ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Υποθ. Αρ.: 1140/2025
30 Σεπτεμβρίου 2026
[Β. ΚΟΥΡΟΥΖΙΔΟΥ-KΑΡΛΕΤΤΙΔΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]
Αναφορικά με τo άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
1. H.F. από Σιέρα Λεόνε και τώρα στη Λάρνακα
2. D.C.O. ανηλίκου, διά της H.F. ως κηδεμόνας του
Αιτητές
-και-
Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω Υφυπουργείου Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας, Υπηρεσία Ασύλου
Καθ' ων η Αίτηση
Ο. Ηλιάδης (κος) για Ε. Μυριάνθους (κα), Δικηγόροι για την Αιτήτρια
Χ. Καστανάς (κος) για Θ. Βασιλάκη (κα), Δικηγόροι για τους Καθ' ων η αίτηση
Η Αιτήτρια είναι παρούσα.
(Παρoύσα η διερμηνέας κα Ζωή Αγαπίου για πιστή μετάφραση από τα ελληνικά στα αγγλικά και αντίστροφα)
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Με την υπό κρίση προσφυγή, οι Αιτητές προσβάλλουν την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου ημερομηνίας 26/03/2025, η οποία κοινοποιήθηκε στην Αιτήτρια στις 24/04/2025 και δια της οποίας απορρίφθηκε το αίτημά τους για παροχή διεθνούς προστασίας, ως άκυρη, και/ή παράνομη, και/ή αντισυνταγματική, και/ή στερούμενη οιουδήποτε έννομου αποτελέσματος. Αιτούνται, επιπλέον, την έκδοση νέας εκτελεστής απόφασης επί της ουσίας του αιτήματός τους για διεθνή προστασία και οιανδήποτε άλλη θεραπεία κρίνει ορθή και δίκαια υπό τις περιστάσεις το Δικαστήριο.
ΓΕΓΟΝΟΤΑ
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Διοικητικού Φακέλου (εφεξής «Δ.Φ.») που βρίσκονται ενώπιόν μου, η H.F. (εφεξής «η Αιτήτρια») είναι υπήκοος της Δημοκρατίας της Σιέρα Λεόνε και στις 15/12/2021 υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας.
Την 01/11/2024 η Αιτήτρια απέκτησε το ανήλικο τέκνο της, D.C.O. (εφεξής «Αιτητής»), για το οποίο υπεβλήθη αυθημερόν αίτηση διεθνούς προστασίας (ερυθρό 25 Δ.Φ.).
Στις 27/01/2025 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη της Αιτήτριας από αρμόδιο λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου, ο οποίος στις 26/03/2025 συνέταξε Έκθεση/Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη του αιτήματος των Αιτητών. Στις 26/03/2025, ο εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών λειτουργός της Υπηρεσίας Ασύλου να ασκεί καθήκοντα Προϊστάμενου ενέκρινε την εισήγηση και αποφάσισε την απόρριψη της αίτησης διεθνούς προστασίας των Αιτητών. Στις 24/04/2025, η Υπηρεσία Ασύλου εξέδωσε απορριπτική επιστολή μαζί με αιτιολόγηση της απόφασης σχετικά με το αίτημα των Αιτητών, η οποία παραλήφθηκε και υπογράφηκε ιδιοχείρως από την Αιτήτρια αυθημερόν.
Στις 08/05/2025, οι Αιτητές καταχώρισαν την υπό εξέταση προσφυγή.
ΝΟΜΙΚΟΙ ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΙ
Οι Αιτητές, δια της συνηγόρου τους, προβάλλουν πλείονες λόγους ακύρωσης προς υποστήριξη του αιτήματος για ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης, οι περισσότεροι εκ των οποίων δεν προωθούνται δια της Γραπτής Αγόρευσης.
Με την Γραπτή τους Αγόρευση, δια της συνηγόρου τους, οι Αιτητές πρόβαλαν ότι η προσβαλλόμενη πράξη ελήφθη χωρίς να διεξαχθεί η δέουσα έρευνα και/ή χωρίς να ληφθούν υπόψη όλα τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης. Ειδικότερα, είναι η θέση της Αιτήτριας ότι το προφίλ της εμπίπτει σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα, λόγω της πρακτικής ΑΓΓΟ[1] στην οποία υπεβλήθη, παραθέτοντας πληροφορίες από την χώρα καταγωγής της όπου η εν λόγω πρακτική είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη. Επιπρόσθετα, υποστηρίζει ότι η επίδικη απόφαση είναι προϊόν πλάνης, καθότι ο λειτουργός παρέλειψε να θέσει ουσιαστικές και επί του πυρήνα του αιτήματός της Αιτήτριας ερωτήσεις, ενώ παράλληλα παρέλειψε να αξιολογήσει τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης με αποτέλεσμα η Έκθεση/Εισήγηση να πάσχει λόγω ελλιπούς αιτιολογίας.
Οι Καθ' ων η αίτηση, κατά την Ένστασή και Γραπτή τους Αγόρευση, υπεραμύνονται της ορθότητας και της νομιμότητας της προσβαλλόμενης απόφασης και αντιτείνουν ότι έχει ληφθεί σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Συντάγματος και των Νόμων, κατόπιν δέουσας έρευνας και ορθής ενάσκησης των εξουσιών που παρέχει ο νόμος στους Καθ’ ων η αίτηση αφού λήφθηκαν υπόψη όλα τα σχετικά γεγονότα και περιστατικά της υπόθεσης, είναι δε επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη. Υποστηρίζουν δε, ότι οι λόγοι ακυρώσεως δεν εγείρονται σύμφωνα με τον Κανονισμό 7 του Διαδικαστικού Κανονισμού του Ανώτατου Δικαστηρίου του 1962 και ότι οι Αιτητές δεν κατάφεραν να αποσείσουν το βάρος απόδειξης και να τεκμηριώσουν λόγους ακύρωσης ή βάσιμο λόγο παραχώρησης καθεστώτος διεθνούς προστασίας. Προς υποστήριξη της θέσης τους οι Καθ' ων η αίτηση παραθέτουν επιχειρηματολογία που άπτεται της νομιμότητας και της ουσίας της παρούσας υπόθεσης, απαντώντας και στους νομικούς ισχυρισμούς που προβάλλονται από την πλευρά των Αιτητών. Όσον αφορά το επίδικο πλαίσιο γεγονότων, η συνήγορος των Καθ' ων η Αίτηση παραπέμπει στην Ένσταση των Καθ' ων η Αίτηση και τα επισυνημμένα σε αυτήν Παραρτήματα, καθώς επίσης και στα όσα περιέχονται στο σχετικό διοικητικό φάκελο.
Κατά την ακροαματική διαδικασία ημερομηνίας 12/05/2026, η Αιτήτρια διευκρίνισε ότι δεν είναι πλέον σε σχέση με τον πατέρα του παιδιού της, ενώ απέσυρε τον ισχυρισμό που αφορά τον σεξουαλικό της προσανατολισμό ως ομοφυλόφιλο άτομο. Τέλος, οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των δύο μερών υιοθέτησαν τις γραπτές τους αγορεύσεις εμμένοντας στις θέσεις τους.
ΚΑΤΑΛΗΞΗ
Καταρχάς πρέπει να λεχθεί ότι οι λόγοι ακύρωσης είναι με γενικότητα και αοριστία που εγείρονται στην παρούσα αίτηση. Η απλή καταγραφή κατά ιδιαίτερα συνοπτικό τρόπο στους λόγους ακύρωσης της νομικής βάσης της προσφυγής δεν ικανοποιεί την επιτακτική ανάγκη του Καν. 7 του Ανώτατου Συνταγματικού Διαδικαστικού Κανονισμού του 1962, όπως οι νομικοί λόγοι αναφέρονται πλήρως.
Οι ισχυρισμοί για την ακύρωση μιας διοικητικής απόφασης πρέπει να είναι συγκεκριμένοι και να εξειδικεύουν ποια νομοθετική πρόνοια ή αρχή διοικητικού δικαίου παραβιάζεται. Όπως έχει τονισθεί στην υπόθεση Latomia Estate Ltd. v. Δημοκρατίας (2001) 3 Α.Α.Δ. 672: «Η αιτιολόγηση των νομικών σημείων πάνω στα οποία βασίζεται μια προσφυγή είναι απαραίτητη για την εξέταση από ένα Διοικητικό Δικαστήριο των λόγων που προσβάλλουν τη νομιμότητα μιας διοικητικής πράξης».
Περαιτέρω δεν αρκεί η παράθεση των συγκεκριμένων διατάξεων της νομοθεσίας που κατ' ισχυρισμόν παραβιάζει η προσβαλλόμενη πράξη, αλλά θα πρέπει επίσης τα επικαλούμενα νομικά σημεία να αιτιολογούνται πλήρως. Οποιαδήποτε αοριστία ή ασάφεια σε σχέση με αυτά μπορεί να έχει ως συνέπεια την απόρριψη της προσφυγής. (βλ. Δημοκρατία ν. Shalaeva (2010) 3 AΑΔ 598).
Επίσης είναι πλειστάκις νομολογημένο ότι, λόγοι ακύρωσης που δεν εγείρονται στο δικόγραφο της προσφυγής δεν μπορούν να εξεταστούν με το να εγείρονται για πρώτη φορά στις γραπτές αγορεύσεις. Σχετικό είναι η απόφαση της Ολομέλειας στη Φλωρεντία Πετρίδου ν. Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας, (2004) 3 Α.Α.Δ. 636 . Σχετική είναι και η υπόθεση Σπύρου και Άλλων ν. Δημοκρατίας, Προσφ. 571/94 κ.α., ημερ. 22.11.1995, στη σελ. 4.
Ως προς τους προωθούμενους λόγους προσφυγής είναι κρίσιμο και απαραίτητο να καταστεί αντιληπτό ότι η δικαιοδοσία του παρόντος δικαστηρίου διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο στο λυσιτελές της προβολής των λόγων προσφυγής. Ειδικότερα, το παρόν Δικαστήριο ως δικαστήριο ουσίας δικάζει την υπόθεση που άγεται ενώπιον του εξ υπαρχής, κατά το νόμο και κατά την ουσία, δεν περιορίζεται μόνο στην εξέταση της διαδικασίας και των στοιχείων κρίσης της διοικητικής αρχής που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη, αλλά προχωρεί παραπέρα και εξετάζει και την ουσιαστική ορθότητα της de novo και ex nunc. Οι Αιτητές αναμένεται να προβάλουν, στο πλαίσιο της διοικητικής ή και της παρούσας δικαστικής διαδικασίας, τέτοιους συγκεκριμένους και ειδικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι εν δυνάμει θα δικαιολογούσαν την υπαγωγή τους στο καθεστώς διεθνούς προστασίας. Η πιο πάνω ανάλυση λόγω της έκτασης της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου καθιστά αλυσιτελή την προβολή υποπεριπτώσεων λόγων προσφυγής π.χ. έλλειψη δέουσας έρευνας και αιτιολογίας, πλάνη, ορισμένες διαδικαστικές πλημμέλειες κατά την έκδοση της επίδικης πράξης. Εν προκειμένω, οι Αιτητές εκπροσωπούμενοι και δια συνηγόρου, έχουν την ευκαιρία να εκθέσουν τους ισχυρισμούς τους και να λάβουν όλα τα δέοντα δικονομικά μέσα προς τεκμηρίωσή τους [Βλ. «Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου», Επαμεινώνδας Π. Σπηλιωτόπουλος, 14ης Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 260, υποσημ. 72, «Εισηγήσεις Διοικητικού Δικονομικού Δικαίου, Χαράλαμπος Χρυσανθάκης, 2η Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σελ. 247 και Π.Δ. Δαγτόγλου, (Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο), σελ. 552]. Ως αλυσιτελείς χαρακτηρίζονται οι λόγοι προσφυγής, οι οποίοι ακόμα και αν γίνουν δεκτοί δεν πρόκειται να οδηγήσουν σε ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης [Βλ. Η προβολή ισχυρισμών στις διοικητικές διαφορές ουσίας, Α. Αθ. Αρχοντάκη, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 100].
Τα όσα επομένως πιο κάτω εξετάζονται και αποφασίζονται τελούν υπό την πιο πάνω τοποθέτηση.
Προχωρώντας, συναφώς, στην εξέταση της ουσίας των ισχυρισμών των Αιτητών επισημαίνεται ότι έχει πλειστάκις νομολογηθεί πως η έκταση, ο τρόπος και η διαδικασία που ακολουθείται κατά τη διενέργεια της έρευνας, ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια της διοίκησης.
Καταρχάς το παρόν Δικαστήριο και σε σχέση με τα πιο πάνω θα εξετάσει την παρούσα υπόθεση σύμφωνα με τα δεδομένα που έχει ενώπιον του κατά το κρίσιμο χρόνο που θα εκδώσει την απόφαση του.
Όσον αφορά τα επί της ουσίας ζητήματα που το δικαστήριο καλείται να εξετάσει, και ειδικότερα αναφορικά με την έρευνα, αυτή είναι επαρκής εφόσον εκτείνεται στη διερεύνηση κάθε γεγονότος που σχετίζεται με το θέμα που εξετάζεται. Το κριτήριο για την πληρότητα της έρευνας έγκειται στη συλλογή και τη διερεύνηση των ουσιωδών στοιχείων τα οποία παρέχουν ασφαλή συμπεράσματα (Βλ. Δημοκρατία ν. Κοινότητας Πυργών κ.α., Α.Ε. 1518/1.11.96, Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας ν. Ζάμπογλου, Α.Ε. 1575/14.7.97, A.Ε.2371, Motorways Ltd ν Δημοκρατίας ημερ. 25/6/99).
Το Δικαστήριο στα πλαίσια ελέγχου της επίδικης προσβαλλόμενης απόφασης εξετάζει κατά πόσο το αρμόδιο όργανο ερεύνησε όλα εκείνα τα στοιχεία που όφειλε να ερευνήσει και να συνεκτιμήσει για να καταλήξει στην απόφασή του σύμφωνα με τις πρόνοιες του Νόμου. Η έρευνα θεωρείται πλήρης όταν το διοικητικό όργανο συλλέξει και εξετάσει όλα τα ουσιώδη στοιχεία μιας υπόθεσης ώστε να καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα. Το είδος και η έκταση της έρευνας εναπόκεινται στη διακριτική ευχέρεια του εν λόγω αποφασίζοντος διοικητικού οργάνου και διαφέρουν κατά περίπτωση (Βλ. απόφαση αρ. 128/2008 JAMAL KAROU v Αναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων, ημερ. 1 Φεβρουάριου 2010).
Περαιτέρω, όπως εξηγήθηκε στην υπόθεση Πολυξένη Γεωργίου ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση αρ. 606/91, ημερομηνίας 22.9.92, στις σελ. 2-3: «Το τι αποτελεί επαρκή έρευνα, εξαρτάται από τα γεγονότα και περιστατικά της κάθε υπόθεσης (KNAI ν. THE REPUBLIC OF CYPRUS (1987) 3 CLR 1534). Η έκταση της έρευνας που ένα διοικητικό όργανο διεξάγει για τη λήψη απόφασης εξαρτάται από τα γεγονότα της κάθε υπόθεσης (Κυπριακή Δημοκρατία ν. Ανδρέα Γιαλλουρίδη κ.α., Αναθεωρητικές Εφέσεις 868 και 869, ημερομηνίας 13.12.90).».
Έχω εξετάσει την προσβαλλόμενη απόφαση υπό το πρίσμα όλων των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, κυρίως των όσων η Αιτήτρια δήλωσε τόσο με την υποβολή της αίτησης διεθνούς προστασίας, όσο και κατά τη διάρκεια της προφορικής της συνέντευξης ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου, αλλά και όσων προβάλλει με την παρούσα προσφυγή.
Κατά την υποβολή του αιτήματός της για διεθνή προστασία, η Αιτήτρια κατέγραψε ότι έμεινε έγκυος ενόσω φοιτούσε σε σχολείο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, το οποίο αναγκάστηκε να εγκαταλείψει λόγω της κύησης. Ο σύντροφός της δεν αποδέχθηκε την εγκυμοσύνη, έτσι αναγκάστηκε να πουλά λαχανικά στον δρόμο για να συντηρήσει οικονομικά τον εαυτό της. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της, είχε την στήριξη μιας φίλης, χωρίς να γνωρίζει ότι ήταν ομοφυλόφιλη και ότι αυτό δεν επιτρέπεται στην χώρα της. Μία μέρα, ενόσω βρισκόταν σε περιπτύξεις με αυτή την κοπέλα, τις βρήκε ένας γείτονας, και όλοι πήγαν να δουν τι συμβαίνει. Η ίδια διέφυγε, και ενημερώθηκε ότι η φίλη της απεβίωσε. Η ίδια φοβήθηκε πολύ και αποφάσισε να εγκαταλείψει τη χώρα προς αναζήτηση διεθνούς προστασίας (ερυθρό 3 Δ.Φ.).
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης της, και ως προς τα προσωπικά της στοιχεία, η Αιτήτρια δήλωσε ότι είναι υπήκοος της Σιέρα Λεόνε, χριστιανή πρεσβυτεριανή, με τόπο καταγωγής το χωριό Bomaru της περιφέρειας Kailahun στην ανατολική επαρχία (Eastern province) της χώρας, και τόπο τελευταίας διαμονής την πρωτεύουσα Freetown (ερυθρά 44/3Χ και 38/3Χ Δ.Φ.). Ως προς την οικογενειακή της κατάσταση, η Αιτήτρια δήλωσε ότι είναι μητέρα ενός παιδιού που γεννήθηκε στην Δημοκρατία, ο πατέρας του οποίου είναι επίσης Αιτητής ασύλου από την Νιγηρία (ερυθρά 40/2Χ, 9Χ, και 39/5Χ Δ.Φ.)∙ ως προς το παιδί που απέκτησε στην Σιέρα Λεόνε, δήλωσε ότι απεβίωσε το 2021 σε ηλικία έξι μηνών (ερυθρό 41/7Χ και 8Χ Δ.Φ.). Ως προς την πατρική της οικογένεια, δήλωσε ότι οι γονείς της χώρισαν, ο πατέρας της διαμένει στο χωριό Baomahun, και η μητέρα της στην πόλη Kenema μαζί με τις δύο (2) αδερφές της, ενώ έχει και ένα (1) αδερφό ο οποίος διαμένει στην πρωτεύουσα Freetown (ερυθρό 41/1Χ και 4Χ Δ.Φ.). Αναφορικά με το μορφωτικό της επίπεδο δήλωσε ότι ολοκλήρωσε τρία (3) χρόνια δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, και ως προς την εργασιακή της πείρα δήλωσε ότι από το 2021 και για περίπου τέσσερα (4) χρόνια πωλούσε λαχανικά στην αγορά (ερυθρά 39/1Χ, 4Χ, και 38 Δ.Φ.).
Επισημαίνεται ότι ερωτηθείσα για την κατάσταση της υγείας της, η Αιτήτρια αναφέρθηκε σε ενοχλήσεις που προέκυψαν μετά την υποβολή σε ΑΓΓΟ, για τις οποίες λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή (ερυθρά 43/2Χ, 3Χ και 42/1Χ Δ.Φ.).
Ως προς τους λόγους που την ώθησαν να εγκαταλείψει την χώρα καταγωγής της, η Αιτήτρια, κατά την ελεύθερη αφήγηση της, πρόβαλε τις δυσκολίες που αντιμετώπισε και την αδυναμία των γονιών της να την στηρίξουν οικονομικά. Για να επιβιώσει πωλούσε λαχανικά στον δρόμο, και εξαναγκάστηκε σε υποβολή ΑΓΓΟ. Όταν έμεινε έγκυος, η οικογένειά της επιθυμούσε την ένταξη της σε κοινότητα ανδρών (male society), ενώ ο πατέρας του παιδιού της απέρριψε την ίδια και το παιδί. Στον δρόμο γνώρισε μία κοπέλα, η οποία την βοήθησε και την πήρε στο σπίτι της, χωρίς να γνωρίζει για τον σεξουαλικό της προσανατολισμό. Σύναψε ρομαντική σχέση μαζί της, και μία μέρα κάποιος το ανακάλυψε. Λόγω του ότι η χώρα της είναι εναντίον, η φίλη της την προέτρεψε να φύγει διαφορετικά θα την σκότωναν. Καταληκτικά, ανέφερε ότι η συγκεκριμένη κοπέλα την ενημέρωσε μέσω τηλεφωνικής κλήσης, ότι την αναζητούσε η κοινότητα ανδρών (male society) (ερυθρό 37/1Χ Δ.Φ.).
Σε διευκρινιστικές ερωτήσεις αναφορικά με τον ΑΓΓΟ, η Αιτήτρια ανέφερε ότι υπεβλήθη στην εν λόγω πρακτική, το 2017 ενώ ήταν 20 ετών, σε θαμνώδη περιοχή (bushes) από μέλη της κοινότητας (Society) Bondo (ερυθρό 36/2Χ, 3Χ, 4Χ, 7Χ και 8Χ Δ.Φ.). Ως προς τα συναισθήματα της, αναφέρθηκε σε μια ιδιαίτερα επίπονη διαδικασία που δεν εύχεται σε κανένα (ερυθρά 36/5Χ, 10Χ, και 35/3Χ Δ.Φ.). Ερωτηθείσα αν υπάρχει πιθανότητα υποβολής της εκ νέου στην εν λόγω πρακτική, η Αιτήτρια απάντησε αρνητικά προβάλλοντας ότι έχει ήδη υποβληθεί (ερυθρό 35/2Χ Δ.Φ.).
Αναφορικά με την κοινότητα ανδρών (male society), η Αιτήτρια δήλωσε ότι στην συγκεκριμένη κοινότητα υπάρχει ένας αρχηγός και ότι τα παιδιά του πρέπει να ακολουθήσουν την κοινότητα, προβάλλοντας ότι τα μέλη της οικογένειας της είναι οι πρεσβύτεροι της κοινότητας και με τον θάνατο των γονιών της θα πρέπει να αναλάβει η ίδια. Κληθείσα να παραθέσει πληροφορίες αναφορικά με την συγκεκριμένη κοινότητα, η Αιτήτρια δήλωσε ότι (ένα άτομο) θα έπρεπε να διαμείνει σε θαμνώδη περιοχή (bush) για περισσότερο από ένα μήνα (ερυθρό 35/8Χ Δ.Φ.). Η ίδια από το 2017 μέχρι το 2021 κρυβόταν για να αποφύγει ένταξή της (ερυθρό 34/1Χ Δ.Φ.).
Σε ερωτήσεις αναφορικά με τον σεξουαλικό της προσανατολισμό, η Αιτήτρια παρουσίασε τον σεξουαλικό της προσανατολισμό ως επιλογή προς αποφυγή κύησης, και ότι η ίδια ένιωθε ωραία και καλά με αυτή την συνειδητοποίηση (ερυθρό 34/6Χ, 14Χ, 15Χ και 16Χ Δ.Φ.). Ως περαιτέρω πρόβαλε, σκεφτόταν ότι θα μπορούσε να είναι με μία γυναίκα που να την φροντίζει παρά με έναν άνδρα, και ένιωθε καλά με αυτό (ερυθρό 33/3Χ, 5Χ, 6Χ, και 7Χ Δ.Φ.). Ως προς την πρώτη της ομοφυλοφιλική σχέση αναφέρθηκε στην κοπέλα που γνώρισε στην Freetown, με την οποία διατηρούσε σχέση για τέσσερα (4) χρόνια (ερυθρό 33/10Χ, 11Χ, και 17Χ Δ.Φ.). Ως προς τις ετεροφυλοφιλικές σχέσεις που είχε αναφέρθηκε σε σχέση που είχε το 2016 με τον πατέρα του πρώτου της παιδιού, και στη σχέση που διατηρεί στην Δημοκρατία με τον πατέρα του δεύτερου της παιδιού (ερυθρό 32 Δ.Φ.). Καταληκτικά, η Αιτήτρια ανέφερε ότι η ομοφυλοφιλία στην χώρα της αποτρέπει ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες, σύμφωνα με την θρησκεία της είναι έγκλημα, και αποτελεί μεγάλο ταμπού (ερυθρό 32/5Χ, 6Χ και 8Χ Δ.Φ.). Ερωτηθείσα αναφορικά με τις συνέπειες σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της, η Αιτήτρια εξέφρασε φόβο για την κοινότητα ανδρών (male society), και λιθοβολισμού λόγω του σεξουαλικού της προσανατολισμού (ερυθρό 31 Δ.Φ.).
Υπό το φως των ως άνω πληροφοριών, ως αυτές προκύπτουν από το πρακτικό της συνέντευξης και τα λοιπά στοιχεία του διοικητικού φακέλου, ο αρμόδιος λειτουργός διέκρινε τέσσερεις (4) ουσιώδεις ισχυρισμούς απορρέοντες από τις δηλώσεις της. Ο πρώτος αναφορικά με την ταυτότητα, χώρα καταγωγής, προσωπικά στοιχεία και προφίλ της Αιτήτριας, ο δεύτερος αναφορικά με την υποβολή της σε ΑΓΓΟ, ο τρίτος αναφορικά με τον ισχυριζόμενο φόβο της λόγω του ότι την κυνηγά μία κοινωνία ανδρών, και ο τέταρτος αναφορικά με τον σεξουαλικό της προσανατολισμό ως ομοφυλόφιλο άτομο.
Ως προς τον πρώτο ισχυρισμό, ο λειτουργός παρέθεσε τις δηλώσεις της Αιτήτριας αναφορικά με τον τόπο γέννησης και συνήθους διαμονής της, τα προσωπικά της στοιχεία, πληροφορίες αναφορικά με την οικογένειά της, το μορφωτικό της επίπεδο και την εργασιακή της πείρα, και την οικογενειακή της κατάσταση με αναφορά στον γιο που απέκτησε στην Δημοκρατία. Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία, ο λειτουργός σημείωσε ότι η Αιτήτρια προσκόμισε πρωτότυπο διαβατήριο από τη χώρα καταγωγής της, ενώ επιβεβαίωσε ονομασίες και τοπωνύμια από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, καταλήγοντας ότι οι δηλώσεις της χαρακτηρίζονται από αξιοπιστία, και ως εκ τούτου ο συγκεκριμένος ισχυρισμός έγινε αποδεκτός.
Αναφορικά με τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό, ήτοι την υποβολή της Αιτήτριας σε ΑΓΓΟ, ο λειτουργός έκρινε ότι η Αιτήτρια ήταν σε θέση να δώσει ικανοποιητικές και επαρκείς πληροφορίες για το συγκεκριμένο γεγονός, με τις δηλώσεις της να χαρακτηρίζονται από συνοχή. Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία, ο λειτουργός προέβη σε έρευνα αναφορικά με το ΑΓΓΟ, και παρέθεσε πηγές πληροφόρησης οι οποίες αναφέρονται στην εκτεταμένη πρακτική του ΑΓΓΟ στη χώρα καταγωγής της Αιτήτριας και τη σύνδεσή του με την μυστική κοινωνία Bondo, όπου ο ΑΓΓΟ αποτελεί κύριο στοιχείο της διαδικασίας μύησης των γυναικών/κοριτσιών στην εν λόγω κοινότητα. Επιπρόσθετα, ο λειτουργός αναφέρθηκε σε ιατρικό έγγραφο που προσκόμισε η Αιτήτρια από μαιευτήρα-γυναικολόγο του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας, το οποίο επιβεβαιώνει την υποβολή της σε ΑΓΓΟ τύπου ΙΙ. Ως εκ τούτου, ο συγκεκριμένος ισχυρισμός έγινε αποδεκτός καθότι τεκμηριώθηκε τόσο η εσωτερική όσο και η εξωτερική αξιοπιστία.
Όσον αφορά τον τρίτο ουσιώδη ισχυρισμό, ήτοι τον ισχυριζόμενο φόβο της Αιτήτριας για την κοινότητα ανδρών (male society) η οποία την αναζητά, ο λειτουργός έκρινε ότι η Αιτήτρια δεν ήταν σε θέση να δώσει ικανοποιητικές και επαρκείς πληροφορίες, ενώ υπέπεσε σε αντιφάσεις και έλλειψη συνοχής. Ειδικότερα, ο λειτουργός έκρινε ότι δεν παρατηρήθηκε συνοχή στα λεγόμενα της Αιτήτριας για τους λόγους ένταξής της στην κοινότητα αυτή, και τη διαδοχή της ως αρχηγός λόγω της οικογένειας της, τα μέλη της οποίας ήταν οι πρεσβύτεροι της κοινότητας. Επιπρόσθετα, η Αιτήτρια δεν ήταν σε θέση να δώσει επαρκείς πληροφορίες για την συγκεκριμένη κοινότητα, αναφέροντας μόνο ότι όσοι εντάσσονται πρέπει να παραμείνουν σε θαμνώδη περιοχή (bush) για περισσότερο από ένα μήνα. Τέλος, ο λειτουργός εντόπισε αντίφαση στα λεγόμενα της Αιτήτριας αναφορικά με το χρονικό πλαίσιο κατά το οποίο διέφυγε για να αποφύγει την ένταξή της στην συγκεκριμένη κοινότητα, το οποίο συνδέεται με την εγκυμοσύνη της, καθότι αρχικά δήλωσε ότι έμεινε έγκυος το 2022 και αργότερα ότι έμεινε έγκυος το 2017. Συνεπώς, λόγω μη τεκμηρίωσης του ισχυριζόμενου φόβου της, ο συγκεκριμένος ισχυρισμός απορρίφθηκε.
Ως προς τον τέταρτο ουσιώδη ισχυρισμό, που αφορά τον σεξουαλικό προσανατολισμό της Αιτήτριας, ο λειτουργός, κατόπιν εφαρμογής του μοντέλου αξιολόγησης DSSH (Difference, Shame, Stigma, Harm - Διαφορετικότητα, Ντροπή, Στίγμα, Βλάβη), έκρινε ότι η Αιτήτρια δεν ήταν σε θέση να δώσει ικανοποιητικές και επαρκείς πληροφορίες, ενώ οι δηλώσεις της χαρακτηρίζονται από αοριστίες και επιπολαιότητα. Ειδικότερα, ως προς την παρουσίαση του σεξουαλικού της προσανατολισμού ως επιλογή προς αποφυγή κύησης, δείχνει άγνοια προς το γεγονός ότι ο σεξουαλικός προσανατολισμός αποτελεί στοιχείο έμφυτο και αμετάβλητο∙ καθότι σύμφωνα με τις δηλώσεις της ο σεξουαλικός προσανατολισμός αποτελεί συστατικό που μεταβάλλεται κατά βούληση. Επιπρόσθετα, δεν παρείχε επαρκείς πληροφορίες αναφορικά με την διαδικασία συνειδητοποίησης της διαφορετικότητάς της, ενώ από τις δηλώσεις της δεν διαφαίνεται αντίληψη της διαφορετικότητας, με τις δηλώσεις της να χαρακτηρίζονται ως γενικές και αόριστες, με απουσία προσωπικού βιώματος. Περαιτέρω, ο λειτουργός σχολίασε το γεγονός ότι η Αιτήτρια διατηρούσε κατά το χρόνο της συνέντευξης σχέση με άνδρα σύντροφο ως ένδειξη συνειδητής και εκούσιας επιλογής. Ως εκ τούτου, κατέληξε ότι στο πρόσωπο της δεν διαφαίνεται να υπάρχει αίσθηση της διαφορετικότητάς της, του κινδύνου, φόβου ή καταπίεσης λόγω της διαφορετικότητάς της (η οποία διώκεται στη χώρα καταγωγής της), και του προσωπικού βιώματος που αυτή επιφέρει σε αισθήματα ντροπής και στιγματισμού.
Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία, ο λειτουργός προέβη σε έρευνα, παραθέτοντας πληροφορίες από τη χώρα καταγωγής της Αιτήτριας όπου επιβεβαιώνεται η ποινικοποίηση της ομοφυλοφιλίας στη Σιέρα Λεόνε. Επιπρόσθετα, γίνεται αναφορά στις διακρίσεις και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν εντός της χώρας και της κοινωνίας τα άτομα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, με αναφορές σε υποκινούμενη βία λόγω προκαταλήψεων.
Ωστόσο, λόγω της μη τεκμηρίωσης της εσωτερικής αξιοπιστίας, ο συγκεκριμένος ισχυρισμός δεν έγινε αποδεκτός. Εξάλλλου η Αιτήτρια διατηρεί σχέση με άντρα υπήκοο της Νιγηρίας με τον οποίο απέκτησαν ένα παιδί τον Αιτητή 2.
Ακολούθως, ο λειτουργός της Υπηρεσίας Ασύλου προχώρησε σε αξιολόγηση του μελλοντοστραφούς κινδύνου που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν οι Αιτητές στα πλαίσια των ισχυρισμών που έγιναν αποδεκτοί, ήτοι την ταυτότητα, χώρα καταγωγής, προσωπικά στοιχεία και προφίλ της Αιτήτριας και το γεγονός ότι η Αιτήτρια υπεβλήθη σε ΑΓΓΟ. Ο λειτουργός αξιολογώντας την επικρατούσα κατάσταση ασφαλείας στην Σιέρα Λεόνε, και με παραπομπή σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, κατέληξε ότι στην Freetown, όπου αναμένεται να επιστρέψουν οι Αιτητές δεν παρατηρούνται συνθήκες ένοπλων συγκρούσεων.
Αναφορικά με τον ΑΓΓΟ, ο λειτουργός σημείωσε ότι δεν κατέστη δυνατή η ανεύρεση εξωτερικών πηγών πληροφόρησης που να αναφέρουν την επανάληψη ΑΓΓΟ στη Σιέρα Λεόνε, ενώ σύμφωνα με δηλώσεις της Αιτήτριας δεν κινδυνεύει από επανα-υποβολή της στην συγκεκριμένη διαδικασία. Παραθέτοντας αποσπάσματα από σχετική νομολογία, ο λειτουργός κατέληξε ότι δεν υπάρχουν εύλογοι/βάσιμοι λόγοι να θεωρηθεί ότι, σε περίπτωση επιστροφής της Αιτήτριας στη χώρα καταγωγής της, θα αντιμετωπίσει δίωξη ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης υπό τη μορφή της επανάληψης ΑΓΓΟ.
Στη συνέχεια, ο λειτουργός αξιολόγησε τις ιδιαίτερες περιστάσεις της Αιτήτριας, ως μητέρα ενός ανήλικου τέκνου, εξετάζοντας το βέλτιστο συμφέρον του Αιτητή, και συγκεκριμένα την ασφάλεια, ευημερία και ανάπτυξή του σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής τους. Ως προς την ασφάλεια του Αιτητή, με αναφορές στην γενική κατάσταση ασφάλειας στην Freetown της Σιέρα Λεόνε, ο λειτουργός κατέληξε ότι δεν υπάρχουν εύλογοι λόγοι να γίνει αποδεκτό ότι σε περίπτωση που επιστρέψουν στη χώρα καταγωγής τους, τόσο η Αιτήτρια όσο και ο Αιτητής, θα αντιμετωπίσουν δίωξη ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης ως απόρροια της επικρατούσας κατάστασης ασφαλείας. Όσον αφορά την ευημερία, ο λειτουργός παρέθεσε πληροφορίες αναφορικά με την εκπαίδευση και την υγεία. Αναφορικά με την εκπαίδευση, με παραπομπή σε εξωτερικές πηγές, παρουσίασε τις προσπάθειες σε κρατικό επίπεδο προς ενίσχυση και αναβάθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος της χώρας σε μια προσπάθεια προώθησης της εκπαίδευσης και της δια βίου μάθησης. Η συγκεκριμένη προσπάθεια μεταρρύθμισης ξεκίνησε το 2018, με στόχο την δωρεάν ποιοτική εκπαίδευση, με την διάθεση του 20% του κρατικού προϋπολογισμού για τον συγκεκριμένο σκοπό. Επιπρόσθετα μέτρα της κυβέρνησης περιλαμβάνουν την κατάργηση των διδάκτρων, σημαντικές επενδύσεις σε διδακτικό και μαθησιακό υλικό, δωρεάν μεταβατικές εξετάσεις, αναβαθμισμένους μισθούς εκπαιδευτικών και νέο εξοπλισμό για τα σχολεία. Αναφορικά με την υγεία, σύμφωνα με πληροφορίες που παρέθεσε ο λειτουργός, ο εν λόγω τομέας αντιμετωπίζει αρκετά προβλήματα, με τους υγειονομικούς πόρους της χώρας να συγκεντρώνονται στην αστική περιοχή της πρωτεύουσας Freetown. Με την βοήθεια, ωστόσο, του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), και της Παγκόσμιας Τράπεζας, αναπτύχθηκε η πρώτη Εθνική Ιατρική Υπηρεσία Έκτακτης Ανάγκης στη Σιέρα Λεόνε, η οποία θεωρείται μία από τις ελάχιστες συντονισμένες, δομημένες και πλήρως εξοπλισμένες προνοσοκομειακές ιατρικές υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης στην αφρικανική ήπειρο. Από το 2019 η συγκεκριμένη υπηρεσία βρίσκεται σε πλήρη λειτουργικότητα σε ολόκληρη την χώρα. Τέλος, ως προς την ανάπτυξη του παιδιού, ο λειτουργός σημείωσε την ύπαρξη οικογενειακού υποστηρικτικού δικτύου στην χώρα καταγωγής των Αιτητών, καθώς και την ύπαρξη Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ) οι οποίοι δραστηριοποιούνται στη χώρα με στόχο την στήριξη ευάλωτων ομάδων και γυναικών. Υπό το φως των ανωτέρω πληροφοριών, ο λειτουργός κατέληξε ότι δεν προκύπτουν εύλογοι λόγοι, σε περίπτωση επιστροφής των Αιτητών στην χώρα καταγωγής τους και ειδικότερα στην Freetown, να αντιμετωπίσουν οποιαδήποτε μορφής δίωξη ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης.
Ενόψει των ανωτέρω ευρημάτων, των ισχυρισμών, του προφίλ της Αιτήτριας, της αξιολόγησης κινδύνου και της νομικής ανάλυσης, ο αρμόδιος λειτουργός κατέληξε ότι οι Αιτητές δεν δικαιούνται προσφυγικό καθεστώς, δεδομένου ότι στο πρόσωπό τους δεν τεκμηριώθηκε ότι συντρέχουν εκείνα τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία που θα μπορούσαν να στοιχειοθετήσουν βάσιμο και δικαιολογημένο φόβο δίωξης συνδεόμενο με έναν από τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 1Α της Σύμβασης της Γενεύης του 1951, στο άρθρο 2(δ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ και στο άρθρο 3 του Περί Προσφύγων Νόμου.
Περαιτέρω, ως προς την αναγνώριση συμπληρωματικής προστασίας στο πρόσωπο των Αιτητών, ο αρμόδιος λειτουργός κατέληξε ότι σε περίπτωση επιστροφής τους στη Σιέρα Λεόνε:
Α) δεν θα αντιμετωπίσουν πραγματικό κίνδυνο να υποστούν θανατική ποινή ή εκτέλεση, σύμφωνα με το άρθρο 19 (2) (α).
Β) δεν θα αντιμετωπίσουν πραγματικό κίνδυνο να υποστούν βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία, σύμφωνα με το άρθρο 19 (2) (β).
Γ) δεν θα αντιμετωπίσουν πραγματικό κίνδυνο να υποστούν σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, ως το άρθρο 19 (2) (γ) προνοεί, αφού η χώρα καταγωγής τους, δεν βρίσκεται σε συνθήκες διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης.
Στη βάση όλων των ανωτέρω, το αίτημα των Αιτητών για διεθνή προστασία απορρίφθηκε δια της προσβαλλόμενης απόφασης.
Έπειτα από ενδελεχή εξέταση του διοικητικού φακέλου και όπως προκύπτει από τα στοιχεία που βρίσκονται σε αυτόν, κρίνω δέον όπως αναφερθούν τα ακόλουθα:
Καταρχάς, κρίνω ως ορθή την αποδοχή από τους Καθ' ων η αίτηση του πρώτου ουσιώδους ισχυρισμού, ο οποίος και αφορά την ταυτότητα και τα προσωπικά στοιχεία της Αιτήτριας.
Ομοίως ορθή κρίνω και την αποδοχή από τους Καθ’ ων η αίτηση του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού που αφορά την υποβολή της Αιτήτριας σε ΑΓΓΟ. Ο εν λόγω ισχυρισμός επιβεβαιώνεται και από το ιατρικό πιστοποιητικό που προσκομίστηκε (ερυθρά 28 και 29 Δ.Φ.).
Επίσης, βάσει της αξιολόγησης της εσωτερικής αξιοπιστίας του τρίτου ουσιώδους ισχυρισμού, ήτοι της αναζήτησης της Αιτήτριας από μία κοινότητα ανδρών (male society), το Δικαστήριο καταλήγει στο ίδιο συμπέρασμα με τον λειτουργό και ο υπό εξέταση ισχυρισμός απορρίπτεται στο σύνολό του ως μη αξιόπιστος.
Ειδικότερα, παρατηρώ ότι από το αφήγημα της Αιτήτριας απουσιάζουν βασικά στοιχεία και πληροφορίες. Η Αιτήτρια αναφέρθηκε σε μία κοινότητα ανδρών (male society), χωρίς να δώσει βασικές πληροφορίες όπως το όνομα, τις δραστηριότητές της και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της, ειδικά λαμβάνοντας υπόψη τη δήλωση της ότι η οικογένεια της ήταν επικεφαλής της συγκεκριμένης κοινότητας. Επιπρόσθετα, δεν παρέθεσε με σαφήνεια και συνοχή την εθιμοτυπική πρακτική διαδοχής, καθώς σύμφωνα με τον ισχυρισμό της προοριζόταν για διάδοχος των γονέων της οι οποίοι αποτελούσαν τα πρεσβύτερα μέλη, και αρχηγοί, της συγκεκριμένης κοινότητας. Ειδικότερα, όταν ρωτήθηκε αν ο αρχηγός της κοινότητας πρέπει να είναι άντρας, απάντησε θετικά (ερυθρό 35/5Χ Δ.Φ.)∙ στη συνέχεια ερωτηθείσα αφού ο αρχηγός πρέπει να είναι άντρας γιατί η ίδια ως γυναίκα πρέπει να αντικαταστήσει τους γονείς της ως αρχηγός, η Αιτήτρια απάντησε ότι μπορεί να είναι είτε άντρας, είτε γυναίκα (ερυθρό 35/6Χ Δ.Φ.). Κληθείσα να αποσαφηνίσει την εν λόγω αντίφαση, η Αιτήτρια με ασυνάρτητη δήλωση απάντησε “about the women from my family is what they as a chief” (ερυθρό 35/7Χ Δ.Φ.). Περαιτέρω αντίφαση εντοπίζεται και στον χρόνο διαφυγής της προς αποφυγή ένταξής της στην συγκεκριμένη κοινότητα, η οποία καθορίζεται από την ίδια χρονικά σε συνάρτηση με την εγκυμοσύνη της στην Σιέρα Λεόνε. Συγκεκριμένα, η Αιτήτρια δήλωσε ότι διέφυγε το 2017 (ερυθρό 35/10Χ Δ.Φ.), στη συνέχεια ανέφερε ότι έμεινε έγκυος το 2022 (ερυθρό 34/3Χ Δ.Φ.), και ως εξήγηση στην αντίφαση απάντησε ότι έμεινε έγκυος το 2017 (ερυθρό 34/ 5Χ Δ.Φ.).
Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία, επισημαίνεται ότι η Αιτήτρια δεν παρέθεσε οποιεσδήποτε συγκεκριμένες πληροφορίες οι οποίες θα αποτελούσαν αντικείμενο έρευνας από το παρόν Δικαστήριο. Για σκοπούς πληρότητας, ωστόσο, παρατίθενται κατωτέρω πληροφορίες αναφορικά με την ύπαρξη και δράση μυστικών κοινοτήτων στη Σιέρα Λεόνε.
Από την έρευνα του Δικαστηρίου, προκύπτει ότι οι μυστικές κοινότητες είναι συνυφασμένες με τη σύγχρονη πολιτική ζωή στη Σιέρα Λεόνε και διατηρούν σημαντική ισχύ και επιρροή,[2] με τις κοινότητες Bondo (για τις γυναίκες) και Poro (για τους άντρες), να «εξακολουθούν να διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην κοινωνική, θρησκευτική και πολιτική ζωή».[3] Όσον αφορά την μύηση στην κοινότητα Bondo, πηγές πληροφόρησης αναφέρουν ότι o ΑΓΓΟ θεωρείται ως η βάση της μύησης στη «μυστική γυναικεία κοινωνία» των Bondo, όπου θεωρούν την εν λόγω πρακτική ως προϋπόθεση για κοινωνική αποδοχή και ως μετάβαση στη γυναικεία ενηλικίωση. Η εν λόγω πρακτική εκτελείται παραδοσιακά από τις λεγόμενες «soweis» που ανήκουν στην κοινότητα.[4] Ο ΑΓΓΟ είναι βασικά μια τελετουργία μύησης και ένα πρώτο στάδιο που απαιτείται για τη μετάβαση στη γυναικεία ενηλικίωση.[5]
Ως προς την κοινότητα Poro, σύμφωνα με έκθεση του Συμβουλίου για τη Μετανάστευση και τους Πρόσφυγες του Καναδά που δημοσιεύτηκε το 2017, «η κοινότητα Poro είναι μια μυστική οργάνωση αρρένων που έχει ως κεντρικό στόχο την προετοιμασία των έφηβων αγοριών ώστε να πάρουν τη θέση τους στην κοινωνία. Η διαδικασία της μύησης γίνεται σε μια σειρά από τελετουργίες που διαρκούν από τον Νοέμβριο έως τον Μάιο και στο τέλος αυτής τα νέα μέλη σημαδεύονται με ουλές. Κατά τη διαδικασία της μύησης τα αγόρια μένουν σε μια κατασκήνωση μακριά από τους γονείς και τους φίλους τους, κοιμούνται στην ύπαιθρο και φωνάζουν για να τρομάξουν αγνώστους που τυχαίνει να πλησιάσουν. Εκεί μαθαίνουν τις αρχαίες παραδόσεις και εξασκούνται στο τύμπανο και τα τραγούδια των Poro. Έπειτα, οδηγούνται ενώπιον μασκοφόρων που υποδύονται πνεύματα. Στο τέλος της εκπαίδευσής τους, επιστρέφουν στην κοινότητα ως πλήρως ανεπτυγμένοι ενήλικες. Οι παραδόσεις αυτές απαιτούν μια τελετή απομόνωσης για μέλη όπως οι παραδοσιακοί ηγέτες, οι αρχηγοί των τελετών και άλλοι που κατέχουν θέσεις στη μυστική οργάνωση».[6]
Όσον αφορά την εισδοχή/διαδοχή στην κοινότητα Bondo, σύμφωνα με πληροφορίες προκύπτει διαδικασία διαδοχής, όπου τα κορίτσια εκπαιδεύονται κυρίως από την ηλικία των 5 ετών για να είναι διάδοχοι, ήτοι να είναι «soweis» στις κοινότητές τους.[7] Έτσι, στην ηλικία των 18 ετών, θεωρείται ότι εξασκούν ήδη τον ρόλο σιγά σιγά στις κοινότητές τους ακολουθώντας την πορεία των γονιών τους (εξασκούνται ακόμα με τους γονείς και αποκτούν πρακτικές γνώσεις μαθαίνοντας από τις μητέρες τους αναφορικά με το πως ασκείται η εν λόγω πρακτική και πως γίνεται η εν λόγω διαδικασία).[8]
Από τις ανωτέρω παρατεθείσες πληροφορίες από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, επιβεβαιώνεται η ύπαρξη και ο ρόλος των κοινοτήτων στην ευρύτερη κοινωνία της Σιέρα Λεόνε. Αυτό όμως από μόνο του δεν επαρκεί για να τεκμηριώσει τους ισχυρισμούς της Αιτήτριας, καθότι ο ίδια δεν ήταν σε θέση να παραθέσει επαρκείς βασικές πληροφορίες αναφορικά με την κοινότητα που κατ’ ισχυρισμόν την αναζητά, ενώ οι επιγραμματικές και συγκεχυμένες δηλώσεις της ως προς την εξαναγκαστική ένταξη της για διαδοχή πλήττουν καίρια την αξιοπιστία της. Συνεπώς, ορθώς ο συγκεκριμένος ισχυρισμός απορρίφθηκε.
Αναφορικά με τον τέταρτο ουσιώδη ισχυρισμό, ο οποίος αφορά τον σεξουαλικό προσανατολισμό της Αιτήτριας, υπενθυμίζεται ότι αυτός αποσύρθηκε κατά την ακροαματική διαδικασία ημερομηνίας 12/05/2026.
Στο σημείο αυτό κρίνω σκόπιμο να αναφέρω ότι σε κάθε περίπτωση και σύμφωνα με το άρθρο 18(5) του περί Προσφύγων Νόμου, εναπόκειται στον εκάστοτε Αιτητή/Αιτήτρια να τεκμηριώσει την αίτησή του για διεθνή προστασία που στην συγκεκριμένη περίπτωση η ηλικία της, το μορφωτικό της επίπεδο, και γενικότερα το προφίλ της δεν την εμπόδιζε προς τούτο. Στην υπό κρίση περίπτωση, για τους λόγους που αναλύθηκαν ανωτέρω, η Αιτήτρια δεν κατάφερε τεκμηριώσει κάποια παρελθούσα πράξη δίωξης σε βάρος της ούτε κατά τη διάρκεια της προφορικής της συνέντευξης, αλλά ούτε κατά την ενώπιον μου διαδικασία.
Έχει, πολλάκις, νομολογηθεί ότι κρίση επί της αξιοπιστίας του αιτητή και έγκριση κωλύματος έγκρισης αίτησης για το λόγο αναξιοπιστίας ως προς τα προβαλλόμενα από τον αιτητή είναι επιτρεπτή (AMIRI ΚΑΙ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ Κ.Α. (2009 3 Α.Α.Δ. 358).
Στο σημείο αυτό επισημαίνεται πως ό,τι ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1347 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Μαΐου 2024 (στο εξής «Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1347»), ο οποίος αντικαθιστά την Οδηγία 2011/95/ΕΕ και ρυθμίζει τις προϋποθέσεις αναγνώρισης και το περιεχόμενο της διεθνούς προστασίας, εφαρμόζεται, δυνάμει του άρθρου 42 αυτού, από την 1η Ιουλίου 2026.
Συνεπώς, κατά την εξέταση της ανάγκης για τη χορήγηση διεθνούς προστασίας στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας, το Δικαστήριο οφείλει να εφαρμόσει τις διατάξεις του, ως ήδη εφαρμοστέες κατά το χρόνο της παρούσας κρίσης. Ως προς τις ουσιαστικές προϋποθέσεις αναγνώρισης της ιδιότητας του πρόσφυγα και χορήγησης επικουρικής προστασίας, ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1347, διατηρεί, κατ’ ουσίαν, τα βασικά κριτήρια υπαγωγής στα δύο καθεστώτα που προέβλεπαν η Οδηγία 2011/95/ΕΕ και οι αντίστοιχες διατάξεις του περί Προσφύγων Νόμου του 2000-2025.
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1347 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Μαΐου 2024, σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των ανιθαγενών ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για τα άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας, για την τροποποίηση της οδηγίας 2003/109/ΕΚ του Συμβουλίου και για την κατάργηση της οδηγίας2011/95/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (στο εξής: Κανονισμός περί Αναγνώρισης/Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1347), δυνάμει του άρθρου 42 αυτού, εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου 2026.
Το άρθρο 3 στοιχείο 5) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 ορίζει τον όρο «πρόσφυγας».
Ο περί Προσφύγων Νόμος του 2026, ορίζει επιπλέον, υπο το ερμηνευτικό άρθρο 2 τον όρο «πρόσφυγα» ως «κάθε υπήκοο τρίτης χώρας ή ανιθαγενή που απολαύει καθεστώτος πρόσφυγα κατά την έννοια της Σύµβασης της Γενεύης περί του καθεστώτος των προσφύγων της 28ης Ιουλίου 1951, όπως τροποποιήθηκε από το πρωτόκολλο που υπογράφηκε στη Νέα Υόρκη στις 31 Ιανουαρίου 1967, καθώς και όπως αυτός ορίζεται στην παράγραφο 5 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 και στην παράγραφο 1 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1348, όπως αυτοί εκάστοτε τροποποιούνται ή αντικαθίστανται».
Το καθεστώς του πρόσφυγα χορηγείται σε υπηκόους τρίτων χωρών ή σε ανιθαγενείς που πληρούν τις οικείες προϋποθέσεις σύμφωνα με τα κεφάλαια ΙΙ και ΙΙΙ του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.
Περαιτέρω προς επίρρωση των ανωτέρω το Δικαστήριο προέβη σε επικαιροποιημένη έρευνα αναφορικά με τον ΑΓΓΟ στη Σιέρα Λεόνε με τα ακόλουθα ευρήματα:
Σύμφωνα με έκθεση της CESCR - UN Committee on Economic, Social and Cultural Rights του Μαΐου του 2023, «όλες οι εθνοτικές ομάδες στη Σιέρα Λεόνε επιδεικνύουν τις παραδοσιακές πρακτικές τους χωρίς εμπόδια. Για την ενίσχυση αυτής της πρακτικής, η κυβέρνηση έχει ιδρύσει ένα ξεχωριστό υπουργείο που ονομάζεται Υπουργείο Τουρισμού και Πολιτιστικών Υποθέσεων το οποίο είναι αποκλειστικά υπεύθυνο για την προστασία των πολιτιστικών και παραδοσιακών πεποιθήσεων. Ωστόσο, ο ΑΓΓΟ και άλλες επιβλαβείς παραδοσιακές πρακτικές παραμένουν αμφιλεγόμενες. Η Σιέρα Λεόνε επικύρωσε το Πρωτόκολλο της Αφρικανικής Ένωσης στον Αφρικανικό Χάρτη για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και των Λαών για τα Δικαιώματα των Γυναικών στην Αφρική (Maputo Protocol) χωρίς επιφύλαξη. Σε εκπλήρωση του άρθρου 5 του πρωτοκόλλου, η κυβέρνηση της Σιέρα Λεόνε μέσω του Υπουργείου για το Φύλο και τις Παιδικές Υποθέσεις και των εταίρων που εργάζονται για την προστασία του φύλου και του παιδιού κάνει σταδιακά βήματα προς την πλήρη εξάλειψη. Αυτά τα βήματα περιλαμβάνουν μέτρα ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης που οδήγησαν στην υπογραφή Μνημονίων Συνεργασίας με τις Soweis για να σταματήσει η μύηση στις ανήλικες (0-18 ετών). Το Υπουργείο με οικονομική και τεχνική υποστήριξη από τους εταίρους του, τον Μάρτιο του 2021, πραγματοποίησε περιφερειακές διαβουλεύσεις και περιφερειακές επικυρώσεις, για την αναθεώρηση του νόμου για τα δικαιώματα του παιδιού, του 2007. Μεταξύ των συστάσεων από τη συμβουλευτική διαδικασία, ήταν η απαγόρευση του ΑΓΓΟ και ποινικοποίηση της πρακτικής».[9]
Επιπρόσθετα, έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ που δημοσιεύτηκε τον Μάρτιο του 2023 και αφορά το έτος 2022, σημειώνει ότι ο νόμος δεν απαγορεύει την πρακτική FGM σε γυναίκες ή κορίτσια. Ωστόσο, σύμφωνα με τη Δημογραφική Έρευνα Υγείας του 2019, το 83% των γυναικών και των κοριτσιών ηλικίας 15 έως 49 ετών είχαν υποβληθεί σε FGM, ποσοστό μειωμένο από το 90% του 2013. Τα ποσοστά αυτά επιβεβαιώνονται από έτερη έκθεση.[10],[11] Η διαδικασία ήταν πιο συχνή μεταξύ κοριτσιών ηλικίας 10 και 14 ετών. Περίπου το 71% των γυναικών και των κοριτσιών ηλικίας 15 έως 49 ετών είχαν υποβληθεί σε ακρωτηριασμό πριν από την ηλικία των 15 ετών. Σύμφωνα με το Ταμείο Πληθυσμού των Ηνωμένων Εθνών (UNFPA), το 61% των γυναικών και των κοριτσιών ηλικίας 15 έως 19 ετών είχαν υποβληθεί σε ΑΓΓΟ σε σύγκριση με το 95% των γυναικών ηλικίας 45 έως 49 ετών. Το ποσοστό των γυναικών που είχαν υποβληθεί σε ΑΓΓΟ ήταν υψηλότερο στις αγροτικές περιοχές σε σύγκριση με τις αστικές περιοχές.[12]
Οι εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ προέτρεψαν στις 24 Αυγούστου του 2022, την κυβέρνηση της Σιέρα Λεόνε να θεσπίσει ένα ολοκληρωμένο σύνολο νομικών απαγορεύσεων, μεταξύ άλλων μέσω της ενίσχυσης των μνημονίων συνεννόησης με τους τοπικούς επαγγελματίες και της τροποποίησης του νόμου για τα δικαιώματα του παιδιού για να απαγορεύσει ρητά τη διεξαγωγή του ΑΓΓΟ σε κορίτσια κάτω των 18 ετών.[13]
Σημειώνεται, περαιτέρω, ότι σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία της UNICEF, το ποσοστό των κοριτσιών ηλικίας 15 έως 19 ετών που υποβλήθηκαν σε ΑΓΓΟ στη Σιέρα Λεόνε μειώθηκε από 95% σε 61% στην πάροδο 30 ετών.[14]
Εν κατακλείδι, επισημαίνεται ότι σύμφωνα με δημοσίευμα (2025) του οργανισμού Heinrich Böll Stiftung, «το Δικαστήριο της Οικονομικής Κοινότητας των Κρατών της Δυτικής Αφρικής (ECOWAS) επαναπροσδιόρισε τον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων ως βασανιστήριο και υποχρέωσε τη Σιέρα Λεόνε να θεσπίσει νομοθεσία για την απαγόρευσή του, θέτοντας έτσι ένα περιφερειακό προηγούμενο για την προστασία των δικαιωμάτων των γυναικών στην Αφρική».[15]
Ως διαφαίνεται από τις ανωτέρω πληροφορίες, ο ΑΓΓΟ είναι αρκετά διαδεδομένος στη Σιέρα Λεόνε και ευρέως αποδεκτός στα κοινωνικά στρώματα ως παραδοσιακή πρακτική προετοιμασίας των νεαρών κοριτσιών για την ενηλικίωση. Υπό το φως, ωστόσο, των ανωτέρω πληροφοριών, διαφαίνεται ότι γίνονται προσπάθειες ευαισθητοποίησης, ενημέρωσης και μείωσης της εκτέλεσης της συγκεκριμένης πρακτικής, η οποία απέφερε αποτελέσματα με την πάροδο των χρόνων. Επισημαίνεται, περαιτέρω, ότι ερωτηθείσα η Αιτήτρια αν υπάρχει πιθανότητα εκ νέου υποβολής της σε ΑΓΓΟ σε περίπτωση επιστροφής της στην Σιέρα Λεόνε απάντησε αρνητικά καθότι ήδη υπεβλήθη στην εν λόγω πρακτική (“No because it is already done”, ερυθρό 35/2Χ Δ.Φ.).
Στο σημείο αυτό κρίνω σκόπιμο να αναφερθώ και στον ισχυρισμό της συνηγόρου της Αιτήτριας περί ένταξης της σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα λόγω του ΑΓΓΟ που υπέστη. Στην προκείμενη περίπτωση, παρά το ότι γίνεται αποδεκτή η υποβολή της σε ΑΓΓΟ, εντούτοις, δεν προκύπτουν ενδείξεις ενεργού μελλοντικού κινδύνου ή επανατραυματισμού στο πρόσωπο της Αιτήτριας, που θα επέβαλλαν την ένταξη της σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα και στο προστατευτικό καθεστώς διεθνούς προστασίας.
Προχωρώντας στην αξιολόγηση του βέλτιστου συμφέροντος του Αιτητή, λαμβάνω υπόψη τον πρακτικό Οδηγό της EASO[16] αναφορικά με το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού στις διαδικασίες ασύλου. Στην εν λόγω προσέγγιση γίνεται στάθμιση των παραγόντων που αφορούν τη σωματική, ψυχολογική, και πνευματική ακεραιότητα του ανήλικου.
Στο σημείο αυτό να αναφέρω ότι αρχικά συντάσσομαι με την εκτενή έρευνα και ανάλυση των Καθ’ ων η αίτηση, όπου στα πλαίσια έρευνας στην οποία προέβη ο λειτουργός, λήφθηκε υπόψη η ασφάλεια, ευημερία και ανάπτυξη του ανηλίκου. Ως διαπιστώνω από το πιστοποιητικό γέννησης (ερυθρό 26 Δ.Φ.) που προσκομίστηκε, το ανήλικο είναι σε νηπιακή ηλικία. Φρονώ ότι λόγω της ηλικίας του ανήλικου, η προσαρμογή στο περιβάλλον της χώρας καταγωγής της Αιτήτριας σε περίπτωση επιστροφής τους, θα είναι ομαλή και δεν θα έχει αρνητική επίδραση στην ευημερία του παιδιού. Λόγω της ηλικίας του, το παιδί δεν έχει δημιουργήσει δυνατούς κοινωνικούς ή πολιτιστικούς δεσμούς με τη χώρα στην οποία γεννήθηκε∙ οπότε δεν αναμένεται να αντιμετωπίσει ιδιαίτερες δυσκολίες όσον αφορά τη γλωσσική επικοινωνία, την σχολική ένταξη, την κοινωνική και προσωπική του ανάπτυξη, και την πολιτισμική προσαρμογή.
Επομένως, ορθά ο Προϊστάμενος της Υπηρεσίας Ασύλου αποφάσισε την απόρριψη της αίτησης της Αιτήτριας για διεθνή προστασία.
Σημειώνεται πως λόγω του ότι οι ισχυρισμοί της Αιτήτριας αναφορικά με τους λόγους που φέρεται να εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής της απορρίφθηκαν στο σύνολό τους ως μη αξιόπιστοι, δεν πληρούνται και οι προϋποθέσεις υπαγωγής της Αιτήτριας στα άρθρα 19 (2) (α) και (β) περί συμπληρωματικής( επικουρικής) προστασίας, καθώς δεν προέκυψαν στοιχεία εκ των οποίων μπορεί να συναχθεί ότι σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της, η Αιτήτρια κινδυνεύει να αντιμετωπίσει θανατική ποινή ή εκτέλεση κατά την έννοια του άρθρου 19 (2) (α), ή άλλως βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία κατά την έννοια του άρθρου 19 (2) (β).
Ήτοι το άρθρο 3 στοιχείο 6) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 ορίζει τον όρο «πρόσωπο που δικαιούται επικουρική προστασία» ως «ο υπήκοος τρίτης χώρας ή ο ανιθαγενής που δεν πληροί τις προϋποθέσεις για να αναγνωρισθεί ως πρόσφυγας, αλλά σε σχέση με τον οποίο υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, εάν το εν λόγω πρόσωπο επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του ή, στην περίπτωση ανιθαγενούς, στη χώρα της προηγούμενης συνήθους διαμονής του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη, όπως ορίζεται στο άρθρο 15, και στον οποίο δεν έχει εφαρμογή το άρθρο 17 παράγραφοι 1 και 2 και ο οποίος δεν είναι σε θέση ή, λόγω του κινδύνου αυτού, δεν επιθυμεί να θέσει εαυτόν υπό την προστασία της εν λόγω χώρας.
Το καθεστώς επικουρικής προστασίας χορηγείται σε υπηκόους τρίτων χωρών ή σε ανιθαγενείς που πληρούν τις οικείες προϋποθέσεις σύμφωνα με τα κεφάλαια ΙΙ και V του Κανονισμού (ΕΕ)2024/1347».
Αντιστοίχως, οι εφαρμοστικές του ενωσιακού νομοθετικού πλαισίου διατάξεις του περί Προσφύγων Νόμου, ορίζουν τα εξής:
Το άρθρο 51 του περί Προσφύγων Νόμου προβλέπει ότι: «Ο Προϊστάμενος με απόφασή του χορηγεί το καθεστώς πρόσφυγα σε αιτητή, εάν κατά τη διοικητική διαδικασία εξέτασης της αίτησής του έχει αποδειχθεί ότι πληροί τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στις διατάξεις των Κεφαλαίων ΙΙ και ΙΙΙ του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347».
Το άρθρο 53 του περί Προσφύγων Νόμου ορίζει ότι: «Ο Προϊστάμενος, με απόφασή του, χορηγεί το καθεστώς επικουρικής προστασίας σε αιτητή εάν, κατά τη διοικητική διαδικασία εξέτασης της αίτησής του, έχει αποδείξει ότι πληροί τις προϋποθέσεις των Κεφαλαίων ΙΙ και V του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347».
Το άρθρο 4 παράγραφος 1 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, το οποίο τιτλοφορείται «Υποβολή πληροφοριών και αξιολόγηση γεγονότων και περιστάσεων» προβλέπει ότι «Οι αιτούντες υποβάλλουν όλα τα στοιχεία που διαθέτουν και τα οποία τεκμηριώνουν την αίτηση διεθνούς προστασίας. Για τον σκοπό αυτό, οι αιτούντες συνεργάζονται πλήρως με την αποφαινόμενη αρχή και με άλλες αρμόδιες αρχές και παραμένουν παρόντες και διαθέσιμοι στο έδαφος του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησής τους καθ' όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, μεταξύ άλλων κατά την αξιολόγηση των σχετικών στοιχείων της αίτησης.[.]».
Επισημαίνεται πως ως προς τις ουσιαστικές προϋποθέσεις αναγνώρισης της ιδιότητας του πρόσφυγα και χορήγησης καθεστώτος επικουρικής προστασίας, το νέο ενωσιακό κανονιστικό πλαίσιο δεν επέφερε ουσιώδεις μεταβολές σε σχέση με το προϊσχύσαν καθεστώς της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ και των αντίστοιχων εθνικών εναρμονιστικών ρυθμίσεων, αλλά διατήρησε, κατ' ουσίαν, τα ίδια κριτήρια υπαγωγής στα δύο καθεστώτα διεθνούς προστασίας»[17]. (Α. J. M. κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω της Υπηρεσίας Ασύλου, Υπόθεση Αρ. 2146/24, ημερομηνίας 28.8.2026)
Αναφορικά δε με την μη πλήρωση των προϋποθέσεων παροχής συμπληρωματικής προστασίας προς το πρόσωπο των Αιτητών υπό την έννοια του άρθρου 19 (2) (γ) του περί Προσφύγων Νόμου ή του άρθρου 15 (γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ ή του άρθρου 15 (γ) του Κανονισμού περί Αναγνώρισης (Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1347), κρίνω σκόπιμο να παρατεθούν αρχικά τα κάτωθι:
Το άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου προϋποθέτει ουσιώδεις λόγους να πιστεύεται ότι ο Αιτητής θα υποστεί σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, υπάρχει ευρεία νομολογία τόσο του Ανωτάτου Δικαστηρίου Κύπρου (βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, Υποθ. Αρ. 685/2012, ημερομηνίας 23/04/13 και Mushegh Grigoryan κ.α. v. Κυπριακή Δημοκρατία, Υποθ. Αρ. 851/2012, ημερομηνίας 22/9/2015) όσο και του ΔΕΕ (βλ. C-285/12, A. Diakité v. Commissaire général aux réfugiés et aux apatrides, 30/01/2014, C-465/07, Meki Elgafaji and Noor Elgafaji v. Staatssecretaris van Justitie, 17/02/2009), καθώς επίσης και του ΕΔΔΑ (βλ. K.A.B. v. Sweden, 886/11, 05/09/2013 (final 17/02/2014), Sufi and Elmi v. the United Kingdom, 8319/07 and 11449/07, 28/11/2011) στις οποίες ερμηνεύεται η έννοια της «αδιακρίτως ασκούμενης βίας» και της «ένοπλης σύρραξης» και τίθενται κριτήρια ως προς τη σοβαρότητα του κινδύνου που προϋποτίθεται για την αξιολόγηση των περιπτώσεων στις οποίες εξετάζεται η πιθανότητα παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του Άρθρου 15(γ) της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, το οποίο αντιστοιχεί στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου.
Στην υπόθεση Meki Elgafaji and Noor Elgafaji v. Staatssecretarisvan Justitie παρ. 35, το ΔΕΕ αναφέρει ότι «ο όρος «προσωπική» πρέπει να νοείται ως χαρακτηρίζων βλάβη προξενούμενη σε αμάχους, ανεξαρτήτως της ταυτότητάς τους, όταν ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που χαρακτηρίζει την υπό εξέλιξη ένοπλη σύρραξη και λαμβάνεται υπόψη από τις αρμόδιες εθνικές αρχές οι οποίες επιλαμβάνονται των αιτήσεων περί επικουρικής προστασίας ή από τα δικαστήρια κράτους μέλους ενώπιον των οποίων προσβάλλεται απόφαση περί απορρίψεως τέτοιας αιτήσεως είναι τόσο υψηλός, ώστε υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμάται ότι ο άμαχος ο οποίος θα επιστρέψει στην οικεία χώρα ή, ενδεχομένως, περιοχή θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της χώρας ή της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί σε σοβαρή απειλή κατά το άρθρο 15, στοιχείο γ΄, της οδηγίας[18]» ενώ στην παρ. 37 αναφέρει ότι «η απλή αντικειμενική διαπίστωση κινδύνου απορρέοντος από τη γενική κατάσταση μιας χώρας δεν αρκεί, καταρχήν, για να γίνει δεκτό ότι οι προϋποθέσεις του άρθρου 15, στοιχείο γ΄, της οδηγίας, συντρέχουν ως προς συγκεκριμένο πρόσωπο, εντούτοις, καθόσον η αιτιολογική αυτή σκέψη χρησιμοποιεί τον όρο «συνήθως», αναγνωρίζει το ενδεχόμενο υπάρξεως μιας εξαιρετικής καταστάσεως, χαρακτηριζομένης από έναν τόσο υψηλό βαθμό κινδύνου, ώστε να υπάρχουν σοβαροί λόγοι να εκτιμάται ότι το πρόσωπο αυτό θα εκτεθεί ατομικώς στον επίμαχο κίνδυνο.» (υπογράμμιση του παρόντος Δικαστηρίου). Περαιτέρω το ΔΕΕ στην εν λόγω υπόθεση αποφάσισε ότι «όσο περισσότερο ο αιτών είναι σε θέση να αποδείξει ότι θίγεται ειδικώς λόγω των χαρακτηριστικών την καταστάσεώς του, τόσο μικρότερος θα είναι ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που απαιτείται προκειμένου ο αιτών να τύχει της επικουρικής προστασίας» (παρ. 39).
Επιπλέον, σύμφωνα με το Εγχειρίδιο της EUAA σχετικά με τη δικαστική ανάλυση του Άρθρου 15(γ) της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, ακόμη και αν ο αιτητής μπορεί να αποδείξει πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης στην περιοχή καταγωγής του (ή καθ' οδόν προς τη συγκεκριμένη περιοχή καταγωγής), το δικαίωμα επικουρικής προστασίας μπορεί να κατοχυρωθεί μόνο εάν ο αιτητής δεν μπορεί να επιτύχει εγχώρια προστασία σε άλλο τμήμα της χώρας, καθώς επίσης, όταν αποφασίζεται η τοποθεσία της περιοχής καταγωγής ενός αιτητή ως προορισμός επιστροφής, απαιτείται η εφαρμογή προσέγγισης βασισμένης στα πραγματικά περιστατικά όσον αφορά την περιοχή του τελευταίου τόπου διαμονής και την περιοχή συνήθους διαμονής.[19]
Καταρχάς αναφορικά με την γενική κατάσταση ασφαλείας, από έρευνα σε σχετικές πηγές πληροφόρησης για τη Σιέρα Λεόνε δεν προκύπτει ότι υπάρχει επί του παρόντος ενεργή ένοπλη σύρραξη εντός της χώρας.
Ως προς τα αριθμητικά δεδομένα, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία από τη βάση δεδομένων ACLED (Armed Conflict Location and Event Data Project), στη Σιέρα Λεόνε, κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης τις 02/07/2026), καταγράφηκαν 8 περιστατικά πολιτικής βίας[20] τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα 1 απώλεια σε ανθρώπινες ζωές.[21] Ειδικότερα, στην Δυτική περιφέρεια (Western) όπου βρίσκεται η πρωτεύουσα Freetown, τόπος συνήθους διαμονής της Αιτήτριας, το ανωτέρω χρονικό διάστημα καταγράφηκαν στην εν λόγω βάση δεδομένων, 3 περιστατικά πολιτικής βίας, χωρίς οποιεσδήποτε καταγεγραμμένες απώλειες σε ανθρώπινες ζωές.[22] Σημειώνεται ότι ο πληθυσμός στην πόλη Freetown εκτιμάται ότι ανέρχεται σε 1,429,000 (2026) κατοίκους.[23]
Υπό το φως των ανωτέρω πληροφοριών, και λαμβάνοντας υπόψη τις προσωπικές περιστάσεις των Αιτητών, και ειδικότερα την παρουσία οικογενειακού υποστηρικτικού δικτύου στην χώρα καταγωγής, διαφαίνεται ότι δεν προκύπτουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι θα κινδυνεύσουν ως άμαχοι πολίτες, σε περίπτωση επιστροφής στον τόπο συνήθους διαμονής της Αιτήτριας, η κατάσταση της οποίας δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως κατάσταση αδιάκριτης βίας, κατά την έννοια του πιο πάνω κανονισμού .
Επί τη βάσει όλων όσων παρατέθηκαν στην παρούσα απόφαση, το Δικαστήριο κρίνει ότι το αίτημα των Αιτητών για διεθνή προστασία εξετάστηκε επιμελώς σε κάθε στάδιο της διαδικασίας και η απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου ήταν το αποτέλεσμα δέουσας έρευνας και ορθής αξιολόγησης όλων των στοιχείων και δεδομένων, είναι επαρκώς αιτιολογημένη και λήφθηκε σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Προσφύγων Νόμου, το Σύνταγμα και τις Γενικές Αρχές του Διοικητικού Δικαίου.
Υπό το φως των πιο πάνω η προσφυγή απορρίπτεται με €1500 έξοδα εναντίον των Αιτητών και υπέρ των Καθ' ων η Αίτηση.
Βούλα Κουρουζίδου - Καρλεττίδου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
[1] Ακρωτηριασμός Γυναικείων Γεννητικών Οργάνων, Female Genital Mutilation/FGM.
[2] Fanthorpe, R. (2007) Sierra Leone: The Influence of the Secret Societies, with Special Reference to Female Genital Mutilation. Writenet, Report commissioned by the United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR), 46cee3152.pdf [Ημερομηνία Πρόσβασης: 22/09/2026]
[3] Bangkok Post, Sierra Leone's secret societies mark bodies and minds, 04/08/2019, https://www.bangkokpost.com/world/1724367/sierra-leones-secret-societies-mark-bodies-and-minds [Ημερομηνία Πρόσβασης: 22/09/2026]
[4] EASO, COI QUERY: SIERRA LEONE - Female Genital Mutilation/Cutting (FGM/C), 13 August 2021, Ενότητα '1. Overview on FGM/C in Sierra Leone', σελ. 2, https://coi.euaa.europa.eu/administration/easo/PLib/2021_08_Q24_EASO_COI_Query_Response_SIERRA%20LEONE_FGM.pdf [Ημερομηνία Πρόσβασης: 22/09/2026]
[5] Ibid
[6] IRB - Immigration and Refugee Board of Canada, Sierra Leone: Information on the Poro Society, including rituals and initation; ability to refuse initiation or leadership roles; availability of state protection (2015-July 2017), 18 Σεπτεμβρίου 2017, https://www.ecoi.net/en/document/1424036.html [Ημερομηνία Πρόσβασης: 22/09/2026]
[7] Idah Nabateregga (Terre des Femmes, Germany), EASO: Workshop on FGM/C & COI (held on: 25-26 October 2016, Malta), EASO COI Meeting Report (2017), υπό απάντηση σε σχετικό ερώτημα στην ενότητα 'Discussion' - σελ. 56, διαθέσιμο σε https://coi.euaa.europa.eu/administration/easo/PLib/FGMMeetingreport25-26October2016.pd [Ημερομηνία Πρόσβασης: 22/09/2026]
[8] Ibid
[9] Government of Sierra Leone (Author), published by CESCR - UN Committee on Economic, Social and Cultural Rights: Initial report submitted by Sierra Leone under articles 16 and 17 of the Covenant, due in 1998, 2 May 2023, σελ. 13, https://www.ecoi.net/en/file/local/2093306/G2308701.pdf [Ημερομηνία Πρόσβασης: 23/09/2026]
[10] EUAA, Sierra Leone; FGM/C, 13 August 2021, σελ. 2
https://www.ecoi.net/en/file/local/2058334/2021_08_Q24_EASO_COI_Query_Response_SIERRA+LEONE_FGM.pdf [Ημερομηνία Πρόσβασης: 23/09/2026]
[11] FGM/C Research Initiative, Sierra Leone, https://www.fgmcri.org/country/sierra-leone/ [Ημερομηνία Πρόσβασης: 23/09/2026]
[12] USDOS - US Department of State (Author): 2022 Country Report on Human Rights Practices: Sierra Leone, 20 March 2023 https://www.ecoi.net/en/document/2089224.html [Ημερομηνία Πρόσβασης: 23/09/2026]
[13] OHCHR - UN Office of the High Commissioner for Human Rights, Sierra Leone: End impunity for female genital mutilation, say UN experts, 24 August 2022 https://www.ecoi.net/en/document/2077817.html [Ημερομηνία Πρόσβασης: 23/09/2026]
[14] UNICEF, Female Genital Mutilation (FGM), March 2024, https://data.unicef.org/topic/child-protection/female-genital-mutilation/ [Ημερομηνία Πρόσβασης: 23/09/2026]
[15] Heinrich Böll Stiftung, Feminists Achieve Landmark Ruling on Female Genital Mutilation in Sierra Leone, 30 September 2025, https://www.boell.de/en/2025/09/30/feminists-achieve-landmark-ruling-female-genital-mutilation-sierra-leone [Ημερομηνία Πρόσβασης: 23/09/2026]
[16] EASO, Πρακτικός Οδηγός της EASO Σχετικά με το Βέλτιστο Συμφέρον του Παιδιού στις Διαδικασίες Ασύλου, 2019, Practical_Guide_on_the_Best_Interests_of_the_Child_EL.pdf [Ημερομηνία Πρόσβασης: 23/09/2026]
[17] Α. J. M. κατά Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου, Υπόθεση Αρ. 2146/24, Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας, Κ. Κλεάνθους Δ.Δ.Δ.Δ.Π., 28.8.2026, Α.J.M. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου, Υπόθεση Αρ.: <font style="background-color: yellow">2146</font>/<font style="background-color: yellow">24</font>, 28/8/2026
[18] Βλ. επίσης ECHR, Sufi and Elmi v. The United Kingdom, 8319/07 and 11449/07, 28/06/2011 (final 28/11/2011), p. 51, §218 (https://www.refworld.org/cases,ECHR,4e09d29d2.html, ): «However, it is clear that not every situation of general violence will give rise to such a risk. On the contrary, the Court has made it clear that a general situation of violence would only be of sufficient intensity to create such a risk "in the most extreme cases" where there was a real risk of ill-treatment simply by virtue of an individual being exposed to such violence on return (ibid., § 115).»
[19] Βλ. EASO, Άρθρο 15 στοιχείο γ) της οδηγίας για τις ελάχιστες απαιτήσεις ασύλου (2011/95/ΕΕ) - Δικαστική Ανάλυση, Δεκέμβριος 2014, σελ. 29 - σημείο 1.8. Γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής: χώρα / περιοχή / περιφέρεια, και σελ. 30 - σημείο 1.8.1. Προσδιορισμός της περιοχής καταγωγής https://easo.europa.eu/sites/default/files/Article-15c-QD_a-judicial-analysis-EL.pdf
[20] Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων ACLED, η Πολιτική Βία (Political Violence) περιλαμβάνει τις ακόλουθες κατηγορίες περιστατικών: Βία κατά Αμάχων (Violence Against Civilians), Μάχες (Battles), Ταραχές (Riots), Εκρήξεις/Απομακρυσμένη Βία (Explosions/Remote Violence), Διαδηλώσεις (Protests).
[21] ACLED - DISAGGREGATED DATA COLLECTION - ANALYSIS & CRISIS MAPPING PLATFORM, The Armed Conflict Location & Event Data Project, η οποία από 30/07/2025 είναι προσβάσιμη κατόπιν εγγραφής στον ακόλουθο διαδικτυακό σύνδεσμο https://acleddata.com/platform/explorer (βλ. πλατφόρμα Explorer, με χρήση των ακόλουθων στοιχείων ανάλυσης: METRIC: Event Counts/Fatality Counts, EVENT CATEGORIES: Political Violence, DATE RANGE: Past Year of ACLED Data, COUNTRY: Sierra Leone, Western, Freetown) [Ημερομηνία Πρόσβασης: 23/09/2026]
[22] Ibid
[23] Macrotrends, https://www.macrotrends.net/global-metrics/cities/22445/freetown/population [Ημερομηνία Πρόσβασης: 23/09/2026]
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο