεται στο εφαρμοστέο δίκαιο της ΛΔΚ. Συνεπώς, δεν κρίνεται ασφαλές να συναχθεί έλλειψη γνησιότητας των εγγράφων απλώς από τη μορφή τους ή από την αναγραφόμενη νομική βάση.
51. Τούτο, ωστόσο, δεν συνεπάγεται ότι τα έγγραφα αποδεικνύουν τους προβαλλόμενους ουσιώδεις ισχυρισμούς. Πρωτίστως, το περιεχόμενό τους δεν συνδέει την έκδοσή τους με το CCDP, με πολιτική δραστηριότητα του Αιτητή ή με τη διοργάνωση της επικαλούμενης διαδήλωσης της 30ής Απριλίου 2021. Αντιθέτως, και τα δύο αναγράφουν ως αποδιδόμενο αδίκημα τη συκοφαντικής καταγγελία, το οποίο συνίσταται στην εν γνώσει υποβολή ψευδούς καταγγελίας εις βάρος άλλου προσώπου ενώπιον δικαστικής αρχής ή αρμόδιου δημόσιου λειτουργού, ικανής να προκαλέσει την ποινική του εμπλοκή. Ο Αιτητής, μολονότι ερωτήθηκε σχετικά, δεν ήταν σε θέση να εξηγήσει κατά τρόπο συγκεκριμένο και πειστικό ποιες πράξεις του θα μπορούσαν να υπαχθούν στο συγκεκριμένο αδίκημα ούτε με ποιο τρόπο το περιεχόμενο των εγγράφων συνδέεται με την επικαλούμενη πολιτική δίωξή του. Ο Αιτητής σε έτερο σημείο δήλωσε ότι οι αρχές αναζητούσαν αφορμές για τη σύλληψή του. Ως εκ τούτου, ακόμη και εάν ληφθεί το περιεχόμενό τους ως έχει, δεν επιβεβαιώνει αφ’ εαυτού την αιτιώδη σύνδεση μεταξύ της φερόμενης αναζήτησής του από τις αρχές και της επικαλούμενης πολιτικής του δραστηριότητας.
52. Περαιτέρω, ιδιαίτερης αξιολογικής σημασίας είναι η χρονική αλληλουχία καθώς το πρώτο εξ αυτών εκδόθηκε πριν την έξοδό του από τη χώρα τον Απρίλιο του 2026. Η χρονική αυτή ακολουθία πρέπει επίσης να συνεκτιμηθεί με τις δηλώσεις του αναφορικά με τον τρόπο εξόδου του από τη ΛΔΚ. Κατά τον Αιτητή, η αναχώρησή του οργανώθηκε με τη βοήθεια τρίτου προσώπου, καταβλήθηκε συνολικά ποσό περίπου €3.500, στο οποίο, κατά τις δηλώσεις του, περιλαμβάνονταν τα αεροπορικά εισιτήρια, σχολικά δίδακτρα και χρηματισμός στο αεροδρόμιο, ενώ συνοδεύθηκε μέχρι το αεροδρόμιο και, κατά την αφήγησή του, άλλο πρόσωπο τον συνόδευσε μέχρι το αεροσκάφος. Το στοιχείο του επικαλούμενου χρηματισμού παρέχει ασφαλώς μια πιθανή εξήγηση για το πώς θα μπορούσε ένα πρόσωπο που αναζητείτο να εξέλθει από τη χώρα και, ως εκ τούτου, το Δικαστήριο δεν θεωρεί την έξοδό του μέσω αεροδρομίου ως αυτοτελή λόγο απόρριψης του ισχυρισμού. Εντούτοις, η εξήγηση αυτή ερείδεται αποκλειστικά στις δηλώσεις του ιδίου και πρέπει να αξιολογηθεί στο πλαίσιο της ήδη διαπιστωθείσας μεταβλητότητας του αφηγήματός του αναφορικά με την οργάνωση της αναχώρησής του.
53. Συνεκτιμώντας επομένως τα έγγραφα με τις δηλώσεις του Αιτητή και όχι απομονωμένα από αυτές, το Δικαστήριο κρίνει ότι αυτά έχουν περιορισμένη αποδεικτική βαρύτητα. Η ύπαρξη εγγράφων τα οποία εμφανίζονται ως mandats d’amener δεν αρκεί αφ’ εαυτής για να αποδείξει ούτε τις επικαλούμενες συλλήψεις ούτε, κυρίως, ότι οποιαδήποτε αναζήτηση του Αιτητή από τις αρχές οφειλόταν στη συμμετοχή του στο CCDP ή στην πολιτική του δραστηριότητα. Η εξωτερική αξιοπιστία δεν μπορεί εν προκειμένω να εξεταστεί αποσυνδεδεμένα από τις ουσιώδεις αδυναμίες της εσωτερικής αξιοπιστίας του αφηγήματος.
54. Τέλος, όπως καταγράφεται και στην έκθεση των Καθ’ ων η αίτηση, οι διαθέσιμες πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής επιβεβαιώνουν ότι κατά την επίμαχη περίοδο οι αρχές της ΛΔΚ προέβαιναν σε αυθαίρετες συλλήψεις και καταστολή αντιπολιτευόμενων, ακτιβιστών και επικριτών της κυβέρνησης. Η εν λόγω γενική πληροφόρηση καθιστά, ασφαλώς, εύλογο ως γενικό φαινόμενο το ενδεχόμενο πολιτικά δραστηριοποιούμενα πρόσωπα να υφίσταντο κατασταλτικά μέτρα. Δεν αρκεί, όμως, για να αποδείξει ότι ο συγκεκριμένος Αιτητής υπήρξε μέλος του CCDP, ότι συμμετείχε στις επικαλούμενες πολιτικές δραστηριότητες ή ότι υπέστη τις συγκεκριμένες συλλήψεις για τους λόγους που επικαλείται. Η συμβατότητα ενός αφηγήματος με το γενικό πλαίσιο της χώρας αποτελεί στοιχείο της εξωτερικής αξιοπιστίας, δεν υποκαθιστά όμως την ανάγκη στοιχειοθέτησης των εξατομικευμένων πραγματικών περιστατικών.
55. Υπό το σύνολο των ανωτέρω, και αξιολογώντας σωρευτικά τις δηλώσεις του Αιτητή, τις διαπιστωθείσες αντιφάσεις και ελλείψεις, τα προσκομισθέντα έγγραφα και τις διαθέσιμες πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής, το Δικαστήριο καταλήγει ότι ούτε η εσωτερική ούτε η εξωτερική αξιοπιστία του τρίτου και τέταρτου ουσιώδους ισχυρισμού έχει στοιχειοθετηθεί σε επαρκή βαθμό. Οι εν λόγω ουσιώδεις ισχυρισμοί απορρίπτονται.
56. Προχωρώντας στην αξιολόγηση του κινδύνου που διατρέχει ο Αιτητής, στη βάση του μόνου αποδεκτού ουσιώδους ισχυρισμού του, επιπρόσθετα προς όσα καταγράφονται στην Εισηγητική-Έκθεση, ιδίως όσον αφορά στην επικαιροποιημένη εικόνα της κατάστασης ασφαλείας στη χώρα καταγωγής του, παρατηρούνται τα εξής:
57. Σύμφωνα με το portal "War Watch" της Ακαδημίας της Γενεύης, η ΛΔΚ εμπλέκεται σε αρκετές μη διεθνείς ένοπλες συγκρούσεις εντός των εδαφών της εναντίον ορισμένων μη κρατικών ένοπλων ομάδων, μεταξύ των οποίων οι ADF (Allied Democratic Forces), FDLR (Forces démocratiques de libération du Rwanda), CODECO (Coopérative pour le développement du Congo) και M23[14]. Ειρηνευτική αποστολή των Ηνωμένων Εθνών (UN Organization Stabilization Mission in the Democratic Republic of the Congo- MONUSCO) υποστηρίζει τις ένοπλες δυνάμεις της ΛΔΚ[15], και το Συμβούλιο Ασφαλείας, με το ψήφισμά του υπ' αρ. 2765 (2024), αποφάσισε την επέκταση της εντολής της MONUSCO μέχρι τις 20.12.2025[16]. Οι περιοχές Kivu, Kasai και Ituri είναι αυτές οι οποίες πλήττονται σε μεγαλύτερο βαθμό από τις ένοπλες συγκρούσεις, αν και η βία είναι εκτεταμένη και επηρεάζει ολόκληρη τη χώρα[17]. Ειδικά στην Κινσάσα, οι προαναφερόμενες οργανώσεις, δεν παρουσιάζονται ως δρώσες[18].
58. Με βάση το COI Query της EUAA (2025)[19] για την κατάσταση ασφαλείας στην Κινσάσα και ειδικότερα το COI Focus του Φεβρουαρίου 2025 του CEDOCA (CGRS, Βέλγιο), αναφέρεται ότι στην Κινσάσα καταγράφηκαν κατά το 2024 περιορισμένα και σποραδικά περιστατικά ασφάλειας, όπως διαδηλώσεις, απόπειρα πραξικοπήματος, απόδραση από τη φυλακή Makala και ορισμένα επεισόδια στην αγροτική περιοχή της κοινότητας Μαλακού, τα οποία συνδέονταν με τη σύγκρουση στη γειτονική επαρχία Μάι-Ντομπέ[20]. Στο ίδιο σημείωμα, η ίδια πηγή, με παραπομπή στο Κοινό Γραφείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών, επισημαίνει ότι η επαρχία της Κινσάσα θεωρείται ανεπηρέαστη από ένοπλη σύγκρουση και ότι, μετά την επιδείνωση της κατάστασης ασφάλειας στα ανατολικά της χώρας το 2025, δεν αναφέρθηκαν σοβαρά περιστατικά, πέραν διαδηλώσεων κατά δυτικών πρεσβειών[21].
59. Όσον αφορά στις εξελίξεις στις αρχές του 2025, το ίδιο COI Query της EUAA (2025) καταγράφει ότι τον Ιανουάριο διαδηλωτές στην Κινσάσα επιτέθηκαν σε πρεσβείες και προκάλεσαν πυρκαγιές, στο πλαίσιο διαμαρτυριών κατά της επίθεσης των ανταρτών του M23 στην ανατολική ΛΔΚ[22].
60. Ως προς τον αριθμό των περιστατικών ασφαλείας που καταγράφηκαν γενικότερα στην πόλη Κινσάσα της ΛΔΚ τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής του Αιτητή, βάσει στοιχείων από το ACLED, κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης τις 16.7.2026), καταγράφηκαν 63 περιστατικά πολιτικής βίας ("Political violence", που περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες), τα οποία επέφεραν 48 απώλειες σε ανθρώπινες ζωές.[23] Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το 2026 ο πληθυσμός της πόλης Κινσάσα της ΛΔΚ ανερχόταν σε 21,852,144 εκατομμύρια κατοίκους.[24] Τα ανωτέρω ποσοτικά και ποιοτικά δεδομένα καταδεικνύουν ότι στον τόπο καταγωγής και τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή, καίτοι παρουσιάζονται περιστατικά ασφαλείας, η ένταση και η συχνότητά τους κυμαίνεται σε χαμηλά επίπεδα.
61. Ως προς τις προσωπικές περιστάσεις του Αιτητή, ειδικώς ως προς το θρησκευτικό του προφίλ ως χριστιανός, πέραν της απουσίας εκπεφρασμένου φόβου ένεκα αυτής της παραμέτρου ή άλλων συναφών προσωπικών περιστάσεων, σύμφωνα με εξωτερικές πηγές, το σύνταγμα της ΛΔΚ απαγορεύει τις θρησκευτικές διακρίσεις και προβλέπει την ελευθερία της θρησκείας και το δικαίωμα λατρείας, με την επιφύλαξη της «συμμόρφωσης με τον νόμο, τη δημόσια τάξη, τη δημόσια ηθική και τα δικαιώματα των άλλων». Ορίζει δε ότι το δικαίωμα στη θρησκευτική ελευθερία δεν μπορεί να καταργηθεί ακόμη και όταν η κυβέρνηση κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης ή πολιορκία. Σύμφωνα με έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών των Η.Π.Α του 2023, σχετικά με τη θρησκευτική ελευθερία στη ΛΔΚ, οι χριστιανοί αποτελούν το 95,1% του πληθυσμού και 48,1% των χριστιανών είναι προτεστάντες. Αν και καταγράφηκαν κάποιες επιθέσεις από το ISIS-DRC/ADF, αυτές αφορούσαν αδιακρίτως βία κατά πολιτών[25]. Ως εκ τούτου, ούτε ένεκα του θρησκευτικού του προφίλ ευλόγως αναμένεται ο Αιτητής να αντιμετωπίσει κάποιο πρόβλημα.
62. Ως εκ τούτου, στην προκειμένη περίπτωση λαμβάνοντας υπόψη και το προσωπικό προφίλ του Αιτητή, ως αυτό έγινε αποδεκτό και ειδικότερα ότι ο Αιτητής είναι νεαρός, υγιής, υψηλού μορφωτικού επιπέδου, με εργασιακή πείρα στη χώρα καταγωγής του και με υποστηρικτικό/οικογενειακό δίκτυο, και χωρίς οποιοδήποτε σημείο ευαλωτότητας ή αποδεδειγμένο περιστατικό παρελθούσας δίωξης, κρίνεται πως σε συνάρτηση με τις παρατεθείσες πληροφορίες από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση ασφαλείας στον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής του στη χώρα καταγωγής του, δεν πιθανολογείται ότι σε περίπτωση επιστροφής του εκεί, θα εκτεθεί ευλόγως σε κίνδυνο.
63. Υπό το φως της ανωτέρω ανάλυσης κινδύνου, δεν δικαιολογείται η υπαγωγή του Αιτητή στο καθεστώς του πρόσφυγα, καθώς δεν τεκμηριώθηκε η συνδρομή βάσιμου φόβου δίωξης σύμφωνα με το άρθρο 9 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 για τους λόγους που εξαντλητικά αναφέρονται στο άρθρο 10 αυτού.
64. Ούτε επίσης τεκμηριώνεται, η υπαγωγή του στο καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας (άρθρο 15 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347), καθώς ο Αιτητής δεν τεκμηριώνει, αλλά και από τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία δεν προκύπτει ότι εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη.
65. Ειδικότερα, στην προκειμένη περίπτωση από το προαναφερόμενο ιστορικό και δεδομένου ότι ο Αιτητής δεν τεκμηρίωσε, ότι ενόψει των προσωπικών του περιστάσεων, πιθανολογείται να εκτεθεί σε κίνδυνο βλάβης συγκεκριμένης μορφής [βλ. απόφαση της 17.2.2009, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94, Elgafaji, σκέψη 32] ότι αυτός διατρέχει κίνδυνο σοβαρής βλάβης, λόγω θανατικής καταδίκης ή εκτέλεσης, βασανιστηρίων, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του [βλ άρθρο 15 (α) και (β) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347].
66. Ούτε εξάλλου, προκύπτει ότι συντρέχει αδιακρίτως ασκούμενη βία στον τελευταίο τόπο διαμονής του Αιτητή, ο βαθμός της οποίας να είναι τόσο υψηλός, ώστε να υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμηθεί ότι ο προσφεύγων, ακόμα κι αν ήθελε υποτεθεί ότι θα επιστρέψει στη συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί στην εν λόγω απειλή [βλ. άρθρο 15 (γ) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 και απόφαση της 17.2.2009, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94 Elgafaji, σκέψη 43].
67. Σημειώνεται συναφώς ότι «το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, αναγνωρίζεται σε οποιοδήποτε αιτητή, ο οποίος δεν αναγνωρίζεται ως πρόσφυγας ή σε οποιοδήποτε Αιτητή του οποίου η αίτηση σαφώς δε βασίζεται σε οποιουσδήποτε από τους λόγους υπαγωγής του στο καθεστώς του πρόσφυγα, αλλά σε σχέση με τον οποίο υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη και δεν είναι σε θέση ή, λόγω του κινδύνου αυτού, δεν είναι πρόθυμος, να θέσει τον εαυτό του υπό την προστασία της χώρας αυτής». Ως «σοβαρή» ή «σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη» ορίζεται δυνάμει του άρθρου 15 (γ) ως «σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης».
68. Ως προς τον όρο διεθνής ή εσωτερική ένοπλη σύρραξη, το ΔΕΕ, διευκρίνισε ότι της έννοιας της εσωτερικής ένοπλης συρράξεως, η σημασία και το περιεχόμενο των όρων αυτών πρέπει να καθορίζονται, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, σύμφωνα με το σύνηθες νόημά τους στην καθημερινή γλώσσα, λαμβανομένου υπόψη του πλαισίου εντός του οποίου αυτοί χρησιμοποιούνται και των σκοπών που επιδιώκει η ρύθμιση στην οποία εντάσσονται (αποφάσεις της 22ας Δεκεμβρίου 2008, C‑549/07, Wallentin-Hermann, Συλλογή 2008, σ. I‑11061, σκέψη 17, και της 22ας Νοεμβρίου 2012, C‑119/12, Probst, σκέψη 20). Υπό το σύνηθες νόημά της στην καθημερινή γλώσσα, η έννοια της εσωτερικής ένοπλης συρράξεως αφορά κατάσταση στην οποία οι τακτικές δυνάμεις ενός κράτους συγκρούονται με μία ή περισσότερες ένοπλες ομάδες ή στην οποία δύο ή περισσότερες ένοπλες ομάδες συγκρούονται μεταξύ τους. [Βλ. απόφαση της 30ης Ιανουαρίου 2014, Diakité, C-285/12, EU:C:2014:39, σκέψεις 27 και 28].
69. Ενόψει των ανωτέρω ποιοτικών και ποσοτικών χαρακτηριστικών, δεν υφίσταται ένοπλη σύρραξη στον τόπο συνήθους διαμονής του Αιτητή συνεπώς παρέλκει η περαιτέρω εξέταση των υπόλοιπων συστατικών στοιχείων της εν λόγω διάταξης. Επικουρικώς, ο Αιτητής δεν παρουσιάζει οποιοδήποτε στοιχείο του προφίλ το οποίο θα επέτεινε τυχόν κίνδυνο. Υπό το φως των ανωτέρω, δεν δικαιολογείται η υπαγωγή του Αιτητή στο αντίστοιχο καθεστώς.
70. Ως προς δε την απόφαση επιστροφής του, από τα ενώπιόν μου στοιχεία, δεν προκύπτει οποιοδήποτε άλλο ζήτημα συναφές με την αρχή της μη επαναπροώθησης και των προϋποθέσεων έκδοσης της απόφασης επιστροφής, πέραν των όσων ήδη εξετάστηκαν και αναλύθηκαν ανωτέρω [Βλ. απόφαση της της 17ης Οκτωβρίου 2024, υπόθεση C 156/23 [Ararat] K, L, M, N κατά Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, ECLI:EU:C:2024:892, ιδίως σκέψεις 50 έως 51 και απόφαση της 4ης Σεπτεμβρίου 2025, υπόθεση C-313/25 PPU, GB κατά Minister van Asiel en Migratie [Adrar], ECLI:EU:C:2025:647, ιδίως σκέψεις 60 έως 66].
Ως εκ τούτου, η παρούσα προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση τροποποιείται ως ανωτέρω, με € 1000 έξοδα εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ' ων η αίτηση.
Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
[1] Ως προς τους δείκτες αξιοπιστίας (λεπτομέρεια, συνοχή, ευλογοφάνεια) Evidence and credibility assessment in the context of the Common European Asylum System Judicial analysis Second edition,
EUAA διαθέσιμο στο: https://euaa.europa.eu/publications/judicial-analysis-evidence-and-credibility-context-common-european-asylum-system τελευταία πρόσβαση 26.7.2026
[2] Βλ. Κωνσταντίνος Δ. Φαρμακίδης - Μάρκου, Προσφυγικό Δίκαιο, Ερμηνευτική προσέγγιση και πρακτική διάσταση, Νομική Βιβλιοθήκη, 2021, σελ. 31.
[3] L’ Annuaire des Enterprises, διαθέσιμο στο: https://annuaire-entreprises.data.gouv.fr/, τελευταία πρόσβαση 26.7.2026
[4] L’ Annuaire des Enterprises, “CONVENTION DES CONGOLAIS POUR LA DEMOCRATIE ET LA PAIX (840879779)”, διαθέσιμο στο: https://annuaire-entreprises.data.gouv.fr/entreprise/convention-des-congolais-pour-la-democratie-et-la-paix-840879779, τελευταία πρόσβαση 26.7.2026
[5] Ingeta, διαθέσιμο στο: https://www.ingeta.com/, τελευταία πρόσβαση 26.7.2026
[6] Ingeta, “Pourquoi devons-nous resister?”, 15.8.2016, διαθέσιμο στο: https://www.ingeta.com/pourquoi-devons-nous-resister/, τελευταία πρόσβαση 26.7.2026
[7] Préfecture de Police, Arrêté 2023-01443, 24.11.2023, p. 3, διαθέσιμο στο: https://www.prefecturedepolice.interieur.gouv.fr/sites/default/files/Documents/2023_01443_24112023.pdf, τελευταία πρόσβαση 26.7.2026
[8] Linkedin, Pamphile Samba-Tantu, διαθέσιμο στο: https://fr.linkedin.com/in/pamphile-samba-tantu-a19961136, τελευταία πρόσβαση 26.7.2026
[9] Ingeta, “Conférence | Génocide et crimes contre l'humanité en RD Congo | Ottawa”, 25.5.2019, διαθέσιμο στο: https://www.ingeta.com/conference-ottawa-25-mai-2019/, τελευταία πρόσβαση 26.7.2026
[10] Ingeta, “Conférence | Génocide et crimes contre l'humanité en RD Congo | Ottawa”, 25.5.2019, διαθέσιμο στο: https://www.ingeta.com/conference-ottawa-25-mai-2019/, τελευταία πρόσβαση 26.7.2026
[11] Préfecture de Police, Arrêté 2023-01443, 24.11.2023, p. 3, διαθέσιμο στο: https://www.prefecturedepolice.interieur.gouv.fr/sites/default/files/Documents/2023_01443_24112023.pdf, τελευταία πρόσβαση 26.7.2026
[12] Préfecture de Police, Arrêté 2023-01443, 24.11.2023, p. 3, διαθέσιμο στο: https://www.prefecturedepolice.interieur.gouv.fr/sites/default/files/Documents/2023_01443_24112023.pdf, τελευταία πρόσβαση 26.7.2026
[13] Βλ. https://www.legal-tools.org/doc/6e09fe/pdf ημερομηνία πρόσβασής, 12.8.2026.
[14] WARWATCH, Ακαδημία Γενεύης, 'Armed Conflicts in Democratic Republic of Congo', διαθέσιμο στο:
https://warwatch.ch/situations/non-international-armed-conflicts-in-democratic-republic-of-the-congo/, τελευταία πρόσβαση 27.7.2026
[15] WARWATCH, Ακαδημία Γενεύης, 'Armed Conflicts in Democratic Republic of Congo', διαθέσιμο στο:
https://warwatch.ch/situations/non-international-armed-conflicts-in-democratic-republic-of-the-congo/, τελευταία πρόσβαση 27.7.2026
[16] UNSC, S/RES/2765 (2024), διαθέσιμο στο: https://digitallibrary.un.org/record/4069994?v=pdf, τελευταία πρόσβαση 27.7.2026
[17] WARWATCH, Ακαδημία Γενεύης, 'Armed Conflicts in Democratic Republic of Congo', διαθέσιμο στο:
https://warwatch.ch/situations/non-international-armed-conflicts-in-democratic-republic-of-the-congo/, τελευταία πρόσβαση 27.7.2026
[18] Βλ. σχετικά Global Protection Cluster, διαθέσιμο στο: https://www.globalprotectioncluster.org/sites/default/files/2024-02/points_saillants-situation_de_protection_decembre_2023_vf.pdf, Παρουσία των ανωτέρω ομάδων στην Kinshasa δε μαρτυρείται ούτε κατά την πρόσφατη επιστολή ομάδας ειδικών στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κογκό προς τον Πρόεδρο του Συμβουλίου Ασφαλείας UNSC, 'Letter dated 15 December 2023 from the Group of Experts on the Democratic Republic of the Congo addressed to the President of the Security Council' (2023), τελευταία πρόσβαση 27.7.2026
[19] EUAA, COI Query, DRC, Security Situation in Kinshasa, (2025), διαθέσιμο στο: https://www.ecoi.net/en/file/local/2126819/2025_07_EUAA_COI_Query_Response_Q13_DRC_Security_Situation_Kinshasa.pdf, τελευταία πρόσβαση 27.7.2026
[20] Belgium, CEDOCA, COI Focus, Republique Democratique du Congo: Situation securitaire [Democratic Republic of the Congo: Security Situation], 25 February 2025, σ. 2
διαθέσιμο στο: https://www.cgrs.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_rdc._situation_securitaire_20250225_2.pdf τελευταία πρόσβαση 27.7.2026
[21] Belgium, CEDOCA, COI Focus, Republique Democratique du Congo: Situation securitaire [Democratic Republic of the Congo: Security Situation], 25 February 2025, σ. 2
διαθέσιμο στο: https://www.cgrs.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_rdc._situation_securitaire_20250225_2.pdf τελευταία πρόσβαση 27.7.2026
[22] Reuters, Congo protesters storm Kinshasa embassies over conflict in east, 28 January 2025, διαθέσιμο στο:
https://www.reuters.com/world/africa/congo-protesters-attack-kinshasa-embassies-over-conflict-east-2025-01-28/ ; Euro News, Protesters attack foreign embassies in DR Congo over M23 rebel advance, 28 January 2025, διαθέσιμο στο: https://www.amnesty.org/en/location/africa/east-africa-the-horn-and-great-lakes/democratic-republic-of-the-congo/report-democratic-republic-of-the-congo/, τελευταία πρόσβαση 27.7.2026
[23] Πλατφόρμα ACLED Explorer, με χρήση των εξής φίλτρων αναζήτησης: Country: DRC, Kinshasa, Events / Fatalities, Political Violence, Past Year, διαθέσιμη σε https://acleddata.com/platform/explorer , τελευταία πρόσβαση 27.7.2026
[24] World Population Review, Kinshasa, διαθέσιμο στο: https://worldpopulationreview.com/cities/dr-congo/kinshasa, τελευταία πρόσβαση 27.7.2026
[25] USDOS - US Department of State, 'DEMOCRATIC REPUBLIC OF THE CONGO 2023 INTERNATIONAL RELIGIOUS FREEDOM REPORT' (26 June 2024) σελ. 3 διαθέσιμο στο: https://www.state.gov/reports/2023-report-on-international-religious-freedom/democratic-republic-of-the-congo/, τελευταία πρόσβαση 27.7.2026
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο